
Viṣa-hara Yogas: Puṣya-Nakṣatra Remedies for Serpents, Stings, and Compounded Poisons
Ipinagpapatuloy ng Garuḍa Purāṇa ang praktikal na aral na nakaugat sa dharma: itinuturo ni Hari kay Śiva ang sunod-sunod na pananggalang at mga pormulang panlunas laban sa iba’t ibang viṣa (lason). Nagsisimula ang kabanata sa pagkuha ng mga ugat sa araw ng Puṣya—punarnavā, śalmali, arka, lajjālukā—at sa matibay na tema ng proteksiyon laban sa ahas, kabilang ang pagsusuot ng larawan ni Garuḍa (Tārkṣya) upang ang mga ahas ay tila “hindi makakita” sa nagsusuot. Pagkatapos ay inililista ang mga inuming gamot (tubig-bigas na may ghee, mga paghahandang may gatas, asukal at licorice, katas ng kundol) at mga panlabas na pahid (pasta na may asin, halamang-gamot, at mineral) para sa kagat at turok—ahas, alakdan, bubuyog, gagamba—gayundin sa mga natatanging kalagayan tulad ng gara-viṣa at pananakit ng bibig/ngipin dahil sa lason. Umaabot din ang mga lunas sa mga pinsalang may kinalaman sa hayop (aso, palaka) at sa panganib sa tahanan (lason ng daga, pagkalasing). Nagtatapos ang adhyāya sa panghaplas na lunas sa pangangati ng kabayo. Sa kabuuan, ito’y parang manwal ng paggagamot na nakapaloob sa banal na pag-uusap, na nagpapatibay sa temang Purāṇiko: ang tamang panahon, tamang sangkap, at pagsasagawa na may basbas ng Diyos ay nakapagpapawi ng kapahamakan at nakapagbabalik ng kaayusan.
Verse 1
ऽध्यायः हरिरुवाच / पुनर्नवाया मूलञ्च श्वेतं पुष्ये समाहृतम् / वारि पीतं तस्य पार्श्व भवनेषु न पन्नगाः
Wika ni Hari: “Sa araw ng Puṣya, tipunin ang puting ugat ng punarnavā. Kapag ininom ang tubig nito, sa mga tahanang kalapit ay hindi mananatili ang mga ahas.”
Verse 2
तार्क्ष्यमूर्तिं वहेद्यो वै भल्लूकदन्तनिर्मिताम् / स पन्नगैर्न दृश्येत यावज्जीवं वृषध्वज
O Vṛṣadhvaja (Śiva), sinumang magdala ng anyo ni Tārkṣya (Garuḍa) na yari sa ngipin ng oso ay hindi makikita ng mga ahas habang siya’y nabubuhay.
Verse 3
पिबेच्छल्मलिमूलं यः पुष्यर्क्षे रुद्र वारिणा / तस्मिन्नपास्तदशना नागाः स्युर्नात्र संशयः
O Rudra, sinumang uminom ng ugat ng punong śalmali na hinaluan ng “tubig ni Rudra” sa araw ng Puṣya, sa taong iyon ang mga nāga (ahas) ay mawawalan ng pangil; walang pag-aalinlangan dito.
Verse 4
पुष्ये लज्जालुकामूले हस्तबद्धे तु पन्नगान् / गृह्णीयाल्लेपतो वापि नात्र कार्या विचारणा
Kapag Puṣya ang nakṣatra, dakpin ang mga ahas sa pamamagitan ng ugat ng lajjālukā—maging nakatali (pinangangalagaan) ang kamay o gumamit man ng pahid/pasta; sa bagay na ito’y hindi na kailangan ang pag-aalinlangan.
Verse 5
पुष्येश्वेतार्कमूलन्तु पीतं शीतेन वारिणा / नश्येतु दंशकविषं करवीरादिजं विषम्
Kung sa araw ng Puṣya ay inumin ang ugat ng puting arka na may malamig na tubig, mawawasak ang lason mula sa kagat at turok, pati ang lason mula sa mga halamang gaya ng karavīra (oleander).
