
Post-cremation Ripening of Karma and the Principal Narakas
Ipinagpapatuloy sa Preta Kalpa ang aral matapos ang pagsusunog ng bangkay: si Garuḍa, naantig sa kanyang narinig, ay humiling kay Viṣṇu na ipaliwanag ang tunay na kalikasan at mga pagkakahati ng Naraka (impiyerno) para sa mga gumagawa ng ipinagbabawal. Sumagot si Viṣṇu na di-mabilang ang mga naraka kaya ituturo niya ang mga pangunahing uri: Raurava (para sa huwad na saksi at kasinungalingan), Mahāraurava (lupang tanso sa apoy, ginagapos at kinakaladkad, sinasalakay ng mga nilalang), ang matinding lamig sa dilim (Atiśīta/Tato), at mga parusang gaya ng gulong na pumuputol na Nikṛntana/Kālasūtra para sa mga nag-iimpok sa pamamagitan ng maling gawa. Inilarawan niya ang Asipatravana—gubat ng dahong-espada na may mapanlinlang na malamig na lilim at mga aso ni Yama—at ang Taptakumbha/Kṛtāvarta, mga kalderong langis na kumukulo. Pagkaraan ay binanggit ang iba pang naraka at itinugma ang tiyak na kasalanan at maruming kabuhayan sa tiyak na parusa, na nagbibigay-diin sa antas-antas na ugnayan ng karma. Lumalawak ito sa daloy ng muling pagsilang: matapos ang naraka, ang jīva ay pumapasok sa kapanganakang hayop at tao, umaangat o bumabagsak ayon sa natitirang merito at kasalanan. Nagtatapos ito sa paglingon sa loob—pagnanasa, galit, pagkamakasarili, at isip bilang mga magnanakaw sa kalooban—at paunang pahiwatig ng susunod na turo tungkol sa kalagayang may katawan.
Verse 1
और्ध्वदेहिकविधिकर्मविपाकयोर्वर्णनं नाम द्वितीयो ऽध्यायः सूत उवाच / एवमुत्साहितः पक्षी स्वरूपं निरयस्य तु / पप्रच्छनरकाण्येवं श्रुत्वा चोत्कूलितान्तरः
“(Ito ang) kabanatang tinatawag na ‘Paglalarawan ng mga ritwal matapos ang pagsusunog ng bangkay at ng paghinog ng karma.’ Sabi ni Sūta: Sa gayong pag-uudyok, ang Ibon (Garuḍa), matapos marinig ang ganito, ay nayanig ang kalooban at nagtanong tungkol sa anyo ng Naraka (impiyerno) at sa iba’t ibang mga impiyerno.”
Verse 2
गरुड उवाच / नरकाणां स्वरूपं मे वद येषु विकर्मिणः / पात्यन्ते दुः खभूयिष्ठास्तेषां भेदांश्च कीर्तय
Sinabi ni Garuḍa: Ipagpaumanhin mo, sabihin sa akin ang tunay na anyo ng mga Naraka—yaong pinagtatapunan ng mga gumagawa ng ipinagbabawal na gawa, na nagdurusa ng matinding sakit; at isa-isahin mo rin ang kanilang mga uri at pagkakahati.
Verse 3
श्रीभगवानुवाच / नरकाणां सहस्राणि वर्तन्ते ह्यरुणानुज / शक्यं विस्तरतो नैव वक्तुं प्राधान्यतो ब्रुवे
Wika ng Mapalad na Panginoon: “O nakababatang kapatid ni Aruṇa, may libu-libong impiyerno. Hindi maaaring ilarawan ang lahat nang lubos; kaya magsasalita Ako ayon sa mga pangunahing pagkakahati.”
Verse 4
रौरवं नाम नरकं मुख्यं तद्वैनिबोध मे / रौरवे कूटसाक्षी तु याति यश्चानृती नरः
Alamin mo mula sa Akin na ang impiyernong tinatawag na Raurava ay isang pangunahing impiyerno. Sa Raurava napupunta ang taong nagbibigay ng huwad na patotoo at ang taong sinungaling.
Verse 5
योजनानां सहस्रे द्वे रौरवो हि प्रमाणतः / जानुमात्रप्रमाणं तु तत्र गर्तं सुदुस्तरम्
Ang Raurava, ayon sa sukat, ay umaabot sa dalawang libong yojana. Doon ay may isang hukay na hanggang tuhod lamang ang lalim—ngunit napakahirap tawirin.
Verse 6
तत्राङ्गारचयौघेन कृतं तद्धरणीसमम् / तत्राग्निना सुतीव्रेण तापिताङ्गारभूमिना
Doon, dahil sa napakalaking bunton ng baga, ang lupa ay nagiging tila higaan ng nagliliyab na uling. Sa pook na iyon, sa napakabangis na apoy, ang nilalang ay napapaso sa lupang kasing-init ng uling.
Verse 7
तन्मध्ये पापकर्माणं विमुञ्चन्ति यमानुगाः / स दह्यमानस्तीव्रेण वह्निना परिधावति
Sa gitna niyon, pinakakawalan ng mga tagapaglingkod ni Yama ang gumagawa ng kasalanan. Habang sinusunog ng matinding apoy, siya’y nagtatakbo sa paghihirap at pagdurusa.
Verse 8
पदेपदे च पादो ऽस्य स्फुट्यते शीर्यते पुनः / अहोरात्रेणोद्धरणं पादन्यासेन गच्छति
Sa bawat hakbang, ang kanyang mga paa ay nabibiyak at muling napupunit nang paulit-ulit; at sa paglapag ng bawat paa, umuusad lamang siya sa layo na inaabot ng isang buong araw at gabi upang malakbay.
Verse 9
एवं सहस्रं विस्तीर्णं योजनानां विमुच्यते / ततो ऽन्यत्पापशुद्ध्यर्थं तादृङ्निरयमृच्छति
Kaya nito, matapos palayain mula sa isang pook na lawak ay isang libong yojana, ang kaluluwa ay muling, upang luminis sa iba pang kasalanan, tumutungo sa isa pang impiyernong katulad din niyon.
Verse 10
रौरवस्ते समाख्यातः प्रथमो नरको मया / महारौरवसंज्ञं तु शृणुष्व नरकं खग
Naipaliwanag ko na sa iyo ang Raurava, ang unang impiyerno. Ngayon ay makinig ka, O ibon (Garuda), sa impiyernong tinatawag na Mahāraurava.
Verse 11
योजनानां सहस्राणि सन्ति पञ्च समन्ततः / तत्र ताम्रमयी भूमिरधस्तस्या हुताशनः
Sa lahat ng panig, umaabot ito ng limang libong yojana. Doon, ang lupa ay yari sa tanso, at sa ilalim nito ay naroon si Hutāśana—ang apoy na lumalamon.
Verse 12
तया तपन्त्या सा सर्वा प्रोद्यद्विद्युत्समप्रभा / विभाव्यते महारौद्रा पापिनां दर्शनादिषु
Sa tindi ng naglalagablab na puwersang iyon, ang buong pook ay kumikislap na tila kidlat na bagong sumilang; at para sa mga makasalanan, maging sa mismong pagtanaw (at mga kaugnay na damdamin), ito’y nadarama bilang lubhang nakapanghihilakbot at mabagsik.
Verse 13
तस्यां बद्धकराभ्यां च पद्भ्यां चैव यमानुगैः / मुच्यते पापकृन्मध्ये लुण्ठमानः स गच्छति
Doon, ang kanyang mga kamay at paa ay iginagapos ng mga alagad ni Yama; inihahagis siya sa gitna ng mga makasalanan, at sa pag-ikot-ikot sa dalamhati, siya’y hinihila pasulong.
Verse 14
काकैर्बकैर्वृकोलूकैर्मशकैर्वृश्चिकैस्तथा / भक्ष्यमाणैस्तथा रौद्रैर्गतो मार्गे विकृष्यते
Sa daan patungo sa kaharian ni Yama, siya’y kinakaladkad at pinahihirapan—kinakain at kinakagat ng mga uwak, tagak, lobo, kuwago, lamok, alakdan, at iba pang mababangis na nilalang.
Verse 15
दह्यमानो गतमतिर्भ्रान्तस्तातेति चाकुलः / वदत्यसकृदुद्वग्नो न शान्तिमधिगच्छति
Nasusunog sa matinding pighati, nawawala ang ulirat at nalilito, siya’y nagwawala at paulit-ulit na sumisigaw, “Ama!” Sa takot at panginginig, wala siyang matagpuang kapayapaan.
Verse 16
एवं तस्मान्नरैर्मोक्षस्त्वतिक्रान्तैरवाप्यते / वर्षायुतायुतैः पापं यैः कृतं दुष्टबुद्धिभिः
Kaya nga, tanging yaong mga taong nakalampas na sa gayong kasamaan ang nakakamit ang paglaya; ngunit ang may masamang isip na gumawa ng kasalanan sa loob ng sampu-sampung libong taon ay hindi madaling makamit ang pagkaligtas.
Verse 17
तथान्यस्तु ततो नाम सो ऽतिशीतः स्वभावतः / महारौरववद्दीर्घस्तथान्धतमसा वृतः
Pagkaraan, may isa pang impiyerno na tinatawag na Tato, na likas na napakalamig; ito’y malawak at mahaba gaya ng Mahāraurava, at nababalot ng makapal na dilim.
Verse 18
शीतार्तास्तत्र बध्यन्ते नरास्तमसि दारुणे / परस्परं समासाद्य परिरभ्याश्रयन्ति ते
Doon, ang mga taong pinahihirapan ng lamig ay nakatali sa nakapangingilabot na kadiliman; lumalapit sa isa't isa, sila ay nagyayakapan upang humanap ng kanlungan.
Verse 19
दन्तास्तेषां च भज्यन्ते शीतार्तिपरिकम्पिताः / क्षुतृषातिबलाः पक्षिन्नथ तत्राप्युपदवाः
Ang kanilang mga ngipin ay nababasag habang sila ay nanginginig nang matindi sa hirap ng lamig. Nadaig ng matinding gutom at uhaw, O Ibon, sila ay dumaranas pa ng ibang mga paghihirap doon.
Verse 20
हिमखण्डवहो वायुभिनत्त्यस्थीनि दारुणः / मज्जासृगस्थिगलितमश्रन्त्यत्र क्षुधान्विताः
Ang isang nakapangingilabot na hangin, na may dalang mga piraso ng yelo, ay bumibiyak sa kanilang mga buto. Dito, pinahihirapan ng gutom, dinidilaan nila ang tumutulo at natutunaw mula sa utak ng buto, dugo, at buto.
Verse 21
आलिङ्ग्यमाना भ्राम्यन्ते परस्परसमागमे / एवं तत्रापि सुमहान्क्लेशस्तमसि मानवैः
Nakakapit sa isa't isa, sila ay gumagala nang may kalituhan kapag sila ay nagkikita; kaya, doon din, sa kadilimang iyon, ang mga tao ay dumaranas ng labis na paghihirap.
Verse 22
प्राप्यते शकुनिश्रेष्ठ यो बहूकृतसञ्चयः / निकृन्तन इति ख्यातस्ततो ऽन्यो नरकोत्तमः
O pinakamahusay sa mga ibon, mayroong impiyerno na nararating ng mga nag-iipon ng yaman sa pamamagitan ng maraming maling gawain; ito ay kilala bilang Nikṛntana. Sa kabila noon ay may isa pang pangunahing impiyerno.
Verse 23
कुलालचक्राणि तत्र भ्राम्यन्त्यविरतं खग / तेष्वापाष्ये निकृष्यन्ते कालसूत्रेण मानवाः
O Ibon, doon ang mga gulong ng magpapalayok ay patuloy na umiikot nang walang tigil; at ang mga tao ay hinihila at kinakaskas sa mga ito sa pamamagitan ng silong na tinatawag na Kālasūtra.
Verse 24
यमानुमाङ्गुलिस्थेन आपादतलमस्तकम् / न चैषां जीवितभ्रंशो जायते पक्षिसत्तम
Sinukat sa pamamagitan ng dangkal ni Yama mula sa talampakan hanggang sa tuktok ng ulo, walang pagkawala ng buhay para sa kanila—O pinakamahusay sa mga ibon.
Verse 25
छिन्नानि तेषां शतशः खण्डान्यैक्यं व्रजन्ति हि / एवं वर्षसहस्राणि भ्राम्यन्ते पापकर्मिणः
Kahit na ang kanilang mga katawan ay hiwain sa daan-daang piraso, ang mga pirasong iyon ay paulit-ulit na nagsasama-sama muli. Sa ganitong paraan, ang mga gumagawa ng makasalanang gawain ay gumagala sa loob ng libu-libong taon.
