Shloka 45
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
इन्द्रत्वमखिलैर्द्देवैर्मुकुन्दं शरणं व्रज / दैत्यारातिर्जगत्कर्ता स ते श्रेयो विधास्यति
Transliteration
indratvamakhilairddevairmukundaṃ śaraṇaṃ vraja / daityārātirjagatkartā sa te śreyo vidhāsyati
Translation
O Indra, kasama ang lahat ng mga deva, lumapit sa kanlungan ni Mukunda. Siya ang kaaway ng mga daitya at lumikha ng sanlibutan; igagawad niya ang kabutihan sa iyo.
Word by Word
इन्द्रत्वम्the status of Indra
इन्द्रत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्रत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; abstract noun ‘Indra-hood’
अखिलैःby all
अखिलैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; adjective qualifying ‘देवैः’
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
मुकुन्दम्Mukunda (Vishnu)
मुकुन्दम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुकुन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
शरणम्as refuge
शरणम्:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/गत्यर्थे), एकवचन; used with ‘व्रज’
व्रजgo (take refuge)
व्रज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दैत्यारातिःthe enemy of the Daityas
दैत्यारातिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य + अराति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘enemy of the Daityas’
जगत्कर्ताcreator of the world
जगत्कर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् + कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘maker of the world’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun
तेfor you / your
ते:
Sampradana/Relation (सम्प्रदान/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; enclitic ‘of/for you’
श्रेयःwelfare, the best good
श्रेयः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
विधास्यतिwill arrange / will bestow
विधास्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु) + वि-उपसर्ग
Formलृट्-लकार (simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद