Shloka 110
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
अन्योन्यप्रहृतौ रन्ध्रमीक्षमाणौ महोद्धतौ / महामुसलदण्डाग्रघट्टनक्षोभितांबरौ / अयुध्येतां दुराधर्षौं दण्डिनीदैत्यशेखरौ
Transliteration
anyonyaprahṛtau randhramīkṣamāṇau mahoddhatau / mahāmusaladaṇḍāgraghaṭṭanakṣobhitāṃbarau / ayudhyetāṃ durādharṣauṃ daṇḍinīdaityaśekharau
Translation
Nagpapalitan sila ng hampas, nagmamasid sa siwang ng kahinaan ng isa’t isa, sa matinding pagmamataas. Nayayanig ang langit sa banggaan ng dulo ng dambuhalang pamalong musala. Patuloy silang naglalaban, mahirap pasukuin—ang dalawang pinunong Daitya na may hawak na pamalo.
Word by Word
anyonya-prahṛtaustruck each other
anyonya-prahṛtau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanyonya (प्रातिपदिक) + prahṛta (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतत्पुरुषसमासः: अन्योन्येन प्रहृतौ (mutually struck); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
randhramopening, weak spot
randhram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrandhra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
īkṣamāṇaulooking for, observing
īkṣamāṇau:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootīkṣ (धातु)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present middle participle); प्रथमा द्विवचनं, पुल्लिङ्ग
mahā-uddhataugreatly arrogant / very impetuous
mahā-uddhatau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + uddhata (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः: महान्तौ उद्धतौ; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
mahā-musala-daṇḍa-agra-ghaṭṭana-kṣobhita-aṃbarauwhose garments were shaken by the clash of the tips of huge mace-staffs
mahā-musala-daṇḍa-agra-ghaṭṭana-kṣobhita-aṃbarau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + musala (प्रातिपदिक) + daṇḍa (प्रातिपदिक) + agra (प्रातिपदिक) + ghaṭṭana (प्रातिपदिक) + kṣobhita (कृदन्त/प्रातिपदिक) + aṃbara (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुषसमासः: महामुसलदण्डस्य अग्रघट्टनेन क्षोभितम् अम्बरं ययोः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
ayudhyetāmthey would fight / they fought on
ayudhyetām:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyudh (धातु)
Formलङ्/लिट् न; विधिलिङ् (optative/विधिलिङ्), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd), द्विवचन (du.)
durādharṣauhard to overpower
durādharṣau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdurādhṛṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
daṇḍinī-daitya-śekharauthe two foremost Daityas (chiefs) of Daṇḍinī’s side
daṇḍinī-daitya-śekharau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaṇḍinī (प्रातिपदिक) + daitya (प्रातिपदिक) + śekhara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः: दण्डिन्याः (नाम) दैत्यशेखरौ—दैत्यानां शेखरौ; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन