Adhyaya 9
Anushanga PadaAdhyaya 975 Verses

Adhyaya 9

पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः (Pitri-Origins and Shraddha Queries)

Ang Adhyaya na ito ay inayos bilang pormal na pagtatanong ng mga Rishi at sinundan ng may-awtoridad na paliwanag ni Suta. Sa mga unang taludtod, sunod-sunod ang tanong: ano ang likas at pinagmulan ng mga Pitṛ (mga ninuno), ang kanilang katayuan bilang mga nilalang na makalangit, bakit hindi sila karaniwang nakikita, alin sa mga Pitṛ ang nasa langit o nasa impiyerno, at paano nakararating sa tamang tatanggap ang Śrāddha na iniaalay sa pangalan at ang tatlong pinda (para sa ama, lolo, at lolo-sa-tuhod). Nais din nilang maunawaan ang pag-uuri at paglitaw—paano nabubuo ang Pitṛ, ano ang kanilang sukat/kaanyuan, at paano sila nakapagbabalik ng bunga kahit nasa di-kanais-nais na kalagayan. Itinatag ni Suta ang aral sa kosmikong panahon: ang Pitṛ ay “devasūnavaḥ” na lumilitaw sa mga Manvantara, may mga uring nauna/huli at nakatatanda/nakababata ayon sa kaayusan; at si Manu ay kaugnay sa pag-aayos at pagpapalaganap ng pamamaraan ng Śrāddha, kaya’t iniuugnay ang ritwal sa pamamahala ng Manvantara at sa paikot na kosmolohiya ng Brahmāṇḍa Purāṇa.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे ऋषिवंशवर्णनं नामाष्टमो ऽध्यायः // ८// ऋषय ऊचुः कथं द्विवारावुत्पन्ना भवानी प्राक्सती तु या / आसीद्दाक्षायणी पूर्वमुमा कथमजायत

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa na isinalaysay ni Vāyu, sa gitnang bahagi, sa ikatlong Upoddhāta-pāda, ang ikawalong kabanata na tinawag na “Paglalarawan ng angkan ng mga Rishi.” Nagsalita ang mga rishi: “Paano nagkaroon ng dalawang kapanganakan si Bhavānī na dating si Satī? Siya na noon ay Dākṣāyaṇī, paano isinilang bilang Umā?”

Verse 2

मेनायां पितृकन्यायां जनयञ्छैलराट् स्वयम् / के वै ते पितरो नाम येषां मेना तु मानसी

Kay Mena, ang anak na babae ng mga Pitri, ang Hari ng mga Bundok mismo ang nagluwal ng lahi. Sino nga ba ang mga Pitri na yaon, at ano ang kanilang mga pangalan, na si Mena ay tinatawag na anak na isinilang sa isip?

Verse 3

मैनाकश्चैव दोहित्रो दौहित्री च तथा ह्युमा / एकपर्णा तथा चैव तथा चैवैकपाटला

Si Maināka ang apo na lalaki, at ang apo na babae ay si Umā; gayundin si Ekaparṇā, at gayon din si Ekapāṭalā.

Verse 4

गङ्गा चापि सरिच्छ्रेष्ठा सर्वासां पूर्वजा तथा / सर्वमेतत्वयोद्दिष्टं निर्देशं तस्य नो वद

Si Gaṅgā rin—pinakadakila sa mga ilog—at siyang nauna sa lahat. Nasabi mo na ang lahat; ngayon ay ipaliwanag mo sa amin ang malinaw na pagtukoy nito.

Verse 5

श्रोतुमिच्छामि भद्रं ते श्राद्धस्य च विधिं परम् / पुत्राश्च के स्मृतास्तेषां कथं च पितरस्तु ते

Pagpalain ka; nais kong marinig ang pinakamataas na tuntunin ng Śrāddha. Sino ang itinuturing na mga anak na lalaki nila ayon sa Smṛti, at paano sila naging mga Pitri?

Verse 6

कथं वा ते समुत्पन्नाः किंना मानः किमात्मकाः / स्वर्गे वै पितरो ह्येते देवानामपि देवताः

Paano sila nagmula, ano ang kanilang dangal, at ano ang kanilang likas na anyo? Sa langit, ang mga Pitri na ito ay mga diyos maging para sa mga diyos.

