Adhyaya 40
Brahma KhandaAdhyaya 4019 Verses

Adhyaya 40

Māheśvara-pūjā-vidhi: Nyāsa, Maṇḍala-āvāhana, Kalā-salutations, and Upacāra Worship

Sa pagpapatuloy ng aral na pag-uusap, tinanong ni Śaṅkara si Hari na ipaliwanag ang pagsamba kay Maheśvara na nagbibigay ng siddhi. Sumagot si Hari sa isang sunod-sunod na balangkas ng ritwal: magsimula sa paliligo at ācāmana, umupo sa āsana, gawin ang nyāsa, at sambahin si Maheśvara sa loob ng maṇḍala sa pamamagitan ng pag-aanyaya kay Hara kasama ang Kaniyang mga kasama. Lumalawak ang rito sa paulit-ulit na pagpupugay na may binhing “hāṃ” upang iluklok at parangalan ang mga diyos sa upuan at pintuan (Gaṇapati, Sarasvatī, Nandin, Mahākāla, Gaṅgā, Lakṣmī, Mahākālī, Astra) at ang malawak na lambat ng pag-iingat at teolohiya (Brahmā bilang panginoon ng Vāstu, mga guru, mga sandigang tattva, chandas, śakti, at aṅga-devatā). Pagkaraan ay inililista ang mga kalā—walong anyo ng Satya at mga pangkat na kaugnay nina Vāmadeva, Tatpuruṣa, Aghora, at Īśāna—kasunod ang pagpupugay sa mga dikpāla at mga panginoon ng sansinukob. Sa huli, itinatakda ang pangunahing gawain ng pūjā (āvāhana, pagpapapresensya, pag-urong/pagbawi, pagpapatatag), tattva-nyāsa, mudrā, pagninilay, at ang buong ikot ng upacāra (insenso, ilawan, naivedya, musika, sayaw), at tinatapos na ang japa ng ugat-mantra at ang ritong Māheśī ay pagsambang Rudra na sumisira ng kasalanan at naghahanda sa mga susunod na bahagi.

Shlokas

Verse 1

नामैकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः शङ्कर उवाच / माहेश्वरीं च मे पूजां वद शङ्खगदाधर / यां ज्ञात्वा मानवाः सिद्धिं गच्छन्ति परमेश्वर

Kabanata Tatlumpu’t Siyam. Wika ni Śaṅkara: “O tagapagdala ng kabibe at pamalo, ipahayag mo sa akin ang pagsamba kay Maheśvara; sa pagkaalam nito, ang mga tao’y nakakamit ang siddhi, O Kataas-taasang Panginoon.”

Verse 2

हरिरुवाच / शृणु माहेश्वरीं पूजां कथ्यमानां वृषध्वज / आदौ स्नात्वा तथाचम्य ह्यासने चोपविश्य च

Sinabi ni Hari: “O Vṛṣadhvaja (Śiva), makinig sa itinuturong pagsambang Māheśvarī. Una, maligo at saka magsagawa ng ācamana (ritwal na pag-inom ng tubig para sa paglilinis), at pagkatapos ay maupo sa āsana.”

Verse 3

न्यासं कृत्वा मण्डले वै पूजयच्चे महेश्वरम् / मन्त्रैरेतैर्महेशान परिवारयुतं हरम्

Matapos isagawa ang nyāsa, tunay na sambahin si Maheśvara sa loob ng ritwal na maṇḍala. Sa pamamagitan ng mga mantrang ito, anyayahan si Hara—Maheśāna—kasama ang kanyang parivāra o mga kasamang banal.

Verse 4

ॐ हां शिवासनदेवता आगच्छतेति / अनेनावाहयेद्रुद्र देवता आसनस्य याः

“Om hāṃ—‘Mga diyos ng upuan ni Śiva, magsidating!’” Sa mantrang ito, dapat tawagin ang mga diyos na kaugnay ni Rudra na namamahala sa ritwal na āsana.

Verse 5

ॐ हां गणपतये नमः / ॐ हां सरस्वत्यै नमः / ॐ हां नन्दिने नमः / ॐ हां महाकालाय नमः / ॐ हां गङ्गायै नमः / ॐ हां लक्ष्म्यै नमः / ॐ हां महाकलायै नमः / ॐ हां अस्त्राय नम इति

“Om hāṃ, pagpupugay kay Gaṇapati. Om hāṃ, pagpupugay kay Sarasvatī. Om hāṃ, pagpupugay kay Nandin. Om hāṃ, pagpupugay kay Mahākāla. Om hāṃ, pagpupugay kay Gaṅgā. Om hāṃ, pagpupugay kay Lakṣmī. Om hāṃ, pagpupugay kay Mahākālī. Om hāṃ, pagpupugay sa Astra (banal na sandatang tagapangalaga)”—ganito.

Verse 6

एते द्वारे प्रपूज्या वै स्नानगन्धादिभिर्हर / ॐ हां ब्रह्मणे वास्त्वधिपतये नमः / ॐ हां गुरुभ्यो नमः / ॐ हां आधारशक्त्यै नमः / ॐ हां अनन्ताय नमः / ॐ हां धर्माय नमः / ॐ हां ज्ञानाय नमः / ॐ हां वैराग्याय नमः / ॐ हां ऐश्वर्याय नमः / ॐ हां अधर्माय नमः / ॐ हां अज्ञानाय नमः / ॐ हां अवैराग्याय नमः / ॐ हां अनैश्वर्याय नमः / ॐ हां उर्ध्वच्छन्दाय नमः / ॐ हां अधश्छन्दाय नमः / ॐ हां पद्माय नमः / ॐ हां कर्णिकायै नमः / ॐ हां वामायै नमः / ॐ हां ज्येष्ठायै नमः / ॐ हां रौद्यै नमः / ॐ काल्यै नमः / ॐ हां कलविकरण्यै नमः / ॐ बलप्रमथिन्यै नमः / ॐ हां सर्वभूतदमन्यै नमः / ॐ हां मनोन्मन्यै नमः / ॐ हां मण्डलत्रितयाय नमः / ॐ हां हौं हं शिवमूर्तये नमः / ॐ हां विद्याधिपतये नमः / ॐ हां हीं हौं शिवाय नमः / ॐ हां हृदयाय नमः / ॐ शिरसे नमः / ॐ हूं शिखायै नमः / ॐ हैं कवचाय नमः / ॐ हौं नेत्रत्रयाय नमः / ॐ हः अस्त्राय नमः / ॐ सद्योजाताय नमः

O Hara (Shiva), ang mga diyos na ito na nakapuwesto sa pintuan ay dapat sambahin nang wasto sa pamamagitan ng paliligo at mga pabango. (Dapat mag-alay ng pagpupugay:) 'Om Hāṃ—paggalang kay Brahmā, ang Panginoon ng Vāstu; paggalang sa mga Guro; sa Kapangyarihang Sumusuporta; kay Ananta; sa Dharma; sa Kaalaman; at kay Shiva.'

Verse 7

ॐ हां सिद्ध्यै नमः / ॐ हां ऋद्ध्यै नमः / ॐ हां विद्युतायै नमः / ॐ हां लक्ष्म्यै नमः / ॐ हां बोधायै नमः / ॐ हां काल्यै नमः / ॐ हां स्वधायै नमः / ॐ हां प्रभायै नमः

Om—pagpupugay gamit ang tunog na 'hāṃ' kay Siddhi (espirituwal na tagumpay); Om—pagpupugay kay Ṛddhi (kasaganaan); Om—pagpupugay kay Vidyutā (liwanag); Om—pagpupugay kay Lakṣmī (kapalaran); Om—pagpupugay kay Bodhā (pagkaunawa); Om—pagpupugay kay Kālī; Om—pagpupugay kay Svadhā; Om—pagpupugay kay Prabhā.

Verse 8

सत्यस्याष्टौ कला ज्ञेयाः पूज्याः पूर्वादिषु स्थिताः

Alamin na ang Katotohanan (Satya) ay may walong aspeto (kalās); sila ay dapat igalang, na nakatatag sa mga direksyon simula sa Silangan.

Verse 9

ॐ हां वामदेवाय नमः / ॐ हां रजसे नमः / ॐ हां रक्षायै नमः / ॐ हां रत्यै नमः / ॐ हां कन्यायै नमः / ॐ हां कामायै नमः / ॐ हां जनन्यै नमः / ॐ हां क्रियायै नमः / ॐ हां वृद्ध्यै नमः / ॐ हां कार्यायै नमः / ॐ रा(धा) त्र्यै नमः / ॐ हां भ्रामण्यै नमः / ॐ हां मोहिन्यै नमः / ॐ हां क्ष(त्व)रायै नमः / वामदेवकला ज्ञेयास्त्रयो दश वृषध्वज

'Om Hāṃ, pagpupugay kay Vāmadeva. Om Hāṃ, pagpupugay sa Rajas. Om Hāṃ, pagpupugay sa Proteksyon. Om Hāṃ, pagpupugay sa Kagalakan... Ang mga ito ay dapat kilalanin bilang labintatlong 'Vāmadeva-kalās', O may taglay ng sagisag na toro.'

Verse 10

ॐ हां तत्पुरुषाय नमः / ॐ हां निवृत्त्यै नमः / ॐ हां प्रतिष्ठायै नमः / ॐ हां विद्यायै नमः / ॐ हां शान्त्यै नमः / ज्ञेयास्तत्पुरुषस्यैव चतस्रो वृषभध्वज

'Om Hāṃ—pagpupugay kay Tatpuruṣa. Om Hāṃ—pagpupugay kay Nivṛtti. Om Hāṃ—pagpupugay kay Pratiṣṭhā. Om Hāṃ—pagpupugay kay Vidyā. Om Hāṃ—pagpupugay kay Śānti. Alamin na ang apat na ito ay kabilang lamang kay Tatpuruṣa, O may taglay ng sagisag na toro.'

Verse 11

ॐ हां तृष्णायै नमः / कलाषट्कं ह्यखोरस्य विज्ञेयं भैरवं हर

Om—pagpupugay na may binhing tunog na “hāṃ” kay Tṛṣṇā (pagnanasa, uhaw). Ang anim na kalā ng Aghora ay dapat maunawaan bilang Bhairava—O Hara (Śiva).

Verse 12

ॐ हां ईशानाय नमः / ॐ हां समित्यै नमः / ॐ हां अङ्गदायै नमः / ॐ हां कृष्णायै नमः / ॐ हां मरीच्यै नमः / ॐ हां ज्वालायै नमः / ईशानस्य कलाः पञ्च जानीहि वृषभध्वज

Om—pagpupugay na may “hāṃ” kay Īśāna; Om—pagpupugay na may “hāṃ” kay Samitī; Om—pagpupugay na may “hāṃ” kay Aṅgadā; Om—pagpupugay na may “hāṃ” kay Kṛṣṇā; Om—pagpupugay na may “hāṃ” kay Marīcī; Om—pagpupugay na may “hāṃ” kay Jvālā. O Panginoong may watawat na toro (Śiva), alamin: ito ang limang kalā ni Īśāna.

Verse 13

ॐ हां शिवपरिवारेभ्यो नमः / ॐ हां इन्द्राय सुराधिपतये नमः / ॐ हां अग्नये तेजो ऽधिपतये नमः / ॐ हां यमाय प्रेताधिपतये नमः / ॐ हां निरृतये रक्षो ऽधिपतये नमः / ॐ हां वरुणाय जलाधिपतये नमः / ॐ हां वायवे प्राणाधिपतये नमः / ॐ हां सोमाय नेत्राधिपतये नमः / ॐ हां ईशानाय सर्वविद्याधिपतये नमः / ॐ हां अनन्ताय नागाधिपतये नमः / ॐ हां ब्रह्मणे सर्वलोकाधिपतये नमः / ॐ हां धूलिचण्डेश्वराय नमः

Om—(na may “hāṃ”) pagpupugay sa mga kasama ni Śiva; kay Indra, panginoon ng mga deva; kay Agni, panginoon ng ningning; kay Yama, panginoon ng mga preta; kay Nirṛti, panginoon ng mga rākṣasa; kay Varuṇa, panginoon ng mga tubig; kay Vāyu, panginoon ng hininga-buhay; kay Soma, panginoon ng mga mata; kay Īśāna, panginoon ng lahat ng kaalaman; kay Ananta, panginoon ng mga nāga; kay Brahmā, panginoon ng lahat ng mga daigdig; at pagpupugay kay Dhūli-Caṇḍeśvara.

