Shloka 39
Ādi Parva, Adhyāya 113 — Maryādā-sthāpana (Śvetaketu’s Boundary) and the Niyoga Deliberation of Pāṇḍu and Kuntī
Devanagari script
इत्यभाषन्त राजानो राजामात्याश्व संगता: । प्रतीतमनसो हृष्टाः पौरजानपदै: सह,बहुत-से राजा तथा राजमन्त्री एकत्र होकर इस तरहकी बातें कर रहे थे। उनके साथ नगर और जनपदके लोग भी इस चर्चामें सम्मिलित थे। उन सबके हृदयमें पाण्डुके प्रति विश्वास तथा हर्षोल्लास छा रहा था
Translation
Gayon nagsalita ang mga hari, ang mga tagapayo ng hari, at ang mga kasama nilang mangangabayo na nagkatipon. Kasama rin sa pag-uusap ang mga taga-lungsod at mga tao ng mga lalawigan. Sa puso ng lahat ay nanaig ang pagtitiwala at masidhing kagalakan para kay Pāṇḍu.
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formtrue
अभाषन्तspoke
अभाषन्त:
TypeVerb
Rootभाष्
Formलङ्, imperfect (past), परस्मैपद, 3, plural
राजानःkings
राजानः:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, nominative, plural
राजामात्याःroyal ministers
राजामात्याः:
Karta
TypeNoun
Rootराजामात्य
Formmasculine, nominative, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formtrue
संगताःassembled, gathered
संगताः:
TypeAdjective
Rootसंगत
Formक्त (past passive participle), masculine, nominative, plural
प्रतीतमनसःhaving satisfied/confident minds
प्रतीतमनसः:
TypeAdjective
Rootप्रतीतमनस्
Formmasculine, nominative, plural
हृष्टाःdelighted, joyful
हृष्टाः:
TypeAdjective
Rootहृष्ट
Formक्त (past passive participle), masculine, nominative, plural
पौरजनपदैःwith townsmen and countryfolk
पौरजनपदैः:
Karana
TypeNoun
Rootपौरजनपद
Formmasculine, instrumental, plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
Formtrue
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes