Shloka 16
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
अप्सरोभिः प्रनृत्ताभिर्गीयमानमहोदये / निर्जगमतू रणं कर्तुमुभाभ्यां ललिताज्ञया
Transliteration
apsarobhiḥ pranṛttābhirgīyamānamahodaye / nirjagamatū raṇaṃ kartumubhābhyāṃ lalitājñayā
Translation
Habang ang mga apsarā ay nagsasayaw at umaawit ng papuri kay Mahodaya, ang dalawa’y lumabas upang magsagawa ng digmaan, ayon sa utos ni Lalitā.
Word by Word
अप्सरोभिःby the apsarases
अप्सरोभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
प्र-नृत्ताभिःhaving danced
प्र-नृत्ताभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootप्र-नृत् (धातु) → प्रनृत्ता (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘having danced’
गीयमानम्being sung
गीयमानम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootगै (धातु) → गीयमान (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वर्तमान-कृदन्त (शानच्, कर्मणि) ‘being sung’
अहोदयेat the auspicious occasion
अहोदये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअहोदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘at the great rising/auspicious time’
निर्जगमतुःthe two went out
निर्जगमतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-गम् (धातु) → निर्जग्मतुः (तिङन्त)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपदम्; ‘the two went forth’
रणम्battle
रणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
कर्तुम्to do/to engage in
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) → कर्तुम् (कृदन्त)
Formतुमुन्-अन्त (infinitive), ‘to do/make’
उभाभ्याम्by both
उभाभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (करण), द्विवचन; ‘by both (of them)’
ललित-आज्ञयाby Lalitā’s order
ललित-आज्ञया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootललित + आज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; ‘by Lalitā’s command’