Adhyaya 225

Verse 1

चतुर्विंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सूत उवाच / आध्यात्मिकादितापांस्त्रीञ्ज्ञात्व संस्राचक्रवित् / उत्पन्नज्ञानवैराग्यः प्राप्नोत्यात्यन्तिकं लयम्

Nagsisimula ang Kabanata 225. Sinabi ni Sūta: Kapag nalaman ang tatlong uri ng pagdurusa—na nagsisimula sa panloob (ādhyātmika)—at naunawaan ang gulong ng saṃsāra, ang taong pinanganakan ng kaalaman at vairāgya (pagkawalang-kapit) ay nakakamit ang ganap at pangwakas na pagkalusaw—ang kalayaan.

Verse 2

संसारचक्रं वक्ष्ये ऽहमादाबुत्क्रान्तिकालतः / यद्विना पुरुषार्थो न लीनः स्यात्परमात्मनि

Ipapaliwanag ko ang gulong ng saṃsāra, simula sa sandali ng pag-alis (pagpanaw mula sa katawan). Sapagkat kung wala ang pag-unawang ito, ang layon ng buhay ng tao ay hindi malulusaw at masasama sa Kataas-taasang Sarili (Paramātman).

Verse 3

ऊर्ध्ववासी नरस्त्यक्त्वा देहमन्यत्प्रपद्यते / नीयतेद्वादशाहेन यमस्य यमपूरुषैः

Ang kaluluwa, na nananahan sa mataas (sa banayad na daigdig), ay iniiwan ang katawan at tumatanggap ng ibang banayad na anyo; sa loob ng labindalawang araw, ito’y inaakay kay Yama ng mga tagapaglingkod ni Yama.

Verse 4

तत्र यद्वान्धवास्तोयं प्रयच्छन्ति तिलैः सह / यच्च पिण्डं प्रयच्छन्ति यमलोके तदश्नुते

Doon, ang tubig na iniaalay ng mga kamag-anak na may halong linga, at ang piṇḍa (bilog na kaning handog) na kanilang inihahain—yaon ding mga handog ang tinatanggap at tinatamasa ng yumao sa kaharian ni Yama.

Verse 5

गतश्च नरकं पापात्स्वर्गं याति स्वपुण्यतः / पापकृद्याति नरकं पुण्यकृद्याति वै दिवम्

Dahil sa kasalanan, napupunta sa impiyerno; dahil sa sariling kabutihang-loob at merito, napupunta sa langit. Ang gumagawa ng masama ay sa impiyerno; ang gumagawa ng kabutihan ay tunay na sa daigdig ng mga deva.

Verse 6

स्वर्गाच्च नरकात्त्यक्तः स्त्रीणां गर्भे भवत्यपि / नाभिभूतञ्च तस्यैव याति बीजद्वयं हि तत्

Kapag ang may-katawang nilalang ay napalaya mula sa langit at impiyerno, siya’y muling isinisilang sa sinapupunan ng babae. Pagkaraan, ang “dalawang binhi”—ang magkapares na esensiyang panglikha—ay dumarating sa kanya ring iyon at nagiging saligan ng kanyang pagkakatawang-tao.

Verse 7

कललं बुद्ब्रुदमयं ततः शोणितमेव च / पेश्याः पलसमो ऽण्डः स्यादङ्कुरं तत उच्यते

Una, ito’y nagiging kalala—parang munting kumpol na tila bula; saka nagiging dugo. Mula roon ay lumilitaw ang isang bukol ng laman; at isang anyong tila itlog, halos kasinlaki ng sukat na palāśa—ito ang tinatawag na aṅkura, ang usbong.

Verse 8

उपाङ्गान्यङ्गुलीनेत्रनासास्यश्रवणानि च / आवहं याति चाङ्गेभ्यस्तत्परन्तु नखादिकम्

Ang mga kasangkapang bahagi—mga daliri, mata, ilong, bibig, at tainga—ay nadadala palayo mula sa mga sangkap ng katawan; ngunit pagkaraan, ang natitira na lamang ay mga bagay gaya ng mga kuko at katulad nito.

Verse 9

त्वचो रोमाणि जायन्ते केशाश्चैव ततः परम् / नरश्चाधोमुखः स्थित्वा दशमे च सः जायते

Mula sa balat ay sumisibol ang mga balahibo ng katawan, at pagkaraan ay ang buhok sa ulo rin. Pagkatapos, ang tao, na nakapuwesto nang nakayuko ang ulo pababa, ay isinisilang sa ikasampung (buwan).

Verse 10

ततस्तु वैष्णवी माया वृणोत्यत्यन्तमोहिनी / बालत्वं त्वथ कौमारं यौवनं वृद्धतामपि

Pagkaraan, ang lubhang mapanlinlang na Vaiṣṇavī Māyā ay bumabalot sa may katawan, tinatakpan siya ng mga kalagayan ng pagkasanggol, saka pagkabata, kabataan, at maging katandaan.

Verse 11

ततश्च मरणं तत्तद्धर्मामाप्नोति मानवः / एवं संसारचक्रे ऽस्मिन् भ्राम्यते घटीयन्त्रवत्

At saka dumarating ang kamatayan; ang tao ay umaabot sa tadhanang naaayon sa sarili niyang dharma (mga gawa at batas ng moralidad). Kaya sa gulong ng saṃsāra na ito, siya’y patuloy na umiikot—gaya ng mekanismo ng gulong-tubig.

Verse 12

नरकात्प्रतिमुक्तस्तु पापयोनिषु जायते / पतितात्प्रतिगृह्याथ अधोयोनिं व्रजेद्बुधः

Ang pinalaya mula sa impiyerno ay muling isinisilang sa mga sinumpang sinapupunan ng kasalanan. At ang marunong, kapag tumanggap ng handog o tulong mula sa isang nalugmok na makasalanan, ay mapapasa sa mas mababang kapanganakan.

Verse 13

नरकात्प्रतिमुक्तस्तु कृमिर्भवति याचकः / उपाध्यायव्यलीकं तु कृत्वा श्वा भवति द्विज

Pagkalaya mula sa impiyerno, ang pulubi ay nagiging uod. At ang dwija (brahmana) na nanlilinlang o gumagawa ng kasamaan laban sa kanyang upādhyāya, ang guro, ay isisilang na aso.

Verse 14

तज्जायां मनसा वाञ्छंस्तद्द्रव्यं वाप्यसंशयम् / गर्दभोजायते जन्तुर्मित्रस्यैवापमानकृत्

Ang sinumang sa isip ay magnasa sa asawa ng iba, o maghangad sa kanyang yaman, walang alinlangan ay isisilang na asno. Gayundin, ang nang-aalipusta sa kaibigan ay tatanggap ng kapalarang iyon din.

Verse 15

पितरौ पीडयित्वा तु कच्छपत्वञ्च जायते / भुर्तुः पिण्डमुपाश्वस्तो वञ्जयित्वा तमेव यः

Ang nagpapahirap sa ama at ina ay isisilang na pagong. At ang lumalapit sa piṇḍa, ang handog na pagkain para sa asawa, at dinaraya siya, ay nagkakamit ng gayong kaparusahan sa muling pagsilang.

Verse 16

सो ऽपि मोहसमापन्नो जायते वानरो मृतः / न्यासापहर्ता नरकाद्विमुक्तो जायते कृमिः

Siya man, nang mahulog sa kamangmangan, ay isisilang na unggoy at mamamatay sa gayong anyo. Ngunit ang nagnanakaw ng ipinagkatiwala (nyāsa), pagkalaya mula sa impiyerno, ay muling isisilang na uod.

Verse 17

असूयकश्च नरकान्मुक्तो भवति राक्षसः / विश्वासहर्ता च नरो मीनयोनौ प्रजायते

Ang may masamang inggit, kahit makalaya sa impiyerno, ay isisilang na rākṣasa (nilalang-demonyo). At ang taong nagnanakaw ng tiwala ng kapwa ay isisilang sa sinapupunan ng isda, bilang nilalang sa tubig.

Verse 18

यवधान्यानि संहृत्य जायते मूषको मृतः / परदाराभिमर्शात्तु वृको घोरो ऽभिजायते

Ang sinumang nagnanakaw ng sebada at iba pang butil, pagpanaw ay isisilang na daga; ngunit ang lumalapastangan sa asawa ng iba ay isisilang na mabangis at kakila-kilabot na lobo.

Verse 19

भ्रातृभार्याप्रसंगेन कोकिलो जायते नरः / गुर्वादिभार्यागमनाच्छूकरो जायते नरः

Dahil sa bawal na pakikiapid sa asawa ng kapatid na nakatatanda, ang tao’y isisilang na ibong kukuko; at dahil sa paglapit sa mga asawa ng guru at iba pang iginagalang na nakatatanda, siya’y isisilang na baboy.

Verse 20

यज्ञदानविवाहानां विघ्नकर्ता भवेत्कृमिः / देवतापितृविप्राणामदत्त्वा यो ऽन्नमश्नुते

Ang humahadlang sa yajña, sa pagbibigay-dāna, at sa kasalan ay magiging uod sa mababang muling-kapanganakan. At ang kumakain nang hindi muna iniaalay sa mga Deva, sa mga Pitṛ, at sa mga Brahmin ay nagkakamit din ng mabigat na kasalanan.

Verse 21

प्रमुक्तो नरकाद्वापि वायसः सन्प्रजायते / ज्येष्ठभ्रात्रपमानाच्च क्रौञ्चयोनौ प्रजायते

Kahit mapalaya na mula sa impiyerno, ang tao’y isisilang na uwak. At dahil sa kasalanang paglapastangan sa nakatatandang kapatid na lalaki, siya’y isisilang sa lahi ng ibong krauñca (kahawig ng tagak/heron).

Verse 22

शूद्रस्तु ब्राह्मणीं गत्वा कृमियोनौ प्रजायते / तस्यामपत्यमुत्पाद्य काष्ठान्तः कटीको भवेत्

Ngunit kung ang isang Śūdra ay lumapit sa isang Brāhmaṇī, siya’y isisilang sa lahi ng mga uod; at kung magkaanak sa kanya, siya’y magiging kaṭīka—isang hinatulang manahan sa loob ng kahoy, sa abang at di-makagalaw na anyo ng pag-iral.

Verse 23

कृतघ्नः कृमिकः कीटः पतङ्गो वृश्चिकस्तथा / अशस्त्रं पुरुषं हर्ता नरः सञ्जायते खरः

Ang walang utang-na-loob ay isisilang na uod o insekto—gaya ng gamu-gamo o alakdan; at ang lalaking pumapatay sa taong walang sandata ay muling isisilang bilang asno.

Verse 24

कृमिः स्त्रीवधकर्ता च बालहन्ता च जायते / भोजनञ्चोरयित्वा तु मक्षिका जायते नरः

Ang pumapatay sa babae at ang pumapatay sa bata ay isisilang na uod. At ang lalaking nagnanakaw ng pagkain ay muling isisilang bilang langaw.

Verse 25

हृत्वाज्यञ्चैव मार्जारस्तिलहृच्चैव मूषकः / घृतं हृत्वा च नकुलः काको मद्भुरमामिषम्

Ang nagnanakaw ng ghee ay tinatawag na pusa; ang nagnanakaw ng linga ay daga; ang nagnanakaw ng nilinaw na mantikilya ay monggús; at ang nagnanakaw ng karne at matatamis na handog ay uwak.

Verse 26

मधु हृत्वा नरो दंश-पूपं हृत्वा पिपीलिकः / अपो हृत्वा तु पापात्मा वायसः सम्प्रजायते

Ang nagnanakaw ng pulot ay muling isisilang na tao na pinahihirapan ng mga turok; ang nagnanakaw ng matatamis na keyk ay magiging langgam; at ang makasalanang nagnanakaw ng tubig ay isisilang na uwak.

Verse 27

हृते काष्ठे च हारीतः कपोतो वा प्रजायते / हृत्वा तु काञ्चनं भाण्डं कृमियोनौ प्रजायते

Ang nagnanakaw ng kahoy ay muling isisilang bilang ibong luntian o kalapati. Ngunit ang nagnanakaw ng sisidlang ginto ay isisilang sa sinapupunan ng mga uod—bilang nilalang na tulad-uod.

Verse 28

कार्पासिके हृते क्रौञ्चो वह्रिहर्ता बकस्तथा / मयूरो वर्णकं हृत्वा शाकपत्रञ्च जायते

Ang magnanakaw ng telang bulak ay muling isisilang bilang ibong krauñca; ang magnanakaw ng apoy ay isisilang bilang tagak. At ang nagnanakaw ng pangkulay/pigmento ay isisilang bilang paboreal, at maging bilang gulay na dahon na kinakain din.

Verse 29

जीवञ्जीवकतां याति रक्तवस्त्वपहृन्नरः / छुछुन्दरिः शुभान्गन्धाञ्छशं हृत्वा शशो भवेत्

Ang lalaking nagnanakaw ng pulang kasuotan ay muling isisilang bilang ibong jīvañjīvaka. Ang nagnanakaw ng mabubuting pabango ay magiging chuchundarī (daga ng musk), at pagkaraan ay magiging liyebre.

