
Rambhā-Tṛtīyā Vrata: annual cycle of Devī worship, offerings, and dāna
Inilalahad ni Brahmā ang pagtalima sa Rambhā-Tṛtīyā: nagsisimula sa pag-aayuno sa Śukla Tṛtīyā ng buwang Mārgaśīrṣa at pagsamba kay Gaurī gamit ang dahon ng bilva at tubig na pinabanal sa kuśa. Pagkatapos ay sinusunod ang buwan-buwang liturhiya: pagsamba sa mga banal na pook (gaya ng kadamba), pag-aalay ng marubaka, kamper, kṛsara, matatamis na maṇḍaka, asul na lotus, at itinakdang dantakāṣṭha (patpat na panlinis ng ngipin). Sa Phālguna idinaragdag ang pagsamba kay Gomatī na may awit at kunda na patpat; sa Caitra ang mga sanga ng damanaka at pagsamba kina Viśālākṣī/Śrīmukhī/Tagara; sa Vaiśākha–Āṣāḍha ang karṇikāra, śatapatra na lotus para kay Nārāyaṇī, at pagsamba kay Mādhavī. Sa Śrāvaṇa–Kārtika binibigyang-diin ang linga, bilva, kaning may gatas, udumbara na patpat, pagsamba sa lotus, rājaputrī na may kumin at hibiscus, at kṛsara na naivedya. Nagtatapos ang taon sa pañcagavya, pagsamba kay Lakṣmī (Padmajā), pagpapakain sa mga Brahmin kasama ang kanilang mga asawa, at isang pangwakas na paglilinis: pagsamba kina Umā-Maheśvara, pag-aalay ng jaggery, pagpupuyat sa gabi, mga kaloob na kasuotan, payong, ginto, mga instrumento, at sa umaga ay dāna ng baka—paghahanda sa mga kalapit na aral ng Ācāra Khanda tungkol sa vrata, dāna, at śauca.
Verse 1
ऽध्यायः ब्रह्मोवाच / रम्भातृतीयां वक्ष्य च सौभग्यश्रीसुतादिदाम् / मार्गशीर्षेसिते पक्षे तृतीयायामुपोषितः
Wika ni Brahmā: Ngayon ay ilalarawan ko ang pagtalima na Rambhā-Tṛtīyā, na nagbibigay ng mapalad na kapalaran, kasaganaan (śrī), at marangal na supling. Ito’y isinasagawa sa pag-aayuno sa araw ng Tṛtīyā (ikatlong araw) ng maliwanag na kalahati ng buwan sa buwang Mārgaśīrṣa.
Verse 2
गौरीं यजेद्विल्वपत्रैः कुशोदककरस्ततः / कदम्बादौ गिरिसुतां पौषे मरुबकैर्यजेत्
Pagkaraan, na ang mga kamay ay nalinis sa tubig na may damong kuśa, dapat sambahin si Gaurī sa pamamagitan ng mga dahon ng bilva. Sa punong kadamba at sa mga katulad na banal na pook, dapat sambahin ang Anak na Babae ng Bundok (Pārvatī); at sa buwan ng Pauṣa, dapat siyang alayan ng mga bulaklak na marubaka.
Verse 3
कर्पूरादः कृसरदो मल्लिकादन्तकाष्ठकृत् / माघेसुभद्रां कल्हारैर्घृताशो मण्डकप्रदः
Ang nag-aalay ng kamper, nagbibigay ng lutong kanin na kṛsara, at naghahandog ng pangsundot ng ngipin na yari sa sampagita; at sa buwan ng Māgha, nagkakaloob ng mga handog na mapalad kasama ng asul na lotus—yaong kumakain ng ghee at nagbibigay ng matatamis na keyk na maṇḍaka ay magkakamit ng mabubuting bunga ng kabutihan.
Verse 4
गीतीमयं तन्तकाष्ठं फाल्गुने गोमतीं यजेत् / कुन्दैः कृत्वा दन्तकाष्ठं जीवाशः शष्कुलीप्रदः
Sa buwan ng Phālguna, dapat sambahin ang banal na ilog na Gomatī sa pamamagitan ng awiting papuri at ng sanga na ginagamit bilang panglinis ng ngipin. Kapag ang panglinis ng ngipin ay ginawa mula sa kahoy na kunda, ang tao’y nagiging tagapagtaguyod ng buhay at tagapagkaloob ng mga kakaning pang-ritwal na śaṣkulī.
