Adhyaya 91

Verse 1

तस्यां तस्य सुतो जज्ञे महावीर्यो महाद्युतिः / सूत उवाच / स्वायम्भुवाद्या मुनयो हरिं ध्यायन्ति कर्मणा / व्रताचारार्चनाध्यानस्तुतिजप्यपरायणाः

Sa kanya isinilang ang kanyang anak—dakila ang tapang at dakila ang ningning. Wika ni Sūta: Ang mga muni, mula kay Svāyambhuva, ay nagmumuni-muni kay Hari sa pamamagitan ng kanilang mga banal na tungkulin—nakatuon sa mga panata at disiplina, pagsamba, pagninilay, mga himno ng papuri, at pagbigkas ng mga mantra (japa).

Verse 2

देहेन्द्रियमनोबुद्धिप्राणाहङ्कारवर्जितम् / आकशेन विहीनं वै तेजसा परिवर्जितम्

Ito’y walang katawan, pandama, isip, talino, prāṇa (hininga-buhay), at ahaṅkāra (pagkamakasarili); tunay na wala ring ākāśa (kalawakan) at salat sa tejas (apoy/ init).

Verse 3

उदकेन विहीनं वै तद्धर्मपरिवर्जितम् / पृथिवीरहितं चैव सर्वभतविवर्जितम्

Tunay, ang walang tubig ay nawawalan ng nararapat na dharma at mga ritwal nito; at ang walang lupa ay gayundin, napapabayaan—salat sa lahat ng nilalang (pinaglalagyan ng buhay).

Verse 4

भूताध्यक्षं तथा बद्धनियन्तारं प्रभुं विभुम् / चैतन्यरूपतारूपं सर्वाध्यक्षं निरञ्जनम्

Siya ang Tagapangasiwa ng lahat ng nilalang; ang Tagapagpigil maging sa mga kaluluwang nakagapos; ang Panginoon, ang Lubos na Lumalaganap—may likas na dalisay na kamalayan, ang anyong pinagbabatayan ng lahat ng anyo—ang Pinuno ng lahat, walang dungis at di-nadudungisan.

Verse 5

मुक्तसङ्गं महेशानं सर्वदेवप्रपूजितम् / तेजोरूपमसत्त्वं च तपसा परिवर्जितम्

Siya ang Maheśāna, ang Dakilang Panginoon, malaya sa lahat ng pagkakabit, sinasamba ng lahat ng mga deva—ang anyo ay dalisay na liwanag; hindi nadadapuan ng mga katangiang materyal, at hindi maaabot sa pamamagitan ng pag-aayuno at pagdurusa lamang.

Verse 6

रहितं रजसा नित्यं व्यतिरिक्तं गुणैस्त्रिभिः / सर्वरूपविहीनं वै कर्तृत्वादिविवर्जितम्

Ang Katotohanang iyon ay laging malaya sa rajas, hiwalay sa tatlong guṇa; tunay na wala itong anumang anyo, at walang pagka-‘tagagawa’ at iba pang katulad na katangian.

Verse 7

वासनारहितं शुद्धं सर्वदोषविवर्जितम् / पिपासावर्जितं तत्तच्छो कमोहविवर्जितम्

Ito’y walang vāsanā (nakatagong bakas ng pagnanasa), dalisay at walang anumang kapintasan; walang uhaw, at malaya rin sa dalamhati at pagkalito ng isip.

Verse 8

जरामरणहीनं वै कूटस्थं मोहवर्जितम् / उत्पत्तिरहितं चैव प्रलयेन विवर्जितम्

Tunay, (ang Sarili/Brahman) ay walang pagtanda at kamatayan—di-nagbabago at walang pagkalito; walang pinagmulan, at hindi rin nadadapuan ng pralaya (pagkalusaw ng sansinukob).

Verse 9

सत्यं सर्वाचारहीनं निष्कलं परमेश्वरम् / जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यादिवर्जितं नामवर्जितम्

Siya ang Katotohanan mismo—lampas sa lahat ng kaugalian at ritwal; walang bahagi, ang Kataas-taasang Panginoon—malaya sa mga kalagayang gising, panaginip, at mahimbing na tulog, at lampas sa lahat ng pangalan.

Verse 10

अध्यक्षं जाग्रदादीनां शान्तरूपं सुरेश्वरम् / जाग्रदादिस्थितं नित्यं कार्यकारणवर्जितम्

Siya ang Tagapangasiwa ng kalagayang gising at ng iba pang kalagayan, ang Panginoon ng mga deva na ang likas ay kapayapaan. Laging naroroon sa gising at sa iba pa, walang hanggan, at malaya sa tanikala ng sanhi at bunga.

Verse 11

सर्वदृष्टं तथा मूर्तं सूक्ष्मं सूक्ष्मतरं परम् / ज्ञानदृक् श्रोत्रविज्ञानं परमानन्दरूपकम्

Siya ang nakakakita ng lahat, at siya rin ang nahahayag bilang anyo; maselan, higit pang maselan, at kataas-taasan—nakikilala sa pamamagitan ng mata ng kaalaman at ng mapanuring kapangyarihan ng pandinig—ang likas Niya ay ang sukdulang kaligayahan (ānanda).

Verse 12

विश्वेन रहितं तद्वत्तैजसेन विवर्जितम् / प्राज्ञेन रहितञ्चैव तुरीयं परमाक्षरम्

Ang Kataas-taasan ay walang kaugnayan sa kalagayang gising (viśva), gayundin ay malaya sa kalagayang panaginip (taijasa), at wala rin sa kalagayang mahimbing (prājña); Siya ang Ikaapat (turīya)—ang sukdulang, di-nasisirang Katotohanan.

Verse 13

सर्वगोप्तृ सर्वहन्तृ सर्वभूतात्मरूपि च / बुद्धिधर्मविहीनं वै निराधारं शिवं हरिम्

Siya ang tagapangalaga ng lahat at ang tagapagwasak ng lahat; inaangkin Niya ang anyo ng Sarili (Ātman) sa loob ng lahat ng nilalang. Tunay, Siya’y lampas sa mga katangian ng isip at dharma—walang ibang sandigan, mapalad at banal, si Hari (Viṣṇu).

Verse 14

विक्रियारहितं चैव वेदान्तैर्वेद्यमेव च / वेदरूपं परं भूतमिन्द्रियेभ्यः परं शुभम्

Ang Kataas-taasang Katotohanan ay ganap na walang pagbabago; nakikilala sa pamamagitan ng Vedānta. Siya’y may likas ng Veda, ang Pinakamataas na Pag-iral—mapalad at lampas sa mga pandama.

Verse 15

शब्देन वर्जितञ्चैव रसेन च विवर्जितम् / स्पर्शेन रहितं देवं रूपमात्रविवर्जितम्

Ang Banal na Katotohanang iyon ay walang tunog at wala ring lasa; walang haplos, at lampas pa sa anyo lamang.

Verse 16

रूपेण रहितं ञ्चैव गन्धेन परिवर्जितम् / अनादि ब्रह्म रन्ध्रान्तमहं ब्रह्मास्मि केवलम्

Walang anyo at malaya rin sa amoy; ako ang Brahman na walang pasimula na nananahan sa panloob na siwang (ng kamalayan). Ako ay Brahman lamang.

Verse 17

एवं ज्ञात्वा महादेवध्यानं कुर्याज्जितेन्द्रियः / ध्यानं यः कुरुते ह्येवं स भवेद्बह्म मानवः

Sa pagkaalam nito, ang taong napigil ang mga pandama ay dapat magsanay ng pagninilay kay Mahādeva. Ang sinumang magnilay nang ganito ay magiging taong natatag sa Brahman.

Verse 18

अधुना कथयाम्यन्यत्किन्तद्ब्रूहि वृषध्वज

Ngayon ay magsasalaysay pa ako ng iba; ngunit sabihin mo sa akin ito, O Vṛṣadhvaja.