Verse 26
तावद्यावदशेषं च तत्पापं संक्षयं गतम् / अप्रातष्ठं च नरकं शृणुष्व गदतो मम
Hangga't ang kasalanang iyon ay hindi pa ganap na nauubos, ang impiyerno ay nananatiling walang pahinga. Makinig ka sa akin habang inilalarawan ko ito.
Verse 27
तत्रस्थैर्नारकैर्दुः खमसह्यमनुभूयते / तान्येव तत्र चक्राणि घटीयन्त्राणि चान्यतः
Sa pamamagitan ng mga nilalang na nakalagay doon sa impiyerno, ang hindi matiis na pagdurusa ay nararanasan; at doon, sa katunayan, ay may parehong mga gulong at mga makinang parang water-wheel na nakalagay sa iba't ibang lugar.
Verse 28
दुः खस्य हेतुभूतानि पापकर्मकृतां नृणाम् / चक्रेष्वारोपिताः केचिद्भाम्यन्ते तत्र मानवाः
Doon, ang ilang mga tao—na nakagawa ng mga makasalanang gawain na naging sanhi ng kanilang pagdurusa—ay itinali sa mga gulong at pinaikot nang pinaikot.
Verse 29
यावद्वर्षसहस्राणि न तेषां स्थितिरन्तरा / घटीयन्त्रेषु बद्वा ये बद्धा तोयवटी यथा
Sa loob ng libu-libong taon ayon sa hinihingi ng kanilang mga gawa, walang pahinga para sa kanila. Nakatali sa mga gulong ng tubig ng paghihirap, nananatili silang nakakabit tulad ng supot na balat ng tubig.
Verse 30
भ्राम्यन्ते मानवा रक्तमुद्गिरन्तः पुनः पुनः / अन्त्रैर्मुखविनिष्क्रान्तैर्नेत्रैरन्त्रावलम्बिभैः
Ang mga tao ay gumagala, paulit-ulit na sumusuka ng dugo, ang kanilang mga bituka ay lumalabas sa bibig, at ang kanilang mga mata ay nakabitin, na sinususpinde ng mismong mga bituka na iyon.
Verse 31
दुः खानि प्राप्नुवन्तीह यान्यसह्यानि जन्तुभिः / असिपत्रवनं नाम नरकं शृणु चापरम्
Ang mga nilalang dito ay dumaranas ng mga pagdurusa—mga sakit na hindi makayanan—na mahirap tiisin. Ngayon pakinggan ang tungkol sa isa pang impiyerno na tinatawag na Asipatravana, ang 'gubat ng mga dahong parang espada.'
Verse 32
योजनानां सहस्रं यो ज्वलत्यग्न्याशृतावनिः / सप्ततीव्रकराश्चैण्डर्यत्र तीव्र सुदारुणे
Doon, ang isang nagliliyab at puno ng apoy na lupa ay nasusunog sa loob ng isang libong yojana; at doon ang araw, na may pitumpung matinding nakapapasong sinag, ay mabangis at lubhang kakila-kilabot.
Verse 33
प्रतपन्ति सदा तत्र प्राणिनो नरकौकसः / तन्मध्ये चरणं शीतस्निग्धपत्रं विभाष्यते
Doon, ang mga nilalang na nananahan sa impiyerno ay laging sinusunog ng init. Ngunit sa gitna ng pook na iyon, sinasabing may isang dako na tinatawag na “Caraṇa,” na may mga dahong malamig, makinis, at makinang.
Verse 34
पत्राणि यत्र खण्डानि फलानां पक्षिसत्तम / श्वानश्च तत्र सुबलाश्चरन्त्यामिषभोजनाः
O pinakamainam sa mga ibon (Garuda), doon ang mga dahon ay pira-piraso lamang, at ang mga bunga ay watak-watak; at doon ay gumagala ang malalakas na aso, kumakain ng laman.
Verse 35
महावक्त्रा महादंष्ट्रा व्याघ्रा इव महाबलाः / ततश्च वनमालोक्य शिशिरच्छायमग्रतः
May malalaking bibig at mahahabang pangil sila, makapangyarihan na tila mga tigre. Pagkaraan, nang makita sa unahan ang isang gubat na may malamig na lilim, ang nilalang sa landas ay tumungo roon.
Verse 36
प्रयान्ति प्राणिनस्तत्र क्षुत्तापपरिपीडिताः / मातर्भ्रातस्तात इति क्रन्दमानाः सुदुः खिताः
Doon, ang mga nilalang ay nagpapatuloy, pinahihirapan ng gutom at uhaw na nagliliyab; sa matinding dalamhati sila’y sumisigaw: “Ina! Kapatid! Ama!”
Verse 37
दह्यमानाङ्घ्रियुगला धरणिस्थेन वह्निना / तेषां गतानां तत्रापि अति शीतिः समीरणः
Ang kanilang dalawang paa ay nasusunog sa apoy na sumisibol mula sa lupa. Habang sila’y nagpapatuloy, maging doon ay sumasalpok sa kanila ang hanging napakalamig.
Verse 38
प्रवाति तेन पात्यन्ते तेषां खड्गास्तथोपरि / छिन्नाः पतन्ति ते भूमौ ज्वलत्पावकसंचये
Dahil sa marahas na hangin na iyon, ang mga tabak sa ibabaw nila ay inihahagis pababa; ang mga naputol ay bumabagsak sa lupa, sa naglalagablab na bunton ng apoy.
Verse 39
लेलिह्यमाने चान्यत्र तप्ताशेषमहीतले / सारमेयाश्च ते शीघ्रं शातयन्ति शरीरतः
Habang siya’y nagwawala at dumidila sa kung saan-saan sa lupang sunog sa tindi ng init, ang mga aso ni Yama ay mabilis na kumakagat at pumupunit sa kanyang katawan.
Verse 40
तेषां खण्डान्यनेकानि रुदतामतिभीषणे / असिपत्रवनं तात मयैतत्परिकीर्तितम्
Sa lubhang nakapangingilabot na pook na iyon, maraming piraso ng katawan ang nakikita habang sila’y humahagulhol at umiiyak. Mahal na anak, ito ang inilarawan ko bilang gubat ng mga dahong-tabak, ang Asipatravana.
