Shloka 40
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
प्राकारमवभिद्यैव प्रविश्य नगरान्तरम् / मन्दिरस्थान्सुरान्सर्वानत्यन्तं पर्यपीडयन्
Transliteration
prākāramavabhidyaiva praviśya nagarāntaram / mandirasthānsurānsarvānatyantaṃ paryapīḍayan
Translation
Binutas nila ang pader ng kuta at pumasok sa loob ng lungsod, at labis na pinahirapan ang lahat ng mga diyos na nasa mga templo.
Word by Word
प्राकारम्rampart, wall
प्राकारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्राकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अवभिद्यhaving broken through
अवभिद्य:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-√भिद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया; उपसर्ग: अव
एवindeed, just
एव:
Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√विश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया; उपसर्ग: प्र
नगर-अन्तरम्the interior of the city
नगर-अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/अधिकरण-गत्यर्थे), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नगरस्य अन्तरम्)
मन्दिर-स्थान्dwelling in temples
मन्दिर-स्थान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष (मन्दिरे स्थिताः)
सुरान्gods
सुरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
अत्यन्तम्excessively, extremely
अत्यन्तम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्त (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
Formक्रियाविशेषण (adverb), अव्यय-प्रयोग
पर्यपीडयन्they tormented/oppressed
पर्यपीडयन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-√पीड् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमा-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: परि