Adhyaya 1

Verse 1

धर्मन्दृढबद्धमूलो वेदस्कन्धः पुराणशाखाढ्यः / क्रतुकुसुमो मोक्षफलो मधुसूदनपादपो जयति

Mapagtagumpay ang punong-kahoy ni Madhusūdana: ang ugat ay matibay na nakagapos sa Dharma, ang punò ay ang Veda, sagana sa mga sanga ng Purāṇa; ang mga bulaklak ay mga ritwal na yajña, at ang bunga ay Moksha, ang paglaya.

Verse 2

नैमिषे ऽनिमिषक्षेत्रे शौनकाद्या मुनीश्वराः / कर्मणामन्तरे सूतं स्वासीनमिदमब्रुवन्

Sa Naimiṣa, sa banal na lupain ng Animisha, ang mga dakilang pantas na pinangungunahan ni Śaunaka, sa pagitan ng kanilang mga ritwal, ay nagsalita kay Sūta na nakaupo roon ng ganitong mga salita.

Verse 3

सूत जानासि सकलं वस्तु व्यासप्रसादतः / तेन नः सन्दिहानानां सन्देहं छेत्तुमर्हसि

O Sūta, sa biyaya ni Vyāsa ay nalalaman mo ang kabuuan ng lahat ng paksa; kaya para sa amin na may pag-aalinlangan, nararapat mong putulin at alisin ang aming pagdududa.

Verse 4

यथा तृणजलौकेति न्यायमा श्रित्य कञ्चन / देहिनो ऽन्यतनुप्राप्तिं केचित्त्वेवं वदन्ति हि

Umaasa sa kasabihang “talim ng damo at linta,” may ilan ngang nagsasabi na ang nilalang na may katawan ay nakakamit ang ibang katawan sa ganitong paraan.

Verse 5

केचित्पुनर्यातनानां यामीनामुपभोगतः / पश्चाद्देहान्तरप्राप्तिं वदन्ति किमु तत्रसत्

May ilan ang nagsasabi na matapos pagdaanan at maubos ang mga pahirap na mula kay Yama, saka pa lamang nakakamit ang ibang katawan. Kung gayon, ano ang tunay na katotohanan dito?

Verse 6

सूत उवाच / साधु पृष्टं महाभागाः शृणुध्वं भवतां पुनः / सन्देहो नोपपद्येत लोकार्थं किल पृच्छताम्

Wika ni Sūta: “O mga mararangal, mabuti ang inyong pagtatanong. Makinig muli. Sa mga nagtatanong para sa kapakanan ng daigdig, hindi nararapat sumibol ang pag-aalinlangan.”

Verse 7

तदहं कृष्णगरुडसंवादद्वारकं द्विजाः / अपाकरिष्ये सन्देहं भवतां भावितात्मनाम्

Kaya nga, O mga dwija, sa pamamagitan ng pag-uusap nina Krishna at Garuda, aalisin ko ang inyong mga pagdududa—kayong may isip na nalinang at nadalisay.

Verse 8

नमः कृष्णाय मुनये य एनं समुपाश्रिताः / अञ्जस्तरन्ति संसारसागरं कुनदीमिव

Pagpupugay kay Krishna na Muni; ang mga kumakalinga sa Kanya ay mabilis na tumatawid sa dagat ng samsara, na wari’y isang munting batis lamang.

Verse 9

एकदा वैनतेयस्य लोकानां लोकनस्पृहा / बभूव सो ऽथ बभ्राम तेषु नाम हरेर्गृणन्

Minsan, si Vainateya (Garuda) ay nagkaroon ng matinding pananabik na masilayan ang iba’t ibang daigdig. Kaya’t naglakbay siya roon, walang tigil na inuusal ang Pangalan ni Hari (Vishnu).

Verse 10

स पातालं भुवं स्वर्गं भ्रान्त्वालब्धशमाशयः / लोकदुः खेनातिदुः खी पुनर्वैकुण्ठमागमत्

Matapos gumala sa Pātāla, sa daigdig, at sa langit—ngunit hindi nakatagpo ng pahingahang may kapayapaan—siya’y labis na nagdalamhati sa pighati ng mga mundo at muling nagbalik sa Vaikuṇṭha.

Verse 11

न रजो न तमश्चैव सत्त्वं ताभ्यां च मिश्रितम् / यत्र प्रवर्तते नैव सत्त्वमेव प्रवर्तते

Sa pook na yaon, hindi kumikilos ang rajas ni ang tamas, at maging ang sattva ay hindi nahahalo sa dalawa. Doon, wala nang ibang tunay na umiiral sa pag-andar; sattva lamang ang sinasabing naghahari.

Verse 12

न यत्र माया नाशश्च न चै रागादयो मलाः / श्यामावदाताः सुरुचः शतपत्रविलोचनाः

Doon ay walang māyā, walang pagkapuksa, at wala ring mga dungis gaya ng rāga (pagkakapit) at iba pa. Doon nananahan ang mga nilalang na maningning, may kulay na maitim at maputi, may dakilang kislap, at may mga matang tulad ng talulot ng lotus.

Verse 13

सुरासुरार्चिता यत्र गणा विष्णोः सुपेशसः / पिशङ्गवस्त्राभारणा मणियुङ्निष्कभूषिताः

Doon makikita ang mga pangkat ng mariringal na tagapaglingkod ni Panginoong Viṣṇu, na iginagalang ng mga Deva at mga Asura. Sila’y nakadamit ng kulay gintong kayumanggi, may mga palamuti, at pinalalamutian ng kuwintas na hiyas at mga palawit na ginto.

Verse 14

चतुर्भुजाः कुण्डलिनो मौलिनो मालिनस्तथा / भ्राजिष्णुभिर्विमानानां पङ्किभिर्ये महात्मनाम्

Doon naroon ang mga dakilang kaluluwa na may apat na bisig, may hikaw, may korona at may garland. Sila’y kumikilos sa maningning na hanay, na may kasamang nagliliwanag na mga vimāna, ang mga sasakyang makalangit.

Verse 15

द्योतन्ते द्योतमानानां प्रमदानां च पङ्क्तिभिः / श्रीर्यत्र नानाविभवैर्हरेः पादौ मुदार्चति

Doon, ang mga hanay ng nagliliwanag na dalaga ay kumikislap nang maringal; at si Śrī (Lakṣmī), na puspos ng sari-saring dakilang karangyaan, ay masayang sumasamba sa banal na mga paa ni Hari (Viṣṇu).

Verse 16

हरिं गायति दोलास्थं गीयमानालिभिः स्वयम् / ददर्श श्रीहरिं तत्र श्रीपतिं सात्वतां पतिम्

Habang inaawit niya si Hari—na nakaupo sa duyan, at wari’y ang mga bubuyog man ay nakiki-awit—nasaksihan niya roon si Śrī Hari: ang Panginoon ni Śrī (Lakṣmī), ang kataas-taasang Panginoon ng mga Sātvata (mga deboto).

Verse 17

जगत्पतिं यज्ञपतिं पार्षदैः परिषेवितम् / सुनन्दनन्दप्रबलार्हणमुख्यैर्निरन्तरम्

Ang Panginoon ng sansinukob—ang Panginoon ng yajña (mga handog na sakripisyo)—ay laging pinaglilingkuran ng Kanyang mga kasamahan; at walang patid na sinisilbihan ng mga pangunahing tagapaglingkod gaya nina Sunanda, Nanda, Prabala, Arhaṇa, at iba pa.

Verse 18

भृत्यप्रसादसुमुखमायतारुणलोचनम् / किरीटिनं कुण्डलिनं श्रिया वक्षसि लक्षितम्

May mapagpala at mahabaging mukha Siya na nagkakaloob ng biyaya sa mga tagapaglingkod; ang Kanyang mga matang kabataan ay mahaba at maningning. May korona at mga hikaw, at sa Kanyang dibdib ay nakatatak ang tanda ni Śrī (Lakṣmī)—hudyat ng banal na karilagan.

Verse 19

पीतांशुकं चतुर्बाहुं प्रसन्नहसिताननम् / अभ्यर्हणासनासीनं ताभिः शक्तिभिरावृतम्

Nakasuot Siya ng dilaw na kasuotan, may apat na bisig, at may payapang mukha na nagniningning sa banayad na ngiti; nakaupo sa marapat at pinararangalan na trono, at napalilibutan ng mga banal na kapangyarihan (Śakti).

Verse 20

प्रधानपुरुषाभ्यां च महता चाहमा तथा / एकादशोन्द्रियैश्चैव पञ्चभूतैस्तथैव च

Mula sa Pradhāna (likas na pinagmulan) at Puruṣa (kamalayang prinsip), gayundin mula sa Mahat (kosmik na talino) at Ahaṃkāra (diwang “ako”), at mula rin sa labing-isang pandama at sa limang dakilang elemento—dito nahuhubog ang may-katawang nilalang.

Verse 21

स्वरूपेरममाणं तमीश्वरं विनतासुतः / तद्दर्शनाह्लादयुतस्वान्तो हृष्यत्तनूरुहः

Namasdan ng anak ni Vinatā, si Garuḍa, ang Panginoon na nagagalak sa Kanyang sariling banal na kalikasan; at sa tuwang dulot ng pangitain, nanginig siya—nagtayuan ang balahibo sa katawan.

Verse 22

लोचनाभ्यामश्रु मुञ्चन्प्रेममग्नो ननाम ह / नमागतं नतं स्वीय वाहनं विष्णुरब्रवीत् / भूमिः का लङ्घिता पक्षिंस्त्वयेयन्तमनेहसम्

Nalunod sa pag-ibig at debosyon, tumulo ang luha mula sa dalawang mata at siya’y yumukod. Nang makita ni Panginoong Viṣṇu ang Kanyang sariling sasakyan na dumating at sumamba, sinabi Niya: “O ibon, anong mga lupain ang iyong nalampasan—dumating kang napakabilis, walang pagod?”

Verse 23

गरुड उवाच / तव प्रसादाद्वैकुण्ठ त्रैलोक्यं सचराचरम्

Wika ni Garuḍa: Sa Iyong biyaya, O Vaikuṇṭha, ang buong tatlong daigdig—lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—ay naitatag at napapanatili.

Verse 24

मया विलोकितं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् / भूर्लोकात्सत्यपर्यन्तं पुरं याम्यं विना प्रभो

O Panginoon, nasilayan ko ang buong sansinukob—ang di-gumagalaw at ang gumagalaw—mula Bhū-loka hanggang Satya-loka; tanging ang lungsod ni Yama ang hindi ko pa nakita, mahal na Prabhu.

Verse 25

भूर्लोकः सर्वलोकानां प्रचुरः सर्वजन्तुषु / मानुष्यं सर्वभूतानां भुक्तिमुक्त्यालयं शुभम्

Sa lahat ng mga daigdig, ang Bhūrloka (daigdig sa lupa) ang pinakamasagana sa mga nilalang. Sa lahat ng nilalang, ang pagsilang bilang tao ay isang pinagpalang tahanan kung saan makakamtan kapwa ang wastong tamasa sa buhay at ang kalayaan (moksha).

Verse 26

अतः सुकृतिनां लोको न भूतो न भविष्यति

Kaya nga, ang daigdig na nararating ng mga may mabuting gawa ay walang kapantay—hindi pa ito nagkaroon noon, at hindi rin lilitaw sa hinaharap.

Verse 27

गायन्ति देवाः किल गीतकानि धन्यास्तु ये भारतभूमिभागे / स्वर्गापवर्गस्य फलार्जनाय भवन्ति भूयः पुरुषाः सुरत्वात्

Sinasabi na ang mga deva ay umaawit ng mga papuri: “Mapalad yaong nagkamit ng pagsilang bilang tao sa alinmang bahagi ng lupain ng Bhārata. Upang kamtin ang bunga ng langit at maging ang paglaya, sila’y muling nagiging tao—pagkaraang mahulog mula sa pagka-deva.”

Verse 28

प्रेतः कौक्षिप्यते कस्मात्पञ्चरत्नं मुखे कथम् / अधस्ताच्चालिता दर्भाः पादौ याम्यां व्यवस्थितौ

Tinanong ni Garuda: “Bakit inilalatag ang patay (preta) sa isang andas? Bakit inilalagay sa bibig ang limang mahalagang sangkap? Bakit inaayos at iginagalaw sa ilalim ang mga talim ng damong darbha? At bakit itinatakda ang mga paa na nakaharap sa timog, sa dako ni Yama?”

Verse 29

किमर्थं पुत्रपौत्राश्च तस्य तिष्ठन्ति चाग्रतः / किमर्थं दीयते दानं गोदानमपि केशव

Sa anong layunin nakatayo sa harap niya ang kanyang mga anak at mga apo? Sa anong layunin ibinibigay ang kawanggawa—lalo na ang kaloob na baka (go-dāna), O Keśava?

Verse 30

बन्धुमित्राण्यमित्राश्च क्षमापयन्ति तत्कथम् / तिलालोहं हिरण्यं च कर्पासं लवणं तथा

Paano nga ba napapapatawad ang mga kamag‑anak at kaibigan—maging ang mga kaaway? Sa pamamagitan ng pag-aalay ng linga, bakal, ginto, bulak, at gayundin asin.

Verse 31

सप्तधान्यं क्षितिर्गावो दीयन्ते केनहेतुना / कथं हि म्रियते जन्तुर्मृतो वै कुत्र गच्छति

Sa anong dahilan inihahandog bilang dāna ang pitong uri ng butil, ang lupa, at ang mga baka? At paano nga namamatay ang nilalang—pagkamatay, saan siya tunay na napaparoon?

Verse 32

अतिवाहशरीरं च कथं हि श्रयते तदा / शवं स्कन्धे वहेत्पुत्रो अग्निदाता च पौत्रकः

At sa sandaling iyon, paano sumasandig ang ativāha (banayad na katawan na nagdadala)? Ang anak na lalaki ang nagbubuhat ng bangkay sa balikat, at ang apo ang nagbibigay ng apoy sa huling ritwal.

Verse 33

आज्येनाभ्यञ्जनं कस्मात्कुत एकाहुतिक्रिया / वसुन्धरा किमर्थं च कुतः स्त्रीशब्दकीर्तनम्

Bakit pinapahiran ng ghee ang katawan? Bakit isinasagawa ang ritwal ng iisang āhuti? Sa anong layon tinatawag ang Daigdig na “Vasundharā”? At bakit inuusal sa pagbigkas ang salitang “strī” (babae)?

Verse 34

यमसूक्तं किमर्थं च उदीच्या दिशमाहरेत् / पानीयमेकवस्त्रेण सूर्यबिम्बनिरीक्षणम्

Sa anong layon inuusal ang himno kay Yama (Yama-sūkta), at bakit isinasagawa ang ritwal na nakaharap—o itinututok ang diwa—sa hilagang dako? Bakit din itinatakda ang pag-aalay ng tubig, ang paggamit ng iisang kasuotan, at ang pagtanaw sa bilog ng Araw?

Verse 35

यवसर्षपदूर्वास्तु पाषाणे निम्बपत्रकम् / वस्त्रं नरश्च नारी च विदध्यादधरोत्तरम्

Sa ibabaw ng bato, ilagay ang sebada, mga buto ng mustasa, at ang banal na damong dūrvā, kasama ang mga dahon ng neem; at ayusin ang mga kasuutan—ilagay ang para sa lalaki at para sa babae sa wastong kaayusan, una ang nasa ibaba saka ang nasa itaas.

Verse 36

अन्नाद्यं गृहमागत्य न भोक्तव्यं जनैः सह / नवकांश्चैव पिण्डांश्च किमर्थं ददते सुताः

Kapag naipasok na sa bahay ang pagkain, hindi ito dapat kainin kasama ng ibang tao. Kung gayon, sa anong layunin nga ba inihahandog ng mga anak ang siyam na bahagi at ang mga bolang piṇḍa para sa yumao?

Verse 37

किमर्थं चत्वरे दुग्धं यात्रे पक्वे च मृन्मये / काष्ठत्रयं गणाबद्धं कृत्वा रात्रौ चतुष्पथे

Sa anong layunin iniaalay ang gatas sa sangandaan? At bakit niluluto ang pagkain para sa paglalakbay sa palayok na luwad? At bakit sa gabi, sa sangandaan ng apat na daan, itinatali ang tatlong pirasong kahoy at inilalagay doon?

Verse 38

निशायां दीयते दीपो यावदब्दं दिनेदिन / दाहोदकं किमर्थं च किमर्थं च जनैः सह

Sa gabi, inihahandog ang ilawan araw-araw hanggang isang taon. Sa anong layunin isinasagawa ang pag-aalay ng tubig matapos ang pagsusunog ng bangkay (dāhodaka), at bakit ito ginagawa kasama ng mga taong nagtipon (mga kamag-anak)?

Verse 39

भगवन्नाति वाहश्च नव पिण्डाः प्रदापयेत् / कथं देयं पितृभ्यश्च वाहस्यावाहनं कथम्

Wika ni Garuda: “O Pinagpalang Panginoon, dapat maghandog ng siyam na piṇḍa, at maglaan din para sa sasakyang maghahatid. Paano ihahandog ang mga ito sa mga Pitṛ (mga ninunong espiritu), at paano tatawagin ang sasakyan para sa yumao?”

Verse 40

इदञ्चेत्क्रियते देव कस्मात्पिण्डं प्रदापयेत् / किं तत्प्रदीयते तस्य पिण्डदानाद्यनन्तरम्

Kung ito’y dapat gawin, O Panginoon, bakit kailangang maghandog ng piṇḍa (bilog na kaning panglibing)? At ano nga ba ang tunay na iginagawad sa yumao kaagad matapos ang pag-aalay ng piṇḍa at mga kaugnay na ritwal?

Verse 41

अस्थिसञ्चयनं चैव घटस्फोटं तथैव च / द्वितीये ऽह्नि कुतः स्नानं चतुर्थे साग्निके द्विजे

Itinatakda rin ang pagtipon ng mga buto at ang pagbabasag ng banga ng tubig. Ngunit paano magkakaroon ng paliligo sa ikalawang araw, at paano magkakaroon ng ritwal ng banal na apoy sa ikaapat na araw para sa isang dvija na nakapagsagawa na ng pagsusunog ng bangkay?

Verse 42

दशमे किं मलस्नानं कार्यं सर्वजनैः सह / कस्मात्तैलोद्वर्तनं च स्कन्धवाहगृहं नयेत्

Sa ikasampung araw, bakit kailangang magsagawa ang lahat ng sama-samang paliligo ng paglilinis matapos ang panahon ng karumihan? At bakit ginagawa ang pagpapahid at pagkuskos ng langis, at ang katawan ay binubuhat sa balikat at dinadala sa bahay?

Verse 43

तैलोद्वर्तनकं चापि दधुः स्थूलजलाशये / दशमे ऽहनि यत्पिण्डं तद्दद्या दामिषेण तु

Ginagawa rin nila ang pagpapahid at pagkuskos ng langis, at inilalagay ang dadhi (gatas na pinaasim/curd) sa isang malawak na imbakan ng tubig. At ang piṇḍa na iaalay sa ikasampung araw ay dapat ihandog na may kasamang karne bilang kalakip.

Verse 44

पिणाञ्चैकादशे कस्माद्वृषोत्सर्गादिपूर्वकम् / भाजनोपानहौ च्छत्रं वासांसि त्वङ्गुलीयकम्

Bakit sa ikalabing-isang araw isinasagawa ang mga handog na piṇḍa kasama ng mga paunang ritwal gaya ng pag-aalay o pagpapalaya ng toro (vṛṣotsarga) at iba pa? (Itinatakda rin ang mga kaloob na) sisidlan, panyapak, payong, kasuotan, at singsing.

Verse 45

त्रयोदशे ऽह्नि देयं स्यात्पददानं किमर्थकम् / श्राद्धानि षोडशैतानि अब्दं यावत्कुतो घटः

Sa ikalabintatlong araw, dapat ialay ang handog na tinatawag na “padadāna” (kaloob ng mga paa)—ano ang layunin nito? At kung ang labing-anim na ritong śrāddha ay isasagawa hanggang sa matapos ang isang taon, saan kukunin ang tubig sa banga para sa mga ritwal?

Verse 46

अन्नाद्येनोदकेनैव षष्ट्याधिकशतत्रयम् / दिनेदिने च दातव्यं घटान्नं प्रेततृप्तये

Sa pagkain at tubig lamang, tatlong daan at animnapung handog ang dapat ibigay; araw-araw, mag-alay ng isang palayok na sukat ng kaning luto upang masiyahan ang preta (kaluluwang yumao).

Verse 47

प्राप्ते काले वै म्रियते अनित्या मानवाः प्रभो

Kapag dumating ang itinakdang oras, tiyak na mamamatay ang tao; O Panginoon, ang mga mortal ay di-mananatili, walang katiyakan.

Verse 48

छिद्रं तु नैव पश्यामि कुतो जीवः स निर्गतः / कुतो गच्छन्ति भूतानि पृथिव्यापो मनस्तथा / तेजो वदस्व मे नाथ वायुराकाशमेव च

“Wala akong nakikitang siwang—kung gayon, saan lumalabas ang jīva (kaluluwang indibidwal)? At saan napupunta ang mga sangkap: lupa at tubig, gayundin ang isip? O Panginoon, ipaliwanag mo rin sa akin ang apoy, hangin, at maging ang kalawakan.”

Verse 49

कुतः कर्मेन्द्रियाणीह पञ्चबुद्धीन्द्रियाणि च / वायवश्चैव पञ्चैते कथं गच्छन्ति चात्ययम्

Saan nagmumula rito ang mga pandamang panggawa (karmendriya), at ang limang pandamang pang-unawa (buddhīndriya) din? At ang limang hininga-buhay na ito—paano sila lumilisan sa oras ng kamatayan?

Verse 50

लोभमोहादयः पञ्च शरीरे चैव तस्कराः / तृष्णा कामो ह्यहङ्कारः कुतो यान्ति जनार्दना

Ang kasakiman at pagkalito—ang limang ito ay tunay na mga magnanakaw na nananahan sa katawan. Kasama ang uhaw na pagnanasa, pita, at pagkamakasarili—O Janārdana—saan pa sila makapupunta kundi manatili sa may katawan?

Verse 51

पुण्यं वाप्यथवापुण्यं यत्किञ्चित्सुकृतं तथा / नष्टे देहे कुतो यान्ति दानानि विविधानि च

Maging kabutihan o kasalanan—anumang mabuting gawa na nagawa—gayundin ang iba’t ibang pag-aalay ng limos: kapag naglaho ang katawan, saan sila mapupunta?

Verse 52

सपिण्डनं किमर्थं च पूर्णे संवत्सरे ऽपि वा / प्रेतस्य मेलनं केषां किंविधं तत्र कारयेत्

Sa anong layunin isinasagawa ang ritong sapiṇḍana—kailangan ba ito kahit matapos ang isang buong taon? Kanino dapat pag-isahin sa ritwal ang preta (yumao), at sa anong paraan isasagawa ang pag-uugnay na iyon?

Verse 53

मूर्छनात्पननाद्वापि विपत्तिर्यदि जायते / ये दग्धा ये त्वदग्धाश्च पतिता ये नरा भुवि

Kung dahil sa pagkahimatay o sa pag-iyak na nagwawala ay sumiklab ang kapahamakan, kung gayon ang mga tao sa lupa—yaong sinunog sa kremasyon, yaong hindi sinunog, at yaong nalugmok—ay pawang nadadamay sa gayong kalagayan.

Verse 54

यानि चान्यानि भूतानि तेषामन्ते भवेच्च किम् / पापिनो ये दुराचारा ये चान्ये गतबुद्धयः

At ang iba pang mga nilalang, ano ang mangyayari sa huli? Ano ang wakas ng mga makasalanan—yaong may masamang asal—at ng iba pang nawalan ng pag-unawa at paghatol?

Verse 55

आत्मघाती ब्रह्महा च स्तेयी विश्वासघातकः / कपिलायाः पिबेच्छूद्रो यः पठेदिदमक्षरम्

Ang nagpakamatay, ang pumatay sa isang brāhmaṇa, ang magnanakaw, at ang sumira sa tiwala—maging ang isang Śūdra na umiinom ng gatas ng Kapilā na kayumangging baka—sinumang bumibigkas ng banal na tekstong may mga pantig na ito ay binabanggit na may kaugnayan sa paglaya mula sa gayong mga kasalanan.

Verse 56

धारयेद्ब्रह्मसूत्रं वा का गतिस्तस्य माधव / शूद्रस्य ब्राह्मणी भार्या संगृहीता यदा भवेत्

“Kahit isuot pa niya ang banal na sinulid (brahmasūtra), ano ang magiging hantungan niya, O Mādhava, kapag ang isang Śūdra ay nag-iingat ng isang babaeng Brāhmaṇī bilang asawa/kapareha?”

Verse 57

भीतो ऽहं पापिनस्तस्मात्तन्मे वद जगत्प्रभो / अन्यच्च शृणु विश्वात्मन्मया कौतुकिना रयात्

Natatakot ako sa hantungan ng mga makasalanan; kaya, O Panginoon ng daigdig, sabihin mo sa akin ang tungkol doon. At higit pa, O Kaluluwa ng sansinukob, pakinggan mo ang aking mabilis na tanong na mula sa pag-uusisa.

Verse 58

लोकांल्लोकयता लोके जगाहे विश्वमण्डलम् / तत्राजनि जनान्दृष्ट्वा दुः खेष्वेव निमज्जतः

Habang naglalakbay sa daigdig at minamasdan ang iba’t ibang mga dako, pumasok siya sa saklaw ng sansinukob; at doon, nang makita ang mga tao, nakita niyang sila’y lumulubog—lubos na nalulunod—sa pawang pagdurusa.

Verse 59

स्वान्ते मे दुर्धरा पीडा तत्पीडातो गरीयसी / त्रिदिवे दितिजातेभ्यो भूमौ मृत्युरुगादिभिः

Sa loob ng aking puso ay may kirot na di-matiis—at may higit pang mabigat kaysa kirot na iyon: sa langit, dulot ito ng mga Daitya na isinilang kay Diti; sa lupa naman, dulot ng Kamatayan, karamdaman, at mga katulad nito.

Verse 60

इष्टवस्तुवियो गैश्च पाताले मामकं भयम् / एवं न निर्भयं स्थानमन्यदीश भवत्पदात्

Dahil sa pagkawalay sa minamahal at sa mga pangamba ng Pātāla, ako’y natatakot. Kaya, O Panginoon, wala nang ibang tunay na kanlungang walang takot maliban sa Iyong banal na mga paa.

Verse 61

असत्यं स्वप्नमायावत्कालेन कवलीकृतम् / तत्रापि भारते वर्षे बहुदुः खस्य भागिनः

Ang lahat ng ito’y di-totoo—gaya ng panaginip o ilusyon—na nilulunok ng Panahon. Gayunman, sa Bhārata-varṣa, ang mga tao’y nagiging kabahagi ng saganang pagdurusa.

Verse 62

जना दृष्टा मया रागद्वेषमोहादिविप्लुताः / केचिदन्धाः केकराक्षास्खलद्वाचस्तु पङ्गवः

Nakita ko ang mga taong nilulunod ng pagnanasa, poot, kamangmangan at iba pa. Ang ilan ay bulag; ang ilan ay duling; ang ilan ay nagsasalitang pautal-utal at pasuray; at ang ilan ay pilay.

Verse 63

खञ्जाः काणाश्च बधिरा मूकाः कुष्ठाश्च लोमशाः / नानारोगपरीताश्च खपुष्पाच्चाभिमानिनः

Sila’y nagiging pilay, isang-mata, bingi, pipi, may ketong, at nababalutan ng labis na balahibo; nililigid ng sari-saring karamdaman—at (ang ilan) ay nagiging mapagmataas at nalilinlang, ipinagmamalaki ang hungkag na anyo, na parang ‘bulaklak sa langit’.

Verse 64

तेषां दोषस्य वैचित्र्यं मृत्योर्गोचरतामपि / दृष्ट्वा प्रसुमनाः प्राप्तः को मृत्युश्चित्रता कथम्

Nang makita ang sari-saring anyo ng kanilang mga kapintasan—at kung paanong sila’y nasasaklaw ng saklaw ni Kamatayan—siya’y namangha sa loob at nagtanong: “Sino ang Kamatayan? At paanong ang Kamatayan ay napakaraming anyo?”

Verse 65

मृतिर्यस्य विधानेन मरणादप्यनन्तरम् / विधिनाब्दक्रिया यस्य न स दुर्गतिमाप्नुयात्

Ang sinumang mamatay ayon sa itinakdang mga ritwal, at kaagad pagkamatay ay maisagawa para sa kanya ang taunang śrāddha at mga kaugnay na seremonya ayon sa vidhi, ang taong iyon ay hindi mahuhulog sa masamang kapalaran.

Verse 66

ऋषिभ्यस्तु मया पूर्वमिति सामान्यतः श्रुतम् / ज्ञानाय तद्द्विशेषस्य पृच्छामीदमिति प्रभो

“Noon ay narinig ko lamang ito sa pangkalahatan bilang ‘mula sa mga ṛṣi’. Ngunit upang malaman ang mga tiyak na detalye nito, O Panginoon, itinatanong ko ito.”

Verse 67

म्रियमाणस्य किं कृत्यं किं दानं वासवानुज / वाहमृत्योरन्तराले को विधिर्दहनस्य च

O nakababatang kapatid ni Vāsava (Indra), ano ang dapat gawin para sa taong naghihingalo, at anong mga dāna ang dapat ipagkaloob? At sa pagitan ng kamatayan at ng apoy ng libing, ano ang wastong tuntunin para sa mga ritwal ng pagsusunog ng bangkay?

Verse 68

सद्यो विलम्बतो वा किं देहमन्यं प्रपद्यते / संयमन्यां क्रम्यमाणमावर्षं का मृतिक्रिया

Maging agad man o matapos ang ilang pagkaantala, ang yumao ba ay tumatanggap ng ibang katawan? At habang inaakay sa daan patungong Saṃyamanī sa loob ng isang taon, aling ritwal ng pagluluksa ang tunay na makatutulong?

Verse 69

प्रायश्चित्तं दुर्मतेः किं पञ्चकादिमृतस्य च / प्रसादं कुरु मे मोहं छेत्तुमर्हस्यशेषतः

Anong pag-alis-sala (prāyaścitta) ang para sa taong masama ang isip, at para rin sa namatay sa loob ng unang limang araw? Maawa ka sa akin at putulin mo nang lubos ang aking kamangmangan at pagkalito.

Verse 70

सर्वमन्तेमया पृष्टं ब्रूहि लोकहिताय वै

Naitanong ko na ang lahat sa wakas; magsalita ka ngayon, tunay para sa kapakanan ng sanlibutan.