Adhyaya 6

Verse 1

नाम पञ्चमो ऽध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / तत्रतत्र स्थितास्तत्त्वे तत्तत्तत्त्वाभिमानिनः / स्वेस्वे ह्यायतने स्वाङ्गे तदर्थं च खगेश्वर

Wika ni Śrī Kṛṣṇa: Sa bawat dako sa loob ng mga tattva, nananatiling nakahimpil ang mga kapangyarihang namumuno, bawat isa’y kumikilala sa sariling prinsipyo. Tunay, bawat isa’y nananahan sa sariling luklukan sa sariling sangkap ng katawan, para sa tungkuling iyon, O Panginoon ng mga Ibon (Garuda).

Verse 2

हरिं नारायणं सम्यक् स्तोतुं समुपचक्रिरे / चिन्त्याचिन्त्यगुणे विष्णौ विरुद्धाः संति सद्गुणाः

Pagkaraan, sinimulan nilang purihin nang wasto si Hari—Nārāyaṇa. Sa Viṣṇu, na ang mga katangian ay kapwa maisisip at di-maisisip, maging ang mararangal na birtud ay maaaring magmukhang nagkakasalungatan.

Verse 3

एकैकशोह्यनन्तास्ते तद्गुणानां स्तुतौ मम / क्व शक्तिरिति बुद्ध्या सा व्रीडयावनताब्रवीत्

Bawat isa sa Iyong mga katangian, isa-isa, ay tunay na walang hanggan. At ako, sa pagpupuri sa mga birtud na iyon—nasaan ang aking kakayahan? Sa gayong pag-iisip, siya’y yumuko sa hiya at kababaang-loob at nagsalita.

Verse 4

श्रीरुवाच / नतास्मि ते नाथ पदारविन्दं न वेद चान्यच्चरणादृते तव / त्वयीश्वरे संति गुणाः श्रुतास्तु तथाश्रुताः संति च देवदेव

Wika ni Śrī: O Panginoon, yumuyuko ako sa Iyong mga paang-lotus; bukod sa Iyong mga paa, wala akong ibang kanlungang nalalaman. Sa Iyo, ang Kataas-taasang Īśvara, tunay na nananahan ang mga banal na katangian—gaya ng narinig at ipinahayag ng mga kasulatan, O Diyos ng mga diyos.

Verse 5

सम्यक् सृष्टं स्वायतनं च दत्वा गोविन्द दामोदर मां च पाहि / स्तुत्या मदीयश्च सुखकपूर्णः प्रियो जनो नास्ति तथा त्वदन्यः

Matapos Mong likhain nang wasto ang sanlibutan at ipagkaloob sa bawat nilalang ang nararapat na tahanan, O Govinda, O Dāmodara—ingatan Mo rin ako. Sa aking pagpupuri, napupuno ng ligaya ang aking puso; sapagkat para sa akin, walang minamahal na gaya Mo—wala nang iba kundi Ikaw.

Verse 6

ब्रह्मोवाच / लक्ष्मीपते सर्वजगन्निवास त्वं ज्ञानसिंधुः क्व च विश्वमूर्ते / अहं क्व चाज्ञस्तव वै शक्तिरस्ति ह्यज्ञोहं वै ह्यल्पशक्तिर्ममास्ति

Wika ni Brahmā: O Panginoon ni Lakṣmī, tahanan ng lahat ng daigdig—Ikaw ang karagatan ng kaalaman, O May Anyong Kosmiko. Ano ba ako, at ano ang aking kamangmangan? Tunay, ang kapangyarihan Mo ang kataas-taasan; ako’y mangmang nga, at ang lakas ko’y munting-munti lamang.

Verse 7

लक्ष्म्याश्चैव ज्ञानवैराग्यभक्ति ह्यत्यल्पमद्धा मयि सर्वदैव / तव प्रसादादस्ति जगन्निवास तत्र स्वामित्वं नास्ति विष्णो सदैव

Maging si Lakṣmī, gayundin ang kaalaman, paglayo sa pagnanasa, at bhakti—ang aking tunay at matatag na pananampalataya sa Iyo ay napakaliit, O Viṣṇu. Ngunit sa Iyong biyaya, may kanlungan sa Iyo, na tahanan ng sansinukob; sapagkat sa kalagayang yaon ng ganap na pagsuko, walang anumang diwa ng “pag-aari,” O Viṣṇu, sa lahat ng panahon.

Verse 8

न देहि त्वं सर्वदा मे मुरारे अहंममत्वं प्राप्यमेतावदेव / गम्यज्ञानं योग्यगुणे रमेश प्रमादो वा नास्तिनास्त्यद्य नित्य

O Murāri, huwag Mo sanang ipagkaloob sa akin ang diwa ng “ako” at “akin”; ito na lamang ang maging aking pagkamit. O Panginoon ni Ramā (Lakṣmī), na may angkop na mga katangian, ipagkaloob Mo sa akin ang karunungang maaaring malaman at maisakatuparan—upang walang kapabayaan ang sumibol, hindi ngayon at hindi kailanman.

Verse 9

तन्मे हृषीकाणि पतन्त्यसत्पथे पदारविन्दे तु पतन्तु सर्वदा / लक्ष्म्या ह्यहं कोटिगुणेन हीनः स्तोतुं सामर्थ्यं नास्ति मे सुप्रसीद

Kung ang aking mga pandama ay nahuhulog sa landas na di-totoo, nawa’y mahulog sila—lagi—sa Iyong mga paang-loto. Kapos ako sa biyaya nang sampu-sampung milyon; wala akong kakayahang purihin Ka nang nararapat. Maawa Ka sa akin.

Verse 10

तदा वायुर्देवदेवो महात्मा दृष्ट्वा विष्णु भक्तिसंवर्धितात्मा

Pagkaraan, si Vāyu, ang dakilang may marangal na diwa at panginoon ng mga deva, nang makita ito at mapalakas sa loob ng bhakti kay Viṣṇu, ay kumilos nang nararapat.

Verse 11

स्नहोत्थरावः स्खलिताक्षरस्तं मुञ्चन्कणान्प्राञ्जलिराबभाषे / वायुरुवाच / एते हि देवास्तव भृत्यभूताः पदारविन्दं परमं सुदुर्लभम्

Sa tinig na nasakal ng pag-ibig, nauutal ang mga pantig, tumutulo ang luha, at nakatiklop ang mga kamay, siya’y nagsalita. Si Vāyu ay nagsabi: “Tunay, ang mga diyos na ito’y naging mga lingkod Mo; datapwat ang Iyong mga paa na gaya ng lotus ay lubhang mahirap maabot.”

Verse 12

चतुर्विधान्पुरुषार्थान्रमेश संप्रार्थये तच्च सदापि देव / दृष्ट्वा हरेः सैव मायैव तावत्सुकारणं किञ्चिदन्यन्न चास्ति

O Rameśa, Panginoon ni Lakṣmī, lagi kitang idinadalangin para sa apat na layunin ng buhay ng tao. Ngunit nang mamasdan ko si Hari, naunawaan kong ang Kaniyang Māyā lamang ang siyang malapit na sanhi—at wala nang iba pa kailanman.

Verse 13

अतो नाहं प्रदयोपि भूमन् भवत्पदांभोजनिषवणोत्सुकः / लोकस्य कृष्णाद्विमुखस्य कर्मणा अपुण्यशीलस्य सुदुः खितस्य

Kaya nga, O dakilang Panginoon, ayaw kong magbigay ng anumang biyaya—sapagkat ang tanging pananabik ko’y maglingkod sa Iyong mga paa na gaya ng lotus—para sa taong tumalikod kay Kṛṣṇa, may gawang di-matuwid, at dahil sa sarili niyang karma ay lubhang pinahihirapan ng pagdurusa.

Verse 14

अनुग्रहार्थं च तवावतारो नान्यश्च किञ्चित्पुरुषार्थस्तवेश / गोभूसुराणां च महीरुहाणां तथा सुराणां प्रवरावतारैः

O Panginoon, ang Iyong pagbaba bilang avatāra ay para lamang sa biyaya; wala Kang ibang pansariling layunin. Sa Iyong pinakadakilang mga pagkakatawang-tao, itinataas at pinangangalagaan Mo ang mga baka, ang mga brāhmaṇa, ang lupa at mga punò, at gayundin ang mga diyos.

Verse 15

क्षेमोपकाराणि च वासुदेव क्रीडन्विधत्ते न च किञ्चिदन्यत् / मनो न तृप्यत्यपि शंसतां नः सुकर्ममौलेश्चरितामृतानि

O Vāsudeva, sa wari’y paglalaro, ipinagkakaloob Mo ang kapayapaan at kapakinabangang tulong, at wala Kang ibang ginagawa. Kahit pinupuri Ka namin, hindi pa rin nabubusog ang aming isip—sapagkat ang mga gawaing-buhay ng Panginoon, na siyang hiyas sa tuktok ng kabutihang-gawa, ay parang nektar na amṛta.

Verse 16

अच्छिन्नभक्तस्य हि मे मुकुन्द सदा भक्तिं देहि पादारविन्दे / सदा तदेवास्तु न किञ्चिदन्यद्यत्र त्वमासीः पुरुषे देवदेव

O Mukunda, sa akin na ang debosyon ay di napuputol, ipagkaloob Mo ang walang-humpay na bhakti sa Iyong mga paang-loto. Nawa’y iyon lamang ang laging manatili—wala nang iba—sa kinaroroonan Mo, O Kataas-taasang Persona, O Diyos ng mga diyos.

Verse 17

अहं च तत्रास्मि तव प्रसादाद्यत्रास्म्यहं तत्र भवान्महाप्रभो / व्यंसिर्ममेयं च शरीरमध्ये चतुर्मुखश्चैव न चैततदन्यैः

Sa biyaya Mo, naroon ako; saan man ako naroroon, O Dakilang Panginoon, naroon Ka rin. Ang sukat/paglawak na ito sa loob ko ay nasa katawan; at naroon din ang Apat-na-Mukha (Brahma)—ngunit hindi ito nalalaman ng iba.

Verse 18

मदीयनिद्रा तव वन्दनं प्रभो मदीययामाचरणं प्रदक्षिणम् / मदीयव्याख्याहरणं स्तुतिः स्यादेवं विदित्वा च समर्पयामि

O Panginoon, nawa’y ang aking pagtulog ay maging pagyukod sa Iyo; nawa’y ang aking asal sa paggising ay maging pradakshina, ang pag-ikot na pagpupugay sa Iyo. Nawa’y ang pagtupad ko sa tungkulin at mga gawa ay maging papuri. Sa pagkaunawang ito, iniaalay ko ang lahat sa Iyo.

Verse 19

मद्ब्रृद्धियोग्यं च पदार्थजातं दृष्ट्वा हरेः प्रतिमा एव तच्च / इत्थं मत्वाहं सर्वदा देवदेव तत्रस्थितान्हरिरूपान् भजिष्ये

Sa pagtanaw ko sa kabuuan ng mga bagay bilang angkop sa lumalawak kong pag-unawa, kinikilala kong ang lahat ay tunay na pratima—hayag na anyo—ni Hari. Sa ganitong pag-iisip, O Diyos ng mga diyos, lagi kong sasambahin ang mga anyo ni Hari na nananahan doon (sa lahat ng bagay).

Verse 20

यच्चन्दनं यत्तु पुष्पं च धूपं वस्त्रं च यद्भक्ष्यभोज्यादिकं च / एतत्सर्वं विष्णुप्रीत्यर्थमेवेत्येतद्व्रतं सर्वदा वै करिष्ये

Anumang sandalwood na iniaalay ko, anumang bulaklak at insenso, anumang kasuotan, at anumang pagkain, inumin at iba pa—nawa’y ang lahat ay para lamang sa ikalulugod ni Panginoong Viṣṇu. Ang panatang (vrata) ito ay tutuparin ko sa lahat ng panahon.

Verse 21

अवैष्णवान्दूषयिष्ये सदाहं सद्वैष्णवान्पा (ल्लां) लयिष्ये मुरारे / विष्णुद्रुहां छेदयिष्ये च जिह्वां तच्छृण्वतां पूरयिष्ये त्रपूल्काः

“Lagi kong lalaitin ang mga hindi Vaiṣṇava; at, O Murāri, lalamunin ko ang mga tunay na Vaiṣṇava. Puputulin ko ang dila ng mga napopoot kay Viṣṇu; at pupunuin ko ng hiya at karumihan ang mga nakikinig sa gayong pananalita.”

