Adhyaya 13
Upodghata PadaAdhyaya 1336 Verses

Adhyaya 13

ललिताप्रादुर्भाव-स्तुति (Lalita’s Cosmic Praise and Body–Cosmos Correspondences)

Sa daloy ng diyalogo nina Hayagriva at Agastya na kaugnay ng Lalitopākhyāna, inihaharap ng kabanatang ito ang isang stuti (himno) na binigkas ng mga deva para kay Lalitā/Devī. Ipinapakita ng mga taludtod ang sistematikong tala ng mga epithets na «jaya… namas…» at ang malinaw na pagtutumbas ng makrokosmos at mikrokosmos: ang mga ilalim-na-daigdig (Atala, Vitala, Rasātala), ang lupa at gitnang daigdig (Dharaṇī, Bhuvarloka), ang buwan, araw at apoy, ang mga direksiyon bilang mga bisig, ang mga hangin bilang hininga, at ang mga Veda bilang pananalita—lahat ay iniuugnay sa katawan at kakayahan ng Diyosa. Isinasama rin ang mga salitang yoga at ritwal (prāṇāyāma, pratyāhāra, dhyāna, dhāraṇā, samādhi) bilang mga anyo ni Devī, na nagpapakita kay Śakti bilang salalayan ng kosmos at ng landas sa kaligtasan.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने ललिताप्रादुर्भावो नाम द्वादशो ऽध्यायः देवा ऊचुः जय देवि जगन्मातर्जय देवि परात्परे / जय कल्याणनिलये जय कामकलात्मिके

Ganito, sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa bahaging Uttara, sa pag-uusap nina Hayagrīva at Agastya sa Lalitopākhyāna, ang ikalabindalawang kabanata na tinatawag na “Pagpapakita ni Lalitā.” Wika ng mga deva: Tagumpay sa Iyo, O Diyosa, Ina ng Sansinukob; tagumpay sa Iyo, O Pinakamataas. Tagumpay, O tahanan ng kabutihang-mapalad; tagumpay, O may likas na Kāmakalā.

Verse 2

जयकारि च वामाक्षि जय कामाक्षि सुन्दरि / जयाखिलसुराराध्ये जय कामेशि मानदे

Tagumpay sa Vāmākṣī, tagapagdala ng tagumpay; tagumpay sa Kāmākṣī, O marikit. Tagumpay sa sinasamba ng lahat ng deva; tagumpay sa Kāmeśī, tagapagkaloob ng dangal.

Verse 3

जय ब्रह्ममये देवि ब्रह्मात्मकरसात्मिके / जय नारायणि परे नन्दिताशेषविष्टपे

Tagumpay sa Diyosang Brahman-may, na ang diwa ay ang rasa ng Brahman. Tagumpay sa Nārāyaṇī na Kataas-taasan, na nagpapagalak sa lahat ng daigdig.

Verse 4

जय श्रीकण्ठदयिते जय श्रीललितेंबिके / जय श्रीविजये देवि विजय श्रीसमृद्धिदे

Tagumpay sa Diyosa, minamahal ni Śrīkaṇṭha (Śiva); tagumpay sa Śrī Lalitā Ambikā. Tagumpay sa Śrīvijayā na Diyosa, tagapagkaloob ng tagumpay, śrī, at kasaganaan.

Verse 5

जातस्य जायमानस्य इष्टापूर्तस्य हेतवे / नमस्तस्यै त्रिजगतां पालयित्र्यै परात्परे

Sumasamba ako sa Diyosa Parātpārā, sanhi ng kabanalang iṣṭa‑pūrta ng mga isinilang at isinisilang, tagapangalaga ng tatlong daigdig.

Verse 6

कलामुहूर्तकाष्ठाहर् मासर्तुशरदात्मने / नमः सहस्रशीर्षायै सहस्रमुखलोचने

Pagpupugay sa Diyosa na siyang diwa ng kala, muhūrta, kāṣṭhā, araw, buwan, panahon at śarad; sa may sanlibong ulo, sanlibong mukha at sanlibong mata.

Verse 7

नमः सहस्रहस्ताब्जपादपङ्कजशोभिते / अणोरणुतरे देवि महतो ऽपि महीयसि

Sumasamba sa Diyosa na marilag sa sanlibong kamay na gaya ng lotus at mga paa na parang padma; higit na masinop kaysa masinop, higit na dakila kaysa dakila.

