Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

आदि पर्व, अध्याय 104 — कर्णोत्पत्ति, दानधर्म, वैकर्तन-नामकरण

Karna’s Birth, Gift-Ethic, and the Name Vaikartana

शान्तनोरपि संतान यथा स्यादक्षयं भुवि | तत्‌ ते धर्म प्रवक्ष्यामि क्षात्रं राज्ञि सनातनम्‌,“राजमाता! महाराज शान्तनुकी संतानपरम्परा भी जिस उपायसे इस भूतलपर अक्षय बनी रहे, वह धर्मयुक्त उपाय मैं तुम्हें बतलाऊँगा। वह सनातन क्षत्रियधर्म है

śāntanor api santāna yathā syād akṣayaṃ bhuvi | tat te dharma pravakṣyāmi kṣātraṃ rājñi sanātanam ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: “O reyna, ipaliliwanag ko sa iyo ang dharma na sa pamamagitan nito’y mananatiling di-nagmamaliw sa ibabaw ng lupa ang lahi ni Haring Śāntanu. Ituturo ko sa iyo ang sinauna at nananatiling kodigo ng kṣatriya—ang tungkuling maharlika na nakaugat sa katuwiran—na siyang nag-iingat sa isang dinastiya.”

शान्तनोःof Śāntanu
शान्तनोः:
Sambandha
TypeNoun
Rootशान्तनु
FormMasculine, Genitive, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
संतानःprogeny/lineage
संतानः:
Karta
TypeNoun
Rootसंतान
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाso that/as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
स्यात्may be/might become
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
अक्षयम्imperishable/unending
अक्षयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअक्षय
FormNeuter, Accusative, Singular
भुविon earth/in the world
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
FormFeminine, Locative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
धर्मO righteous one / O Dharma
धर्म:
Sambodhana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रवक्ष्यामिI shall declare/tell
प्रवक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootवच्
FormFuture (Lṛṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
क्षात्रम्kṣatriya-duty/royal duty
क्षात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षात्र
FormNeuter, Accusative, Singular
राज्ञिin/for a king
राज्ञि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Locative, Singular
सनातनम्eternal/ancient
सनातनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसनातन
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
Śāntanu
R
rājñī (the queen, addressed)