Shloka 48
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
तच्च वाक्यमहं नित्यं मनसा धारयंस्तदा । सो<हं पितृनियोगेन पुत्रलोभाद् यशस्विनीम्,उनकी उस समय कही हुई इस बातको मैं अपने मनमें सदा याद रखता था। कुछ दिनोंके बाद पितरोंकी प्रेरणासे मैंने पुत्र-प्राप्तिके लोभसे परम बुद्धिमती, महान् व्रतका पालन करनेवाली, अन्निहोत्र, सत्र तथा शम-दमके पालनमें मेरे साथ सदा संलग्न रहनेवाली शरद्वानकी पुत्री यशस्विनी कृपीसे, जिसके केश बहुत बड़े नहीं थे, विवाह किया
tac ca vākyam ahaṃ nityaṃ manasā dhārayans tadā | so 'haṃ pitṛniyogena putralobhād yaśasvinīm kṛpīm vivāham akaravam |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Lagi kong iningatan sa aking isipan ang mga salitang iyon. Pagkaraan, sa pagsunod sa tagubilin ng mga Pitṛ (mga ninuno) at dahil sa pagnanais na magkaanak na lalaki, pinakasalan ko ang marangal na si Kṛpī, anak ni Śaradvat.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma as obedience to legitimate ancestral injunctions and the ethical importance placed on continuing the family line; personal desire (for a son) is presented within a duty-bound framework rather than as mere indulgence.
The speaker says he continually remembered a prior statement, and later—prompted by the ancestors’ command and the wish for a son—he married Kṛpī, identified as the daughter of Śaradvat.