Shloka 9
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
फालं वहन्नतिक्रूरं भ्रमद्भ्रुकुटिभीषणम् / अङ्गारपाटलाक्षश्च निःश्वसन्कृष्णसर्पवत्
Transliteration
phālaṃ vahannatikrūraṃ bhramadbhrukuṭibhīṣaṇam / aṅgārapāṭalākṣaśca niḥśvasankṛṣṇasarpavat
Translation
May dalang malupit na noo, nakakatakot na nakakunot ang kilay, ang mga mata ay mapula gaya ng baga, sumisitsit na parang itim na ahas.
Word by Word
फालम्ploughshare/blade
फालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
वहन्carrying
वहन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः, शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), प्रथमा एकवचन, पुंलिङ्ग (कर्तरि)
अति-क्रूरम्exceedingly cruel/terrible
अति-क्रूरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय) + क्रूर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; फालम् इति विशेषणम्
भ्रमद्whirling, moving about
भ्रमद्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भ्रुकुटिभीषणम् इति विशेषणम्
भ्रुकुटि-भीषणम्terrifying with a frown
भ्रुकुटि-भीषणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootभ्रुकुटि (प्रातिपदिक) + भीषण (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (भ्रुकुट्या भीषणम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; फालम् इति विशेषणम्
अङ्गार-पाटल-अक्षःone whose eyes are red like embers
अङ्गार-पाटल-अक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्गार (प्रातिपदिक) + पाटल (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अङ्गारवत् पाटलानि अक्षाणि यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
निःश्वसन्breathing hard, hissing
निःश्वसन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनि-श्वस् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अङ्गारपाटलाक्षः इति विशेषणम्
कृष्ण-सर्प-वत्like a black serpent
कृष्ण-सर्प-वत्:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + सर्प (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formउपमानवाचक-अव्यय (वत्-प्रयोगः, ‘like/as’)