Verse 41
अतः परं भीमतरं तप्तकुंभं निबोध मे / समन्ततस्तप्तकुम्भा वह्निज्वालासमन्विताः
Ngayon, dinggin mo mula sa akin ang higit pang nakapanghihilakbot na parusa na tinatawag na Taptakumbha. Sa lahat ng panig ay may mga kalderong pinainit, na sinasabayan ng naglalagablab na dila ng apoy.
Verse 42
ज्वलदग्निचयास्तप्ततैलायश्चूर्णपूरिताः / एषु दुष्कृतकर्माणो याम्यैः क्षिप्ता ह्यधोमुखाः
Ang mga hukay na ito’y punô ng naglalagablab na bunton ng apoy, kumukulong langis, at pulbos na bakal; ang mga gumagawa ng masamang karma ay inihahagis dito ng mga sugo ni Yama, pauna ang ulo at nakadapa ang mukha.
Verse 43
क्वाथ्यन्ते विस्फुटद्गात्रा गलन्मज्जाजलान्विताः / स्फुटत्कपालेनत्रास्थिच्छिद्यमाना विभीषणैः
Sila ay pinakukuluan hanggang sa pumutok ang kanilang mga katawan at umagos ang utak ng buto na parang tubig; ang kanilang mga bungo ay nabibiyak at ang mga buto ay pinupunit ng mga nakakatakot na nilalang.
Verse 44
गृध्रैरुत्पाट्य मुच्यन्ते पुनस्तेष्वेव वेगितैः / पुनश्चिमचिमायन्ते तैलनैक्यं व्रजन्ति च
Sila ay pinagpupunit ng mga buwitre at pagkatapos ay pinakawalan; muli silang dinadakip ng mabibilis na ibon. Muli silang pinapritong maigi hanggang sa tila humalo na sila sa mantika.
Verse 45
द्रवीभूतैः शिरोगात्रैः स्नायुमांसत्वगास्थिभिः / ततो याम्यैर्नरैराशु दर्व्याघट्टनघट्टिताः
Ang kanilang mga ulo at mga paa't kamay ay natunaw—kasama ang kanilang mga litid, laman, balat, buto, at iba pang bahagi—pagkatapos ay mabilis silang hinahalo at dinidikdik ng mga lingkod ni Yama, na parang hinahalo gamit ang mga sandok at ginigiling gamit ang mga pambayo.
Verse 46
कृतावर्ते महातैले क्वाथ्यन्ते पापकर्मिणः / एष ते विस्तरेणोक्तस्तप्तकुम्भो मया खग
Sa malaking kawa ng mantika na tinatawag na Kṛtāvarta, ang mga makasalanan ay pinakukuluan. Kaya, O ibon (Garuda), ipinaliwanag ko sa iyo nang detalyado ang parusang kilala bilang 'mainit na palayok' (Taptakumbha).
Verse 47
आदिमो रौरवः प्रोक्तो महारौरवको ऽपरः / अतिशीतस्तृतीयस्तु चतुर्थो हि निकृन्तनः
Ang unang (impiyerno) ay ipinahayag na Raurava; ang isa pa ay Mahāraurava. Ang ikatlo ay Atiśīta ("Labis na Lamig"), at ang ikaapat ay tunay na Nikṛntana ("Pagputol").
Verse 48
अप्रतिष्ठः पञ्चमः स्यादसिपत्रवनो ऽपरः / सप्तमस्तप्तकुम्भस्तु सप्तैते नरका मताः
Ang ikalima ay tinatawag na “Apratiṣṭha”; at may isa pa, ang “Asipatravana”, ang gubat ng mga dahong tila espada. Ang ikapito ay “Taptakumbha”, ang kumukulong kaldero. Ang mga ito’y itinuturing na pitong impiyerno.
Verse 49
श्रूयन्तेन्यान्यपि तथा नरकाणि नराधमाः / कर्मणां तारतम्येन तेषुतेषु पतन्ति हि
Gayundin, binabanggit pa ang iba pang mga impiyerno; ang pinakamasama sa mga tao ay nahuhulog sa ganito o gayong dako, ayon sa antas ng kanilang mga gawa (karma).
Verse 50
तथा हि नरको रोधः शूकरस्ताल एव च / तप्तकुम्भो महाज्वालः शबलो ऽथ विमोहनः
Tunay nga, ito ang mga impiyerno: Naraka, Rodha, Śūkara, at Tāla; gayundin ang Taptakumbha, Mahājvāla, Śabala, at ang Vimohana.
Verse 51
क्रिमिश्च क्रिमभक्षश्च लालाभक्षो विषञ्जनः / अधः शिराः पूयवहो रुधिरान्धश्च विड्रभुजः
“(Sa daigdig na iyon ay may mga nilalang na parusa) na tinatawag na Krimi, Krimabhakṣa, Lālābhakṣa, at Viṣañjana; gayundin ang Adhaḥśirā, Pūyavaha, Rudhirāndha, at Viḍrabhuja.”
Verse 52
तथा वैतरणी सू (मू) मसिपत्रवनं तथा / अग्निज्वालो महाघोरः सन्दंशो वाप्यभोजनः
Gayundin, naroon ang Vaitaraṇī, ang ilog ng pagdurusa; at ang Asipatravana, gubat ng mga dahong tila espada. Naroon ang naglalagablab na apoy na Agnijvāla; ang lubhang kakilakilabot na pook na Sandaṃśa; at ang parusang Vāpyabhojana, ang sapilitang pagpapakain sa hukay o trintsera.
Verse 53
तमश्च कालसूत्रं च लोहश्चाप्यभिदस्तथा / अप्रतिष्ठो ऽप्यवीचिश्च नरका एवमादयः
Ang Tamas, Kālasūtra, Loha, at Abhida; gayundin ang Apratiṣṭha at Avīci—ang mga ito at iba pa ang mga naraka, ang mga impiyerno.
Verse 54
तामसा नरकाः सर्वे यमस्य विषये स्थिताः / येषु दुष्कृतकर्माणः पतन्ति हि पृथक्पृथक्
Ang lahat ng naraka, likás na madilim, ay nasa nasasakupan ni Yama; doon nahuhulog ang mga gumawa ng masamang karma—bawat isa sa hiwalay na impiyerno ayon sa gawa.
Verse 55
भूमेरधस्तात्ते सर्वे रौरवाद्याः प्रकीर्तिताः / रोघो गोघ्नो भ्रूणहा च अग्निदाता नरः पतेत्
Sa ilalim ng lupa ay ipinahayag ang lahat ng impiyernong nagsisimula sa Raurava at iba pa. Ang nagpapalaganap ng sakit, pumapatay ng baka, pumapatay ng sanggol sa sinapupunan, at ang nag-aalay ng tao sa apoy—ang gayong tao ay nahuhulog doon.
Verse 56
सूकरे ब्रह्महा मज्जेत्सुरापः स्वर्णतस्करः / ताले पतेत्क्षत्त्रहन्ता हत्वा वैश्यं च दुर्गतिः
Ang pumatay sa brāhmaṇa ay lumulubog sa sinapupunan ng baboy. Ang umiinom ng nakalalasing ay nagiging magnanakaw ng ginto. Ang pumatay sa kṣatriya ay nahuhulog sa kapanganakang puno ng palma (nakagapos at di makagalaw). At ang pumatay sa vaiśya ay nagkakamit ng abang pagbagsak.
Verse 57
ब्रह्महत्यां च यः कुर्याद्यश्च स्याद्गुरुतल्पगः / स्वसृगामी तप्तकुम्भी तथा राजभटो ऽनृती
Ang gumagawa ng brahmahatyā (pagpatay sa brāhmaṇa), at ang lumalapastangan sa higaan ng guru; ang nakikipagtalik sa sariling kapatid na babae—ang gayong tao ay ipinadadala sa impiyernong tinatawag na Taptakumbhī; gayundin ang kawal ng hari na sinungaling ay doon din napupunta.
Verse 58
तप्तलोहैश्च विक्रेता तथा बन्धनरक्षिता / माध्वी विक्रयकर्तां च यस्तु भक्तं परित्यजेत्
Ang nagtitinda ng pinainit na bakal, ang bantay na nag-iingat sa mga bilanggo sa gapos, ang nagbebenta ng nakalalasing na alak (mādhvī), at ang tumatalikod sa tapat na umaasa sa kanya—sila’y ibinibilang sa mga makasalanan at mananagot sa parusa pagkalipas ng kamatayan.
Verse 59
महाज्वाली दुहितरं स्नुषां गच्छति यस्तु वै / वेदो विक्रीयते यैश्च वेदं दूषयते तु यः
Tunay, ang sinumang lumalapastangan sa sariling anak na babae o sa manugang na babae (snushā) ay papasok sa naglalagablab na pahirap na tinatawag na Mahājvālī. Gayundin, yaong nagbebenta ng Veda at ang sumisira o dumudungis sa Veda ay mahuhulog din sa gayong parusa.
Verse 60
गुरुं चैवावमन्यन्ते वाक्शरैस्ताडयन्ति च / अगम्यागामी च नरो नरकं शबलं व्रजेत्
Ang taong humahamak sa kanyang guro (guru) at sumasakit sa kanya sa pamamagitan ng mga palaso ng pananalita; at ang lumalapit sa pakikipagniig na ipinagbabawal—tutungo sa kakila-kilabot na impiyernong tinatawag na Śabala.
Verse 61
विमोहे पतते शूरे मर्यादां यो भिनत्ति वै / दुरिष्टं कुरुते यस्तु कृमिभक्षं प्रपद्यते
Kahit ang taong matapang at may kakayahan ay maaaring mahulog sa pagkalito; at sinumang tunay na sumisira sa hangganan ng dharma, at sinumang gumagawa ng kasamaan, ay aabot sa kapalarang maging pagkain ng mga uod.
Verse 62
देवब्राह्मणविद्वेष्टा लालाभक्षे पतत्यपि / कुण्डकर्ता कुलालश्च न्यासहर्ता चिकित्सकः
Ang may poot laban sa mga Deva at sa mga Brāhmaṇa ay nahuhulog sa kasalanan, kahit nabubuhay sa maruming pagkain. Gayundin, ang gumagawa ng kuṇḍa (hukay ng banal na apoy), ang magpapalayok (kulāla), ang nagnanakaw ng ipinagkatiwala (nyāsa), at ang manggagamot na walang dangal—ay ibinibilang sa mga nalugmok.
Verse 63
आरामेष्वग्निदाता च एते यान्ति विषञ्जने / असत्प्रतिग्रही यस्तु तथैवायाज्ययाजकः
Ang mga nagsisindi ng apoy sa mga hardin ng aliw at mga liwasan—ang gayong tao’y tutungo sa isang lupain na tigang at walang ligaya. Gayundin, ang tumatanggap ng handog mula sa di-karapat-dapat, at ang pari na nagsasagawa ng yajña para sa mga hindi dapat pag-alayan, ay sumasapit sa kaparehong kapalaran.
Verse 64
न क्षत्त्रैर्जोवते यस्तु नरो गच्छेदधोमुखम् / क्षीरं सुरां च मासं लाक्षां गन्धं रसं तिलान्
Ang lalaking hindi namumuhay sa matuwid na paglilingkod at disiplina ay itinutulak na bumagsak nang ulo-una sa mababang mga daigdig. Gayundin, ang nagpapakalabis o umaabuso sa gatas, nakalalasing na alak, karne, lak, pabango, masasarap na pagkain, at linga ay nagdadala ng bunga ng kasalanan.
Verse 65
एवमादीनि विक्रीणन् घोरे पूयवहे पतेत् / यः कुक्कुटान्निबध्नाति मार्जारान् सूकरांश्च तान् / पक्षिणश्च मृगांश्छा गान्सो ऽप्येवं नरकं व्रजेत्
Ang nagtitinda ng gayong mga bagay ay mahuhulog sa kakila-kilabot na impiyernong tinatawag na Pūyavaha. Gayundin, sinumang nagtatali at pumipigil sa mga manok, pusa, baboy, mga ibon, mababangis na hayop, at mga kambing—siya man ay tutungo sa gayong impiyerno.
Verse 66
आजाविको माहिषिकस्तथा चक्री ध्वजी च यः / रङ्गोपजीविको विप्रः शाकुनिर्ग्रामयाजकः
Ang tagapag-alaga ng kambing, tagapag-alaga ng kalabaw, ang nabubuhay sa pagbebenta o pagpapakita ng mga gulong at mga bandila; ang Brahmin na nabubuhay sa pagtatanghal sa entablado; ang manghuhula sa pamamagitan ng mga ibon; at ang paring-baryo na gumagawa ng mga ritwal kapalit ng bayad—sila’y ibinibilang sa mga kapintasan na hanapbuhay na binanggit dito.
