Adhyaya 107

Verse 1

नाम पडुत्तरशततमो ऽध्यायः सूत उवाच / पराशरो ऽब्रवीद्व्यासं धर्मं वर्णाश्रमादिकम् / कल्पेकल्पे क्षयोत्पत्त्या क्षीयन्ते नु प्रजादयः

Sinabi ni Sūta: Ipinahayag ni Parāśara kay Vyāsa ang dharma—na nagsisimula sa mga tungkulin ng varṇa at ng mga āśrama. Sa bawat panahon, kalpa sa kalpa, sa pag-ikot ng pagkalusaw at muling paglikha, tunay bang humihina at nababawasan ang mga nilalang at ang kanilang lahi?

Verse 2

श्रुतिः स्मृतिः सदाचरो यः कश्चिद्वे दकर्तृकः / वेदाः स्मृता ब्राह्मणादौ धर्मा मन्वादिभिः सदा

Ang Śruti (pahayag na banal), ang Smṛti (tradisyon), at ang asal ng mga banal—anumang nakaugat sa Veda—ay dapat kilalaning may kapangyarihang patotoo. Kaya ang mga Veda at ang mga alaala ng tradisyon, mula sa mga tekstong Brāhmaṇa, ay laging itinakda bilang dharma ni Manu at ng iba pang tagapagbatas.

Verse 3

दानं कलियुगे धर्मः कर्तारं च कलौ त्यजेत् / पापकृत्यं तु तत्रैव शापं फलति वर्षतः

Sa yugto ng Kali, ang pagbibigay-dāna (kawanggawa) ang mismong anyo ng dharma; ngunit sa Kali rin, maaaring talikuran ng dharma ang gumagawa nito. Subalit ang kasalanang ginawa roon ay namumunga na parang sumpa—nagbubunga sa loob ng isang taon.

Verse 4

आचारात्प्राप्नुयात्सर्वं षट् कर्माणि दिनेदिने / सन्ध्या स्नानं जपो होमो देवातिथ्यादिपूजनम्

Sa wastong asal, natatamo ang lahat. Kaya araw-araw ay dapat gampanan ang anim na pang-araw-araw na tungkulin: ang sandhyā (pagsamba sa bukang-liwayway at dapithapon), pagligo, japa (pagbigkas ng mantra), homa (handog sa apoy), at pagsamba sa mga deva, sa mga panauhin, at iba pa.

Verse 5

अपूर्वः सुव्रती विप्रो ह्यपूर्वा यतयस्तदा / क्षत्त्रियः परसैन्यानि जित्वा पृथ्वीं प्रपालयेत्

Pagkaraan, magkakaroon ng isang pambihirang brāhmaṇa na may mahigpit na panata; magkakaroon din ng mga pambihirang yati (mga asceta). At ang kṣatriya, matapos daigin ang mga hukbo ng kaaway, ay magtatanggol at mamamahala sa daigdig.

Verse 6

वणिक् कृष्यादि वैश्ये स्याद्द्विजभक्तिश्च शूद्रके / अभक्ष्यभक्षणाच्चौर्यादगम्या गमनात्पतेत्

Para sa Vaiśya, ang pangangalakal at pagsasaka ang nararapat; para sa Śūdra, ang tapat na paglilingkod sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang) ang nararapat. Ngunit ang tao’y nahuhulog mula sa dharma sa pagkain ng ipinagbabawal, sa pagnanakaw, at sa paglapit sa mga hindi dapat kapiling.

Verse 7

कृषिं कुर्वन्द्विजः श्रान्तं बलीवर्दं न वाहयेत् / दिनार्धं स्नानयोगादिकारी विप्रांश्च भोजयेत्

Ang isang dvija (dalawang ulit na isinilang) na nagsasaka ay hindi dapat pilitin ang pagod na toro na magtrabaho. Sa kalahating araw, dapat niyang asikasuhin ang paliligo sa paglilinis, pagsamba at mga kaugnay na tungkulin, at magpakain din sa mga Brahmana.

Verse 8

निर्वपेत्पञ्च यज्ञानि क्रूरे निन्दां च कारयेत् / तिलाज्यं न विक्रीणित सूनायज्ञमघान्वितः

Isagawa ang limang pang-araw-araw na yajña; at kahit may maganap na mabagsik na paninirang-puri, huwag pa ring ipagbili ang linga (sesame) at ghee, sapagkat ang gayong kalakalan ay ibinibilang na ‘sūnā-yajña’—sakripisyong tulad ng katayan—na punô ng kasalanan.

Verse 9

राज्ञो दत्त्वा तु षड्भागं देवतानां च विंशतिम् / त्रयस्त्रिंशच्च विप्राणां कृषिकर्ता न लिप्यते

Ngunit kapag ang magsasaka ay nagbigay sa hari ng ikaanim na bahagi, naghandog ng dalawampung bahagi sa mga diyos, at nagkaloob ng tatlumpu’t tatlong bahagi sa mga Brahmana, hindi siya nadudungisan ng kasalanan.

Verse 10

कर्षकाः क्षत्त्रविट्छूद्राः खले ऽदत्त्वा तु चौरकः / दिनत्रयेण शुध्येत ब्राह्मणः प्रेतसूतके

Ang mga magsasaka, Kṣatriya, Vaiśya, at Śūdra ay nalilinis mula sa karumihan sa loob ng isang araw; gayundin ang magnanakaw, kung hindi siya nagbibigay ng anuman sa masamang tao. Ngunit sa karumihang dulot ng kamatayan (preta-sūtaka), ang isang Brahmana ay nalilinis sa loob ng tatlong araw.

Verse 11

क्षत्त्रो दशाहाद्वैश्यास्तु द्वादशाहान्मासि शूद्रकः / याति विप्रो दशाहात्तु क्षत्त्रो द्वादशकाद्दिनात्

Ang Kṣatriya ay nagwawakas ng panahon ng karumihan pagkalipas ng sampung araw; ang Vaiśya pagkalipas ng labindalawang araw; at ang Śūdra pagkalipas ng isang buwan. Ang Brahmana ay muling nagiging karapat-dapat sa mga karaniwang ritwal pagkalipas ng sampung araw, samantalang ang Kṣatriya ay pagkalipas ng labindalawang araw.

Verse 12

पञ्चदशाहाद्वैश्यस्तु शूद्रो मासेन शुध्यति / एकपिण्डास्तु दायादाः पृथग्द्वारनिकेतनाः

Ang Vaiśya ay nagiging dalisay pagkalipas ng labinlimang araw, samantalang ang Śūdra ay nagiging dalisay pagkalipas ng isang buwan. Ang mga tagapagmana na nakikibahagi sa iisang handog na piṇḍa (eka-piṇḍa) ay nananatiling magkakasamang tagapagmana, kahit magkahiwalay ang bahay at pintuan.

Verse 13

जन्मना च विपत्तौ च भवेत्तेषां च सूतकम् / चतुर्थे दशरात्रं स्यात्षण्णिशाः पुंसि पञ्चमे

Para sa kanila, ang sūtaka (ritwal na karumihan) ay lumilitaw kapwa sa panganganak at sa oras ng kapahamakan. Sa ikaapat na antas, tumatagal ito ng sampung gabi; sa ikalimang antas, para sa lalaki, anim na gabi.

Verse 14

षष्ठे चतुर हाच्छुद्धिः सप्तमे च दिनत्रयम् / देशान्तरे मृते बाले सद्यः शुद्धिर्यतो मृते

Kung ang kamatayan ay naganap sa ikaanim na araw, ang pagdalisay ay matapos ang apat na araw; kung sa ikapito, matapos ang tatlong araw. Ngunit kung ang isang bata ay namatay sa malayong lugar, ang pagdalisay ay kaagad, sapagkat itinuturing na ang kamatayan ay natapos na roon.

Verse 15

अजातदन्ता ये बाला ये च गर्भाद्विनिः सृताः / न तेषामग्निसंस्कारो न पिण्डं नोदकक्रिया

Para sa mga sanggol na hindi pa tumutubo ang ngipin, at para sa mga lumabas mula sa sinapupunan (ipinanganak na patay o nakunan), walang ritwal ng apoy para sa libing (agni-saṃskāra); wala ring handog na piṇḍa, at wala ring ritwal ng tubig (udaka-kriyā).

Verse 16

यदि गर्भो विपद्यत स्त्रवते वापि योषितः / यावन्मासं स्थितो गर्भस्तावद्दिनानि सूतकम्

Kung ang sanggol sa sinapupunan ay mapahamak, o kung ang babae ay makunan, ang panahon ng sūtaka (ritwal na karumihan) ay tumatagal ng kasingdaming araw ng bilang ng mga buwang nanatili ang pagbubuntis sa sinapupunan.

