Shloka 16
पाण्डोः प्रव्रज्या-व्रतवर्णनम् | Pāṇḍu’s Resolve for Renunciation and Forest Discipline
स्वसारं वयसा लक्ष्म्या युक्तामादाय कौरवान् | तां तदा धृतराष्ट्राय ददौ परमसत्कृताम् । भीष्मस्यानुमते चैव विवाहं समकारयत्,जनमेजय! गान्धारीने जब सुना कि धूृतराष्ट्र अंधे हैं और पिता-माता मेरा विवाह उन्हींके साथ करना चाहते हैं, तब उन्होंने रेशमी वस्त्र लेकर उसके कई तह करके उसीसे अपनी आँखें बाँध लीं। राजन! गान्धारी बड़ी पतिव्रता थीं। उन्होंने निश्चय कर लिया था कि मैं (सदा पतिके अनुकूल रहूँगी,, उनके दोष नहीं देखूँगी। तदनन्तर एक दिन गान्धारराजकुमार शकुनि युवावस्था तथा लक्ष्मीके समान मनोहर शोभासे युक्त अपनी बहिन गान्धारीको साथ लेकर कौरवोंके यहाँ गये और उन्होंने बड़े आदर-सत्कारके साथ धृतराष्ट्रको अपनी बहिन सौंप दी। शकुनिने भीष्मजीकी सम्मतिके अनुसार विवाह-कार्य सम्पन्न किया
vaiśampāyana uvāca |
svasāraṃ vayasā lakṣmyā yuktām ādāya kauravān |
tāṃ tadā dhṛtarāṣṭrāya dadau paramasatkṛtām |
bhīṣmasyānumate caiva vivāhaṃ samakārayat, janamejaya |
Sinabi ni Vaiśampāyana: Dinala niya sa mga Kaurava ang kanyang kapatid na babae—pinagkalooban ng ganda ng kabataan at mapalad na anyong tulad ni Lakṣmī—at doon ay iniharap niya siya kay Dhṛtarāṣṭra nang may pinakamataas na paggalang. At, O Janamejaya, sa pagsang-ayon ni Bhīṣma, ipinaganap niya nang wasto ang mga ritwal ng pag-aasawa.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic social order: marriages are solemnized with due honor, proper rites, and the sanction of respected elders (Bhīṣma). It also foreshadows an ethical ideal of steadfast marital commitment (pativratā) and disciplined acceptance of circumstance.
Śakuni brings his sister Gāndhārī—praised for youth and auspicious beauty—to the Kaurava household and formally gives her to Dhṛtarāṣṭra. With Bhīṣma’s approval, the marriage is arranged and performed according to custom.