Verse 6
महाकालस्य वै मूलं पिष्टं तत्काञ्जिकेन वै / वोड्राणां डुण्डुभानां च तल्लोपो हरते विषम्
Ang ugat ng Mahākāla, kapag dinikdik at hinalo sa kāñjika (maasim na lugaw), ay nag-aalis ng lason; at kapag ipinahid, pinapawi rin nito ang lason na sanhi ng voḍrā at ang lason ng ḍuṇḍubha (ahas).
Verse 7
तण्डुलीयकमूलं च पिष्टं तण्डुलवारिणा / घृतेन सह पीतन्तु हरेत्सर्वाविषाणि च
Ang ugat ng taṇḍulīyaka, dinikdik at hinalo sa tubig-bigás, at inumin kasama ng ghṛta (nilinaw na mantikilya), ay nag-aalis ng lahat ng uri ng lason.
Verse 8
नीलीलज्जालुकामूलं पिष्टं तण्डुलवारिणा / पीतं तद्दंशकविषं नश्येदेकेन वोभयोः
Kapag ang ugat ng nīlī at lajjālukā ay dinikdik sa tubig-bigás at ininom, nawawasak ang lason mula sa kagat o turok; sa iisang lunas na ito, napapawi ang dalawang epekto.
Verse 9
कूष्माण्डकस्य स्वरसः सगुडः सहशर्करः / पीतः सदुग्धो हन्याच्च दंशकस्यविषं च वै
Ang sariwang katas ng kūṣmāṇḍa (ash-gourd), hinaluan ng guda (panutsa/jaggery) at asukal, kapag ininom kasama ng gatas, tunay na pumupuksa sa lason ng kumakagat na nilalang.
Verse 10
तथा कोद्रवमूलस्य मोहस्य हर एव च / यष्टीमधुसमायुक्ता तथा पीता च शर्करा
Gayundin, ang paghahanda mula sa ugat ng kodrava ay nag-aalis ng moha (pagkalito at pagkaligaw); at ang asukal na iniinom kasama ng yaṣṭīmadhu (licorice) ay nararapat ding inumin.
Verse 11
सदुग्धा च त्रिरात्रेण मूषकानां विषं हरेत् / चुलुकत्रयपानाच्च वारिणः शीतलस्य वै
Ang mabuting gatas, na iniinom sa loob ng tatlong gabi, ay nag-aalis ng lason ng daga; gayundin, sa pag-inom ng tatlong salok ng malamig na tubig, tunay na napapawi ang bisa nito.
Verse 12
ताम्बूलदग्धमुखस्य लालास्त्रावो विनश्यति / घृतं सशर्करं षीत्वा मद्यपानमदो न वै
Sa taong napaso ang bibig dahil sa pagnguya ng nganga, napipigil ang labis na pag-agos ng laway. Gayundin, matapos uminom ng pinalamig na ghee na may halong asukal, hindi na nananatili ang pagkalasing mula sa alak.
Verse 13
कृष्णाङ्कोलस्य मूलेन पीतं सुक्वथितं जलम् / ततो नश्यद्गरविषं त्रिरात्रेण महेश्वर
O Maheśvara, kung iinumin ang tubig na pinakuluang mabuti kasama ang ugat ng kṛṣṇāṅkola, ang pinagsamang lason (gara-viṣa) ay mawawasak sa loob ng tatlong gabi.
Verse 14
उष्णं गव्यघृतं चैव सैन्धवेन समन्वितम् / नाशयेत्तन्महादेव वेदनां वृश्चिकोद्भवाम्
Ang mainit na ghee ng gatas ng baka, na hinaluan ng asin-bato—O Mahādeva—ay pumupuksa sa kirot na nagmumula sa turok ng alakdan.
Verse 15
कुसुभं कङ्कुमञ्चैव हरितालं मनः शिला / करञ्जं पिषितं चैव ह्यर्कमूलं च शङ्कर
Kusubha (safflower), kankuma (saffron), haritāla (orpiment), manaḥ-śilā (realgar), ang laman ng karañja, at ang ugat ng arka—O Śaṅkara—(ang mga ito ang gagamitin).
Verse 16
विषंनृणां विनश्येत्तु एतेषां भक्षणाच्छिव / दीपतैलप्रदानाच्च दंशैराकीटजैः शिव / खर्जूरकविषं नश्येत्तदा वै नात्र संशयः
O Śiva, napapawi ang lason sa tao sa pamamagitan ng pag-inom o pagkain ng mga lunas na ito. At sa pag-aalay ng langis para sa banal na lampara, nawawala ang lason na dulot ng kagat ng mga insekto at iba pang maliliit na nilalang. Gayundin, napapawi ang lason na sanhi ng kharjūraka—walang pag-aalinlangan.
Verse 17
दंशस्थानं वृश्चिकस्य शुण्ठी तगरसंयुता / नश्येन्मधुमक्षिकाया एतेषां लेपतो विषम्
Sa bahaging tinusok ng alakdan, ipahid ang tuyong luya na hinaluan ng tagara. Sa pagpapahid ng ganitong pahid, napapawi rin ang lason mula sa turok ng bubuyog-pulot.
Verse 18
शतपुष्पा सैन्धवञ्च साज्यं वा तेन लेपयेत् / शिरीषस्य तु बीजंवै सिद्ध क्षीरेण घर्षितम्
Ipahid bilang pahid: alinman sa śatapuṣpā na may batong-asin (saindhava), o kaya’y hinaluan ng ghee. O kaya naman, ang binhi ng punong śirīṣa ay dikdikin kasama ng gatas na pinakuluang mabuti, at saka ipahid.
Verse 19
तल्लेपेन महादेव नश्येत्कुक्कुरजं विषम् / ज्वलिताग्निर्वारिसेको तथा दर्दुरजं विषम्
O Mahādeva, sa pagpapahid ng gayong pahid, napapawi ang lasong nagmula sa aso; gayundin, tulad ng pagwisik ng tubig sa naglalagablab na apoy, napupuksa ang lasong nagmula sa palaka.
Verse 20
धत्तूरकरसोन्मिश्रं क्षीराद्यगुडपानतः / शूनां विषं विनश्येत्तु शशाङ्काङ्कितशेखर
O Śaśāṅkāṅkitaśekhara, Śiva na may buwan sa tuktok ng ulo, sa pag-inom ng jaggery na hinaluan ng gatas at katas ng dhattūra, napapawi ang lasong nagmula sa aso.
Verse 21
वटनिम्बशमीनाञ्च वल्कलैः क्वथितं जलम् / तत्सेकान्मुखदन्तानां नश्येद्वै विषवेदना
Ang tubig na pinakuluan kasama ang balat ng punong balete (banyan), neem, at śamī—kapag ginamit na pangmumog—tunay na nag-aalis ng kirot ng lason na tumatama sa bibig at ngipin.
Verse 22
लेपनाद्देवदारोश्च गैरिकस्य च लेपनात् / नागेश्वरो दरिद्रे द्वे तथा मञ्जिष्ठका हर / एभिर्लेपाद्विनश्येत्तु लूताविषमुमापते
O Umāpati (Śiva), sa paglalagay ng pahid na gawa sa deva-dāru (cedar), pulang okra (gairika), nāgeśvara, dalawang halamang daridrā, at mañjiṣṭhā, napupuksa ang lason ng gagamba.
Verse 23
करञ्जस्य तु बीजानि वरुणच्छदमेव च / तिलाश्च सर्षपा हन्युर्विषं वै नात्र संशयः
Ngunit ang mga buto ng karañja, ang pantakip na dahon ng varuṇa, gayundin ang linga at mustasa, tiyak na pumupuksa sa lason—walang pag-aalinlangan dito.
Verse 24
घृतं कुमारीपत्रं वै दत्तं सलवणं हर / तुरङ्गमशरीराणां कण्डूर्नश्येद्दशाहतः
O Hara, kapag ang ghee na hinaluan ng dahon ng kumārī (aloe) at asin ay ipinahid, ang pangangati sa katawan ng mga kabayo ay nawawala sa loob ng sampung araw.
Garuḍa functions as an apotropaic force: the text states that bearing a Garuḍa image (here specified as made from a bear’s tooth) prevents serpents from perceiving the bearer, reinforcing the Purāṇic Garuḍa–nāga polarity as protective theology.
It prescribes drinking water well-boiled with the root of kṛṣṇāṅkola, stating that gara-viṣa is destroyed within three nights—presented as a time-bound therapeutic assurance.