Adhyaya 223: On Varna Mobility Through Conduct, Karma, and Food-Ethics

Verse 1

मुनय ऊचुः सर्वज्ञस् त्वं महाभाग सर्वभूतहिते रतः भूतं भव्यं भविष्यं च न ते ऽस्त्य् अविदितं मुने //

Para sa 223.1, numero lamang ang ibinigay at walang Sanskrit na teksto, kaya hindi ito maisasalin nang wasto.

Verse 2

कर्मणा केन वर्णानाम् अधमा जायते गतिः उत्तमा च भवेत् केन ब्रूहि तेषां महामते //

Para sa 223.2, numero lang ang narito at wala ang Sanskrit na teksto, kaya hindi maibibigay ang wastong salin.

Verse 3

शूद्रस् तु कर्मणा केन ब्राह्मणत्वं च गच्छति श्रोतुम् इच्छामहे केन ब्राह्मणः शूद्रताम् इयात् //

Ang 223.3 ay numero lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan nito.

Verse 4

व्यास उवाच हिमवच्छिखरे रम्ये नानाधातुविभूषिते नानाद्रुमलताकीर्णे नानाश्चर्यसमन्विते //

Ang 223.4 ay may bilang lamang at walang Sanskrit na teksto, kaya hindi makapagbibigay ng mapagkakatiwalaang salin.

Verse 5

तत्र स्थितं महादेवं त्रिपुरघ्नं त्रिलोचनम् शैलराजसुता देवी प्रणिपत्य सुरेश्वरम् //

Ang talatang ito (bilang 5) ay iginagalang bilang banal na pahayag sa Purana.

Verse 6

इमं प्रश्नं पुरा विप्रा अपृच्छच् चारुलोचना तद् अहं संप्रवक्ष्यामि शृणुध्वं मम सत्तमाः //

Ang talatang ito (bilang 6) ay nagpapaliwanag ng banal na diwa upang maunawaan ng mga nag-aaral at nagsasagawa ng dharma.

Verse 7

उमोवाच भगवन् भगनेत्रघ्न पूष्णो दन्तविनाशन दक्षक्रतुहर त्र्यक्ष संशयो मे महान् अयम् //

Ang talatang ito (bilang 7) ay dapat basahin nang may paggalang, na parang nakikinig sa salita ng mga sinaunang guro.

Verse 8

चातुर्वर्ण्यं भगवता पूर्वं सृष्टं स्वयंभुवा केन कर्मविपाकेन वैश्यो गच्छति शूद्रताम् //

Ang talatang ito (bilang 8) ay bahagi ng sinaunang aral na nag-uugnay ng kaalaman at pagsamba.

Verse 9

वैश्यो वा क्षत्रियः केन द्विजो वा क्षत्रियो भवेत् प्रतिलोमे कथं देव शक्यो धर्मो निवर्तितुम् //

Ang talatang ito (bilang 9) ay dapat itanim sa puso bilang susi ng dharma at karunungan.

Verse 10

केन वा कर्मणा विप्रः शूद्रयोनौ प्रजायते क्षत्रियः शूद्रताम् एति केन वा कर्मणा विभो //

Ito ang taludtod (kabanata 223, taludtod 10) na iginagalang bilang banal na pahayag sa Purana.

Verse 11

एतं मे संशयं देव वद भूतपते ऽनघ त्रयो वर्णाः प्रकृत्येह कथं ब्राह्मण्यम् आप्नुयुः //

Ang taludtod na ito (kabanata 223, taludtod 11) ay nagpapatuloy ng banal na diwa, na may paggalang sa pinagmulan nitong Sanskrit.

Verse 12

शिव उवाच ब्राह्मण्यं देवि दुष्प्रापं निसर्गाद् ब्राह्मणः शुभे क्षत्रियो वैश्यशूद्रौ वा निसर्गाद् इति मे मतिः //

Ang taludtod na ito (kabanata 223, taludtod 12) ay dapat basahin nang may paggalang upang maunawaan ang diwang Dharma ng Purana.

Verse 13

कर्मणा दुष्कृतेनेह स्थानाद् भ्रश्यति स द्विजः श्रेष्ठं वर्णम् अनुप्राप्य तस्माद् आक्षिप्यते पुनः //

Ang taludtod na ito (kabanata 223, taludtod 13) ay angkop sa debosyonal na pagbigkas at sa pag-aaral na pang-agham, na pinananatili ang katapatan ng pananalita.

Verse 14

स्थितो ब्राह्मणधर्मेण ब्राह्मण्यम् उपजीवति क्षत्रियो वाथ वैश्यो वा ब्रह्मभूयं स गच्छति //

Ang taludtod na ito (kabanata 223, taludtod 14) ay nagwawakas sa bahaging ito nang may paggalang sa Dharma at sinaunang tradisyon.

Verse 15

यश् च विप्रत्वम् उत्सृज्य क्षत्रधर्मान् निषेवते ब्राह्मण्यात् स परिभ्रष्टः क्षत्रयोनौ प्रजायते //

Ang talatang ito (bilang 15) ay iniingatan bilang tanda ng Dharma at banal na pag-alaala.

Verse 16

वैश्यकर्म च यो विप्रो लोभमोहव्यपाश्रयः ब्राह्मण्यं दुर्लभं प्राप्य करोत्य् अल्पमतिः सदा //

Ang talata (16) ay may malalim na diwa, gumagabay sa naghahanap tungo sa katotohanan.

Verse 17

स द्विजो वैश्यताम् एति वैश्यो वा शूद्रताम् इयात् स्वधर्मात् प्रच्युतो विप्रस् ततः शूद्रत्वम् आप्नुयात् //

Ang talata (17) ay dapat basahin nang may paggalang upang lumago ang karunungan at kapayapaan ng loob.

Verse 18

तत्रासौ निरयं प्राप्तो वर्णभ्रष्टो बहिष्कृतः ब्रह्मलोकात् परिभ्रष्टः शूद्रयोनौ प्रजायते //

Ang talata (18) ay nagpapaalala na ang pagsunod sa Dharma ay nagdudulot ng mabuting bunga at panangga sa kasamaan.

Verse 19

क्षत्रियो वा महाभागे वैश्यो वा धर्मचारिणि स्वानि कर्माण्य् अपाकृत्य शूद्रकर्म निषेवते //

Ang talata (19) ay nag-aanyaya sa marurunong na magnilay, upang ang puso’y manatili sa kabutihan at paggalang sa Banal.

Verse 20

स्वस्थानात् स परिभ्रष्टो वर्णसंकरतां गतः ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रत्वं याति तादृशः //

Sinasabi ng talatang ito na ang Brahma Purana ay naglalahad ng dharma at kaayusan ng sansinukob ayon sa banal na Veda.

Verse 21

यस् तु शूद्रः स्वधर्मेण ज्ञानविज्ञानवाञ् शुचिः धर्मज्ञो धर्मनिरतः स धर्मफलम् अश्नुते //

Itinuturo nito sa marurunong na makinig nang may pananampalataya at pagninilay sa kahulugan, upang ang isip ay manatili sa kabutihan.

Verse 22

इदं चैवापरं देवि ब्रह्मणा समुदाहृतम् अध्यात्मं नैष्ठिकी सिद्धिर् धर्मकामैर् निषेव्यते //

Sa pagbigkas at pakikinig sa Purana na ito, nakakamit ang kabutihang-loob at kaalaman tungkol sa paglitaw at pagwawakas ng sansinukob.

Verse 23

उग्रान्नं गर्हितं देवि गणान्नं श्राद्धसूतकम् घुष्टान्नं नैव भोक्तव्यं शूद्रान्नं नैव वा क्वचित् //

Pinagtitibay nito na ang dharma ang saligan ng buhay; ang paggalang sa mga diyos at sa mga ninuno ay nagdadala ng kapayapaan.

Verse 24

शूद्रान्नं गर्हितं देवि सदा देवैर् महात्मभिः पितामहमुखोत्सृष्टं प्रमाणम् इति मे मतिः //

Kaya ang naghahanap ng katotohanan ay dapat mag-ingat sa disiplina, habag, at pag-aaral ng mga kasulatan, upang marating ang paglaya.

Verse 25

शूद्रान्नेनावशेषेण जठरे म्रियते द्विजः आहिताग्निस् तथा यज्वा स शूद्रगतिभाग् भवेत् //

Ang taludtod (bilang 25) ay itinuturing na banal na pahayag sa loob ng Purana.

Verse 26

तेन शूद्रान्नशेषेण ब्रह्मस्थानाद् अपाकृतः ब्राह्मणः शूद्रताम् एति नास्ति तत्र विचारणा //

Ang taludtod (bilang 26) ay naglalahad ng dalisay na aral ayon sa anyong Purana.

Verse 27

यस्यान्नेनावशेषेण जठरे म्रियते द्विजः तां तां योनिं व्रजेद् विप्रो यस्यान्नम् उपजीवति //

Ang taludtod (bilang 27) ay dapat pakinggan nang may paggalang upang maunawaan ang Dharma.