Verse 14

आवाहनं स्थापनं सन्निधानं च शङ्कर / सन्निरोधं तथा कुर्यात्सकलीकरणं तथा

O Śaṅkara, dapat isagawa ang pag-anyaya (āvāhana), ang paglalagak (sthāpana), at ang pagpapaharap ng presensya (sannidhāna) ng Diyos; gayundin, gawin ang pag-urong o pagbalik (sannirodha) at ang ritong sakālīkaraṇa (pagpapatatag at pagbuo sa kabuuan).

Verse 15

तत्त्वन्यासं च मुद्राया दर्शनं द्यानमेव च / पाद्यमाचमनं ह्यर्घ्यं पुष्पाण्यभ्यङ्गदानकम्

Isagawa rin ang tattva-nyāsa (paglalagay ng mga prinsipyo sa katawan), ipakita ang mga mudrā, at magsagawa ng dhyāna (pagmumuni). Pagkaraan, ihandog ang tubig sa paghuhugas ng paa (pādya), tubig sa ācamanīya (banal na pag-inom), at arghya (handog na paggalang), kasama ang mga bulaklak, abhyaṅga (pagpapahid ng langis), at dāna (kawanggawa).

Verse 16

तत उद्वर्तनं स्नानं सुगन्धं चानुलेपनम् / वस्त्रालं कारभोगांश्च ह्यङ्गन्यासं च धूपकम्

Pagkatapos ay ang pagkuskos ng katawan ng mababangong pulbos (udvartana), pagligo, paglalagay ng pabango at mga pamahid, pag-aalay ng kasuotan at mga palamuti (at iba pang kaluguran), kasama ang aṅga-nyāsa—pagpapabanal sa mga sangkap ng katawan—at pag-aalay ng insenso.

Verse 17

दीपं नैवेद्यदानं च हस्तोद्वर्तनमेव च / पाद्यार्घ्याचमनं गन्धं ताम्बूलं गीतवादनम्

Pag-aalay ng ilawan (dīpa) at naivedya (handog na pagkain), pagbibigay-dana, pagpapahid at pagkuskos ng mga kamay, pag-aalay ng tubig sa paghuhugas ng paa, pag-aalay ng arghya at tubig na ācamanīya para sa pagsipsip, paglalagay ng mababangong sangkap, pag-aalay ng tāmbūla (nganga), at pag-awit at pagtugtog—ito ang mga itinakdang gawa ng mapitagang paglilingkod sa pagsamba.

Verse 18

नृत्यं छत्रा दिकरणं मुद्राणां दर्शनं तता / रूपं ध्यानं जपञ्चाथ एकवद्भाव एव च

Sayaw, ang seremonyal na paghawak ng payong at mga katulad na gawain, ang pagpapakita ng mga mudrā (kumpas ng kamay), gayundin ang anyo (rūpa), pagninilay, japa (paulit-ulit na pagbigkas ng mantra), at ang iisang-damdaming pagkakaisa—ang maging ‘isa’ sa diyos—ang mga ito man ay kinikilalang mga paraan ng pagsamba.

Verse 19

मूलमन्त्रेण वै कुर्याज्जपपूजासमर्पणम् / माहेशी कथिता पूजा रुद्र पापविनासिनी

Dapat ngang isagawa ang pag-aalay ng japa at pagsamba sa pamamagitan ng mūla-mantra, ang pangunahing mantra. Ang pagsambang ito ay itinuro bilang ritong Maheśī (nakatuon kay Śiva), ang pagsamba kay Rudra na pumupuksa sa mga kasalanan.

Frequently Asked Questions

The chapter’s krama is: purification (snāna, ācamana) → seating → nyāsa → maṇḍala worship and āvāhana of Hara with retinue → worship of doorway/seat deities with “hāṃ” salutations → perform invocation/establishing/making-present and later withdrawal and sakālīkaraṇa → tattva-nyāsa, mudrās, dhyāna → upacāra offerings (water, arghya, flowers, unguents, garments, incense, lamp, naivedya, tāmbūla) → music/dance and finally japa with the root mantra and one-pointed identification.

The text links siddhi to disciplined ritual embodiment: nyāsa and maṇḍala procedures sacralize body and space, while japa with the mūla-mantra concentrates mind and aligns speech with Śiva’s presence. The culmination—single-pointed identification—functions as the internalization of the invoked deity, presented here as the mechanism by which Rudra-worship destroys sin and stabilizes spiritual accomplishment.