Verse 67
अगारदाही गरदः कुण्डाशी सोमविक्रयी / सुरापो मांसभक्षी च तथा च पशुघातकः
Ang nagsusunog ng mga bahay, ang naglalason, ang nabubuhay sa pagkain mula sa ipinagbabawal na hukay ng apoy, ang nagbebenta ng Soma; ang lasenggo, ang kumakain ng karne, at ang pumapatay ng mga hayop—sila’y ibinibilang na mabibigat na makasalanan.
Verse 68
रुधिरान्धे पतन्त्येते पतन्त्येते एवमाहुर्मनीषिणः / उपविष्टन्त्वेकपङ्क्त्यां विषं सम्भोजयन्ति ये
Ipinahahayag ng mga pantas na ang gayong mga tao ay nahuhulog—oo, nahuhulog—sa impiyernong tinatawag na “Rudhirāndha.” Sila yaong nakaupo sa iisang hanay ng kainan at pinapainom o pinapakain ang iba ng lason.
Verse 69
पतन्ति निरये घोरे विड्भुजे नात्र संशयः / मधुग्राहो वैतरणीमाक्रोशी मूत्रसंज्ञके
Nahuhulog sila sa kakila-kilabot na impiyernong tinatawag na “Viḍbhuja”—walang pag-aalinlangan dito. (Gayundin, itinatapon sila sa) “Madhugrāha,” sa ilog na “Vaitaraṇī,” sa “Ākrośī,” at sa impiyernong kilala bilang “Mūtra.”
Verse 70
असिपत्रवने ऽसौची क्रोधनश्च एतेदपि / अग्निज्वालां मृगव्याधो भोज्यते यत्र वायसैः
Sa gubat ng mga dahong tila tabak (Asipatravana), pinarurusahan ang marurumi at ang mapusok sa galit. Gayundin, ang mangangaso (mṛgavyādha) ay pinapagdusa sa gitna ng naglalagablab na apoy, kung saan siya’y pinupunit at kinakain ng mga uwak.
Verse 71
इज्यायां व्रतलोपाच्च सन्दंशे नरके पतेत् / स्कन्दन्ते यदि वा स्वप्ने यतिनो ब्रह्मचारिणः
Sa pagpapabaya sa pagsamba ng yajña at sa paglabag sa mga panata (vrata), ang tao’y nahuhulog sa impiyernong tinatawag na “Sandaṁśa.” Gayundin, kung ang mga yati o mga brahmacārin ay maglabas ng binhi kahit sa panaginip, ito’y itinuturing na pagkahulog mula sa disiplina.
Verse 72
पुत्रैरध्यापिता ये च पुत्रैराज्ञापिताश्च ये / ते सर्वे नरकं यान्ति निरयं चाप्यभोजनम्
Yaong mga pinananatili o pinakakain ng kanilang mga anak na lalaki, at yaong nabubuhay din sa ilalim ng utos ng mga anak—silang lahat ay napupunta sa impiyerno, sa kalagayang niraya na tinatawag na “Abhojana,” kung saan may pagkapait ng pagkakait sa pagkain.
Verse 73
वर्णाश्रमविरुद्धानि क्रोधहर्षसमन्विताः / कर्माणि ये तु कुर्वन्ति सर्वे निरयवासिनः
Ang sinumang gumagawa ng mga gawaing salungat sa tungkulin ng kanilang varṇa at āśrama, na inuudyukan ng poot at labis na pagkalugod, silang lahat ay nakatakdang manahan sa mga daigdig ng naraka (impiyerno).
Verse 74
उपरिष्टात्स्थितो घोर उष्णात्मा रौरवो महान् / सुदारुणः सुशीतात्मा तस्या धस्तामसः स्मृतः
Sa itaas ay naroroon ang nakapanghihilakbot na Dakilang Raurava, likas na naglalagablab sa init. Sa ilalim nito, ayon sa sinabi, ay ang Tāmisa na lubhang malupit, likas na malamig.
Verse 75
एवमादिक्रमेणैव सर्वे ऽधो ऽधः परिस्थिताः / दुः खोत्कर्षश्च सर्वेषु कर्मस्वपि निमित्ततः
Kaya nito, ayon sa pagkakasunod mula pa sa simula, ang lahat ay inilalagay nang pababa nang pababa; at sa bawat uri ng gawa (karma), ang pagdami ng pagdurusa ay lumilitaw ayon sa nagtatakdang sanhi (nimitta) nito.
Verse 76
सुखोत्कर्षश्च सर्वत्र धर्मस्येहनिमिततः / पश्यन्तिनरकान्देवा ह्यधोवक्त्रान्सुदारुणान्
Dito, dahil sa Dharma, ang pag-unlad ng kaginhawahan ay lumalaganap sa lahat ng dako; at minamasdan ng mga Deva ang mga kaharian ng naraka—lubhang mabagsik, na ang mga mukha’y nakaharap pababa.
Verse 77
नारकाश्चापि ते देवान्सर्वान्पश्यन्ति ऊर्ध्वगान् / एतान्यान्यानि शतशो नरकाणि वियद्गते
Ang mga nilalang sa naraka ay nakikita rin ang lahat ng mga Deva na gumagalaw sa itaas. Habang dumaraan sa kalangitan, nasasaksihan nila ang mga narakang ito at marami pang iba—daan-daan ang bilang.
Verse 78
दिनेदिने तु नरके पच्यते दह्यतेन्यतः / शीर्यते भिद्यते ऽन्यत्र चूर्यते क्लिद्यतेन्यतः
Araw-araw, sa impiyerno, ang tao ay niluluto; sa ibang dako naman ay sinusunog. Sa ibang lugar siya’y pinatutuyo at pinapabulok; sa iba’y binibiyak. Sa iba’y dinudurog hanggang pira-piraso; sa iba’y pinapabulok at pinapamaga hanggang mabulok at mamaho.
Verse 79
क्वथ्यते दीप्यते ऽन्यत्र तथा वातहतो ऽन्यतः / एकं दिनं वर्षशतप्रमाणं नरके भवेत्
Sa isang dako siya’y pinakukulo; sa iba’y pinasusunog sa liyab; sa iba pa’y hinahampas ng marahas na hangin. Sa impiyerno, ang isang araw ay nagiging sukat na parang sandaang taon.
Verse 80
ततः सर्वेषु निस्तीर्णः पापी तिर्यक्त्वमश्नते / कृमिकीटपतङ्गेषु स्थावरैकशफेषु च
Pagkaraan nito, matapos malampasan ang lahat, ang makasalanan ay tumatanggap ng kapanganakang-hayop—nagkakatawang-tao sa mga uod, insekto at mga ibon, at gayundin sa mga nilalang na di-gumagalaw at sa mga hayop na may iisang kuko.
Verse 81
गत्वा वनगजाढ्येषु गोष्वषु तथैव च / खरो ऽश्वो ऽश्वतरो गौरः शरभश्चमरी तथा
Pagkapasok sa mga kapanganakan sa gitna ng mga kawan na sagana sa mailap na elepante, at gayundin sa mga kawan ng baka, siya’y nagiging asno, kabayo, mula, toro, at nagiging śarabha at chamarī rin.
Verse 82
एते चैकशफाः षट् च शृणु पञ्चनखानतः / अन्यासु बहुपापासु दुः खदासु च यो निषु
Ang mga ito nga ang anim na nilalang na may iisang kuko; ngayo’y pakinggan ang tungkol sa may limang kuko. Sa iba pang mga sinapupunan—na hitik sa maraming kasalanan at nagbubunga ng pagdurusa—ang kaluluwa’y isinisilang ayon sa sariling karma.
Verse 83
मानुष्यं प्राप्यते कुब्जो कुत्सितो वामनो ऽपि वा / चण्डालपुक्कसाद्यासु नरयोनिषु जायते
Kahit makamit ang kapanganakang-tao, maaari pa ring isilang bilang kuba, bilang hinahamak, o bilang pandak; o kaya’y isilang sa mga sinapupunang-tao gaya ng caṇḍāla, pukkasa, at iba pang katulad.
Verse 84
मुहुर्गर्भे वसन्त्येव म्रियन्ते च मुहुर्मुहुः / अवशिष्टेन पापेन पुण्येन च समन्वितः
Paulit-ulit silang nananahan sa sinapupunan, at paulit-ulit ding namamatay; sapagkat ang nilalang na may katawan ay nakagapos sa nalalabing kasalanan, at kasabay din ang bunga ng kabutihan.
Verse 85
ततश्चारोहिणीं योनिं शूद्रवैश्यनृपादिकम् / विप्रदेवेन्द्रतां चापि कदाचिदधिरोहति
Pagkaraan nito, ang kaluluwa’y umaakyat sa mas mataas na sinapupunan—kung minsan ay isinisilang sa mga śūdra, vaiśya, mga hari at iba pa; at kung minsan ay umaabot pa sa katayuang brāhmaṇa, deva, o maging Indra.
Verse 86
एवं तु पापकर्माणो निरयेषु पतन्त्यधः / यथा पुण्यकृतो यान्ति तन्मे निगदतः शृणु
Ganyan nga ang mga gumagawa ng masamang karma ay bumabagsak pababa sa mga impiyerno; at kung paano naman ang mga gumawa ng kabutihan ay nagpapatuloy—pakinggan mo ako habang ipinapaliwanag ko ito.
Verse 87
ते यमेन विनिर्दिष्टां योनिं पुण्यगतिं नराः / प्रगीतगन्धर्वगणा नृत्योत्सवसमाकुलाः
Ang mga taong iyon ay nakakamit ang muling kapanganakan at mapalad na landas na itinakda ni Yama—doon ay umaawit ang mga pangkat ng Gandharva, at ang daigdig ay punô ng sayaw at pagdiriwang.
Verse 88
हारनूपुरमाधुर्यैः शोभितान्यमलानि तु / प्रयान्त्याशु विमानानि दिव्यगन्धस्रगुज्ज्वलाः
Pinalamutian ng kaakit-akit na ningning ng mga kuwintas at pulseras sa bukung-bukong—tunay na walang dungis—ang mga makalangit na vimāna ay mabilis na lumalakad, nagniningning sa mga garlandang mabango ng banal na samyo.
Verse 89
तस्माच्च प्रच्युता राज्ञामन्येषां च महात्मनाम् / जायन्ते नीरुजां गेहे स द्वृत्तिपीरपालकाः
Kaya nga, yaong mga nahulog mula sa antas ng hari—at gayundin mula sa kalagayan ng ibang dakilang kaluluwa—ay isinisilang sa mga tahanan ng malulusog, at nagiging tagapag-ingat at tagapaglingkod, nabubuhay sa paglilingkod.
Verse 90
भोगान्सम्प्राप्नुवन्त्युग्रांस्ततो यान्त्यूर्ध्वमन्यथा / अवरोहिणीं सम्प्राप्य पूर्ववद्यन्ति मानवाः
Matapos danasin ang mabibigat na karanasan (bunga ng karma), sila’y saka umaakyat; kung hindi, pagdating sa landas ng pagbaba, ang tao’y muling dadaan gaya ng dati, bumabalik sa dating takbo.
Verse 91
जातस्य मृत्युलोके वै प्राणिनो मरणं ध्रुवम् / पापिष्ठानामदोमार्गाज्जीवो निष्क्रमते ध्रुवम्
Sa nilalang na isinilang sa mundong ito ng kamatayan, tiyak ang pagpanaw. At para sa pinakamasasama, ang jīva ay walang pagsalang lumalabas sa ‘mababang landas’ (adho-mārga).
Verse 92
पृथिव्यां लीयते पृथ्वी आपश्चैव तथाप्सु च / तेजस्तेजसि लीयते समीरे च समीरणः
Ang lupa ay muling nalulusaw sa lupa; ang tubig ay sumasanib din sa tubig. Ang apoy ay hinihigop sa apoy, at ang hangin ay nagbabalik sa hangin.
Verse 93
आकाशे च तथाकाशं सर्वव्यापि निशाकरे / तत्र कामस्तथा क्रोधः काये पञ्चेन्द्रियाणि च
Sa kalawakan ay kalawakan lamang—gaya ng liwanag ng buwan sa gabi na lumalaganap sa lahat. Doon man ay sumisibol ang kāma (pagnanasa) at krodha (poot); at sa loob ng katawan ay naroon din ang limang pandama.
Verse 94
एते तार्क्ष्य समाख्याता देहे तिष्ठन्ति तस्कराः / कामः क्रोधो ह्यहङ्कारो मनस्तत्रैव नायकः
O Tārkṣya (Garuda), ito’y naipahayag na: sa loob ng katawan ay nananahan ang mga magnanakaw—kāma (pagnanasa), krodha (poot), at ahaṅkāra (pagkamakasarili); at ang manas (isip) ang kanilang pinuno roon.
Verse 95
संहारश्चैव कालो ऽसौ पुण्यपापेन संयुतः / पञ्चेन्द्रियसमायुक्तः सकलैर्विबुधैः सह
Ang Kāla (Panahon) na yaon ang tunay na tagapaglusaw; ito’y kaugnay ng punya at papa (kabutihan at kasalanan), at kumikilos na taglay ang limang pandama, kasama ng lahat ng vibudha—mga marurunong na makalangit.
Verse 96
प्रविशेत्स नवे देहे पृहे दरधे गुही यथा / शरीरे ये समासीनाः सर्वे वै सप्त धातवः
Pumapasok ito sa bagong katawan—gaya ng pagpasok sa bahay, sa siwang, o sa yungib. Sa katawan ay tunay na nakaluklok ang lahat ng pitong dhātu (mga sangkap ng katawan).
Verse 97
षाट्कौशिको ह्ययं कायः सर्वे वाताश्च देहिनाम् / मूत्रं पुरीषं तद्योगाद्ये चान्ये व्याधयस्तथा
Ang katawang ito ay tunay na binubuo ng anim na balabal; at sa lahat ng may katawan, kumikilos ang mga hangin sa katawan (vāta). Mula sa kanilang pagsasanib ay lumilitaw ang ihi at dumi, at gayundin ang iba pang karamdaman.
Verse 98
पित्तं श्लेष्मा तथा मज्जा मांसं वै मेद एव च / अस्थि शुक्रं तथा स्नायुर्देहेन सह दह्यति
Apdo, plema, utak-ng-buto, laman at taba—mga buto, semilya at mga litid din—ay pawang nasusunog na kasama ng katawan.
Verse 99
एष ते कथितस्तार्क्ष्य विनासः सर्वदेहिनम् / कथयामि पुनस्तेषां शरीरं च यथा भवेत्
Kaya nga, O Tārkṣya (Garuda), naipahayag ko na sa iyo ang pagkalusaw (kamatayan) na dumarating sa lahat ng may katawan. Ngayon ay muli kong ilalarawan kung paano nabubuo ang kanilang katawan pagkaraan nito.
Verse 100
एकस्तम्बंस्नायुबद्धं स्थूणात्रयविभूषणम् / इन्द्रियैश्च समायुक्तं नवद्वारं शरीरकम्
Ang katawan ay tulad ng iisang haliging pinagbubuklod ng mga litid, pinalamutian ng tatlong haliging-suporta; taglay ang mga pandama, ito’y isang estrukturang may siyam na pintuan.
Verse 101
विषयैश्च समाक्रान्तं कामक्रोधसमाकुलम् / रागद्वेषसमाकीर्णं तृष्णादुर्गमतस्करम्
Sinakop ng mga bagay ng pandama, ginugulo ng pagnanasa at poot, siksik ng pagkakapit at pag-ayaw—ang landas na ito ng mundong nakagapos ay mahirap tawirin, sapagkat ang magnanakaw na tinatawag na pagnanasa (uuhaw) ang nagpapapanganib.
Verse 102
लोभजालपरिच्छिन्नं मोहवस्त्रेण वेष्टितम् / सुबद्धं मायया चैतल्लोभेनाधिष्ठितं पुरम्
Ang ‘lungsod’ na ito (ang kalagayang may katawan) ay napapaligiran ng lambat ng kasakiman, nababalutan ng tela ng kamangmangan, mahigpit na iginagapos ng māyā; at ang kasakiman mismo ang naghahari sa lungsod na ito.
Verse 103
एतद्गुणसमाकीर्णं शरीरं सर्वदेहिनाम् / आत्मानं ये न जानन्ति ते नराः पशवः स्मृताः
Ang katawan ng lahat ng may katawan ay nahahalo sa mga guna ng materya; yaong hindi nakakakilala sa Sarili (Ātman) ay tinuturing na tao, ngunit sa katotohanan ay gaya ng mga hayop.
Verse 104
एवमेव समाख्यातं शरीरं ते चतुर्विधम् / चतुरशीतिलक्षाणि निर्मिता योनयः पुरा
Kaya nito, O Garuḍa, ipinaliwanag sa iyo ang katawan bilang may apat na uri; at noong sinaunang panahon, nilikha ang walumpu’t apat na lakṣa (8.4 milyon) na mga yoni o uri ng pagsilang.
Verse 105
उद्भिज्जाः स्वेदजाश्चैव अण्डजाश्च जरायुजाः / एतत्ते सर्वमाख्यातं निरयस्य प्रपञ्चतः
Yaong isinilang mula sa usbong, mula sa pawis, mula sa itlog, at mula sa sinapupunan—ang buong pag-uuring ito ay naipaliwanag sa iyo nang masusi, sa konteksto ng Niraya (impiyerno) at ng kabuuang saklaw nito.
Verse 106
अथयामि क्रमप्राप्तं प्रष्टु वा वर्तते स्पृहा
Ngayon ay magpapatuloy ako ayon sa nararapat na pagkakasunod; o kung may pagnanais kang magtanong, maaari kang magtanong.
Raurava is presented as a foremost naraka characterized by burning embers and scorching ground; the text explicitly assigns it to those who bear false witness and those who are untruthful.
It states that men fall into different narakas according to the gradation of their deeds, and that suffering increases progressively lower in the infernal order, shaped by the determining cause and motive behind actions.
In the narrative it functions as a specific naraka: deceptive cool shade draws the tormented, but sword-like leaves and falling blades sever bodies, while Yama’s dogs tear them—an embodied depiction of karmic consequence rather than a purely figurative image.
The text emphasizes continuity of experience until the sin is exhausted: bodies are cut into pieces yet reconstitute, indicating that the suffering persists without ‘release’ so long as the karmic residue remains operative.
After passing through many hell-experiences, the sinner is said to enter animal births (worms, insects, birds, hoofed and five-clawed creatures) and later human births of varying conditions, ascending or descending according to remaining sin and merit.