Verse 17

आनामकरणात्सद्य आचूडान्तादहर्निशम् / आव्रतात्तु त्रिरात्रेण तदूर्ध्वन्दशभिर्दिनैः

Mula sa sandaling isagawa ang ritwal ng pagbibigay-ngalan, dapat panatilihin ang mga panata at pagtalima nang tuluy-tuloy—araw at gabi—hanggang sa seremonyang cūḍā (pag-aahit ng buhok). Kapag naputol ang pagtalima, ibalik ito sa loob ng tatlong gabi; pagkaraan, natatapos ang pagtubos-sala sa loob ng sampung araw.

Verse 18

आचतुर्थाद्भवेत्स्त्रवः पातः पञ्चमषष्ठयोः / ब्रह्मचर्या दग्निहोत्रान्नाशुद्धिः सङ्गवर्जनात्

Mula sa ikaapat na araw ay may pag-agos; sa ikalima at ikaanim ay may “pagkahulog” (mas mabigat na pagkaligta). Ang kadalisayan ay muling nakakamtan sa pamamagitan ng brahmacarya (pagpipigil at kalinisan), sa pagpapatuloy ng Agnihotra, sa wastong pagkain, at sa pag-iwas sa maruming pakikisama.

Verse 19

शिल्पिनः कारवो वैद्या दासीदासाश्च भृत्यकाः / अग्निमाञ्छ्रोत्रियो राजा सद्यः शौचाः प्रकीर्तिताः

Ang mga artisan, manggagawa, manggagamot, mga aliping babae at lalaki, at mga upahang tagapaglingkod—gayundin ang nag-iingat ng banal na apoy, ang brāhmaṇa na bihasa sa Veda, at ang hari—ay ipinahahayag na agad na nalilinis (agarang kadalisayan).

Verse 20

दशाहाच्छुध्यते माता स्नानात्सूते पिता शुचिः / सङ्गात्सूतौ सूतकं स्यादुपस्पृश्य पिता शुचिः

Ang ina ay nagiging dalisay pagkalipas ng sampung araw; ang ama ay nagiging malinis matapos maligo pagkatapos ng panganganak. Sa pakikisalamuha o pagdikit sa nasa kalagayang sūtaka (dumi dahil sa kapanganakan), nagkakaroon ng sūtaka; matapos gawin ang ācamana (ritwal na pag-inom ng tubig), ang ama ay nagiging dalisay.

Verse 21

विवाहोत्सवयज्ञेषु अन्तरा मृतसूतके / पूर्वसंकल्पितादन्यवर्जनं च विधीयते

Kapag ang mṛta-sūtaka (dumi dahil sa kamatayan) ay sumingit sa gitna ng kasalan, pagdiriwang, o paghahandog na yajña, itinatakda na umiwas sa anumang gagawin pa, maliban sa yaong nauna nang ipinasiya at ipinangako.

Verse 22

मृतेन शुध्यते सूतिः मृतवज्जातकं जनौ / गोग्रहादौ विपन्नानामेकरात्रं तु सूतकम्

Ang karumihan dahil sa panganganak (sūtaka) ng babae ay nalilinis kapag may naganap na kamatayan; at para sa mag-asawa, ang karumihan ng kapanganakan (jātaka) ay itinuturing na gaya ng dulot ng kamatayan. Sa mga namatay dahil sa baka, dahil sa graha (pagdakip/impluwensiya ng planeta) at iba pa, ang karumihan ay isang gabi lamang.

Verse 23

अनाथप्रेतवहनात्प्राणायामेन शुध्यति / प्रेतशूद्रस्य वहनान्त्रिरात्रमशुचिर्भवेत्

Ang nagbubuhat ng bangkay na walang nag-aangkin o tagapangalaga (anātha-preta) ay nalilinis sa pamamagitan ng pagsasanay ng prāṇāyāma. Ngunit ang nagbubuhat ng bangkay ng śūdra-preta ay mananatiling marumi sa ritwal sa loob ng tatlong gabi.

Verse 24

आत्मघातिविषोद्वन्धकृमिदष्टे न संस्कृतिः / गोहतं कृमिदष्टं च स्पृष्ट्वा कृच्छ्रेण शुध्यति

Para sa nagpakamatay, namatay sa lason, namatay sa pagbibigti, o namatay dahil sa kagat ng uod—walang itinakdang ritwal na paglilinis sa libing (saṃskāra). Ngunit ang sinumang humipo sa pinatay ng baka, o sa kinagat ng uod, ay nalilinis lamang nang may hirap, sa pamamagitan ng mahigpit na pagtubos at pag-aayuno.

Verse 25

अदुष्टापतितं भार्या यौवने या परित्यजेत् / सप्तजन्म भवेत्स्त्रीत्वं वैधव्यं च पुनः पुनः

Ang sinumang magtakwil sa kanyang asawa sa kabataan, kahit ang babae ay hindi masama at hindi nalaglag sa kabutihang-asal, ay sinasabing muling isisilang sa pitong buhay bilang babae at magdurusa ng pagkabalo nang paulit-ulit.

Verse 26

बालहत्या त्वगमनादृतौ च स्त्री तु सूकरि / अगम्या व्रतकारिण्यो भ्रष्टपानोदकक्रियाः

Ang babaeng pumapatay ng sanggol, nakikipagtalik sa panahon ng regla, at namumuhay bilang “sūkarī” (gaya ng inahing baboy), ibig sabihi’y lumalapit sa ipinagbabawal na kapareha; at yaong nagkukunwaring may vrata (panata) ngunit iniiwan ang itinakdang mga ritwal ng pag-inom at pag-aalay ng tubig (udaka-kriyā)—sila’y ibinibilang sa mga makasalanan.

Verse 27

औरसः क्षेत्रजः पुत्रः पितृजौ पिण्डदौ पितुः / परिवित्तेस्तु कृच्छ्रं स्यात्कन्यायाः कृच्छ्रमेव च

Ang anak na isinilang mula sa sariling katawan (aurasa) at ang anak na ipinaglihi sa asawa sa pamamagitan ng pagtatalaga (kṣetraja)—ang dalawang ito ang nag-aalay ng piṇḍa, ang mga bilog na kaning panglibing, para sa ama. Ngunit sa lumampas sa nakatatanda (parivitti), may pagsisising-penitensiya na tinatawag na kṛcchra; at para rin sa anak na babae, kṛcchra nga ang itinakda.

Verse 28

अतिकृच्छ्रं चरेद्दाता होता चान्द्रायणञ्चरेत् / कुब्जवामनषण्डेषु गद्गदेषु जडेषु च

Hayaang ang nagkakaloob ay magsagawa ng penitensiyang Atikṛcchra, at ang paring tagapaghandog (hota) ay magsagawa ng panatang Cāndrāyaṇa—bilang pagtubos—sa mga kasong may kinalaman sa kuba, pandak, eunuko, utal, at may kapansanan sa pag-iisip.

Verse 29

जात्यन्धबधिरे मूके न दोषः परिवेदने / नष्टे मृते प्रव्रजिते क्लीबे वा पतिते पतौ

Kung ang asawa ay likas na bulag, bingi, o pipi, walang kasalanan sa pag-aasawa muli ang babae. Gayundin, kung ang asawa ay nawala, namatay, tumalikod sa daigdig bilang renunciate (pravrajita), walang kakayahang seksuwal, o nahulog sa mabigat na kasalanan, hindi siya masisisi sa muling pag-aasawa.

Verse 30

पञ्चस्वापत्सु नारीणां पतिरन्यो विधीयते / भर्त्रा सहमृता नारी रोमाब्दानि वसेद्दिवि

Sa limang uri ng kapahamakan, ang babae ay iniuutos na kumuha ng ibang asawa. Ngunit ang babaeng namatay na kasama ng kanyang asawa ay mananahan sa langit sa dami ng taon na kasingdami ng buhok sa katawan.

Verse 31

श्वादिदष्टस्तु गायत्त्र्या जपाच्छुद्धो भवेन्नरः / दाह्यो लोकाग्निना विप्रश्चाण्डालाद्यैर्हतो ऽग्निमान्

Ang lalaking nakagat ng aso at mga katulad nito ay nalilinis sa pag-uulit ng japa ng Gāyatrī. Ngunit ang isang brāhmaṇa na nag-iingat ng banal na apoy at napatay ng isang Caṇḍāla o kapwa outcaste ay dapat sunugin sa “apoy ng daigdig,” ang karaniwang apoy ng madla.

Verse 32

क्षीरैः प्रक्षाल्य तस्यास्थि स्वाग्निना मन्त्रतो दहेत् / प्रवासे तु मृते भूयः कृत्वा कुशमयं दहेत्

Matapos hugasan ang mga buto ng taong iyon gamit ang gatas, dapat itong sunugin muli sa sariling sagradong apoy habang nagdarasal ng mga mantra. Ngunit kung ang tao ay namatay habang malayo sa tahanan, gumawa ng effigy mula sa damong Kuśa at sunugin ito.

Verse 33

कृष्णाजिने समास्तीर्य षट् शतानि पलाशजान् / शमीं शिश्रे विनिः क्षिप्य अरणिं वृषणे क्षिपेत्

Sa paglalatag ng balat ng itim na antelop, dapat maglagay ng anim na raang piraso ng kahoy na Palāśa; pagkatapos, ilagay ang kahoy na Śamī sa ibabang bahagi ng apoy, at ilagay ang Araṇi (panghalo) sa itaas na bahagi upang simulan ang rito ng apoy.

Verse 34

कण्डं दक्षिणहस्ते तु वामहस्ते तथोपभृत् / पार्श्वे तूलूखलं दद्यात्पृष्ठे तु मुसलं ददेत्

Ilagay ang tungkod sa kanang kamay, at ang pandagdag na sisidlan sa kaliwa; ilagay ang lusong sa gilid, at ilagay ang pambayo sa likuran.

Verse 35

उरे निः क्षिप्य दृषदं तण्डुलाज्यतिलान्मुखे / श्रोत्र च प्रोक्षणीं दाद्यदाज्यस्थालीं च चक्षुषोः

Pagkalagay ng bato sa dibdib, dapat maglagay ng bigas, ghee, at linga sa bibig; dapat ilagay ang sisidlan ng pangwisik sa mga tainga, at ang palayok ng ghee sa mga mata.

Verse 36

कर्णे नेत्रे मुखे घ्राणे हिरण्यशकलान् क्षिपेत् / अग्निहोत्रोपकरणाद्ब्रह्मलोकगतिर्भवेत्

Dapat maglagay ng maliliit na piraso ng ginto sa mga tainga, mata, bibig, at butas ng ilong. Sa pamamagitan ng gawaing ito—na konektado sa mga kinakailangan ng Agnihotra—ay makakamit ang mundo ni Brahma.

Verse 37

असौ स्वर्गाय लोकाय स्वाहेत्याज्याहुतिः सकृत् / हंससारसक्रौञ्चानां चक्रवाकं च कुक्रुटम्

Sa iisang handog ng ghee habang binibigkas ang “svāhā,” ang gawaing ito’y nagdadala sa makalangit na daigdig; at nagkakaloob ng bunga ng merito bilang mga nilalang gaya ng sisne, tagak, ibong krauñca, cakravāka (mapulang gansa), at tandang.

Verse 38

मयरमेषघाती च अहोरात्रेण शुध्यति / पक्षिणः सकलान्हत्वा अहोरात्रेण शुध्यति

Ang pumatay ng paboreal o ng lalaking tupa ay nalilinis sa loob ng isang araw at isang gabi. Gayundin, kahit mapatay ang lahat ng ibon, nalilinis pa rin sa loob ng isang araw at isang gabi.

Verse 39

सर्वांश्चतुष्पदान्हत्वा अहोरात्रो षितो जपेत् / शूद्रं हत्वा चरेत्कृच्छ्रमतिकृच्छ्रं तु वैश्यहा / क्षत्त्रं चान्द्रायणं विप्रं द्वाविंशात्रिंशमाहरे (वहे) त्

Kung nakapatay ng alinmang hayop na may apat na paa, dapat mag-ayuno nang isang buong araw at isang gabi habang nagsasagawa ng japa (pagbigkas ng mantra). Kung nakapatay ng isang Śūdra, isagawa ang Kṛcchra na penitensiya; ngunit ang pumatay ng Vaiśya ay dapat magsagawa ng Atikṛcchra. Sa pagpatay ng Kṣatriya, isagawa ang panatang Cāndrāyaṇa; at sa pagpatay ng Brāhmaṇa, isagawa ang penitensiyang tumatagal ng dalawampu’t dalawa o dalawampu’t tatlong araw, ayon sa itinakda.