Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 31
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
दशवर्षसहस्राणि न शेकुश्चेष्टितुं प्रजाः / तदुपश्रुत्य तपसा सर्वे युक्ताः प्रचेतसः
Transliteration
daśavarṣasahasrāṇi na śekuśceṣṭituṃ prajāḥ / tadupaśrutya tapasā sarve yuktāḥ pracetasaḥ
Translation
Sa loob ng sampung libong taon, hindi nakakilos ang mga tao sa anumang gawain. Nang marinig ito, ang mga Pracetas ay nagkaisa sa mahigpit na tapasya.
Word by Word
daśa-varṣa-sahasrāṇiten thousand years
daśa-varṣa-sahasrāṇi:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootdaśa (प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन (Plural); द्विगुसमासः (numerical compound)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
śekuḥwere able
śekuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśak (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
ceṣṭitumto act/move
ceṣṭitum:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootceṣṭ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थक (purpose)
prajāḥthe creatures/subjects
prajāḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural)
tatthat (news/thing)
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)
upaśrutyahaving heard
upaśrutya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootupa-śru (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive), पूर्वकालिक (having heard)
tapasāby austerity
tapasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental), एकवचन (Singular)
sarveall
sarve:
Kartā (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural)
yuktāḥengaged/intent
yuktāḥ:
Kartṛ-sambandha (कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootyuj (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (predicate adjective)
pracetasaḥthe Pracetas
pracetasaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootpracetasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural); प्रचेतसः (the Pracetas)