Shloka 148
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
सूर्येण विषुवं विद्या त्कालं सोमेन लक्षयेत् / समा रात्रिरहश्चैव यदा तद्विषुवं भवेत्
Transliteration
sūryeṇa viṣuvaṃ vidyā tkālaṃ somena lakṣayet / samā rātrirahaścaiva yadā tadviṣuvaṃ bhavet
Translation
Ang Viṣuva ay nakikilala sa Araw, at ang oras nito ay tinatandaan sa pamamagitan ni Soma (Buwan). Kapag magkapantay ang gabi at araw, iyon ang Viṣuva.
Word by Word
सूर्येणby the Sun
सूर्येण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/करण), एकवचन, पुल्लिङ्ग
विषुवम्the equinox
विषुवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविषुव (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
विद्यात्one should know
विद्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कालम्the time
कालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन, पुल्लिङ्ग
सोमेनby the Moon
सोमेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन, पुल्लिङ्ग
लक्षयेत्one should determine/mark
लक्षयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलक्ष् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
समाःequal
समाः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग; विशेषण to रात्रयः (understood) / or predicate with रात्रिः (sense: ‘equal’)
रात्रिःnight
रात्रिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
अहःday
अहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहन्/अहः (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
यदाwhen
यदा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; निर्देशक-विशेषण to विषुवम्
विषुवम्equinox
विषुवम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविषुव (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
भवेत्would be / occurs
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद