Adhyaya 29

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वोयुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे ऽष्टाविंशतितमो ऽध्यायः // २८// वसिष्ठ उवाच जमदग्निस्ततो भूयस्तमुवाच रुषान्वितः / ब्रह्मस्वं नापहर्त्तव्यं पुरुषेण विजानता

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong upoddhāta-pāda, ang ika-28 kabanata. Wika ni Vasistha— saka si Jamadagni, punô ng poot, ay muling nagsabi sa kanya: “Ang taong nakaaalam ay hindi dapat mang-agaw ng ari-arian ng Brahmana (brahmasva).”

Verse 2

प्रसह्य गां मे हरतो पापमाप्स्यसि दुर्मते / आयुर्जाने परिक्षीणं न चेदेतत्करिष्यति

O hangal! Kung aagawin mo sa puwersa ang aking baka, tatanggap ka ng kasalanan; alam ko na numinipis na ang iyong buhay— kung hindi mo ito ititigil.

Verse 3

बलादिच्छसि यन्नेतुं तन्न शक्यं कथञ्चन / स्वयं वा यदि सायुच्येद्विनशिष्यति पार्थिवः

Ang nais mong dalhin sa dahas ay hindi kailanman mangyayari; at kahit ang hari mismo ang makisangkot, ang makalupang pinunong iyon ay mapapahamak.

Verse 4

दानं विनापहरणं ब्राह्मणानां तपस्विनाम् / शतायुषोर्ऽजुनादन्यः को न्विच्छति जिजीविषुः

Ang agawin ang pag-aari ng mga Brahmanang mapagtapa nang walang pag-aalay ng dāna ay hindi nararapat. Maliban kay Arjuna na may sandaang taon, sino ang nagnanais mabuhay na gagawa nito?

Verse 5

इत्युक्तस्तेन संक्रुद्धः स मन्त्रीकालचोदितः / बद्ध्वा तां गां दृढैः पाशैर्विचकर्ष बलान्वितः

Nang marinig iyon, ang ministrong iyon, na tila itinulak ng tadhana, ay nagngitngit. Itinali niya ang baka sa matitibay na lubid at kinaladkad ito nang may lakas.

Verse 6

जमदग्निरथ क्रोधाद्भाविकर्मप्रचोदितः / रुरोध तं यथाशक्ति विकर्षन्तं पायस्विनीम्

Pagkaraan, si Jamadagni man ay nag-alab sa galit, na tila itinulak ng darating na karma, at pinigil niya sa abot-kaya ang humihila sa bakang nagbibigay-gatas.

Verse 7

जीवन्न प्रतिमोक्ष्यामि गामेनामित्यमर्षितः / जग्राह सुदृढं कण्ठे वाहुभ्यां तां महामुनिः

Sa galit, sinabi ng dakilang muni: “Habang ako’y nabubuhay, hindi ko pakakawalan ang bakang ito.” At mahigpit niyang hinawakan ang leeg nito gamit ang dalawang bisig.

Verse 8

ततः क्रोधपरीतात्मा चन्द्रगुप्तो ऽतिनिर्घृणः / उत्सारयध्वमित्येनमादिदेश स्वसैनिकान्

Pagkaraan, si Chandragupta na nilamon ng galit at lubhang malupit ay nag-utos sa kanyang mga kawal: “Itaboy ninyo siya!”

Verse 9

अप्रधृष्यतमं लोके तमृषिं राजकिङ्कराः / भर्त्राज्ञया प्रसह्यैनं परिवव्रुः समन्ततः

Ang rishí na di matitinag sa daigdig ay pinaligiran ng mga alipin ng hari. Sa utos ng kanilang panginoon, sapilitan nila siyang kinubkob sa lahat ng panig.

Verse 10

दण्डैः कशाभिर्लकुडैर्विनिघ्नन्तश्च मुष्टिभिः / ते समुत्सारयन् धेनोः सुदूरतरमन्तिकात्

Hinampas nila siya ng pamalo, latigo, baston at suntok. Pagkatapos, itinaboy nila siya palayo nang malayo mula sa tabi ng baka.

Verse 11

स तथा हन्यमोनो ऽपि व्यथितःक्षमयान्वितः / न चुक्रोधाक्रोधनत्वं सतो हि परमं धनम्

Kahit siya’y binubugbog nang gayon, kahit nasasaktan, nanatili siyang may kṣamā, ang pagpapatawad. Hindi siya nagalit; sapagkat ang di-pagkagalit ang dakilang yaman ng banal.

