Adhyaya 21

Verse 1

// ५१ // नाम विंशोध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / कालिन्द्या अपि चोत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि खगेश्वर / विवस्वान्नाम सूर्योभत्तस्य पुत्री व्यजायत

Wika ni Śrī Kṛṣṇa: “O Khageśvara, ipaliliwanag ko rin ang pinagmulan ni Kāлиндī. Mula kay Vivasvān, ang diyos na Araw, ay isinilang ang isang anak na babae.”

Verse 2

कालिन्दीसंज्ञका वीन्द्र यमुना यानुजा स्मृता / कृष्णपत्नीत्वकामेन चचार तप उत्तमम्

O pinakamainam sa mga ibon (Garuda), siya’y tinatawag na Kāлиндī; at inaalala bilang si Yamunā, nakababatang kapatid ni Yama. Sa pagnanais na maging asawa ni Kṛṣṇa, nagsagawa siya ng dakilang pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 3

तप आलोचनं प्रोक्तं तत्त्वानां च विनिर्णयः / पूर्वार्जितानां पापानामनुतापस्तपः स्मृतम्

Ang tapas (pagpapakasakit/ascetic na disiplina) ay sinasabing pagsusuri sa sarili at paghiwatig ng tunay na mga prinsipyo; at ang taimtim na pagsisisi sa mga kasalanang naipon noon ay inaalala rin bilang tapas.

Verse 4

प्रायो नाम तपः प्रोक्तं चित्तनिग्रह उच्यते / प्रायश्चित्तमिति प्रोक्तं न तु क्षौरं खगेश्वर

Ang prāyaścitta (pagtubos-sala) ay sinasabing tapas—tunay nga, ito’y pagpipigil sa isip. Ito ang ipinahahayag na ‘prāyaścitta,’ O Panginoon ng mga ibon; hindi lamang pag-aahit ng ulo.

Verse 5

अनुतापयुतं भूतं तच्छणु त्वं खगेश्वर / पूर्वं न जप्तं दिव्यमन्त्रं मुकुन्द तप्तं सदा क्लेशदावानलेन

O Khageśvara, Hari ng mga ibon, makinig: ang nilalang na nabibigatan ng pagsisisi—na hindi noon nagbigkas ng banal na mantra ni Mukunda—ay laging sinusunog ng apoy-gubat ng mga pighating makamundo.

Verse 6

न वै स्मृतं हरिनामामृतं च सदा स्मृतं हरिदोषादिकं च / न तु स्मृतं हरितत्त्वामृतं च सम्यक् श्रुतं लोलवार्तादिकं च

Hindi nila inalaala ang nektar ng Banal na Pangalan ni Hari; sa halip, paulit-ulit nilang inaalala ang mga pagkukulang at kapintasan. Ni hindi nila inalaala ang nektar ng tunay na kalikasan ni Hari; bagkus, masigasig silang nakinig sa pabagu-bagong tsismis at gayong usapan.

Verse 7

न पूजितं हरिपादारविन्दं सुपूजिताः पुत्रमित्रादिकाश्च / न वन्दितं हरिपादारविन्दं सुवन्दितो मित्रपादः सुघोरः

Hindi niya sinamba ang mga paang-loto ni Hari, ngunit marangyang pinarangalan ang mga anak, kaibigan, at iba pa. Hindi siya yumukod sa mga paang-loto ni Hari, ngunit mariing yumukod sa mga paa ng mga kaibigan—ang pagkakapit na iyon ay nagiging lubhang nakapanghihilakbot.

Verse 8

न दृष्टं वै धूपधूम्रैरुपेतं हरेर्वक्रं कुन्तलैः संवृतं च / पुत्रादिकं लालितं वै मुकुन्द न लालितं तव वक्रं मुरारे

Tunay nga, hindi ko kailanman nasilayan ang mukha ni Hari—natatakpan ng usok ng insenso at nababalutan ng mga kulot na hibla ng buhok—ngunit ang mga anak at iba pa ang aking inaruga at pinalambing. O Mukunda, O Murāri, hindi ko inaruga ang Iyong banal na mukha.

Verse 9

सुलालितं भूषणैः पुत्रमित्रं न लालितं सर्वपापापहारि / न भुक्तं वै हरिनैरवेद्यशेषं मित्रालये षड्रसान्नं च भुक्तम्

Pinapalamuti at pinapalayaw ng tao ang anak at mga kaibigan sa alahas at ginhawa, ngunit hindi niya inaaruga ang Siya na nag-aalis ng lahat ng kasalanan. Hindi niya kinakain ang prasāda—ang banal na nalabi ng handog kay Hari—sa halip ay kumakain ng masasarap na pagkaing may anim na lasa sa bahay ng kaibigan.

