Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

Ādi Parva, Adhyāya 103 — Dhṛtarāṣṭra–Gāndhārī Vivāha: Proposal, Consent, and the Vow

अस्त्रेण चास्याथैन्द्रेण न्‍्यवधीत्‌ तुरगोत्तमान्‌ | कन्याहेतोर्नरश्रेष्ठ भीष्म: शान्तनवस्तदा,तत्पश्चात्‌ ऐन्द्रास्त्रद्वारा उसके उत्तम अश्वोंको यमलोक पहुँचा दिया। नरश्रेष्ठ] उस समय शान्तनुनन्दन भीष्मने कनन्‍्याओंके लिये युद्ध करके शाल्वको जीत लिया और नुृपश्रेष्ठ शाल्वका भी केवल प्राणमात्र छोड़ दिया। जनमेजय! उस समय शाल्व अपनी राजधानीको लौट गया और धर्मपूर्वक राज्यका पालन करने लगा। इसी प्रकार शत्रुनगरीपर विजय पानेवाले जो-जो राजा वहाँ स्वयंवर देखनेकी इच्छासे आये थे, वे भी अपने-अपने देशको चले गये। प्रहार करनेवाले योद्धाओंमें श्रेष्ठ भीष्म उन कन्याओंको जीतकर हस्तिनापुरको चल दिये; जहाँ रहकर धर्मात्मा कुरुवंशी राजा विचित्रवीर्य इस पृथ्वीका शासन करते थे

astreṇa cāsyātha aindreṇa nyavadhīt turagottamān | kanyāhetor naraśreṣṭho bhīṣmaḥ śāntanavas tadā ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: Pagkaraan, sa pamamagitan ng sandata ni Indra, pinabagsak ni Bhīṣma ang pinakamahuhusay na kabayo ni Śālva. Dahil sa mga dalaga, si Bhīṣma—anak ni Śāntanu, ang pinakadakila sa mga lalaki—ay nanaig kay Śālva sa labanan, at buhay lamang ang iniwan sa kanya. Bumalik si Śālva sa kanyang kabisera at namahala ayon sa dharma. Gayundin, ang ibang mga haring dumating upang masaksihan ang svayaṃvara ay nagsiuwi sa kani-kanilang kaharian. Si Bhīṣma, pangunahin sa mga mandirigmang pumupuksa sa kaaway, ay naglakbay patungong Hastināpura kasama ang mga dalaga, kung saan ang matuwid na haring Kuru na si Vicitravīrya ang naghahari sa daigdig.

अस्त्रेणby a weapon (missile)
अस्त्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अस्यof him / his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
ऐन्द्रेणwith the Indra-related (weapon)
ऐन्द्रेण:
Karana
TypeAdjective
Rootऐन्द्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
न्यवधीत्he struck down / killed
न्यवधीत्:
TypeVerb
Rootवध्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
तुरग-उत्तमान्the best horses
तुरग-उत्तमान्:
Karma
TypeNoun
Rootतुरग + उत्तम
FormMasculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīṣma
Ś
Śāntanu
Ś
Śālva
H
Hastināpura
V
Vicitravīrya
I
Indra (via Aindra astra)
A
Aindra astra (Indra’s weapon)
T
turaga (horses)
K
kanyāḥ (the maidens/princesses)
S
svayaṃvara