Verse 30

षण्डाः कलापहरणे काष्ठहृत्तृणकीटकः / पुष्पं हृत्वा दरिद्रस्तु पङ्गुर्याचकहृन्नरः

Ang nagnanakaw ng isang bigkis o bungkos ng mga gamit ay isisilang bilang eunuko. Ang nagnanakaw ng kahoy ay isisilang bilang insektong-damo. Ang nagnanakaw ng bulaklak ay magiging dukha; at ang nagnanakaw sa pulubi ay magiging pilay.

Verse 31

शाकहर्ता च हारीतस्तोयहर्ता च चातकः / गृहहृन्नरकान्गत्वा रौरवादीन्सुदारुणान्

Ang magnanakaw ng gulay, ang nagnanakaw ng luntiang pananim, ang nagnanakaw ng tubig, at ang sumisira ng bahay upang magnakaw—pagkamatay—ay mapupunta sa kakila-kilabot na mga impiyerno gaya ng Raurava at iba pang lubhang nakapanghihilakbot na dako.

Verse 32

तृणगुल्मलतावल्लीत्वग्घारी तरुतां व्रजेत् / एष एव क्रमो दृष्टो गोसुवर्णादिहारिणाम्

Ang nagnanakaw ng damo, palumpong, baging, gumagapang na halaman, o balat ng puno ay isisilang sa hanay ng mga punongkahoy. Ang ganitong pagkakasunod ng bunga ay nakikita rin sa mga nagnanakaw ng baka, ginto, at mga katulad nito.

Verse 33

विद्यापहारी मूकः स्याद्गत्वा च नरकान्बहन् / असमिद्धे हुते चाग्नौ मन्दाग्निः खलु जायते

Ang nagnanakaw ng kaalaman ay nagiging pipi at, pagpanaw, napapasa maraming impiyerno. Gayundin, kapag inihahandog ang mga alay sa apoy na hindi pa wastong sinindihan, isang mahinang at di-mabisa na banal na apoy ang tunay na nalilikha.

Verse 34

परनिन्दा कृतघ्नत्वं परसीमाभिघातनम् / नैष्ठुर्यं निर्घृणत्वञ्च परदारोपसेवनम्

Ang paninirang-puri sa kapwa, kawalang-utang-na-loob, paglabag sa hangganan o nasasakupan ng iba, kalupitan ng salita, kawalang-awa, at pakikiapid sa asawa ng ibang lalaki—ang mga ito’y ibinibilang na mga kasalanan.

Verse 35

परस्वहरणाशौचं देवतानां च कुत्सनम् / निकृत्य बन्धनं नॄणां कार्पण्यञ्च नृणां वधः / उपलक्षणाद्विजानीयान्मुक्तानां नरकादनु

Ang pagnanakaw ng pag-aari ng iba, karumihan, paglapastangan sa mga diyos, panlilinlang, paggapos o pagkakabilanggo sa tao, kasakiman sa pag-iimpok, at pagpatay sa kapwa—sa gayong mga palatandaan dapat maunawaan ang mga gawang pinagliligtasan ng mga nilalang matapos pagdaanan ang impiyerno.

Verse 36

दया भूतेषु संवादः परलोकं प्रति क्रिया / सत्यं हितार्थमुक्तिश्च वेदप्रामाण्यदर्शनम्

Ang habag sa lahat ng nilalang, ang maayos na pakikitungo, ang paggawa na nakatuon sa kabilang-buhay, ang katotohanan, ang pagsasalita ng kapaki-pakinabang, at ang pagkilala sa awtoridad ng mga Veda—ito ang mga tanda ng matuwid na asal.

Verse 37

गुरुदेवर्षिसिद्धर्षिसेवनं साधुसंयमः / सत्क्रियाष्वसनं मैत्री स्वर्गस्य लक्षणं विदुः / अष्टाङ्गयोगविज्ञानात्प्राप्नोत्यात्यन्तिकं फलम्

Ang paglilingkod sa guru, sa mga diyos, sa mga rishi at sa mga ganap na pantas; ang pagpipigil-sa-sarili gaya ng mga banal; ang pagtitibay sa matuwid na gawain; at ang pakikipagkaibigan—ito ang kinikilalang mga tanda ng langit. At sa tunay na kaalaman ng Aṣṭāṅga Yoga, natatamo ang sukdulang bunga.