
Ajāna Lineages, Divine Classes, Ṛṣi Catalogues, and the Merit of Śravaṇa-Smaraṇa
Bilang tugon sa hiling ni Garuḍa na ipaliwanag ang kalikasan ng “Hindi-Ipinanganak” at mga kaugnay na uri, inilalarawan ni Śrī Kṛṣṇa ang mga diyos na Ajāna/Ajanaja bilang mga tagapangasiwa ng pagkilos na nakatali sa mga angkan, at saka binabanggit ang mga kinatawang Gandharva at iba pang nilalang na kaugnay nila. Lumalawak ang aral sa paghahambing ng antas—Gandharva, Apsaras (sinasabing napakarami dahil sa kamangmangan), Yakṣa, at lalo na ang mga ṛṣi na pinupuri bilang kapantay ng “Hindi-Ipinanganak” at higit sa mga nilalang na isinilang lamang mula sa karma. Nagbigay si Kṛṣṇa ng mahahabang talaan ng mga pantas, na binibigyang-diin na ang pakikinig sa kanilang mga pangalan ay nakalulugod kay Hari. Binanggit din niya ang kanyang mga asawa bilang mga anak na babae ni Agni, itinampok ang natatanging dangal ni Kaśerū, at sinundan ang pinagmulan ng mga Pitṛ mula sa Ajāna habang ipinahihiwatig ang kanilang napakalaking bilang. Nagtatapos ang kabanata sa paglalagay sa mga banal na sugo at Deva-Gandharva na mas mataas kaysa sa mga haring makalupa at karaniwang tao, at saka lumilipat sa pagsasanay: ang pagbigkas at pakikinig (śravaṇa-smaraṇa) ay nagpapadalisay at nagkakaloob ng biyaya ni Hari, samantalang ang pagpapabaya ay pagkalitong isinilang sa māyā. Ang huling babala ay nag-uugnay ng espirituwal na pag-alaala sa araw-araw na asal, bilang tulay patungo sa susunod na aral tungkol sa tamang pamumuhay at mga bunga nito.
Verse 1
अजानजस्वरूपं च ब्रूहि कृष्ण महामते / तदन्यांश्च क्रमेणेव वक्तुं कृष्ण त्वमर्हसि
O Kṛṣṇa, o dakilang marunong—ipaliwanag mo ang likas na kalagayan ng Ajāna, ang Hindi-Ipinanganak; at pagkatapos, ayon sa wastong pagkakasunod, nararapat mo ring ilarawan ang iba pang mga bagay, O Kṛṣṇa.
Verse 2
श्रीकृष्ण उवाच / अजानाख्या देवतास्तु तत्तद्देवकुले भवाः / अजानदेवतास्ता हि तेभ्योग्याः कर्मदेवताः
Sinabi ni Śrī Kṛṣṇa: “Ang mga diyos na tinatawag na Ajāna ay lumilitaw sa kani-kanilang angkan ng mga banal. Tunay nga, ang mga Ajāna-diyos na ito ang mga kapangyarihang namamahala sa mga gawa (mga diyos ng karma), na angkop at tumutugma sa mga angkang iyon.”
Verse 3
विराधश्चारुदेष्णश्च तथा चित्ररथस्तथा / धृतराष्ट्रः किशोरश्च हूहूर्हाहास्तथैव च
Si Virādha, Ārudeṣṇa, at si Citraratha; si Dhṛtarāṣṭra at si Kiśora; at gayundin sina Hūhū at Hāhā—ito ang mga pangalang binanggit sa kanila.
Verse 4
विद्याधरश्चोग्रसेनो विश्वावसुपरावसू / चित्रसेनश्च गोपालो बलः पञ्चदश स्मृताः
Si Vidyādhara, Ugrasena, Viśvāvasu at Parāvasu; gayundin sina Citrasena, Gopāla at Bala—sila’y inaalala bilang (kabilang) sa labinlima.
Verse 5
एवमाद्यश्च गन्धर्वाः शतसंख्याः खगेश्वर / अजानजसमा ज्ञेया मुक्तौ संसार एव च
Kaya nito, O Panginoon ng mga Ibon (Garuda), ang mga sinaunang Gandharva ay dapat maunawaang umaabot sa daan-daan ang bilang; at sila’y kilalang kahambing ng mga Ajanaja—kapwa sa kalagayan ng paglaya at sa pag-iral sa samsara rin.
Verse 6
अज्ञानजास्तु मे देवाः कर्मजेभ्यः शतावराः / घृताची मेनका रंभा उर्वशी च तिलोत्तमा
Ngunit ang mga diyos na sumibol mula sa aking kamangmangan ay sandaang ulit na mas marami kaysa sa mga isinilang mula sa (tamang) karma—gaya nina Ghṛtācī, Menakā, Rambhā, Urvaśī, at Tilottamā.
Verse 7
सुकेतुः शबरी चैव मञ्जुघोषा च पिङ्गला / इत्यादिकं यक्षरत्नं सह संपरिकीर्तितम्
Sina Suketu, Śabarī, Mañjughoṣā, at Piṅgalā—kasama ng iba pa—ay sama-samang pinupuri rito bilang mga Yakṣa na wari’y hiyas.
Verse 8
अजानजसमा ह्येते कर्मजेभ्यः शतावराः / विश्वामित्रो वसिष्ठश्च नारदश्च्यवनस्तथा
Tunay nga, ang mga (pantas) na ito ay kapantay ng Walang-Isinilang (Brahmā); at sandaang ulit silang nakahihigit sa mga yaong isinilang lamang mula sa karma. Kabilang dito sina Viśvāmitra, Vasiṣṭha, Nārada, at gayundin si Cyavana.
Verse 9
उतथ्यश्च मुनिश्चैतान्द्राजपित्वा खगेश्वर / ऋषयश्च महात्मानो ह्यजानजसमाः स्मृताः
O Panginoon ng mga Ibon, ang pantas na si Utathya, matapos ipahayag nang nararapat ang mga bagay at angkan na ito, ay inaalala sa hanay ng mga dakilang-espiritung ṛṣi bilang kapantay ng mga Ajanaja, ang mga sinaunang ninuno.
Verse 10
शतर्चिः कश्यपो ज्ञेयो मध्यमश्च पराशरः / पावमान्यः प्रगाथश्च क्षुद्रसूक्तश्च देवलः
Alamin na si Śatarci ay tinatawag ding Kaśyapa; ang “Madhyama” o Gitna ay si Parāśara; ang Pāvamānya ay si Pragātha; at ang Kṣudrasūkta ay si Devala.
Verse 11
गृत्समदो ह्यासुरिश्च भरद्वाजोथ मुद्गलः / उद्दालको ह्यृ शृङ्गः शङ्खः सत्यव्रतस्तथा
Sina Gṛtsamāda, Āsuri, Bharadvāja, at Mudgala; gayundin sina Uddālaka, Ṛśṛṅga, Śaṅkha, at Satyavrata—ang mga ito rin ay kabilang sa mga iginagalang na ṛṣi na binanggit sa ganitong diwa.
Verse 12
सुयज्ञश्चैव बाभ्रव्यो माण्डूकश्चैव बाष्कलः / धर्माचार्यस्तथागस्त्यो दाल्भ्यो दार्ढ्यच्युतस्तथा
Naroon din sina Suyajña, Bābhravya, Māṇḍūka, at Bāṣkala; gayundin si Dharmācārya, at sina Agastya, Dālbhyā, at Dārḍhyacyuta.
Verse 13
कवषो हरितः कण्वो विरूपो मुसलस्तथा / विष्णुवृद्धश्च आत्रेयः श्रीवत्सो वत्सलेत्यपि
Naroon din sina Kavaṣa, Harita, Kaṇva, Virūpa, at Musala; gayundin sina Viṣṇuvṛddha at Ātreya, at pati sina Śrīvatsa at Vatsala.
Verse 14
भार्गवश्चाप्नवानश्च माण्डूकेयस्तथैव / मण्ड्कश्चैव जाबचलिः वीतिहव्यस्तथैव च
Sina Bhārgava, Āpnavāna, at Māṇḍūkeya rin; at naroon din sina Maṇḍaka, Jābacali, at Vītihavya.
Verse 15
गृत्समदः शौनकश्च इत्याद्या ऋषयः स्मृताः / एतेषां श्रवणादेव हरिः प्रीणाति सर्वदा
Si Gṛtsamada, si Śaunaka, at ang iba pang mga rishi ay inaalala sa banal na tradisyon. Sa pagdinig lamang ng kanilang mga pangalan, si Hari (Viṣṇu) ay laging nalulugod.
Verse 16
ब्रुवे द्व्यष्टसहस्रं च शृणु तार्क्ष्य मम स्त्रियः / अग्निपुत्रास्तु यद्द्व्यष्टसहस्रञ्च मम स्त्रियः / अजानजसमा ह्येता (ते) नात्र कार्या विचारणा
Aking sasabihin: makinig ka, O Tārkṣya—ang aking mga asawa ay dalawang libo at dalawampu’t walo ang bilang. Ang dalawang libo at dalawampu’t walong asawa ko ay tunay na mga anak na babae ni Agni. Sila’y dalisay at walang kapintasan, na wari’y “di-isinilang ngunit isinilang”; kaya’t dito’y hindi na kailangan ang alinmang pag-aalinlangan o pagsisiyasat.
Verse 17
त्वष्टुः पुत्री कशेरूश्च तासां मध्ये गुणाधिका / तदनन्तरजान्वक्ष्ये शृणु सम्यक् खगेश्वर
Si Kaśerū ay anak na babae ni Tvaṣṭṛ; at sa gitna nila, siya ang pinakatanyag sa mga kabutihan. Ngayon ay ilalarawan ko ang mga isinilang pagkatapos nila—makinig kang mabuti, O panginoon ng mga ibon (Garuda).