Verse 5
विशालाक्षीं दमनकैश्चैत्रे च कृसरप्रदः / दधिप्राशो दन्तकाष्ठं तगरं श्रीमुखीं यजेत्
Sa buwan ng Caitra, dapat maghandog ng kṛsara na pagkain kasama ng mga sanga ng damanaka; at saka sambahin si Viśālākṣī, si Śrīmukhī, at si Tagara, habang iniaalay ang panglinis ng ngipin (dantakāṣṭha) at ang pagtikim ng yogurt/curds bilang ritwal (dadhi-prāśa).
Verse 6
वैशाखे कर्णिकारैश्च अशोकाशो वटप्रदः / ज्येष्ठे नारायणीमर्चेच्छतपत्रैश्च खण्डदः / लवङ्गाशो भवेदेव आषाढे माधवीं यजेत्
Sa buwan ng Vaiśākha, sa pag-aalay ng mga bulaklak na karṇikāra, ang tao’y napapalaya sa dalamhati at nagkakamit ng kabutihang tulad ng pag-aalay ng punong balete/banyan. Sa Jyeṣṭha, dapat sambahin si Nārāyaṇī gamit ang mga bulaklak na śatapatra (lotus), kaya natatamo ang kabutihang dulot ng masaganang pagbibigay. Magkakaroon din siya ng halimuyak na tulad ng clove; at sa buwan ng Āṣāḍha, dapat sambahin si Mādhavī.
Verse 7
तिलाशो बिल्वपत्रैश्च क्षीरान्नवटकप्रदः / औदुम्बरं दन्तकाष्ठं तगर्याः श्रावणे श्रियम्
Sa buwan ng Śrāvaṇa, maghandog ng linga at mga dahon ng bilva, magbigay ng kaning niluto sa gatas at matatamis na kakanin; gumamit ng patpat na pangsepilyo mula sa punong udumbara at gumamit ng tagara—ang mga ito’y nagdudulot ng kasaganaan at śrī.
Verse 8
दन्तकाष्ठं मल्लिकाया क्षीरदो ह्युत्तमां यजेत् / पद्मैर्यजेद्भाद्रपदे शृङ्गदाशो गृडादिदः
Ihandog sa pagsamba ang sanga ng sampagita (mallikā) bilang patpat na pangsepilyo; ang pinakadakilang handog ay ang pagbibigay ng gatas. Sa buwan ng Bhādrapada, sumamba gamit ang mga lotus; sa gayon, ang deboto’y nagiging tagapagkaloob ng mga bakang may sungay at nangunguna sa mga mapagkawanggawa.
Verse 9
राजपुत्रीं चाश्वयुजे जपापुष्पैश्च जीरकम् / प्राशयेन्निशि नैवेद्यैः कृसरैः कार्तिके यजेत्
Sa buwan ng Āśvayuja, ihandog (o ipakain) ang rājaputrī kasama ng kumin at mga bulaklak na japa (hibiscus); sa gabi, ipalasa ito bilang naivedya, handog na pagkain. Sa buwan ng Kārtika, sumamba gamit ang kṛsara, ang pagkaing pangritwal na iniaalay bilang naivedya.
Verse 10
जातीपुष्पैः पद्मजां च पञ्चगव्याशनो यजेत् / घृतोदनं च वर्षान्ते सपत्नीकान्द्विजान्यजेत्
Pagkatapos kainin ang pañcagavya (limang kaloob ng baka), sambahin si Padmajā (Lakṣmī) gamit ang mga bulaklak ng sampagita. At sa pagtatapos ng taon, parangalan ang mga brāhmaṇa kasama ang kanilang mga asawa, na may alay na kaning hinaluan ng ghee.
Verse 11
उमामहेश्वरं पूज्य प्रदद्याच्च गुडादिकम् / वस्त्रच्छत्रसुवर्णाद्यैः रात्रौ च कृतजागरः / गीतवाद्यैर्ददत्प्रतर्गवाद्यं सर्वमान्पुयात्
Matapos sambahin si Umā at si Maheśvara (Śiva), maghandog ng jaggery (asukal na pula) at iba pa. Sa mga kaloob na gaya ng kasuotan, payong, ginto, at iba pa, at sa pagpupuyat magdamag; at sa pagbibigay ng awit, tugtugin at mga instrumento—at sa umaga, pagbibigay ng mga baka at kahalintulad na handog—ang tao’y nalilinis mula sa lahat ng karumihan at kasalanan.
Bilva is a widely attested auspicious leaf in Purāṇic and Āgamic worship, associated with purity and sacred offering. Here it functions as a standardized, sattvic upacāra for Gaurī, reinforcing the vrata’s emphasis on śauca and consistent devotional protocol.
They express dāna as the ethical completion of worship: merit is not only generated through personal austerity (fasting, vigil) but also stabilized through redistribution that supports social and ritual life. The text explicitly links these gifts with purification (pāpa-śuddhi) and auspicious outcomes.