Verse 7

एवं वेदितुमिच्छामि पितॄणां सर्गमुत्तममा / यथा च दत्तमस्माभिः सार्द्धं प्रीणाति वै पितॄन्

Nais kong maunawaan ang marangal na pinagmulan ng mga Pitṛ (mga ninuno), at kung paanong ang handog at pagkakaloob naming may śraddhā ay tunay na nakalulugod sa kanila.

Verse 8

यदर्थं ते न दृश्यन्ते तत्र किं कारणं स्मृतम् / स्वर्गे तु के च वर्त्तन्ते पितरो नरके व के

Bakit sila hindi nakikita—ano ang itinuturong dahilan nito? At sa mga Pitṛ, sinu-sino ang nasa svarga at sinu-sino ang nasa naraka?

Verse 9

अभिसंभाष्य पितरं पितुश्च पितरं तथा / प्रतितामहं तथा चैव त्रिषु पिण्डेषु नामतः

Sa pagbanggit ng pangalan at pag-anyaya: ama, lolo sa ama, at ninuno sa ama; inihahandog ang tatlong piṇḍa ayon sa mga pangalang iyon.

Verse 10

नाम्ना दत्तानि श्राद्धानि कथं गच्छन्ति वै पितॄन् / कथं च शक्तास्ते दातुं नरकस्थाः फलं पुनः

Paano nakararating sa mga Pitṛ ang śrāddha na inihahandog sa pagbanggit ng pangalan? At paano makapagbibigay muli ng bunga ang mga nasa naraka?

Verse 11

के च ते पितरो नाम कान्यजामो वयं पुनः / देवा अपि पितॄन् स्वर्गे यजन्तीति हि नः श्रुतम्

Sino ba talaga ang mga Pitṛ, at sino pa ang dapat naming sambahin? Narinig namin na maging ang mga deva sa svarga ay nagsasagawa ng pagsamba sa mga Pitṛ.

Verse 12

एतदिच्छामि वै श्रोतुं विस्तरेण बहुश्रुतम् / स्पष्टाभिधान मपि वै तद्भवान्वक्तुमर्हसि

Nais kong marinig ito nang masinsinan, gaya ng madalas nang narinig; pakiusap, ipahayag mo ito nang malinaw.

Verse 13

सूत उवाच अत्र वो कीर्तयिष्यामि यथाप्रज्ञं यथाश्रुतम् / मन्वन्तरेषु जायन्ते पितरो देवसूनवः

Wika ni Suta: Dito ay isasalaysay ko sa inyo ayon sa aking pagkaunawa at sa aking narinig; sa mga manvantara, ang mga Pitri ay isinisilang bilang mga anak ng mga deva.

Verse 14

अतीतानागताः श्रेष्ठाः कनिष्ठाः क्रमशस्तु वै / देवैः सार्द्धं पुरातीताः पितरो ऽन्येन्तरेषु वै

Sa nagdaan at darating na panahon, may mga Pitri na dakila at mas bata ayon sa pagkakasunod; sa iba’t ibang pagitan ng mga yugto, sila’y matagal nang lumipas na kasama ng mga deva.

Verse 15

वर्तन्ते सांप्रतं चे तु तान्वै पक्ष्यामि निश्चयात् / श्राद्धक्रियां मनुश्चैषां श्राद्धदेवः प्रवर्त्तयेत्

Yaong mga Pitri na umiiral sa kasalukuyan ay tiyak kong ilalarawan; para sa kanila, ang ritwal na śrāddha ay itatatag at palalaganapin ni Manu na tinatawag na Śrāddhadeva.

Verse 16

देवान्सृजत ब्रह्मा मां यक्ष्यन्तीति च प्रभुः / तमुत्सृज्य तदात्मानमयजंस्ते फलार्थिनः

Nilikha ni Brahmā ang mga deva, at inisip ng Panginoon, “Sasamba sila sa akin sa pamamagitan ng yajña.” Ngunit dahil sa pagnanais ng bunga, tinalikuran nila ang Panginoong siyang Sarili at sumamba sa iba.

Verse 17

ते शप्ता ब्रह्मणा मूढा नष्टसंज्ञा भविष्यथ / तस्मात्किञ्चिन्न जानीत ततो लोकेषु मुह्यत

Kayo’y isinumpa ni Brahma, magiging mangmang at mawawalan ng ulirat; kaya wala kayong malalaman at maliligaw sa mga daigdig.

Verse 18

ते भूयः प्रणताः सर्वे याचन्ति स्म पितामहम् / अनुग्रहाय लोकानां पुनस्तानब्रवीत्प्रभुः

Muli silang nagpatirapa ang lahat at nakiusap kay Pitamaha Brahma; upang pagpalain ang mga daigdig, muling nagsalita ang Panginoon sa kanila.

Verse 19

प्रायश्चित्तं चरध्वं वै व्यभिचारो हि वः कृतः / पुत्रान्स्वान्परिपृच्छध्वं ततो ज्ञानमवाप्स्यथ

Isagawa ninyo ang prāyaścitta (pagsisisi at pagtubos), sapagkat kayo’y lumihis sa dharma. Tanungin ninyo ang sarili ninyong mga anak; saka ninyo matatamo ang kaalaman.

Verse 20

ततस्त स्वसुतांश्चैव प्रयश्चित्तजि घृक्षवः / अपृच्छन्संयतात्मानो विधिवच्च मिथो मिथः

Pagkaraan, ang mga nagnanais magsagawa ng prāyaścitta at may pagpipigil-sa-sarili ay nagtanong sa kani-kanilang mga anak ayon sa wastong ritwal, at nagtanungan sa isa’t isa.

Verse 21

तेभ्यस्ते नियतात्मानः पुत्राः शंसुरनेकधा / प्रयश्चित्तानि धर्मज्ञावाङ्मनः कर्मजानि च

Sa kanila, ang mga anak na may pagpipigil-sa-sarili at batid ang dharma ay naglahad ng iba’t ibang prāyaścitta—para sa mga kasalanang nagmumula sa salita, isip, at gawa.

Verse 22

ते पुत्रानब्रुवन्प्रीता लब्धसंज्ञा दिवौकसः / यूयं वै पितरो ऽस्माकं यैर्वयं प्रतिबोधिताः

Ang mga nilalang sa langit, nang magbalik ang ulirat at mapuspos ng galak, ay nagsabi sa mga anak: “Kayo nga ang aming mga Pitara; sa inyo kami muling nagising.”

Verse 23

धर्मं ज्ञानं च वैराग्यं को वरो वः प्रदीयताम् / पुस्तानब्रवीद्ब्रह्मा यूयं वै सत्यवादिनः

“Dharma, kaalaman, at paglayo sa pagnanasa—anong biyaya ang igagawad sa inyo?” Nang tanungin, sinabi ni Brahma: “Kayo ay mga nagsasalita ng katotohanan.”

Verse 24

तस्माद्यदुक्तं युष्माभिस्तत्तथा न तदन्यथा / उक्तं च पितरो ऽस्माकं चेति वै तनयाः स्वकाः

Kaya ang sinabi ninyo ay gayon nga, hindi iba; at ang sariling mga anak ay nagsabi rin: “Kayo ang aming mga Pitara.”

Verse 25

पितरस्ते भविष्यन्ति तेभ्यो ऽयं दीयतां वरः / तेनैव वचसा ते वै ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

Sila’y magiging mga Pitara; kaya ang biyayang ito’y igawad sa kanila—ganyan ang sinabi ni Brahma na Parameṣṭhin sa kaparehong pananalita.

Verse 26

पुत्राः पितृत्वमाजग्मुः पुत्रत्वं पितरः पुनः / तस्मात्ते पितरः पुत्राः पितृत्वं तेषु तत्स्मृतम्

Ang mga anak ay umabot sa pagka-ama, at ang mga Pitara ay muling naging mga anak; kaya sila’y kapwa Pitara at anak—sa kanila inaalala ang pagka-ama na iyon.

Verse 27

एवं स्मृत्वा पितॄन्पुत्राः पुत्रांश्चैव पितॄंस्तथा / व्याजहार पुनर्ब्रह्मा वितॄनात्मविवृद्धये

Sa pag-alaala sa mga Pitri at sa mga anak, muling ipinahayag ni Brahma ang kautusang ukol sa Pitri para sa pag-unlad ng sarili.

Verse 28

यो ह्य निष्टान्पितॄञ्श्राद्धि क्रियां काञ्चितकरिष्यति / राक्षसा दानवाश्बैव फलं प्राप्स्यन्ति तस्य तत्

Ang sinumang magsagawa ng śrāddha para sa mga Pitri nang may maruming loob, ang bunga nito’y mapupunta sa mga rākṣasa at dānava.

Verse 29

श्राद्धैराप्यायिताश्चैव पितरः सोममव्ययम् / आप्यायमाना युष्माभिर्वर्द्धयिष्यन्ति नित्यशः

Ang mga Pitri na napasaya ng śrāddha ay tumatanggap ng di-nauubos na Soma; at sa pag-aaruga ninyo, palagi nila kayong pagpapalain ng pag-unlad.

Verse 30

श्राद्धैराप्यायितः सोमो लोकानाप्याययिष्यति / कृत्स्नं सपर्वतवनं जङ्गमाजङ्गमैर्वृतम्

Ang Soma na napalakas ng śrāddha ay magpapalakas sa lahat ng mga daigdig—sa buong sanlibutan na may bundok at gubat, napaliligiran ng mga nilalang na gumagalaw at di-gumagalaw.

Verse 31

श्राद्धानि पुष्टिकामाश्च ये करिष्यन्ति मानवाः / तेभ्यः पुष्टिं प्रजाश्चैव दास्यन्ति पितरः सदा

Ang mga taong nagsasagawa ng śrāddha na may hangaring puṣṭi, sila’y laging bibigyan ng mga Pitri ng kasaganaan at mga supling.

Verse 32

श्राद्धे येभ्यः प्रदास्यन्ति त्रीन्पिण्डान्नामगोत्रतः / सर्वत्र वर्तमानास्ते पितरः प्रपितामहाः

Sa śrāddha, yaong pinag-aalayan ng tatlong piṇḍa ayon sa pangalan at gotra, sila ang mga Pitara at Prapitāmaha na naroroon sa lahat ng dako.

Verse 33

तेषामाप्याययिष्यन्ति श्राद्धदानेन वै प्रजाः / एवमाज्ञा कृता पूर्वं ब्रह्मणा परमेष्ठिना

Sa pamamagitan ng pag-aalay sa śrāddha, mapalalakas at mapupusog ng mga tao ang mga Pitara; ganito ang utos na itinakda noon ni Brahmā na Parameṣṭhin.

Verse 34

तेनैतत्सर्वथा सिद्धं दानमध्ययनं तपः / ते तु ज्ञानप्रदातारः पितरो वो न संशयः

Kaya ito’y ganap na napatunayan—ang pag-aalay, pag-aaral, at pag-aayuno/tapás; ang mga Pitara ang tagapagkaloob ng kaalaman, walang pag-aalinlangan.

Verse 35

इत्येते पितरो देवा देवाश्च पितरः पुनः / अन्योन्यपितरो ह्येते देवाश्च पितरश्च ह

Kaya nga ang mga Pitara ay mga deva, at ang mga deva ay muli ring mga Pitara; sila’y kapwa-kapwa nagiging ninuno ng isa’t isa—deva at Pitara rin.

Verse 36

एतद्ब्रह्मवचः श्रुत्वा सूतस्य विदितात्मनः / पप्रच्छुर्मुनयो भूयः सूतं तस्माद्यदुत्तरम्

Nang marinig ang salitang-Brahmā mula sa Sūta na nakakakilala sa Sarili, muling nagtanong ang mga muni kay Sūta kung ano ang kasunod na sagot.