Verse 18
आजानेभ्यस्तु पितरः सप्तभ्योन्ये शतावराः / तथाधिका हि पितर इति वेदविदां मतम्
Mula sa mga Ājāna ay sumisibol ang mga Pitṛ (mga banal na ninuno). Mula sa pitong (pangkat) ay may iba pang mga Pitṛ na umaabot sa daan-daan. Tunay, higit pa riyan ang dami ng mga Pitṛ—ganyan ang pinagtitibay na pananaw ng mga nakaaalam ng Veda.
Verse 19
तदनन्तराजान्वक्ष्ये शृणु त्वं द्विजसत्तम / अष्टाभ्यो देवगन्धर्वा अष्टोत्तरशतं विना
Ngayon ay ilalarawan ko ang mga haring sumunod—makinig, O pinakamainam sa mga dwija. Ang mga makalangit na Gandharva ay isang daan at walo ang bilang, bukod pa sa walong pangunahing (pinuno).
Verse 20
तेभ्यः शतगुणानन्दा देवप्रेष्यास्तु मुख्यतः / स्वमुकेनेव देवैश्च आज्ञाप्याः सर्वदा गणाः
Kung ihahambing sa kanila, ang mga banal na sugo (devapreṣya) ay nagtataglay ng ligaya at ananda na sandaang ulit na higit, bilang pinakapanguna sa gayong mga uri; at ang kanilang mga pangkat ay laging inuutusan ng mga deva, na wari’y mula sa sariling bibig ng mga deva.
Verse 21
आख्याता देवगन्धर्वास्तेभ्यस्ते च शतावराः / तेभ्यस्तु क्षितिपा ज्ञेया अवराश्च शतैर्गुणैः
Ipinahahayag na ang mga Deva-Gandharva ay nasa mas mataas na antas. Sa ibaba nila ay yaong tinatawag na Śatāvara; at sa ibaba pa, ang mga hari sa lupa ay dapat maunawaang higit na mababa—sa daan-daang antas ng mga katangian.
Verse 22
तेभ्यः शतगुणाज्ञेया मानुषेषूत्तमा गणाः / एवं प्रासंगिकानुक्त्वा प्रकृतं ह्यनुसराम्यहम् / एवं ब्रह्मादयो देवा लक्ष्म्याद्या अपि सर्वशः
Kung ihahambing sa kanila, sa sangkatauhan, ang pinakamahuhusay na pangkat ay dapat maunawaang sandaang ulit (na higit). Matapos banggitin ang mga bagay na panandaliang kaugnay, ngayo’y susundan ko ang pangunahing paksa. Sa gayon ding paraan, unawain ang mga deva na nagsisimula kay Brahmā, at gayundin ang lahat ng banal na nilalang na nagsisimula kay Lakṣmī.
Verse 23
स्तुत्वा तूष्णीं स्थिताः सर्वे प्राञ्जलीकृत्य भो द्विज
Pagkaraang maghandog ng papuri, silang lahat ay tumindig na tahimik, na nakatiklop ang mga kamay sa pagdarasal—O dvija, ang dalawang ulit na isinilang.
Verse 24
तेषामायतनं दातुं मनसा समचिन्तयत्
Pinagnilayan niya sa isipan kung paano sila pagkakalooban ng isang karapat-dapat na tahanan.
Verse 25
इदं पवित्रमारोग्यं पुण्यं पापप्रणाशनम् / हरिप्रसादजनकं स्वरूपसुखसाधनम्
Ang aral/pagsasagawang ito ay nagpapadalisay at nagbibigay-kalusugan; ito’y may kabanalan at pumupuksa sa kasalanan. Nagbubunga ito ng biyaya ni Hari (Viṣṇu) at nagiging daan sa ligaya ng tunay na likas na anyo ng sarili.
Verse 26
इदं तु स्तवनं विप्रा न पठन्तीह मानवाः / न शृण्वन्ति च ये नित्यं ते सर्वे चैव मायिनः
Ngunit, O mga Brahmin, yaong mga tao sa mundong ito na hindi bumibigkas ng himnong ito at hindi rin nakikinig dito nang palagian—alamin na silang lahat ay tunay na nalilinlang ng māyā.
Verse 27
नस्मरन्तोन्तरं नित्यं ये भुञ्जन्ति नराधमाः / तैर्भुक्ता सततं विष्ठा सदा क्रिमिशतैर्युता
Yaong mga pinakamasamang tao na palagiang kumakain nang hindi inaalaala ang Diyos sa loob—sa kabilang buhay, sila’y patuloy na kakain ng dumi, laging punô ng daan-daang uod.
They are described as arising within their respective divine lineages and serving as presiding powers connected to actions (karma), implying a governance of activity and its fruits through lineage-specific divine agency.
It uses repeated “hundredfold” comparisons to express relative excellence and happiness: divine emissaries are said to enjoy happiness far exceeding Gandharvas; Deva-Gandharvas are placed higher than other Gandharva classes; earthly kings are ranked below these, with the best humans described as superior to lower human groupings.