Verse 22

एतादृशी शक्तिर्ममास्ति देव तव प्रसादाद्ब्र लिनोपि विष्णो / अथापि नाहं स्तवने समर्थः लक्ष्म्या ह्यहं कोटिगुणैर्विहीनः

“O Panginoon, ang ganitong kapangyarihan ay nasa akin lamang dahil sa Iyong biyaya, O makapangyarihang Viṣṇu. Gayunman, hindi ko kayang purihin Ka nang nararapat, sapagkat ako’y salat sa Lakṣmī at sa di-mabilang na mga kabutihan.”

Verse 23

एतत्स्तोत्रं ह्यर्थयेच्चैव या नः तत्र प्रीतिर्ह्यक्षया मे सदा स्यात् / स्तोत्रं ह्येतत्पाठयन्तीह लोके ते वैष्णवास्ते च हरिप्रियाश्च

“Sinumang naghahangad ng (bunga ng) himnong ito—nawa’y maging walang-hanggang ang aking pagmamahal sa kanya. Yaong mga bumibigkas ng mismong himnong ito sa daigdig ay tunay na mga deboto ni Viṣṇu, at sila’y minamahal ni Hari.”

Verse 24

कुर्वन्ति ये पठनं नित्यमेव समर्पयिष्यति सदा हरौ च / तेषां हरिः प्रीयते केशवोलं हरौ प्रसन्ने किमलभ्यमस्ति

“Ang mga nagsasagawa ng pagbigkas nito araw-araw at laging iniaalay kay Hari—si Hari, ang Keśava, ay nalulugod sa kanila. Kapag nalugod si Hari, ano pa ang hindi makakamtan?”

Verse 25

एवं स्तुत्वा वलदेवो महात्मा तूष्णीं स्थितः प्राञ्जलिरग्रतो हरेः / सरस्वत्युवाच / को वा रसज्ञो भगवन् मुरारे हरे गुणस्तवनात्कीर्तनाद्वा

“Matapos purihin si Hari nang gayon, ang dakilang Baladeva ay tumindig na tahimik sa harap Niya, nakatiklop ang mga kamay. Pagkaraan ay nagsalita si Sarasvatī: ‘O Mapalad na Panginoon, Murāri—O Hari—sino nga ba ang makapagtatamo ng tunay na pagkaunawa sa rasa (diwa), sa pamamagitan lamang ng pagpupuri o pag-awit ng Iyong mga katangian?’”

Verse 26

अलंबुद्धिं प्राप्नुयाद्देवदेव ब्रह्मादिभिः सर्वदा स्तूयमान / यः कर्णनाडीं पुरुषस्य यातो भवप्रदां देहरतिं छिनत्ति

Ang sinumang pumasok sa daanan ng tainga ng tao at pumutol sa pagkakapit ng kaluluwa sa katawan—ang pagnanasa na nagbubunga ng muling pag-iral—ay nagkakamit ng matatag at di-natitinag na pagkaunawa, O Diyos ng mga diyos, na laging pinupuri ni Brahmā at ng iba pang mga deva.

Verse 27

न केवलं देहरतिं छिनत्त्यसद्गृहक्षेत्रभार्यासुतेषु नित्यम् / पश्वादिरूपेषु धनादिकेषु अनर्घ्यरत्नेषु प्रियं छिनात्ति

Hindi lamang pinuputol ng kamatayan ang ligaya sa katawan; walang tigil nitong hinihiwalay ang minamahal sa huwad na pagkakapit—bahay at lupa, asawa at mga anak, mga hayop gaya ng baka, yaman at mga ari-arian, maging ang mga hiyas na di-matatawaran.

Verse 28

अनं तवेदप्रतिपादितोपि लक्ष्मीर्न वै वेद तव स्वरूपम् / चतुर्मुखो नैव वेद न वायुरसौ न वेत्तीति किमत्र चित्रम्

O Ananta! Bagama’t ipinahahayag Ka ng mga Veda, ni si Lakṣmī ay hindi tunay na nakakabatid sa Iyong likas na anyo. Hindi rin nalalaman ni Brahmā na may apat na mukha, ni ni Vāyu. Kung sila’y hindi nakaaalam—ano pa ang kataka-taka rito?

Verse 29

एतादृशस्य स्तवने क्वास्ति शक्तिर्मम प्रभो ब्रह्मवाय्वोः सकाशात् / शतैर्गुणैः सर्वदा न्यूनतास्ति अतो हरे दयया मां च पाहि

O Panginoon, saan ako kukuha ng kakayahang maghandog ng papuri sa gayong kadakilaan? Kung ihahambing kina Brahmā at Vāyu, ako’y laging kapos ng daan-daang katangian. Kaya, O Hari, sa Iyong habag, ingatan at ipagtanggol Mo rin ako.

Verse 30

एवं स्तुत्वा हरिं सा तु तूष्णीमास खगश्वर / भारती तु तदा स्तोतुं हरिं समुपचक्रमे

Kaya, matapos niyang purihin si Hari, siya’y nanahimik, O panginoon ng mga ibon. Pagkaraan, si Bhāratī (Sarasvatī) ay nagsimulang umawit ng himno para kay Hari.

Verse 31

भारत्युवाच / ब्रह्मेश लक्ष्मीश हरे मुरारे गुणांस्तव श्रद्दधानस्य नित्यम् / तथा स्तुवन्तोस्य विवर्धमानां मतिं च नित्यं विषयेष्वसत्सु

Wika ni Bhāratī: O Panginoon ni Brahmā, Panginoon ni Lakṣmī, o Hari, tagapagpuksa kay Mura—nawa’y laging manahan ang Iyong mga katangian sa pusong may pananampalataya. At sa pumupuri sa Iyo nang gayon, nawa’y patuloy na lumago ang kanyang pagkaunawa, at huwag nang dumikit ang isip sa mga huwad at madaling masirang bagay ng pandama.

Verse 32

कुर्वन्ति वैराग्यममुत्र लोके ततः परं भक्तिदृढां तथैव / ततः परं चैव हरेः प्रसन्नतां कुर्वन्ति नित्यं तव देवदेव

Sa kabilang daigdig, nililinang nila ang vairāgya, ang paglayo sa pagkakapit; pagkatapos ay pinatitibay nila ang matatag na bhakti. Higit pa roon, patuloy nilang tinatamo ang kinalulugdan at biyaya ni Hari—O Diyos ng mga diyos.

Verse 33

तेनापरोक्षं च भवेच्च तस्य अतो गुणानां स्तवने च मे रतिः / सा तु प्रजाता पुरुषस्य नित्यं संसारदुः खं तु तदाच्छिनत्ति

Sa pamamagitan niyon (ang tuwirang pagkatanto), nagiging lantad Siya sa kanya; kaya ang aking ligaya ay nasa pagpupuri sa Kanyang mga katangian. Kapag ang bhakti na iyon ay isinilang sa tao, patuloy nitong pinuputol ang dalamhati ng saṃsāra, ang pag-ikot ng kapanganakan at kamatayan.

Verse 34

विच्छिन्नदुः खस्य तदाधिकारिण आनन्दरूपाख्यफलं ददाति / हरेर्गुणानस्तुवतां च पापं तेषां हि पुण्यं च तथा क्षिणोति

Sa taong naputol na ang pagdurusa at karapat-dapat tumanggap, ibinibigay nito ang bungang tinatawag na ‘ānanda’, ang anyo ng kaligayahan. Ngunit sa mga hindi pumupuri sa mga katangian ni Hari, pinapaliit nito ang kanilang kasalanan—at gayundin, pinapaliit din ang kanilang kabutihang-loob at gantimpala.

Verse 35

एवं विदित्वा परमो गुरुर्मम वायुर्दयालुर्मम वल्लभश्च / हरेर्गुणान्सर्वगुणप्रसारान्ममैव योग्यान्सुखमुख्यभूतान्

Sa pagkaunawa nang ganito, nalalaman ko na si Vāyu ang aking pinakamataas na guro—mahabagin at minamahal ko. At ang mga katangian ni Hari, na pinagmumulan ng paglaganap ng lahat ng kabutihan, ay tunay na angkop sa akin; at sa mga iyon, ang kagalakang isinilang ng bhakti ang pinakapanguna.