Verse 37

ऋषय ऊचुः कियन्तो वै मुनिगणाः कस्मिन्काले च ते गणाः / पूर्वे तु देवप्रवरा देवानां सोमवर्द्धनाः

Wika ng mga rishi: Ilan ba ang mga pangkat ng mga muni, at sa anong panahon sila nabibilang? Noong unang panahon sila’y mga pinakadakila sa mga deva, na nagpapalago ng Soma para sa mga diyos.

Verse 38

सूत उवाच एतद्वो ऽहं प्रवक्ष्यामि पितृसर्गमनुत्तमम् / शंयुः पप्रच्छ यत्पूर्वं पितरं वै बृहस्पतिम्

Sinabi ni Suta: Ipahahayag ko sa inyo ang walang kapantay na salaysay ng paglitaw ng mga Pitri. Noong una, itinanong ito ni Shamyú sa kanyang ama na si Brihaspati.

Verse 39

बृहस्पतिमुपासीनं सर्वज्ञानार्थकोविदम् / पुत्रः शंयुरिमं प्रश्नं पप्रच्छ विनयान्वितः

Si Brihaspati, na dalubhasa sa kahulugan ng lahat ng kaalaman, ay nakaupo sa luklukan. Ang kanyang anak na si Shamyú ay magalang na nagtanong ng bagay na ito.

Verse 40

क एते पितरो नाम कियन्तः के च नामतः / समुद्भूताः कथं चैते पितृत्वं समुपागताः

Sino ang mga Pitri na ito, ilan sila, at sinu-sino sila ayon sa pangalan? Paano sila nagmula, at paano nila natamo ang katayuang pagiging Pitri?

Verse 41

कस्माच्च पितरः पूर्वं यज्ञं पुष्णन्ति नित्यशः / क्रियाश्च सर्वा वर्त्तन्ते श्राद्धपूर्वा महात्मनाम्

At bakit ang mga Pitri ay laging unang nagtataguyod sa yajña? Lahat ng gawang-ritwal ng mga dakilang kaluluwa ay isinasagawa na may śrāddha bilang pasimula.

Verse 42

कस्मै श्राद्धानि देयानि किं च दत्ते महाफलम् / केषु चाप्यक्षयं श्राद्धं तीर्थेषु च नदीषु च

Kanino dapat ialay ang śrāddha, at anong handog ang nagbibigay ng dakilang bunga? Sa aling mga lugar—sa mga tīrtha at sa mga ilog—nagiging di-nauubos ang bunga ng śrāddha?

Verse 43

केषु वै सर्वमाप्तोति श्राद्धं कृत्वा द्विजोत्तमः / कश्च कालो भवेच्छ्राद्धे विधिः कश्चानुवर्त्तते

Para kanino ginagawa ang śrāddha upang makamtan ng dakilang dvija ang lahat? Kailan ang wastong panahon para sa śrāddha, at anong vidhi o ritwal ang dapat sundin?

Verse 44

एतदिच्छामि भगवन्विस्तरेण यथा तथा / व्याख्यातमानुपूर्व्येण यत्र चोदाहृतं मया

O Bhagavan, hinihiling ko na ipaliwanag ito nang gaya ng tunay na kalagayan, nang malawakan at sunod-sunod, ayon sa aking binanggit at itinanong dito.

Verse 45

बृहस्पतिरिदं सम्यगेवं पृष्टो महामतिः / व्याजहारानुपूर्व्येण प्रश्नं प्रश्नविदां वरः

Nang tanungin nang ganito, si Bṛhaspati na may dakilang talino—pinakamahusay sa mga nakaaalam ng mga tanong—ay sumagot nang wasto at sunod-sunod.

Verse 46

बृहस्पतिरुवाच कथ यिष्यामि ते तात यन्मां त्वं परिपृच्छसि / विनयेन यथान्यायं गम्भीरं प्रश्नमुत्तमम्

Sinabi ni Bṛhaspati: Anak, ang malalim at dakilang tanong na itinatanong mo sa akin nang may paggalang at ayon sa dharma, ay ipaliliwanag ko sa iyo.

Verse 47

द्यौरंरिक्षं पृथिवी नक्षत्राणि दिशस्त था / सूर्याचन्द्रमसौ चैव तथाहोरात्रमेव च

Noon ay nahayag ang langit, kalawakan, daigdig, mga bituin at mga dako; gayundin ang araw at buwan, at ang araw at gabi.

Verse 48

न बभूवुस्तदा तात तमोभूतमभूज्जगत् / ब्रह्मैको दुश्चरं तत्र तताप परमं तपः

Noon, anak ko, walang anuman; ang sanlibutan ay naging balot ng dilim. Doon ay si Brahmā lamang, na nagsagawa ng sukdulang tápas na napakahirap.

Verse 49

शंयुस्तमब्रवीद्भूयः पितरं ब्रह्मवित्तमम् / सर्ववेदव्रतस्नातः सर्वज्ञानविदां वरः / कीदृशं सर्वभूतेशस्तपस्तेपे प्रजा पतिः

Muling nagtanong si Śaṃyu sa kanyang ama—dalubhasa sa kaalaman ng Brahman, nalinis sa lahat ng panatang Veda, at pinakadakila sa mga marurunong: “O Panginoon ng lahat ng nilalang, anong uri ng tápas ang ginawa ng Prajāpati?”

Verse 50

बृहस्पतिरुवाच सर्वेषां तपसां यत्तत्तपो योगमनुत्तमम् / ध्यायंस्तदा स भगवांस्तेन लोकानवासृजत्

Wika ni Bṛhaspati: “Sa lahat ng tápas, ang tápas na iyon ay ang walang kapantay na yoga. Sa pagninilay roon, nilikha ng Bhagavān noon ang mga daigdig.”

Verse 51

ज्ञानानि भूतभव्यानि लोका वेदाश्च सर्वशः / योगामृतास्तदा सृष्टा ब्रह्मणा लोकचक्षुषा

Ang mga kaalamang ukol sa nakaraan at hinaharap, ang mga daigdig at ang lahat ng Veda; pati ang amṛta ng yoga—lahat ng ito ay nilikha noon ni Brahmā, ang mata ng sanlibutan.

Verse 53

लोकाः संतानका नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः / वैराजा इति विख्याता देवानां दिवि देवता/ // ५२// योगेन तपसा युक्तः पूर्वमेव तदा प्रभुः / देवानसृजत ब्रह्मा योगयुक्तान्सनातनान्

Sa mundong tinatawag na ‘Santanaka’ nananahan ang mga nilalang na maningning; sila’y kilala bilang ‘Vairāja’, mga diyos sa langit ng mga diyos. Noon, si Brahmā na Panginoon, na may yoga at pag-aayuno, ay lumikha na noon pa man ng mga sinaunang diyos na nakaugnay sa yoga.

Verse 54

आदिदेवा इति ख्याता महासत्त्वा महौजसः / सर्वकामप्रदाः पूज्या देवादानवमानवैः

Sila’y kilala bilang ‘Ādideva’—mga dakilang nilalang na may napakalaking ningning. Nagkakaloob sila ng lahat ng ninanais at sinasamba ng mga diyos, asura, at mga tao.

Verse 55

तेषां सप्त समाख्याता गणास्त्रैलोक्यपूजिताः / अमूर्त्तयस्त्रयस्तेषां चत्वारस्तु समूर्त्तयः

Sinasabing may pitong gaṇa sila na sinasamba sa tatlong daigdig. Tatlo roon ay walang anyo, at apat ay may anyo (sakār).

Verse 56

उपरिष्टात् त्रयस्तेषां वर्त्तन्ते भावमूर्त्तयः / तेषामधस्ताद्वर्त्तन्ते चत्वारः सूक्ष्ममूर्त्तयः

Sa itaas, tatlo ang namamalagi bilang ‘bhāva-mūrti’ (anyo ng diwa); sa ibaba nila, apat ang namamalagi bilang ‘sūkṣma-mūrti’ (pinong anyo).

Verse 57

ततो देवास्ततो भूमिरेषा लोकपरंपरा / लोके वर्षन्ति ते ह्यस्मिंस्तेभ्यः पर्जन्यसंभवः

Pagkaraan, mula sa kanila lumitaw ang mga diyos, at saka ang daigdig na ito—ganito ang pag-uugnay ng mga mundo. Sa mundong ito sila ang nagpapabuhos ng ulan; at mula sa kanila rin nagmumula si Parjanya, diyos ng ulan.

Verse 58

अन्नं भवति वै वृष्ट्या लोकानां संभवस्ततः / आप्याययन्ति ते यस्मात्सोमं चान्नं च योगतः

Sa ulan nagmumula ang pagkain; mula rito nabubuhay ang mga nilalang sa mga daigdig. Yaong sa pamamagitan ng yoga ay nagpapalusog sa Soma at pagkain, sila ang nagpapabusog sa lahat.

Verse 59

ऊचुस्तान्वै पितॄंस्त स्माल्लोकानां लोकसत्तमाः / मनोजवाः स्वधाभक्ष्यः सर्वकामपरिष्कृताः

Pagkaraan, ang mga pinakadakila sa mga daigdig—kasingbilis ng isip, tumatanggap ng handog na svadhā, at ganap sa lahat ng hangarin—ay nagsalita sa mga Pitṛ na iyon.

Verse 60

लोभमोहभयोपेता निश्चिन्ताः शोक वर्जिताः / एते योगं परित्यज्य प्राप्ता लोकान्सुदर्शनान्

Bagaman may kasamang kasakiman, pagkalito, at takot, sila’y walang pangamba at walang dalamhati. Tinalikuran nila ang yoga at narating ang mga daigdig na kaaya-ayang pagmasdan.

Verse 61

दिव्याः पुण्या विपाप्मानो महात्मानो भवन्त्युत / ततो युगसहस्रान्ते जायन्ते ब्रह्मवादिनः

Sila’y nagiging banal at makalangit, mapagpala, walang dungis ng kasalanan, at dakilang kaluluwa. Pagkaraan, sa wakas ng sanlibong yuga, isinisilang silang mga brahmavādin—tagapagsalita ng Brahman.

Verse 62

प्रतिलभ्य पुनर्योगं मोक्षं गच्छन्त्यमूर्त्तयः / व्यक्ताव्यक्तं परित्यज्य महायोगबलेन च

Matapos muling makamtan ang yoga, sila—walang magaspang na anyo—ay tumutungo sa mokṣa. Sa lakas ng mahāyoga, iniiwan nila ang kapwa hayag at di-hayag.

Verse 63

नश्यन्त्युल्केव गगने क्षणद्विद्युत्प्रभेव च / उत्सृज्य देहजालानि महायोगबलेन च

Sila’y naglalaho na parang bulalakaw sa langit at parang kisap ng kidlat sa isang sandali; sa lakas ng Mahāyoga, iniiwan nila ang mga tali ng katawan.

Verse 64

निराख्योपास्यता यान्ति सरितं सागरं यथा / क्रियया गुरुपूजाभिर्यागं कुर्वन्ति यत्नतः

Gaya ng ilog na dumadaloy sa dagat, nararating nila ang Walang-Pangalang Dapat Sambahin; sa pamamagitan ng ritwal at paggalang sa guru, masikap nilang isinasagawa ang yajña.

Verse 65

श्राद्धे प्रीतास्ततः सोमं पितरो योगमास्थिताः / आप्याययन्ति योगेन त्रैलोक्यं येन जीवति

Kapag nalugod sa śrāddha, ang mga ninuno na nakalagay sa Yoga ay tumatanggap ng Soma; sa Yogang iyon nila pinananatili ang tatlong daigdig, kaya nabubuhay ang sanlibutan.

Verse 66

तस्माच्छ्राद्धानि देयानि योगानां यत्नतः सदा / पितॄणां हि बलं योगो योगात्सोमः प्रवर्त्तते

Kaya para sa mga yogin, dapat laging maghandog ng śrāddha nang masikap; ang lakas ng mga ninuno ay Yoga, at mula sa Yoga dumadaloy ang Soma.

Verse 67

सहस्रशतविप्रान्वै भोजयेद्यावदागतान् / एकस्तानपि मन्त्रज्ञः सर्वानर्हति तच्छृणु

Kahit pakainin mo ang libo-libo at daan-daang brāhmaṇa na dumating, ang iisang dalubhasa sa mantra ay katumbas ng lahat nila; pakinggan mo ito.

Verse 68

एतानेव च मन्त्रज्ञान्भोजयेद्यः समागतान् / एकस्तान्स्नातकः प्रितः सर्वानर्हति तच्छृणु

Ang sinumang magpakain sa mga dalubhasa sa mantra na nagtipon, kahit isang snataka na may galak ay karapat-dapat sa kabanalang kapantay ng lahat—pakinggan ito.

Verse 69

मन्त्रज्ञानां सहस्रेण स्नातकानां शतेन च / योगाचार्येण यद्भुक्तं त्रायते महातो भयात्

Kapantay ng isang libong dalubhasa sa mantra at isang daang snataka: ang pagkaing tinanggap ng yogācārya ay nagliligtas mula sa malaking takot.

Verse 70

गृहस्थानां सहस्रेण वानप्रस्थशतेन च / ब्रह्मचारिसहस्रेण योग एव विशिष्यते

Kahit ihambing sa isang libong maybahay, isang daang vānaprastha, at isang libong brahmacārin, ang Yoga ang tunay na natatanging dakila.

Verse 71

नास्तिको वाप्यधर्मो वा संकीर्मस्तस्करो ऽपि वा / नान्यत्र तारणं दानं योगेष्वाह प्रजापतिः

Maging walang pananampalataya, masama, magulong asal, o kahit magnanakaw—wika ni Prajāpati: ang pag-aalay ng dāna sa mga yogi ang siyang nagliligtas; hindi sa iba.

Verse 72

पितरस्तस्य तुष्यन्ति सुवृष्टेनैव कर्षकाः / पुत्रो वाप्यथ वा पौत्रो ध्यानिनं भोजयिष्यति

Gaya ng magsasakang nasisiyahan sa mabuting ulan, gayon din nalulugod ang kanyang mga ninuno; at ang kanyang anak o apo ay magpapakain sa isang dhyānin na nagmumuni.

Verse 73

अलाभे ध्याननिष्ठानां भोजयेद्ब्रह्मचारिणम् / तदलाभे उदसीनं गूहस्थमपि भोजयेत्

Kung walang matagpuang brahmacari na matatag sa pagninilay, pakainin ang isang brahmacari; kung wala rin, pakainin din ang isang grihastha na walang pagkakapit (udasina).

Verse 74

यस्तिष्ठेदेकपादेन वायुभक्षः शतं समाः / ध्यानयोगी परस्तस्मादिति ब्रह्मानुशासनम्

Ang sinumang tumayo sa isang paa sa loob ng sandaang taon at hangin lamang ang ‘kinakain’—mas mababa pa rin kaysa sa yogi ng pagninilay; ito ang tagubilin ni Brahma.

Verse 75

आद्य एष गणः प्रोक्तः पितॄणाममितौजसाम् / भावयन्सर्वलोकान्वै स्थित एष गणः सदा

Ito ang unang pangkat na binanggit sa mga Pitri na may di-masukat na kapangyarihan; ang pangkat na ito ay laging nananatili, nagbibigay-buhay at pagpapala sa lahat ng daigdig.

Verse 76

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि सर्वानपि गणान्पुनः / संततिं संस्थितिं चैव भावनां च यथाक्रमम्

Mula rito pataas, muli kong isasalaysay ang lahat ng pangkat—ang kanilang pagmamana, pananatili, at kapangyarihang magpabiyaya—ayon sa pagkakasunod-sunod.

Frequently Asked Questions

Ritual doctrine is primary, with genealogy used as the addressing framework: the chapter emphasizes Pitri categories, their cosmic placement, and how Shraddha/pinda offerings are transmitted to specific ancestral generations.

Suta states that Pitrs arise in Manvantaras and exist in ordered classes (earlier/later, senior/junior), making ancestor-beings part of cyclical cosmology rather than a single historical lineage.

They encode a standardized three-generation ritual address—father, paternal grandfather, and great-grandfather—so that offerings are name-directed and genealogically precise, ensuring correct transmission of Shraddha to intended Pitrs.