Shloka 67
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
इत्यन्योन्यं प्रवल्गन्तो वीरभाषणघोषणैः / आसेदुरग्निप्राकारसमीपं भण्डसूनवः
Transliteration
ityanyonyaṃ pravalganto vīrabhāṣaṇaghoṣaṇaiḥ / āseduragniprākārasamīpaṃ bhaṇḍasūnavaḥ
Translation
Sa pagtalon at pagsugod, na nagbubunyi ng mga salitang pang-bayani sa isa’t isa, ang mga anak ni Bhaṇḍa ay lumapit sa pader ng apoy.
Word by Word
itithus
iti:
Vākyopasaṃhāra (वाक्योपसंहार)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिबोधक अव्यय (quotative particle)
anyonyammutually
anyonyam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootanyonya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative) — ‘mutually’
pravalgantaḥleaping about
pravalgantaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpra + valg (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/शानच्), पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), बहुवचन (pl.); ‘leaping about’
vīra-bhāṣaṇa-ghoṣaṇaiḥwith shouts of heroic speeches
vīra-bhāṣaṇa-ghoṣaṇaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvīra + bhāṣaṇa + ghoṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया विभक्ति (3rd), बहुवचन (pl.); तत्पुरुष—‘proclamations of heroic speeches’
āseduḥthey approached/reached
āseduḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + sad (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.); परस्मैपद
agni-prākāra-samīpamthe vicinity of the fire-rampart
agni-prākāra-samīpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni + prākāra + samīpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया विभक्ति (2nd), एकवचन (sg.); तत्पुरुष—‘near the fire-rampart’
bhaṇḍa-sūnavaḥthe sons of Bhaṇḍa
bhaṇḍa-sūnavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhaṇḍa + sūnu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), बहुवचन (pl.)