
Domestic Therapeutics for Teeth, Ears, Women’s Kleda, Digestion, Poison-Check, and Eye Disorders
Ipinagpapatuloy sa Brahma Khanda ang praktikal na pagtuturo: inililista ni Hari ang maiikling lunas na maaaring gawin sa tahanan. Nagsisimula ito sa pamahid sa ngipin mula sa pinrosesong mineral/alkali at mga kahoy na pangkulay, saka nililinis sa sabaw ng harītakī upang magbigay ng mapulang kulay sa ngipin. Sumunod ang mga karamdaman sa tainga: katas ng labanos at pinainit na katas ng dahon ng arka ay ipinapatak sa tainga bilang karṇa-pūraṇa para sa pag-agos at pananakit; at para sa “uod sa tainga,” inirerekomenda ang maanghang na langis na may luyang-dilaw, neem, at paminta. Para sa labis na kleda ng kababaihan, iniuutos ang langis na niluto kasama ang priyaṅgu, madhukā, dhātakī, utpala, mañjiṣṭhā, lodhra, lākṣā at katas ng kapittha. Pagkaraan ay tinatalakay ang pagtunaw at mga kundisyong may lason: mga timpla ng alkali at asin na may pulot; ang katas ng citron at saging ay sinasabing panlaban sa lason, mabilis magpalabas ng nakalulunas na “parang-langis” na nainom at pumipigil sa pag-agos. Sa wakas, ang pildoras mula sa viḍaṅga, bhadra, mustā at viśvabheṣaja na dinikdik sa ihi ng baka ay para sa hindi pagkatunaw at viṣūcikā, at ang Śaṅkarī na pamahid sa mata (patola na may pulot; sa pamamaga, ihi ng baka) ang nagtatapos, bilang paghahanda sa susunod na mga kabanata ng mga lunas at alituntunin sa Purāṇa.
Verse 1
ऽध्यायः हरिरुवाच / हरितालं यवक्षांरं पत्राङ्गं रक्तचन्दनम् / जातिहिङ्गुलकं लाक्षां पक्त्वा दन्तान्प्रलेपयेत्
Wika ni Hari (Panginoong Vishnu): “Pagkatapos ihanda at iproseso ang haritāla (orpiment), yavakṣāra (alkali ng sebada), pattāṅga (pulang pangkulay na kahoy), pulang sandalwood, jāti-hiṅgula (mabangong dagta), at lac, ipahid ito bilang balot sa mga ngipin.”
Verse 2
हरीतकीकषायेण मृष्ट्वा दन्तान्प्रलेपयेत् / दन्ताः स्युर्लोहिताः पुंसः श्वेता रुद्र न संशयः
Pagkatapos linisin ang mga ngipin sa pamamagitan ng pinaglagaan ng harītakī, ipahid din ito bilang balot. Ang ngipin ng lalaki ay magiging mapula; hindi magiging puti—O Rudra—walang pag-aalinlangan dito.
Verse 3
मूलकं स्विद्य मन्दाग्नौ रसं तस्य प्रपूरयेत् / कर्णयोः पूरणात्तेन कर्णस्त्रावो विनश्यति
Painitin nang marahan ang mūlaka (labanos) sa mahinang apoy, saka pigain ang katas at ipatak nang lubos sa mga tainga. Sa pagpuno ng tainga ng katas na iyon, nawawala ang pag-agos ng likido mula sa tainga.
Verse 4
अर्कपत्रं गृहीत्वा तु मन्दाग्नौ तापयेच्छनैः / निष्पीड्य पूरयेत्कर्णौ कर्णशूलं विनश्यति
Kumuha ng dahon ng arka at painitin ito nang dahan-dahan sa mahinang apoy; saka pigain at punuin ang tainga ng katas nito. Sa ganitong paraan, nawawala ang pananakit ng tainga.
Verse 5
प्रियङ्गुमधुका चैव धातक्युत्पलपाङ्क्तिभिः / मञ्जिष्ठा लोध्रलाक्षाभिः कपित्थस्वरसेन च / पचेत्तैलं तथा स्त्रीणां नश्येत्क्लेदः प्रपूरणात्
Dapat lutuin ang langis na may priyaṅgu at madhukā, kasama ang dhātakī at mga hanay ng bulaklak na utpala; idagdag pa ang mañjiṣṭhā, lodhra, lākṣā, at katas ng kapittha. Kapag inihanda at ginamit ito para sa kababaihan, napapawi ang labis na basang pagtagas (kleda).
Verse 6
शुष्कमूलकशुण्ठीनां क्षारो हिङ्गुमहौषधम् / सतपुष्पावचा कुष्ठं दारु शिग्र रसाञ्जनम्
Ang alkali na inihanda mula sa tuyong labanos at tuyong luya—kasama ang hingu (asafoetida) at dakilang halamang-gamot—at gayundin ang śatapuṣpā, vacā, kuṣṭha, dāru, śigru, at rasāñjana: ito ang mga sangkap ng itinakdang lunas.
Verse 7
सौवर्चलं यवक्षारं तथा सर्जकसैन्धवम् / तथा ग्रन्थिर्विडं मुस्तं मधुयुक्तं चतुर्गुणम्
Ang sauvarcala (asin-bato), ang yavakṣāra (alkali ng sebada), at ang saindhava na asin (kasama ang sarjaka); gayundin ang granthi, viḍa, at musta—na hinaluan ng pulot—ay dapat inumin sa sukat na apat na ulit.
Verse 8
मातुलुं गरसस्तद्वत्कदल्याश्च रसो हि तैः / पक्वतैलं हरेदाशु स्त्रावादींश्च न संशयः
Ang katas ng mātuluṅga (citron) ay nag-aalis ng bisa ng lason; gayundin ang katas ng kadalī (saging). Sa pamamagitan ng mga ito, maging ang nilutong langis ay mabilis na nailalabas, at napipigil ang mga pagtagas at kaugnay na karamdaman—walang pag-aalinlangan.
Verse 9
कर्णयोः कृमिनाशः स्यात्कटुतैलस्य पूरणात् / हरिद्रा निम्बपत्राणि पिप्पल्यो मरिचानि च
Ang mga uod sa tainga ay napupuksa sa pagpuno ng tainga ng maanghang na langis; kabilang sa mga lunas ang luyang-dilaw (haridrā), dahon ng neem, pippalī (mahabang paminta), at marica (itim na paminta).
Verse 10
विडङ्गभद्रं मुस्तञ्च सप्तमं विश्वभेषजम् / गोमूत्रेण च पिष्ट्वैव कृत्वा च वटिकां हर ! / अजीर्णहृद्भवेच्चैकं द्वयं विषूचिकापहम्
O Garuḍa! Dikdikin ang viḍaṅga, bhadra, at mustā, kasama ang ikapitong sangkap na tinatawag na “viśvabheṣaja,” gamit ang ihi ng baka, at gawing mga pildoras. Sa hindi pagkatunaw na mula sa kaguluhan sa dibdib/puso, uminom ng isang pildoras; dalawang pildoras ang nag-aalis ng viṣūcikā (matinding karamdaman sa tiyan na kahawig ng kolera).
Verse 11
पटोलं मधुना हन्ति गोमूत्रेण तथाबुदम् / एषा च शङ्करी वर्तिः सर्वनेत्रामया पहा
Ang patola (tulis na upo) na ibinibigay na may pulot ay pumupuksa ng karamdaman; gayundin, sa pamamagitan ng ihi ng baka ay nalulunasan ang abuda (pamamaga/bukol). Ito ang pamahid sa mata na tinatawag na “Śaṅkarī-varti”; inaalis nito ang lahat ng sakit sa mata.
The text applies localized therapy: karṇa-pūraṇa targets ear pathology directly, while varti/anjana acts on ocular tissues; this reflects classical Āyurvedic preference for site-specific administration alongside systemic measures.
The stated effect frames certain fruit juices (citron, banana) as viṣa-pratyanīka (counteracting toxins) and as agents that hasten elimination of harmful ingesta; the same eliminative logic is extended to checking pathological flows/discharges.