Verse 8

परात्परतरे मातस्तेजस्तेजीयसामपि / अतलं तु भवेत्पादौ वितलं जानुनी तव

O Ina, ikaw ay higit pa sa pinakadakila; higit na maningning kaysa sa lahat ng liwanag. Ang iyong mga paa ay Atala, at ang iyong mga tuhod ay tinatawag na Vitala.

Verse 9

रसातलं कटीदेशः कुक्षिस्ते धरणी भवेत् / हृदयं तु भुवर्लोकः स्वस्ते मुखमुदाहृतम्

Ang iyong baywang ay Rasātala, ang iyong sinapupunan ay Dharanī; ang iyong puso ay Bhuvarloka, at ang iyong mukha ay tinatawag na Svarloka.

Verse 10

दृशश्चन्द्रार्कदहना दिशस्ते बाहवोंबिके / मरुतस्तु तवोच्छ्वासा वाचस्ते श्रुतयो ऽखिलाः

O Ambikā! Ang buwan, araw, at apoy ang iyong mga paningin; ang mga dako ang iyong mga bisig. Ang hangin ang iyong hininga, at ang lahat ng Śruti ang iyong wika.

Verse 11

क्रीडा ते लोकरचना सखा ते चिन्मयः शिवः / आहारस्ते सदानन्दो वासस्ते हृदये सताम्

Ang iyong paglalaro ang paglikha ng mga daigdig; ang iyong kaibigan ay si Śiva na dalisay na kamalayan. Ang iyong pagkain ay walang hanggang ligaya; ang iyong tahanan ay sa puso ng mga banal.

Verse 12

दृश्यादृश्य स्वरूपाणि रूपाणि भुवनानि ते / शिरोरुहा घनास्ते तु तारकाः कुसुमानि ते

Ang lahat ng daigdig, nakikita man o di-nakikita, ay iyong mga anyo; ang mga ulap ay iyong buhok, at ang mga bituin ay iyong mga bulaklak.

Verse 13

धर्माद्या बाहवस्ते स्युरधर्माद्यायुधानि ते / यमाश्च नियमाश्चैव करपादरुहास्तथा

Ang Dharma at mga katulad nito ang iyong mga bisig; ang Adharma at mga katulad nito ang iyong mga sandata. Ang Yama at Niyama ay tila mga usbong sa iyong mga kamay at paa.

Verse 14

स्तनौ स्वाहास्वधाकरौ लोकोज्जीवनकारकौ / प्राणायामस्तु ते नासा रसना ते सरस्वती

Ang iyong mga dibdib na nagbibigay ng Svāhā at Svadhā ang bumubuhay sa daigdig. Ang Prāṇāyāma ang iyong ilong, at si Sarasvatī ang iyong dila.

Verse 15

प्रत्याहारस्त्विद्रिंयाणि ध्यानं ते धीस्तु सत्तमा / मनस्ते धारणाशक्तिर्हृदयं ते समाधिकः

O Diyosa, ang pagpigil sa mga pandama ang iyong pratyahara; ang pagninilay ang iyong dakilang talino. Ang isip ang iyong lakas ng dharana, at ang puso ang iyong samadhi.

Verse 16

महीरुहास्तेङ्गरुहाः प्रभातं वसनं तव / भूतं भव्यं भविष्यच्च नित्यं च तव विग्रहः

O Diyosa, ang mga punò sa kabundukan ay parang balahibo ng iyong katawan; ang bukang-liwayway ang iyong kasuotan. Ang nakaraan, kasalukuyan, hinaharap, at ang walang hanggan—iyan ang iyong anyo.

Verse 17

यज्ञरूपा जगद्धात्री विश्वरूपा च पावनी / आदौ या तु दयाभूता ससर्ज निखिलाः प्रजाः

Ikaw ay anyo ng yajña, Ina ng sanlibutan, may anyong uniberso at tagapagpadalisay. Sa pasimula, bilang habag, nilikha mo ang lahat ng nilalang.

Verse 18

हृदयस्थापि लोकानामदृश्या मोहनात्मिका

Kahit nasa puso ng mga tao, ikaw ay di-nakikita, at ikaw ang diwang mapang-akit na nagliligaw.

Verse 19

नामरूपविभागं च या करोति स्वलीलया / तान्यधिष्ठाय तिष्ठन्ती तेष्वसक्तार्थकामदा / नमस्तस्यै महादेव्यै सर्वशक्त्यै नमोनमः

Siya na sa sariling līlā ay naghahati ng pangalan at anyo, at bagaman pinamamahalaan ang mga ito ay di-nakakapit; siya ang nagbibigay ng artha at kāma. Pagpupugay sa Mahādevī, sa Sarvaśakti—pagpupugay nang paulit-ulit.

Verse 20

यदाज्ञया प्रवर्तन्ते वह्निसूर्यैदुमारुताः / पृथिव्यादीनि भूतानि तस्यै देव्यै नमोनमः

Sa utos Niya kumikilos ang apoy, araw, buwan at hangin; at ang lupa at lahat ng nilalang ay umaandar—sa Diyosa na iyon, paulit-ulit na pagpupugay.

Verse 21

या ससर्जादिधातारं सर्गादावादिभूरिदम् / दधार स्वयमेवैका तस्यै देव्यै नमोनमः

Siya na sa simula ng paglikha ay lumikha sa Adhidhata (Brahma) at naghayag ng sinaunang sanlibutan; Siya lamang ang kusang nagtatangan sa lahat—sa Diyosa na iyon, paulit-ulit na pagpupugay.

Verse 22

यथा धृता तु धरिणी ययाकाशममेयया / यस्यामुदेति सविता तस्यै देव्यै नमोनमः

Gaya ng pagkatangan ng langit sa di-masusukat Niyang kapangyarihan, gayon din ang lupa ay natatangnan; sa Kanya sumisikat si Savitā (Araw)—sa Diyosa na iyon, paulit-ulit na pagpupugay.

Verse 23

यत्रोदेति जगत्कृत्स्नं यत्र तिष्ठति निर्भरम् / यत्रान्तमेति काले तु तस्यै देव्यै नमोनमः

Sa Kanya sumisibol ang buong daigdig, sa Kanya umaasa at nananatili, at sa takdang panahon ay sa Kanya rin nagwawakas—sa Diyosa na iyon, paulit-ulit na pagpupugay.

Verse 24

नमोनमस्ते रजसे भवायै नमोनमः सात्त्विकसंस्थितायै / नमोनमस्ते तमसे हरायै नमोनमो निर्गुणतः शिवायै

Paulit-ulit na pagpupugay sa Iyo bilang Rajas, O Bhavani; pagpupugay sa Iyo na nananahan sa Sattva. Pagpupugay sa Iyo bilang Tamas, O minamahal ni Hara; paulit-ulit na pagpupugay sa Iyo bilang Shiva na Nirguna.

Verse 25

नमोनमस्ते जगदेकमात्रे नमोनमस्ते जगदेकपित्रे / नमोनमस्ते ऽखिलरूपतन्त्रे नमोनमस्ते ऽखिलयन्त्ररूपे

Pagpupugay sa Iyo, iisang Ina ng sansinukob, paulit-ulit na pagpupugay; pagpupugay sa Iyo, iisang Ama ng daigdig. Pagpupugay sa Iyo, diwa ng lahat ng anyo at Tantra; pagpupugay sa Iyo, anyo ng lahat ng Yantra.

Verse 26

नमोनमो लोकगुरुप्रधाने नमोनमस्ते ऽखिलवाग्विभूत्यै / नमो ऽस्तु लक्ष्म्यै जगदेकतुष्ट्यै नमोनमः शांभवि सर्वशक्त्यै

Paulit-ulit na pagpupugay sa Iyo, pinuno ng mga guro ng daigdig; pagpupugay sa Iyo, kaluwalhatian ng lahat ng pananalita. Pagpupugay kay Lakshmi, tanging kaganapan ng sansinukob; pagpupugay kay Shambhavi, ang lahat ng kapangyarihan.

Verse 27

अनादिमध्यान्तमपाञ्चभौतिकं ह्यवाङ्मनोगम्यमतर्क्यवैभवम् / अरूपमद्वन्द्वमदृष्टगोचरं प्रभावमग्र्यं कथमंब वर्णये

O Ina! Wala Kang simula, gitna, o wakas; lampas Ka sa limang elemento; di maabot ng salita at isip, at di masukat ng katuwiran ang Iyong karangalan—walang anyo, walang dalawahan, di masilip ng mata; paano ko mailalarawan ang Iyong dakilang kapangyarihan?