Verse 10

सुपुष्पगन्धा नार्पिता ते मुरारे समर्पिताः पुत्रमित्रादिकेभ्यः / सन्तप्तोहं पुत्रमित्रादिकेषु कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द

O Murāri, hindi ko inialay sa Iyo ang mababangong, maririkit na bulaklak; sa halip, inialay ko ang aking sarili sa mga anak, kaibigan, at iba pa. Pinahihirapan ng pagkakapit sa anak at kaibigan, kailan ko masisilayan ang Iyong mukha, O Mukunda?

Verse 11

अवैष्णवान्नैः शिग्रुशाकादिकैश्च ह्यनर्पितान्नैश्च तथाप्यसंस्कृतैः / तथाप्यभक्ष्यै रसना च दग्धा कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द

Kumain ako ng pagkain mula sa mga hindi Vaiṣṇava, pati mga gulay gaya ng śigru, at pagkaing hindi muna inialay (sa Panginoon), gayundin yaong hindi nalinis o hindi pinabanal; maging ang bawal kainin—kaya ang aking dila ay tila nasunog. O Mukunda, kailan ko masisilayan ang Iyong mukha?

Verse 12

अष्टाक्षरीपूजया दिव्यतीर्थैर्विष्णोः पुरा भ्रामितैः शङ्खतीर्थैः / न पावितं मच्छरीरं मुरारे कदा द्रक्ष्ये तव व क्त्रं मुकुन्द

Kahit sa pagsamba sa pamamagitan ng walong-pantig na mantra (aṣṭākṣarī), at kahit sa paglalakbay sa mga banal na tīrtha—yaong mga sagradong tīrthang mula sa śaṅkha na minsang nilakbay ni Viṣṇu—hindi pa rin nalilinis ang aking katawan, O Murāri. O Mukunda, kailan ko masisilayan ang Iyong mukha?

Verse 13

अनर्पितैर्गन्धपुष्पादिकैश्च अनर्पितैर्भूषणैर्वस्त्रजातैः / अवैष्णवानां दिग्धगन्धादिदोषैर्गात्रं दग्धं कदा ह्युद्धरिष्ये मुकुन्द

Dahil sa mga pabango, bulaklak, at iba pa na hindi kailanman inialay sa Iyo, at sa mga palamuti at kasuotan na hindi naihandog—sa mga kapintasan ng mga hindi deboto ni Viṣṇu, gaya ng maruming halimuyak at katulad nito—ang aking katawan ay tila sinusunog. O Mukunda, kailan Mo ako iaahon at ililigtas?

Verse 14

दग्धौ च पादौ मम वासुदेव न गच्छन्तौ क्षेत्रपथं हरेश्च / नेत्रे च दग्धे मम सर्वदापि नालोकितं तव देव प्रतीकम्

O Vāsudeva, ang aking mga paa ay napapaso at hindi makalakad sa mga banal na landas ng paglalakbay-pananampalataya ni Hari. Ang aking mga mata rin ay tila nasusunog; kaya kailanman ay hindi ko nasilayan ang Iyong banal na anyo, ang Iyong larawan sa dambana.

Verse 15

दग्धौ च हस्तौ मम वासुदेव न पूजितं तव विष्णोः प्रतीकम् / मया कृतं पापजातं मुरारे कदा द्रक्ष्ये तव वक्रं मुकुन्द

Ang aking mga kamay ay napapaso rin, O Vāsudeva, sapagkat hindi ko sinamba ang Iyong sagisag, O Viṣṇu. Nakagawa ako ng napakaraming kasalanan, O Murāri—kailan ko masisilayan ang Iyong mukha, O Mukunda?

Verse 16

मदीयदोषान्गणयन्न पूर्ण दयां कुरु त्वं सुद्धदास्यान्मुकुन्द / यावन्ति लोमानि मदीयगात्रे संति प्रभो सर्वदोर्षर्विदूर

O Mukunda, huwag Mong bilangin ang aking mga pagkukulang; sa halip, ipamalas Mo ang ganap Mong habag at ipagkaloob sa akin ang dalisay na paglilingkod. O Panginoon, na malayo sa bawat dungis: kung gaano karami ang balahibo sa aking katawan, gayon karami ang aking mga kasalanan.

Verse 17

तावन्ति पापानि मदीयगात्रे कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द / अनन्तदेहे पतिपुत्रैर्गृहैश्च मित्रैर्धनैः पशुभृत्यादिकैश्च

Gayon karami ang mga kasalanang nakakapit sa aking katawan—O Mukunda, kailan ko masisilayan ang Iyong mukha? O Panginoon na may walang-hanggang anyo, ako’y naigapos ng asawa at mga anak, ng bahay at tahanan, ng mga kaibigan, ng kayamanan, at ng mga hayop, mga alipin, at iba pa.

Verse 18

सुखं नाप्तं ह्यपुमात्रं मुकुन्द सेवा मुक्ता तव देवस्य विष्णोः / इतः परं पुत्रमित्रादिकं च यास्ये नाहं तव दासी भवामि

O Mukunda, ni kaunting ligaya ay hindi ko man lamang natamo; napalaya na ako mula sa paglilingkod sa Iyo—sa Panginoong Viṣṇu. Mula ngayon, tutungo ako sa aking anak, mga kaibigan, at iba pa; hindi na ako magiging alila mong babae.

Verse 19

येये ब्रूयुः पुत्रमित्रादिकैश्च सम्यक् सुखं जायते मर्त्यलोके / तेषामास्ये मूत्रविष्ठादिकं च सम्यक् सदा पतितं चेति जाने

Yaong nagsasabi na ang tunay na ligaya sa daigdig ng tao ay nagmumula sa mga anak, kaibigan, at katulad—alamin na sa kanilang mga bibig ay laging bumabagsak ang ihi, dumi, at iba pang karumihan, nang walang tigil.

Verse 20

मित्रादीनां यत्कृतं द्रव्यजातं वृथा गतं मलरूपं च जातम् / सद्वैष्णवानां यत्कृतं द्रव्यजातं हरिप्राप्तेः कारणं स्यात्सदैव

Ang yaman na ginugol para sa mga kaibigan at katulad ay nauuwi sa walang saysay at nagiging karumihan lamang; ngunit ang yaman na inihahandog sa mga tunay na Vaiṣṇava ay laging nagiging sanhi upang makamtan si Hari.

Verse 21

एतादृशं तत्तु जातं मुकुन्द अलं ह्यलं तेन दुःखं च भुक्तम् / संगं दत्तात्सज्जनानां सदा त्वं विना च त्वं दुर्जनानां च संगात्

O Mukunda, ganyan nga ang nangyari—sapat na, sapat na! Dahil sa gayong pakikisama, tiniis ang pagdurusa. Kaya lagi kang makisama sa mga banal at mabubuti, at ilayo ang sarili sa samahan ng masasama.

Verse 22

संगैः सदा दुर्जनानां मुरारे गात्रं दग्धं न विरागेण युक्तम् / एतादृशाहं कां गातिं वा मुकुन्द यास्ये न जाने दयया मां च पाहि

O Murāri, dahil sa palagiang pakikisama sa masasama, ang aking pagkatao ay tila nasusunog, at wala akong vairāgya, ang paglayo sa pagnanasa. Sa ganitong kalagayan, O Mukunda, saang hantungan ako tutungo? Hindi ko alam—sa habag, ipagtanggol mo rin ako.

Verse 23

एतादृशो ह्यनुतापः खगेन्द्र प्रायश्चित्तं न च क्षौरादिकं च / भानोः कन्या ह्यनुतापं च कृत्वा विचारयामास हरेः सुतत्त्वम्

O Hari ng mga ibon (Khagendra), ang ganitong taimtim na pagsisisi ang tunay na prāyaścitta, hindi lamang ang panlabas na gawain gaya ng pag-ahit ng buhok at iba pa. Nang maisagawa ang pagsisisi, ang anak na babae ng Araw ay nagmuni-muni nang malalim sa tunay na katotohanan ni Hari (Viṣṇu).

Verse 24

सर्वोत्तमो हरिरेकः सदैव यतः पूर्णः सर्वगुणैस्ततश्च / सृष्टौ यस्माज्जयते विश्वजातमतो हरिः सर्वगुणैश्च पूर्णः

Si Hari lamang ang walang hanggang Kataas-taasan, sapagkat Siya ay ganap at puspos ng lahat ng mapalad na katangian. Yamang sa paglikha, ang buong sansinukob ay isinilang mula sa Kanya, kaya si Hari ay tunay na sakdal at hitik sa lahat ng kabutihan.

Verse 25

यो देवानामाद्य अकार एव यतो ब्रह्माद्या नैव पूर्णाः समस्ताः / लक्ष्मीप्रसादाच्चिरपुण्येन जातो यथायोग्यं पूर्णगुणो विरिञ्चः

Siya ang sinaunang ‘A’ (akāra) sa mga diyos; dahil sa Kanya, maging si Brahmā at ang iba pang mga deva ay hindi ganap na lubos sa kabuuan. Sa biyaya ni Lakṣmī at sa matagal na naipong kabutihang-loob, isinilang si Viriñca (Brahmā), at ayon sa nararapat ay napuspos ng ganap na mga katangian.