Verse 12

स च शक्तः स्वतपसा संहर्त्तुमपि रक्षितुम् / जगत्सर्वं क्षयं तस्य चिन्तयन्न प्रचुक्रुधे

Sa sariling tapas, kaya niyang lipulin o ingatan ang buong daigdig. Ngunit kahit na iniisip ang kapahamakan nila, hindi pa rin siya nagalit.

Verse 13

सपूर्वं क्रोधनो ऽत्यर्थं मातुरर्थे प्रसादितः / रामेणाभूत्ततो नित्यं शान्त एव महातपाः

Ang dakilang asceta ay dati’y labis na magagalitin; alang-alang sa ina, pinasaya at pinayapa siya ni Rama. Mula noon, siya’y laging mapayapa.

Verse 14

स हन्यमानः सुभृशं चूर्णिताङ्गास्थिवन्धनः / निपपात महातेजा धरण्यां गतचेतनः

Dahil sa matinding pambubugbog na dumurog sa kanyang mga limbs at buto, ang dakilang pantas ay bumagsak sa lupa na walang malay.

Verse 15

तस्मिन्मुनौ निपतिते स दुरात्मा विशङ्कितः / किङ्करानादिशच्छीघ्रं धेनोरानयने बलात्

Nang bumagsak ang pantas, ang masamang-loob na iyon ay nabahala at agad na inutusan ang kanyang mga alipin na kunin ang baka sa pamamagitan ng dahas.

Verse 16

ततः सवत्सां ता धेनुं बद्ध्वा पाशैर्दृढैर्नृपः / कशाभिरभिहन्यन्त चकृषुश्च निनीषया

Pagkatapos, tinali ang baka kasama ang guya nito gamit ang matitibay na lubid, hinila nila ito habang hinahampas ng latigo, sa pagnanais na tangayin ito.

Verse 17

आकृष्यमाणा बहुभिः कशाभिर्लगुडैरपि / हन्यमाना भृशं तैश्च चुक्रुधे च पयस्विनी

Hinihila ng marami at hinahampas nang matindi ng mga latigo at pamalo, ang bakang gatasan ay nagalit.

Verse 18

व्यथितातिकशापातैः क्रोधेन महातान्विता / आकृष्य पाशान् सुदृढान् कृत्वात्मानममोचयत्

Nasasaktan sa labis na paghampas ng latigo at puno ng matinding galit, hinila niya ang matitibay na lubid at pinalaya ang kanyang sarili.

Verse 19

विमुक्तपाशवन्धासा सर्वतो ऽभिवृता बलैः / हुंहारवं प्रकुर्वाणा सर्वतो ऽह्यपतद्रुषा

Nakalaya siya sa tali ng silo; bagaman napaliligiran ng mga hukbo sa lahat ng panig, umuungol ng “hum” at sa galit ay sumalakay sa bawat dako.

Verse 20

विषाणखुरपुच्छाग्रैरभिहत्य समन्ततः / राजमन्त्रिबलं सर्वं व्यद्रावयदमर्षिता

Sa pamamagitan ng sungay, kuko, at dulo ng buntot, hinampas niya ang paligid; sa poot ay pinangalat at pinatakas ang buong hukbo ng hari at mga ministro.

Verse 21

विद्राव्य किङ्करान्सर्वांस्तरसैव पयस्विनी / पश्यतां सर्वभूतानां गगनं प्रत्यपद्यत

Mabilis na pinalayas ni Payasvinī ang lahat ng mga alipin; sa harap ng lahat ng nilalang, siya’y tumungo sa kalangitan.

Verse 22

ततस्ते भग्नसंकल्पाः संभग्नक्षतविग्रहाः / प्रसह्य बद्ध्वा तद्वत्सं जग्मुरेवातिनिर्घृणाः

Pagkaraan, nabigo ang kanilang balak at sugatan ang kanilang katawan; ngunit ang mga walang-awa ay sapilitang itinali ang guya at umalis.

Verse 23

पयस्विनीं विना वत्सं गृहीत्वा किङ्करैः सह / स पापस्तरसा राज्ञः सन्निधिं समुपागमत्

Iniwan niya si Payasvinī at kinuha ang guya kasama ang mga alipin; ang masamang iyon ay nagmadaling humarap sa hari.

Verse 24

गत्वा समीपं नृपतेः प्रणम्यास्मै प्रशंसकृत् / तद्व्रत्तान्तमशेषेण व्याचचक्षे ससाध्वसः

Lumapit siya sa hari, yumukod at nagbigay-galang; saka, habang nagpupuri, isinalaysay niya nang buo ang pangyayari na may pangamba.