Shloka 147
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
यो भण्डदानववधं ललितांबयेमं कॢप्तं सकृत्पठति तस्य तपोधनेन्द्र / नाशं प्रयान्ति कदनानि दृताष्टसिद्धेर्भुक्तिश्च मुक्तिरपि वर्तत एव हस्ते
Transliteration
yo bhaṇḍadānavavadhaṃ lalitāṃbayemaṃ kḷptaṃ sakṛtpaṭhati tasya tapodhanendra / nāśaṃ prayānti kadanāni dṛtāṣṭasiddherbhuktiśca muktirapi vartata eva haste
Translation
Ang sinumang minsan lamang bumigkas ng salaysay na ito tungkol sa pagpatay kay Bhaṇḍa-dānava, na inihandog kay Inang Lalitā—o panginoon ng mga may yaman ng tapas—maglalaho ang mga pighati; ang walong siddhi ay nasa abot-kamay, at maging ang pagtamasa at paglaya (moksha) ay nasa kanyang kamay.
Word by Word
यःwho (he)
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
भण्डदानववधम्the slaying of the demon Bhaṇḍa
भण्डदानववधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभण्ड+दानव+वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘slaying of the demon Bhaṇḍa’
ललिताम्बयाby Mother Lalitā
ललिताम्बया:
Karana/Agent (करण/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootललिता+अम्बा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तत्पुरुष (‘Lalitā’ + ‘Mother’); agent-instrument sense ‘by Lalitāmbā’
इमम्this
इमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; demonstrative pronoun
कॢप्तम्composed/arranged
कॢप्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकॢप्त (कृदन्त; √कॢप् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-सम्भव; द्वितीया (2), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘composed/arranged’; agreeing with (इमम् ... वधम्) as object-description
सकृत्once
सकृत्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पठतिrecites/reads
पठति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पठ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
तपोधनO one rich in austerity
तपोधन:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतपस्+धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुष ‘whose wealth is tapas’
इन्द्रO lord
इन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; appositional vocative with तपोधन
नाशम्to destruction
नाशम्:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
प्रयान्तिgo, proceed
प्रयान्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
कदनानिafflictions, calamities
कदनानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
दृताष्टसिद्धेःof one who has attained the eight siddhis
दृताष्टसिद्धेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदृत+अष्ट+सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; तत्पुरुष: ‘of (him) who has obtained the eight siddhis’ (dṛta/ प्राप्त)
भुक्तिःenjoyment/worldly prosperity
भुक्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अपिalso
अपि:
Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
वर्ततेexists, is present
वर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
एवindeed, just
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
हस्तेin (his) hand
हस्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; लोके/अधिकरण (locative)