Verse 26

न लक्ष्मीवद्गुणपूर्णो विरिञ्चो न विष्णुवद्गुणपूर्णा रमापि / न वायुवद्भारती चापि पूर्णा न शेषवद्वारुणी चापि पूर्णा

Si Viriñca (Brahmā) ay hindi kasing-ganap sa mga katangian gaya ni Lakṣmī; at si Ramā (Lakṣmī) naman ay hindi kasing-ganap gaya ni Viṣṇu. Si Bhāratī (Sarasvatī) ay hindi rin kasing-ganap gaya ni Vāyu; at si Vāruṇī ay hindi kasing-ganap gaya ni Śeṣa (Ananta).

Verse 27

न वै रुद्रवत्पार्वती पूर्णरूपा ह्यन्येप्येवं नैव पूर्णाः सदैव / आलोचनामेवमेषा हि कृत्वा तपश्चक्रे यमुनायाश्च तीरे

Maging si Pārvatī ay hindi ganap na kapareho sa anyo ni Rudra (Śiva); gayundin, ang iba pa ay hindi kailanman lubos na sakdal sa lahat ng panahon. Pagkatapos magnilay nang ganito, siya ay nagsagawa ng austeridad (tapas) sa pampang ng Ilog Yamunā.

Verse 28

तदाचाहं यमुनायाश्च तीरं पार्थेन साकं मृगयां गतः खग / दृष्ट्वा च तां तत्र तपश्चरन्तीं तदाब्रुवं मत्सखायं च पार्थम्

Pagkaraan, O ibong banal (Garuda), ako’y nagpunta sa pangangaso kasama si Pārtha sa pampang ng Yamunā. Nang makita ko siya roon na nagsasagawa ng matinding pag-aayuno at pagninilay, saka ko kinausap ang aking kaibigang si Pārtha.

Verse 29

हे पार्थ शीघ्रं व्रज कन्यासमीपं त्वं पृच्छ कस्मादत्र तपः करोषि / एवं प्रोक्तस्तत्समीपं स गत्वा पृष्ट्वा चैतत्कारणं शीघ्रमेव

“O Pārtha, magmadali kang lumapit sa dalaga at itanong kung bakit siya nagsasagawa ng pag-austeridad dito.” Sa gayong utos, siya’y agad na lumapit at walang pag-aatubiling nagtanong ng dahilan.

Verse 30

आगत्य मामवदत्फाल्गुनोयं सर्वं वृत्तांन्तं त्वसौ मत्समीपे / ततस्त्वहं सुमुहूर्ते च तस्याः पाणिग्रहं कृतवांस्तत्र सम्यक्

Pagkatapos, dumating si Phālguna sa akin at sa aking harapan ay isinalaysay ang buong pangyayari. Pagkaraan nito, sa isang mapalad na sandali, maayos kong isinagawa roon ang ritwal ng paghawak sa kanyang kamay (kasal).

Verse 31

तस्याश्च तापात्संततं मद्विचारात्प्रसन्नोहं सततं सुप्रसन्नः / पूर्णानन्दे रममाणास्य नित्यं तया च मे किं सुखंस्यात्खगेन्द्र

Dahil sa kanyang walang patid na pag-austeridad at sa palagiang pagninilay niya sa Akin, ako’y laging nalulugod—tunay na lubos na nalulugod. Yamang siya’y walang hanggan na nagagalak sa ganap na kaligayahan, ano pang ibang ligaya ang makakamtan niya sa alinmang paraan, O hari ng mga ibon?

Verse 32

मया विवाहोनुग्रहार्थं हि तस्या अङ्गीकृतो न तु सौख्याय वीन्द्र / तथा वक्ष्ये लक्ष्मणायाश्च रूपं पाणिग्राहे कारणं चापि वीन्द्रा

Tinanggap ko ang pag-aasawang iyon upang pagkalooban siya ng biyaya at pag-aruga—hindi para sa sariling aliw, O panginoon ng mga ibon. Isasalaysay ko rin sa iyo ang anyo ni Lakṣmaṇā at ang dahilan ng pagkuha ko sa kanyang kamay sa pag-iisang-dibdib, O pinakadakila sa mga ibon.

Verse 33

शृणुष्व तत्तव वक्ष्यामि गोप्यं सच्छिष्यके नास्ति गोप्यं गुरोश्च

Makinig: sasabihin ko sa iyo ang tunay na tattva—ang tinatawag na lihim. Sa karapat-dapat na alagad, walang lihim; at sa guru rin, walang dapat itago.