Shloka 60
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
परान्धकारं सृजती भिन्दती रोदसी शरैः / मर्माभिनत्प्रचण्डस्य महाराज्ञी महेषुभिः
Transliteration
parāndhakāraṃ sṛjatī bhindatī rodasī śaraiḥ / marmābhinatpracaṇḍasya mahārājñī maheṣubhiḥ
Translation
Nagpalaganap siya ng sukdulang dilim, at sa mga palaso’y binibiyak ang langit at lupa. Ang Dakilang Reyna ay tumimo sa mga marmá—mga mahalagang ugat—ng mabagsik na kaaway sa pamamagitan ng malalaking palaso.
Word by Word
para-andhakāramdense darkness
para-andhakāram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक) + andhakāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); कर्मधारयः (परः अन्धकारः)
sṛjatīcreating/producing
sṛjatī:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√sṛj (धातु)
FormPresent active participle (कृत्: शतृ), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
bhindatīsplitting/piercing
bhindatī:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√bhid (धातु)
FormPresent active participle (कृत्: शतृ), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
rodasīthe two worlds (heaven and earth)
rodasī:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrodas (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Dual (द्विवचन)
śaraiḥwith arrows
śaraiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
marma-abhinat-pracaṇḍasyaof the fierce one whose vital parts were struck
marma-abhinat-pracaṇḍasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootmarma (प्रातिपदिक) + abhi-√nad/√nand? (धातु) + pracaṇḍa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); बहुपद-तत्पुरुषः; abhinat = past participle (क्त) used adjectivally ‘having struck/pierced’ (पाठभेदसम्भवः: अभिनत्/अभिनद्)
mahārājñīthe great queen
mahārājñī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + rājñī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); कर्मधारयः (महती राज्ञी)
mahā-iṣubhiḥwith great arrows
mahā-iṣubhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + iṣu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः (महान्तः इषवः)