Verse 28

प्रसीद विश्वेश्वरि विश्ववन्दिते प्रसीद विद्येश्वरि वेदरूपिणि / प्रसीद मायामयि मन्त्राविग्रहे प्रसीद सर्वेश्वरि सर्वरूपिणि

Maawa Ka, O Reyna ng sansinukob na sinasamba ng lahat; maawa Ka, O Reyna ng kaalaman na anyo ng Veda. Maawa Ka, O puspos ng Maya, na may katawan bilang Mantra; maawa Ka, O Reyna ng lahat, na nagiging lahat ng anyo.

Verse 29

इति स्तत्वा महादेवीं देवाः सर्वे सवासवाः / भूयोभूयो नमस्कृत्य शरणं जगमुरञ्जसा

Pagkatapos purihin ang Mahadevi nang ganito, ang lahat ng mga deva kasama si Indra ay paulit-ulit na nagbigay-galang, at taos-pusong lumapit upang sumilong sa Kanya.

Verse 30

ततः प्रसन्ना सा देवी प्रणतं वीक्ष्य वासवम् / वरेण च्छन्दयामास वरदाखिलदेहिनाम्

Pagkaraan, nalugod ang Diyosa; nang makita si Vāsava (Indra) na nakaluhod at sumasamba, ang Tagapagkaloob ng biyaya sa lahat ng nilalang ay pinapili siya ng isang kaloob.

Verse 31

इन्द्र उवाच यदि तुष्टासि कर्याणि वरं दैत्येन्द्र पीडितः / दुर्धरं जीवितं देहि त्वां गताः शरणार्थिनः

Sinabi ni Indra: “O Mapagpala! Kung ikaw ay nalulugod, kami na pinahihirapan ng hari ng mga daitya ay dumulog bilang mga humihingi ng kanlungan; ipagkaloob mo ang mahirap ingatang biyaya ng buhay at pag-iingat.”

Verse 32

श्रीदेव्युवाच अहमेव विनिर्जित्य भण्डं दैत्यकुलोद्भवम् / अचिरात्तव दास्यामि त्रैलोक्यं सचराचरम्

Wika ni Śrī Devī: “Ako mismo ang tatalo kay Bhaṇḍa, ang asurang isinilang sa angkan ng mga daitya; at di magtatagal, ibibigay ko sa iyo ang tatlong daigdig kasama ang lahat ng gumagalaw at di gumagalaw.”

Verse 33

निर्भया मुदिताः सन्तु सर्वे देवगणास्तथा / ये स्तोष्यन्ति च मां भक्त्या स्तवेनानेन मानवाः

Nawa’y maging walang takot at masaya ang lahat ng pangkat ng mga deva; at ang mga taong pupuri sa akin nang may debosyon sa pamamagitan ng himnong ito ay maging gayon din.

Verse 34

भाजनं ते भविष्यन्ति धर्मश्रीयशसां सदा / विद्याविनयसंपन्ना नीरोगा दीर्घजीविनः

Sila’y laging magiging karapat-dapat sa dharma, śrī (kasaganaan), at yaśas (karangalan); puspos ng kaalaman at kababaang-loob, malusog at mahaba ang buhay.

Verse 35

पुत्रमित्रकल त्राढ्या भवन्तु मदनुग्रहात् / इति लब्धवरा देवा देवेन्द्रो ऽपि महाबलः

Sa aking biyaya, nawa’y maging sagana kayo na may anak, kaibigan, at kabiyak—sa pagkamit ng ganitong biyaya, ang mga deva, pati si Indra na makapangyarihan, ay nagalak.

Verse 36

आमोदं परमं जग्मुस्तां विलोक्य मुहुर्मुहुः

Sa paulit-ulit na pagtanaw sa kanya, narating nila ang sukdulang galak.

Frequently Asked Questions

No formal vamsha catalog appears in the sampled material; the chapter’s primary function is hymnic-theological and cosmographic, presenting Devī as the ground in which worlds and beings (including lineages) subsist rather than listing dynastic descent.

It provides qualitative cosmography rather than numeric measures: named nether regions (Atala, Vitala, Rasātala), loka-identifications (Dharaṇī, Bhuvarloka), and astronomical-elemental correspondences (moon/sun/fire as aspects of sight; directions as arms), functioning as a relational map instead of a metric one.

This chapter does not foreground a particular yantra diagram; its esoteric payload is the identificatory “vidyā” of correspondence—Devī is equated with cosmic layers and yogic limbs (prāṇāyāma through samādhi). The practical implication is that worship and inner discipline are read as participation in the Goddess’s own cosmological structure.