Shloka 16

Dhyāna of Hari and the Procedure of Āditya/Sūrya Worship

वज्रपाणिं च नैरृत्यां भूर्भुवःस्वश्च वायवे / ॐ चन्द्राय नक्षत्राधिपतये नमः / ॐ अङ्गारकाय क्षितिसुताय नमः / ॐ बुधाय सोमसुताय नमः / ॐ वागीश्वराय सर्वविद्याधिपतये नमः / ॐ शुक्राय महर्षये भृगुसुताय नमः / ॐ शनैश्चराय सूर्यात्मजाय नमः / ॐ राहवे नमः / ॐ केतवे नमः

vajrapāṇiṃ ca nairṛtyāṃ bhūrbhuvaḥsvaśca vāyave / oṃ candrāya nakṣatrādhipataye namaḥ / oṃ aṅgārakāya kṣitisutāya namaḥ / oṃ budhāya somasutāya namaḥ / oṃ vāgīśvarāya sarvavidyādhipataye namaḥ / oṃ śukrāya maharṣaye bhṛgusutāya namaḥ / oṃ śanaiścarāya sūryātmajāya namaḥ / oṃ rāhave namaḥ / oṃ ketave namaḥ

Sa timog‑kanluran (nairṛtya), maghandog ng pagpupugay kay Vajrapāṇi; at kay Vāyu na lumalaganap sa Bhūḥ, Bhuvaḥ, at Svaḥ. Om—pagpupugay sa Chandra, panginoon ng mga nakṣatra. Om—pagpupugay kay Aṅgāraka (Mars), anak ng Daigdig. Om—pagpupugay kay Budha (Mercury), anak ni Soma. Om—pagpupugay kay Vāgīśvara, panginoon ng lahat ng kaalaman. Om—pagpupugay kay Śukra (Venus), dakilang ṛṣi, anak ni Bhṛgu. Om—pagpupugay kay Śanaiścara (Saturn), anak ng Araw. Om—pagpupugay kay Rāhu. Om—pagpupugay kay Ketu.

वज्रपाणिम्Vajrapāṇi (he who has a thunderbolt in hand)
वज्रपाणिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; बहुव्रीहिः (वज्रः पाणौ यस्य सः)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
नैरृत्याम्in the southwest
नैरृत्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनैरृती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; दिक्-निर्देश (in the southwest)
भूःBhūḥ (earth realm)
भूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; व्याहृति
भुवःBhuvaḥ (mid-region)
भुवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभुवस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; व्याहृति
स्वःSvaḥ (heaven)
स्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; व्याहृति
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वायवेto Vāyu
वायवे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
Om
:
Sambodhana/Mantra-particle (Invocation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव-निपात
चन्द्रायto Candra (Moon)
चन्द्राय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
नक्षत्राधिपतयेto the lord of the stars
नक्षत्राधिपतये:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नक्षत्राणाम् अधिपतिः)
नमःsalutation
नमः:
Kriya (Salutation act)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; नमस्कारार्थक-निपात (salutation)
Om
:
Sambodhana/Mantra-particle (Invocation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव-निपात
अङ्गारकायto Aṅgāraka (Mars)
अङ्गारकाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअङ्गारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
क्षितिसुतायto the son of Earth
क्षितिसुताय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षितेः सुतः)
नमःsalutation
नमः:
Kriya (Salutation act)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थक-निपात
Om
:
Sambodhana/Mantra-particle (Invocation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव-निपात
बुधायto Budha (Mercury)
बुधाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
सोमसुतायto the son of Soma
सोमसुताय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य सुतः)
नमःsalutation
नमः:
Kriya (Salutation act)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थक-निपात
Om
:
Sambodhana/Mantra-particle (Invocation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव-निपात
वागीश्वरायto the Lord of speech
वागीश्वराय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवाक् (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वाचः ईश्वरः)
सर्वविद्याधिपतयेto the lord of all knowledges
सर्वविद्याधिपतये:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वासां विद्याणाम् अधिपतिः)
नमःsalutation
नमः:
Kriya (Salutation act)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थक-निपात
Om
:
Sambodhana/Mantra-particle (Invocation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव-निपात
शुक्रायto Śukra (Venus)
शुक्राय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
महर्षयेto the great sage
महर्षये:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
भृगुसुतायto the son of Bhṛgu
भृगुसुताय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भृगोः सुतः)
नमःsalutation
नमः:
Kriya (Salutation act)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थक-निपात
Om
:
Sambodhana/Mantra-particle (Invocation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव-निपात
शनैश्चरायto Śanaiścara (Saturn)
शनैश्चराय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशनैः (अव्यय) + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; अव्ययीभावः (शनैः चरः)
सूर्यात्मजायto the son of the Sun
सूर्यात्मजाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्यस्य आत्मजः)
नमःsalutation
नमः:
Kriya (Salutation act)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थक-निपात
Om
:
Sambodhana/Mantra-particle (Invocation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव-निपात
राहवेto Rāhu
राहवे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootराहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
नमःsalutation
नमः:
Kriya (Salutation act)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थक-निपात
Om
:
Sambodhana/Mantra-particle (Invocation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव-निपात
केतवेto Ketu
केतवे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
नमःsalutation
नमः:
Kriya (Salutation act)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थक-निपात

Lord Viṣṇu (in instruction to Garuḍa/Vinatā-putra)

Concept: Grahas and elemental powers operate as instruments through which karmic results manifest; salutations seek balance and auspicious alignment.

Vedantic Theme: Saguṇa-cosmos as ordered expression of Īśvara: many powers, one governance; acceptance of causality without fatalism.

Application: Use disciplined prayer/ethical living to mitigate harmful tendencies; treat ‘graha’ influences as prompts for self-correction and dharmic action.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: directional mandala + cosmological vertical axis

Related Themes: Garuda Purana: sections on graha-śānti and protective rites (conceptual); Garuda Purana: tri-loka framing (bhūḥ-bhuvaḥ-svaḥ) used in ritual contexts

V
Vajrapāṇi
V
Vāyu
C
Candra
N
Nakṣatras
A
Aṅgāraka (Maṅgala)
B
Budha
V
Vāgīśvara
Ś
Śukra
B
Bhṛgu
Ś
Śanaiścara
S
Sūrya
R
Rāhu
K
Ketu

FAQs

This verse functions as a devotional sequence of namaskāras to the grahas (including Rāhu and Ketu), aligning the practitioner with cosmic order and seeking relief from planetary obstacles through remembrance and reverence.

Indirectly: by invoking deities connected with cosmic governance (grahas, Vāyu, and directional powers), it reflects the Purāṇic view that embodied life and its experiences are shaped by subtle forces; ritual remembrance is presented as a harmonizing aid for dharma and spiritual progress.

Use it as a short daily or weekly prayer—especially on days associated with specific grahas—focusing on ethical living (dharma) alongside mantra recitation, since the text frames such salutations as supportive rather than a substitute for right conduct.