Shloka 15

ब्राह्मणस्य वचस्तथ्यं तस्य कालोडयमागत:ः । अनुज्ञाता त्वया देवमाह्दयेयमहं नृप । तेन मन्त्रेण राजर्षे यथास्यान्नौ प्रजा हिता,“उस ब्राह्मणकी बात सत्य ही होगी। उसके उपयोगका यह अवसर आ गया है। महाराज! आपकी आज्ञा होनेपर मैं उस मन्त्रद्वारा किसी देवताका आवाहन कर सकती हूँ। जिससे राजर्षे! हम दोनोंके लिये हितकर संतान प्राप्त हो

vaiśampāyana uvāca |

brāhmaṇasya vacas tathyaṃ tasya kālo 'yam āgataḥ |

anujñātā tvayā devam āhvayeyam ahaṃ nṛpa |

tena mantreṇa rājarṣe yathā syān nau prajā hitā ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Tunay ang sinabi ng brahmana; dumating na ngayon ang panahon ng katuparan. O hari, kung ipahihintulot mo, maaari kong tawagin ang isang diyos sa pamamagitan ng mantrang iyon. O marunong na haring-ermitaño, nawa’y magbunga ang mantrang iyon ng supling na kapaki-pakinabang sa ating dalawa.”

ब्राह्मणस्यof the Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Singular
वचःspeech/word
वचः:
Karta
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Nominative, Singular
तथ्यम्true
तथ्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootतथ्य
FormNeuter, Nominative, Singular
तस्यof that (for him/it)
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कालःtime/occasion
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
उदयम्rise/coming forth
उदयम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदय
FormMasculine, Accusative, Singular
आगतःhas come/arrived
आगतः:
Karta
TypeVerb
Rootआ-गम्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
अनुज्ञाताpermitted/authorized
अनुज्ञाता:
Karta
TypeVerb
Rootअनु-ज्ञा
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Instrumental, Singular
देवम्a god/deity
देवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Accusative, Singular
आह्वयेयम्I may invoke/call
आह्वयेयम्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-ह्वा
FormOptative (Vidhi-lin), First, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
नृपO king
नृप:
Sambodhana
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
तेनby that/with that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
मन्त्रेणby the mantra
मन्त्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootमन्त्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
राजर्षेO royal sage
राजर्षे:
Sambodhana
TypeNoun
Rootराजर्षि
FormMasculine, Vocative, Singular
यथाso that/as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अस्यof this (of us/this one)
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
नौof us two/for us two
नौ:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Dual
प्रजाoffspring/progeny
प्रजा:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Nominative, Singular
हिताbeneficial/auspicious
हिता:
Karta
TypeAdjective
Rootहित
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
a Brahmin (unnamed)
N
nṛpa (the king, addressed)
R
rājarṣi (the royal sage, addressed)
D
deva (a deity to be invoked)
M
mantra (invocation formula)

Educational Q&A

The verse emphasizes trust in truthful counsel (the Brahmin’s statement), the importance of proper timing (kāla), and ethical procedure through seeking the king’s permission before undertaking a powerful ritual act aimed at the welfare of the family line.

A woman (speaking through Vaiśampāyana’s narration) tells the king that the Brahmin’s earlier words have become relevant now, and that—if the king grants consent—she can use a specific mantra to invoke a deity so that they may obtain beneficial offspring.