Adhyaya 42

Verse 1

वृषोत्सर्गनिरूपणं नामै कचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः श्रीविष्णुरुवाच / यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् / तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति

Wika ni Śrī Viṣṇu: “Kung paanong sa libu-libong baka, natatagpuan ng guya ang sarili nitong ina, gayon din ang karmang nagawa noon ay tiyak na sumusunod sa gumawa nito.”

Verse 2

आदित्यो वरुणो विष्णुर्ब्रह्मा सोमो हुताशनः / शूलपाणिश्च भगवानभिनन्दति भूमिदम्

Si Āditya (Araw), si Varuṇa, si Viṣṇu, si Brahmā, si Soma (Buwan), si Hutāśana (Agni), at ang mapalad na Śūlapāṇi (Śiva) ay pawang sumasang-ayon at nagagalak sa taong nagkakaloob ng lupa.

Verse 3

नास्ति भमिसमं दानं नास्ति भमिसमो निधिः / नास्ति सत्यसमो धर्मो नानृतात्पातकं परम्

Walang handog na hihigit sa pag-aalay ng lupa; walang kayamanang hihigit sa lupa mismo. Walang dharma na hihigit sa katotohanan; at walang kasalanang mas mabigat kaysa kasinungalingan.

Verse 4

अग्नेरपत्यं प्रथमं सुवर्णं भूर्वैष्णवी सूर्यसुताश्च गावः / लोकत्रयं तेन भवेत्प्रदत्तं यः काञ्चनं गां च महीं च दद्यात्

Ang ginto ay unang ipinahayag na supling ni Agni; ang Daigdig ay Vaiṣṇavī (pag-aari ni Viṣṇu), at ang mga baka ay sinasabing mga anak na babae ng Araw. Kaya ang nag-aalay ng ginto, baka, at lupa ay itinuturing na nagkaloob ng tatlong daigdig.

Verse 5

त्रीण्याहुरतिदानानि गावः पृथ्वी सरस्वती / नरकादुद्धरन्त्येते जपपूजनहोमतः

Ipinahahayag na may tatlong pinakadakilang handog: mga baka, lupa, at Sarasvatī (banal na pagkatuto). Ang mga ito, sa pamamagitan ng japa (pagbigkas ng mantra), pūjā (pagsamba), at homa (handog sa apoy), ay nag-aangat mula sa impiyerno.

Verse 6

कृत्वा बहूनि पापानि रौद्राणि विपुलानि च / अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन शुध्यति

Kahit nakagawa ng maraming kasalanan—malupit at mabigat—napapadalisay pa rin sa pag-aalay ng lupa, kahit kasinglaki lamang ng sukat ng balat ng baka.

Verse 7

हरन्तमपि लोभेन निरुध्यैनं निवारयेत् / स याति नरके घोरे यस्तं न परिरक्षति

Kahit ang isang tao ay tinutulak ng kasakiman na agawin ang hindi kanya, dapat siyang pigilan at patigilin. Ang hindi nagtatanggol sa iba laban sa gayong kasamaan ay mapupunta sa kakila-kilabot na impiyerno.

Verse 8

अकर्तव्यं न कर्तव्यं प्राणैः कण्ठगतैरपि / कर्तव्यमेव कर्तव्यमिति धर्मविदो विदुः

Kahit ang hininga ng buhay ay nasa lalamunan na, ang hindi dapat gawin ay huwag gawin kailanman; at ang dapat gawin ay gawin nga—ganyan ang nalalaman ng mga pantas na nakaaalam ng Dharma.

Verse 9

आकारप्रवर्तने पापं गोसहस्रवधैःसमम् / वृत्तिच्छेदे तथा वृत्तेः करणं लक्षधेनुकम्

Ang magpasimula o magpalaganap ng mapaminsalang gawi ay kasalanang katumbas ng pagpatay ng isang libong baka; at ang putulin ang kabuhayan ng iba—ang ipahamak ang kanilang ikabubuhay—ay kasalanang katumbas ng pagpatay ng isang daang libong baka.

Verse 10

वरमेकाप्यपहृता न तु दत्तं गवां शतम् / एकां हृत्वा शतं दत्त्वा न तेन समता भवेत्

Mas mabuti ang hindi pagnanakaw kahit isang baka kaysa sa pagbibigay ng sandaang baka. Kung magnakaw ng isa at maghandog ng sandaang baka, hindi iyon nagiging kapantay (hindi nabubura ang kasalanan).

Verse 11

स्वयमेव तु यो दत्त्वा स्वयमेव प्रबाधते / स पापी नरकं याति यावदाभूतसंप्लवम्

Ngunit ang sinumang nagkaloob gamit ang sariling kamay at pagkatapos ay siya rin ang nang-aapi o humahadlang sa kaloob na iyon—ang makasalanang iyon ay mapupunta sa impiyerno, at mananatili roon hanggang sa pagkalusaw ng mga nilalang (ang kosmikong delubyo).

Verse 12

न चाश्वमेधेन तथा विधिवद्दक्षिणावता / अवृत्तिकर्शिते दीने ब्राह्मणे गक्षिते यथा

Ni ang Aśvamedha na handog na isinagawa nang wasto, kasama ang itinakdang dakṣiṇā, ay hindi makapapantay sa gantimpalang dulot ng pagprotekta sa isang dukhang Brahmana na pinanghihina ng kawalan ng kabuhayan.

Verse 13

न तद्भवति वेदेषु यज्ञे सुबहुदक्षिणे / यत्पुण्यं दुर्बले त्रस्ते ब्राह्मणे परिरक्षिते

Ang gayong kabutihan ay hindi nagmumula sa mga Veda o sa yajña na may saganang dakṣiṇā; kundi sa kabutihang nakukuha sa pag-iingat at pagprotekta sa isang brāhmaṇa na mahina at nanginginig sa takot.

Verse 14

ब्रह्मस्वैश्चसुपुष्टानि वाहनानि बलानि च / युद्धकाले विशीर्यन्ते सैकताः सेतवो यथा

Kahit ang mga sasakyang sinustentuhan at ang malalakas na hukbo na nakuha mula sa yaman ng brāhmaṇa (na inagaw nang di-matuwid) ay guguho sa oras ng digmaan—gaya ng mga pilapil na buhangin na nagkakadurug-durog.

Verse 15

स्वदत्तां परदत्तां वा यो हरेच्च वसुन्धराम् / षष्टिवर्षसहस्राणि विष्ठायां जायते कृमिः

Sinumang mang-agaw o magnakaw ng lupa—maging lupang ibinigay niya noon o ipinagkaloob ng iba—ay isisilang na uod sa karumihan sa loob ng animnapung libong taon.

Verse 16

ब्रह्मस्वं प्रणयाद्भुक्तं दहत्यासप्तमं कुलम् / तदेव चौर्यरूपेण दहत्याचन्द्रतारकम्

Ang ari-arian ng brāhmaṇa, kahit kainin dahil sa pag-ibig o mabuting kalooban, ay nagsusunog at nagdadala ng kapahamakan sa angkan hanggang ikapitong salinlahi; at ang gayon ding yaman, kapag kinuha bilang pagnanakaw, ay nagsusunog sa nagkasala habang nananatili ang buwan at mga bituin.

Verse 17

लोहचूर्णाश्मचूर्णानि कदाचिज्जरयेत्पुमान् / ब्रह्मस्वन्त्रिषु लोकेषु कः पुमाञ्जरयिष्यति

Maaaring sa isang panahon ay mapudpod ng tao ang pulbos na bakal at pulbos na bato; ngunit sa tatlong daigdig na pinamamahalaan ng kautusan ni Brahmā, sinong tao ang makapagpapalanta sa batas na iyon?

Verse 18

देवद्रव्यविनाशेन ब्रह्मस्वहरणेन च / कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च

Sa pamamagitan ng pagsira sa mga ari-ariang inilaan sa mga Deva, pagnanakaw ng pag-aari ng mga Brahmin, at paglabag laban sa mga Brahmin, kahit ang mga tanyag na pamilya ay nahuhulog sa kahihiyan at nagmimistulang walang lahi.

Verse 19

ब्राह्मणाति क्रमो नास्ति विप्रे विद्याविवर्जिते / ज्वलन्तमग्निमुत्सृज्य न हि भस्मनि हूयते

Ang isang Brahmin na walang tunay na kaalaman ay hindi nagtataglay ng kahusayan ng pagiging Brahmin. Sapagkat, sa pag-iwan sa nagniningas na apoy, walang alay ang kailanman ginagawa sa simpleng abo.

Verse 20

संक्रान्तौ यानि दानानि हव्यकव्यानि यानि च / सप्तकल्पक्षयं यावद्ददात्यर्कः पुनः पुनः

Anumang mga regalo ang ibinigay sa panahon ng saṃkrānti, at anumang mga alay na inilaan para sa mga diyos at mga ninuno na ginawa noon—ang mga meritong iyon ay paulit-ulit na ipinagkakaloob ng Araw, na tumatagal hanggang sa pagkaubos ng pitong kalpa.

Verse 21

प्रतिग्रहाध्यापनयाजनेषु प्रतिग्रहं स्वेष्टतमं वदन्ति / प्रतिग्रहाच्छ्रुध्यति जाप्यहोमं न याजनं कर्म पुनन्ति वेदाः

Sa pagtanggap ng mga regalo, pagtuturo, at pangangasiwa ng mga sakripisyo, ipinapahayag nila na ang pagtanggap ng mga regalo ang pinakamapanganib. Mula sa pagtanggap ng mga regalo, ang pagbigkas at mga alay ng isa ay humihina; hindi sinasabi ng mga Veda na ang pagkapari ay naglilinis sa bahid ng gawaing iyon.

Verse 22

सदा जापी सदा होमी परपाकविवर्जितः / रत्नपूर्णामपि महीं प्रतिगृह्णन्न लिप्यते

Ang sinumang laging abala sa japa at laging tapat sa pag-aalay sa apoy, at umiiwas sa pagkain ng pagkaing niluto ng iba, ay hindi nadudungisan—kahit pa tanggapin niya ang isang buong lupang puno ng mga hiyas.