Verse 36

उद्धृत्य पुण्येभ्य इवार्तबन्धुः शिवश्च नो द्रुह्यति पुण्यकीर्तिम् / तव प्रसादाच्च श्रियः प्रसादाद्वायोः प्रसादाच्च ममास्ति नित्यम्

Gaya ng kamag-anak ng nagdurusa, itinaas niya ako sa pamamagitan ng mga kabutihang-loob; at si Śiva ay hindi sumasalungat sa aking banal na karangalan. Sa iyong biyaya, sa biyaya ni Śrī (Kapalaran), at sa biyaya ni Vāyu, ang pagpapalang ito ay laging nananatili sa akin.

Verse 37

यद्यत्करोत्येव सदैव वायुस्तत्तत्करोत्येव सदैव नित्यम् / वायोर्विरोधं न करोति देवः स तद्विरोधं च करोति नित्यम्

Anuman ang gawin ni Vāyu sa anumang oras, iyon din ang ginagawa ng diyos—palagi, hindi nagkukulang. Hindi sinasalungat ng diyos si Vāyu; at sinumang tumindig laban kay Vāyu ay patuloy na makakatagpo ng pagsalungat.

Verse 38

हरेर्विरोधं न करोति वायुर्वायोर्विरोधं न करोति विष्णुः / वायोः प्रसादान्ममनास्ति किञ्चिदतानभावश्च तव प्रसादात्

Hindi sinasalungat ni Vāyu si Hari, at hindi rin sinasalungat ni Viṣṇu si Vāyu. Sa biyaya ni Vāyu, wala akong pagkukulang; at sa iyong biyaya, O Panginoon, ang aking kalikasang di-matitinag ay natitiyak.

Verse 39

यथैव मूलं च तथावतारे दुः खादिकं नास्ति समीरणस्य / वायुस्तथान्ये च उभौ मुकुन्दस्तथावतारेषु न दुः खरूपौ

Kung paanong si Samīraṇa (Hangin), sa kanyang ugat at sa kanyang mga pagpapakita, ay walang pagdurusa at katulad nito, gayon din si Vāyu at ang iba pang mga diyos. Gayundin, si Mukunda (Viṣṇu) sa Kanyang mga avatāra ay hindi kailanman may likas na pagdurusa.

Verse 40

अशक्तवद्दृश्यते वायुदेवः युगानुसारांल्लोकधर्मांस्तु रक्षन् / नरावतारे तत्र देवे मुरारे ह्यशक्तता नेति विचं तनीयम्

Nagpapakitang tila walang lakas si Vāyu-deva habang pinangangalagaan ang dharma ng daigdig ayon sa mga yuga. Ngunit kapag si Murāri (Viṣṇu) mismo ay bumababa sa anyong-tao, dapat maunawaan na sa katotohanan ay walang anumang kahinaan sa Kanya.

Verse 41

अवताररूपे यमदुः खादिकं च न चिन्तनीयं ज्ञानिभिर्देवदेव / अहं कदाचित्सुखनाशप्रदेशे दैत्यांस्तथा मारयितुं गतोस्मि

O Diyos ng mga diyos, ang mga pantas ay hindi dapat matakot sa mga paghihirap ni Yama, sapagkat Ako mismo ay pumupunta roon upang lipulin ang mga demonyo.

Verse 42

नैतावता मम वायोश्च नित्यं दुः खातनं नैव संचितनीयम् / एतादृशोहं स्तवनेनु कास्ति शक्तिर्गुणानां मधुसूदन प्रभो / वायोः सकाशाच्च गुणेन हीना संसाररूपे मुक्तरूपे च देव

Hindi lamang ako, ni si Vayu, ang dapat laging magpasan ng pasanin ng pagdurusa. O Panginoong Madhusudana, anong kapangyarihan mayroon ako upang ilarawan ang Iyong mga katangian?

Verse 43

एवं स्तुत्वा भारती तु तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजः शेषः प्राञ्जलिः प्राह केशवम्

Matapos magpuri nang ganito, si Bharati ay nanahimik, O Panginoon ng mga Ibon. Pagkatapos ay nagsalita si Shesha kay Keshava.

Verse 44

शेष उवाच / नाहं च जाने तव पादमूलं रुद्रो न वेत्ति गरुडो न वेद / अहं वाण्याः शतगुणांशहीनो दत्त्वा ह्यायतनं पाहि मां वासुदेव

Hindi ko alam ang ugat ng Iyong mga paa; hindi ito alam ni Rudra, ni Garuda. Protektahan mo ako, O Vasudeva.

Verse 45

एवं स्तुत्वा सशेषस्तु तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजो वीशः स्तोतुं समुपचक्रमे

Matapos magpuri nang ganito, si Shesha ay nanahimik, O Panginoon ng mga Ibon. Pagkatapos, ang Panginoon ay nagsimulang magpuri.

Verse 46

गरुड उवाच / तव पदोः स्तुतिं किं करोम्यहं मम पदांबुजे ह्यर्पितं मनः / कथमहं मुखे पक्षियोनिजः कथमेवङ्गुणा नीडितुं क्षमः

Wika ni Garuḍa: “Paano ko maihahandog ang papuri sa Iyong dalawang banal na paa? Sapagkat ang aking isip ay naialay na sa lotus ng Iyong mga paa. Ako—isinilang sa lahi ng mga ibon, may tuka bilang bibig—paano ko mailalarawan nang wasto ang gayong kataas-taasang mga katangian?”

Verse 47

एवं स्तुत्वा तु गरुडस्तूष्णीमास नयान्वितः / तदनन्तरजो रुद्रस्तोतुं समुपचक्रमे

Pagkapuri nang gayon, si Garuḍa—na may malinaw na pag-unawa—ay tumahimik. Kaagad pagkatapos nito, si Rudra ay nagsimulang maghandog ng kaniyang himno ng papuri.

Verse 48

रुद्र उवाच / या वै तवेश भगवन्न विदाम भूमन् भक्तिर्ममास्तु शिवपादसरोजमूले / छन्नापि सा ननु सदा न ममास्ति देव तेनाद्रुहं तव विरुद्धमतः करोमि

Sinabi ni Rudra: “O Panginoon, O Bhagavān, O Dakilang Nilalang na sumasaklaw sa lahat—nawa’y manahan ang aking bhakti sa ugat ng lotus ng mga paa ni Śiva. Ngunit, O Diyos, ang debosyong iyon ay hindi nananatili sa akin palagi, kahit nakatago sa loob; kaya kung minsan ay kumikilos ako nang salungat sa Iyong kalooban, bagaman hindi ako tunay na kaaway.”

Verse 49

सर्वान्न बुद्धिसहितस्य हरे मुरारे का शक्तिरस्ति वचने मम मूढबुद्धेः / वाण्या सदा शतगुणेन विहीनमेनं मां पाहि चेश मम चायतनं च दत्त्वा

O Hari, O Murāri—Ikaw na may ganap na kaalaman at sakdal na katalinuhan—anong lakas ang taglay ng aking pananalita, ako na may nalilitong isip? Sa pagpapahayag, ako’y laging kulang nang sandaang ulit. Ingatan Mo ako, O Panginoon, at ipagkaloob Mo rin ang nararapat na sandigan para sa aking mga salita.

Verse 50

एवं स्तुत्वा स रुद्रस्तु तूष्णीमास द्विजोत्तमः / शेषानन्तरजा देवी वारुणी वाक्यमब्रवीत्

Pagkapuri nang gayon, si Rudra—O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang—ay tumahimik. Pagkaraan, ang diyosang Vāruṇī—na isinilang matapos sina Śeṣa at Ananta—ay nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 51

वारुण्युवाच / लक्ष्मीपते ब्रह्मपते मनोः पतेगिरः पते रुद्रपते नृणां पते / गुणांस्तव स्तोतुमहं समर्था न पार्वती नापि सुपर्णपत्नी

Sinabi ni Vāruṇī: O Panginoon ni Lakṣmī, Panginoon ni Brahmā, Panginoon ni Manu, Panginoon ng Pananalita, Panginoon ni Rudra at Panginoon ng mga tao—walang sinuman ang ganap na makapupuri sa Iyong mga katangian; hindi si Pārvatī, ni maging ang asawa ni Suparṇa (Garuḍa).

Verse 52

शेषादहं दशगुणैर्विहीना मां पाहि नित्यं जगतामधीश

Kung ihahambing sa nalalabi, ako’y salat ng sampung ulit sa kabutihan; O Panginoon ng mga daigdig, ingatan Mo ako palagi.

Verse 53

एवं स्तुत्वा वारुणी तु तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजा ब्राह्मी सौपर्णी ह्युपचक्रमे

Pagkatapos magpuri nang gayon, tumahimik si Vāruṇī, O panginoon ng mga ibon. Pagdaka, ang kapangyarihang Brahmī ng anak ni Suparṇā (Garuḍa) ay nagsimulang kumilos.

Verse 54

सौपर्ण्युवाच / स्तोतुं गुणांस्तव हरे जगदी शवाचा श्रोतुं हरे तव कथां श्रवणे न शक्तिः / यस्तत्त्वनुं स्मरति देव तव स्वरूपं को वै नु वेद भुवि तं भगवत्पदार्थम्

Sinabi ni Sauparṇya (Garuḍa): O Hari, Panginoon ng sansinukob—walang lakas ang aking pananalita upang purihin ang Iyong mga katangian, at ang aking mga tainga’y hindi rin kayang pakinggan nang lubos ang Iyong mga banal na salaysay. O Deva, sinumang tunay na umaalaala sa Iyong mahalagang anyo—sino sa lupa ang hindi makaaalam ng kataas-taasang katotohanang ukol sa Bhagavān?

Verse 55

अतो गुणस्तवने नास्ति शक्तिर्वीन्द्राहदं दशगुणैरवरा च नित्यम्

Kaya nga, wala sa akin ang kapangyarihang makapuri nang nararapat sa Iyong mga katangian; at ang aking kakayahan ay laging mababa—sampung ulit—kung ihahambing kay Indra at sa iba pa.

Verse 56

एवं स्तुत्वा तु सौपर्णी तूष्णीमास खगेश्वर / रुद्रानन्तरजा स्तोतुं गिरिजा तूपचक्रमे

Matapos magpuri nang gayon, si Sauparṇī (Garuda), ang panginoon ng mga ibon, ay nanahimik. Pagkaraan, si Girijā (Pārvatī), na isinilang matapos si Rudra, ay nagsimulang umawit ng himno ng papuri.

Verse 57

पार्वत्युवाच गोविन्द नारायण वासुदेव त्वया हि मे किञ्चिदपि प्रयोजनम् / नास्त्येव स्वामिन्न च नाम वाचा सौभाग्यरूपः सर्वदा एक एव

Wika ni Pārvatī: “O Govinda, O Nārāyaṇa, O Vāsudeva—tunay, wala akong kailangan kundi Ikaw. O Panginoon, wala nang iba rito, ni isang pangalan o salita man—sapagkat Ikaw lamang ang anyo ng mapalad na biyaya, laging ang Iisa na walang kapantay.”

Verse 58

नारायणेति तव नाम च एकमेव वैराग्यभक्तिविभवे परमं समर्थाम् / असंख्यब्रह्मादिकहत्यनाशाने गुर्वङ्गनाकोटिविनाशने च

Ang iisang pagbigkas ng Iyong pangalan—“Nārāyaṇa”—ay lubhang makapangyarihan, nagbibigay ng kayamanan ng bhakti at pagtalikod sa pagnanasa; at kaya nitong pawiin ang mga kasalanang gaya ng di-mabilang na pagpatay sa mga Brahmana at iba pa, pati ang mabigat na kasalanang kasing-lupit ng paglapastangan sa asawa ng guru sa napakaraming ulit.

Verse 59

नामाधिकारिणी चाहं गुणानां च महाप्रभो / स्तवने नास्ति मे शक्ती रुद्राद्दशगुणैरहम्

O dakilang Panginoon, ako ang namumuno sa mga pangalan at sa mga katangian; gayunman, wala akong lakas upang purihin Ka nang nararapat—ako’y sampung ulit pang mababa kaysa kay Rudra.

Verse 60

अवरा च सदास्म्येव नात्र कार्या विचारणा / एवं स्तुत्वा सा गिरिजा स्तूष्णीमास खगेश्वर

“Ako’y tunay na mas mababa, sa lahat ng panahon; hindi na kailangan ng pagninilay rito.” Pagkasambit ng gayong papuri, si Girijā (Pārvatī) ay nanahimik, O panginoon ng mga ibon (Garuda).