Shloka 39
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
भूम्यन्तरं यदादित्यादन्तरिक्षं भुवः स्मृतम् / सूर्यध्रुवान्तरं यच्च स्वर्गलोको दिवः स्मृतः
Transliteration
bhūmyantaraṃ yadādityādantarikṣaṃ bhuvaḥ smṛtam / sūryadhruvāntaraṃ yacca svargaloko divaḥ smṛtaḥ
Translation
Ang pagitan ng lupa at ni Āditya ay tinatawag na ‘Bhuvaḥ’, ang antariksa. At ang pagitan ng Sūrya at Dhruva ay tinatawag na ‘Divaḥ’, ang Svargaloka o kalangitan.
Word by Word
भूमि-अन्तरम्the interval/space of the earth
भूमि-अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भूमेः अन्तरम्)
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
आदित्य-आत्from the Sun
आदित्य-आत्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान (ablative)
अन्तरिक्षम्the mid-region/atmosphere
अन्तरिक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
भुवःof Bhuvaḥ (the Bhuvar-loka)
भुवः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभुवस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; षष्ठी-सम्बन्ध (genitive)
स्मृतम्is said/remembered (as)
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थक
सूर्य-ध्रुव-अन्तरम्the interval between the Sun and Dhruva
सूर्य-ध्रुव-अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + ध्रुव (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सूर्यस्य ध्रुवस्य च अन्तरम्)
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
स्वर्ग-लोकःthe heaven-world (Svarga-loka)
स्वर्ग-लोकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वर्गस्य लोकः)
दिवःof Dyuḥ (the heaven)
दिवः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; षष्ठी-सम्बन्ध (genitive)
स्मृतःis said/remembered (as)
स्मृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थक