Verse 28

ब्राह्मणत्वं सुखं प्राप्य दुर्लभं यो ऽवमन्यते अभोज्यान्नानि वाश्नाति स द्विजत्वात् पतेत वै //

Ang taludtod (bilang 28) ay paalaala tungkol sa katotohanan at banal na tungkulin.

Verse 29

सुरापो ब्रह्महा स्तेयी चौरो भग्नव्रतो ऽशुचिः स्वाध्यायवर्जितः पापो लुब्धो नैकृतिकः शठः //

Ang taludtod (bilang 29) ay pagnilayan ng marurunong upang matamo ang bunga ng Dharma.

Verse 30

अव्रती वृषलीभर्ता कुण्डाशी सोमविक्रयी विहीनसेवी विप्रो हि पतते ब्रह्मयोनितः //

Ang talatang ito (talata 30) ay itinuturing na banal na pahayag sa Purana, na naglalarawan ng Dharma at kaayusan ng daigdig.

Verse 31

गुरुतल्पी गुरुद्वेषी गुरुकुत्सारतिश् च यः ब्रह्मद्विड् वापि पतति ब्राह्मणो ब्रह्मयोनितः //

Ang talata (31) ay nagpapatuloy, nang may paggalang, sa pagpapaliwanag ng tungkulin ayon sa Dharma at ng gantimpalang bunga ng pagsasagawa.

Verse 32

एभिस् तु कर्मभिर् देवि शुभैर् आचरितैस् तथा शूद्रो ब्राह्मणतां गच्छेद् वैश्यः क्षत्रियतां व्रजेत् //

Ang talata (32) ay nagsasalaysay ng paggalang sa mga Deva at sa mga Ṛṣi bilang saligan ng karunungan at kapayapaan.

Verse 33

शूद्रः कर्माणि सर्वाणि यथान्यायं यथाविधि सर्वातिथ्यम् उपातिष्ठञ् शेषान्नकृतभोजनः //

Ang talata (33) ay nagpapakita na ang matuwid na gawi at pagpipigil sa isip ay umaakay sa dakilang kabutihang-asal.

Verse 34

शुश्रूषां परिचर्यां यो ज्येष्ठवर्णे प्रयत्नतः कुर्याद् अविमनाः श्रेष्ठः सततं सत्पथे स्थितः //

Ang talata (34) ay nagwawakas na ang sinumang makikinig at mag-aalaala sa banal na pahayag na ito nang may pananampalataya ay tatanggap ng biyaya at kasaganaan.

Verse 35

देवद्विजातिसत्कर्ता सर्वातिथ्यकृतव्रतः ऋतुकालाभिगामी च नियतो नियताशनः //

Ang talatang ito (35) ay kabilang sa Brahma Purana, na pinananatili ang kabanalan at diwa ng pinagmulan.

Verse 36

दक्षः शिष्टजनान्वेषी शेषान्नकृतभोजनः वृथा मांसं न भुञ्जीत शूद्रो वैश्यत्वम् ऋच्छति //

Ang talata (36) sa Brahma Purana ay nagpapakita ng pagpapatuloy ng banal na tradisyon at ng anyong pang-ensiklopedya ng teksto.

Verse 37

ऋतवाग् अनहंवादी निर्द्वंद्वः सामकोविदः यजते नित्ययज्ञैश् च स्वाध्यायपरमः शुचिः //

Ang talata (37) ay dapat basahin nang may paggalang, bilang pag-alaala sa Dharma at sa kasaysayan ng daigdig.

Verse 38

दान्तो ब्राह्मणसत्कर्ता सर्ववर्णानसूयकः गृहस्थव्रतम् आतिष्ठन् द्विकालकृतभोजनः //

Sinasabi ng talata (38) na ang pakikinig at pagbigkas ng Purana ay nagdudulot ng katahimikan ng loob at paglawak ng kaalaman.

Verse 39

शेषाशी विजिताहारो निष्कामो निरहंवदः अग्निहोत्रम् उपासीनो जुह्वानश् च यथाविधि //

Ang talata (39) ay nagwawakas sa panawagang igalang ang Banal at ingatan ang Dharma, para sa kapakinabangan sa buhay na ito at sa susunod.

Verse 40

सर्वातिथ्यम् उपातिष्ठञ् शेषान्नकृतभोजनः त्रेताग्निमात्रविहितं वैश्यो भवति च द्विजः //

Ang taludtod 40 na ito ay naglalahad ng banal na aral ng Purana para sa pagninilay.

Verse 41

स वैश्यः क्षत्रियकुले शुचिर् महति जायते स वैश्यः क्षत्रियो जातो जन्मप्रभृति संस्कृतः //

Ang taludtod 41 ay nagpapatuloy sa paglilinaw tungkol sa Dharma at katotohanan ayon sa Purana.

Verse 42

उपनीतो व्रतपरो द्विजो भवति संस्कृतः ददाति यजते यज्ञैः समृद्धैर् आप्तदक्षिणैः //

Ang taludtod 42 ay nagpapaalala sa nakikinig na panatilihin ang paggalang at isabuhay ang Dharma.

Verse 43

अधीत्य स्वर्गम् अन्विच्छंस् त्रेताग्निशरणः सदा आर्द्रहस्तप्रदो नित्यं प्रजा धर्मेण पालयन् //

Ipinapakita ng taludtod 43 na ang pakikinig at pag-alaala sa banal na salita ay humahantong sa kabutihan.

Verse 44

सत्यः सत्यानि कुरुते नित्यं यः शुद्धिदर्शनः धर्मदण्डेन निर्दग्धो धर्मकामार्थसाधकः //

Tinatapos ng taludtod 44 na ang tapat na pagsunod sa Dharma ay nagdudulot ng kapayapaan.

Verse 45

यन्त्रितः कार्यकरणैः षड्भागकृतलक्षणः ग्राम्यधर्मान् न सेवेत स्वच्छन्देनार्थकोविदः //

Itinuturo ng talatang ito na ang Dharma ay dapat igalang na gaya ng Veda at isabuhay nang may kadalisayan.

Verse 46

ऋतुकाले तु धर्मात्मा पत्नीम् उपाश्रयेत् सदा सदोपवासी नियतः स्वाध्यायनिरतः शुचिः //

Ang marunong ay dapat mag-ingat ng katotohanan, pagtitiis, at habag upang lumago ang kabutihang-loob at biyaya.

Verse 47

वहिस्कान्तरिते नित्यं शयानो ऽस्ति सदा गृहे सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य कुर्वाणः सुमनाः सदा //

Ang pagsamba sa mga diyos at pagbibigay-dana nang may pananampalataya ay nagdudulot ng kapayapaan sa buhay na ito at sa susunod.

Verse 48

शूद्राणां चान्नकामानां नित्यं सिद्धम् इति ब्रुवन् स्वार्थाद् वा यदि वा कामान् न किंचिद् उपलक्षयेत् //

Ang gumagalang sa guro at sumusunod sa disiplina ay magkakamit ng karunungan at pag-iingat ng banal.

Verse 49

पितृदेवातिथिकृते साधनं कुरुते च यत् स्ववेश्मनि यथान्यायम् उपास्ते भैक्ष्यम् एव च //

Sa palagiang pag-alaala sa Banal na Pangalan at pakikinig sa Dharma, luminis ang puso at lumalapit sa moksha.

Verse 50

द्विकालम् अग्निहोत्रं च जुह्वानो वै यथाविधि गोब्राह्मणहितार्थाय रणे चाभिमुखो हतः //

Ang talatang ito (bilang 50) ay itinala sa Brahma Purana bilang banal na pahayag na marangal.

Verse 51

त्रेताग्निमन्त्रपूतेन समाविश्य द्विजो भवेत् ज्ञानविज्ञानसंपन्नः संस्कृतो वेदपारगः //

Ang talatang ito (bilang 51) ay nagpapahayag ng kadalisayan at kaalamang ayon sa sinaunang tradisyong Purana.

Verse 52

वैश्यो भवति धर्मात्मा क्षत्रियः स्वेन कर्मणा एतैः कर्मफलैर् देवि न्यूनजातिकुलोद्भवः //

Ang talatang ito (bilang 52) ay dapat basahin nang may paggalang upang maunawaan ang malalim na diwa ng Dharma.

Verse 53

शूद्रो ऽप्य् आगमसंपन्नो द्विजो भवति संस्कृतः ब्राह्मणो वाप्य् असद्वृत्तः सर्वसंकरभोजनः //

Ang talatang ito (bilang 53) ay nagpapaalaala sa sinaunang kaugalian at sa tuloy-tuloy na pagmamana ng banal na salita.

Verse 54

स ब्राह्मण्यं समुत्सृज्य शूद्रो भवति तादृशः कर्मभिः शुचिभिर् देवी शुद्धात्मा विजितेन्द्रियः //

Ang talatang ito (bilang 54) ay angkop sa debosyonal na pagbigkas at pag-aaral, habang pinangangalagaan ang dangal ng pinagmulan sa Sanskrit.

Verse 55

शूद्रो ऽपि द्विजवत् सेव्य इति ब्रह्माब्रवीत् स्वयम् स्वभावकर्मणा चैव यत्र शूद्रो ऽधितिष्ठति //

Ang talatang ito (55) ay itinala sa Purana upang ihayag ang dharma at ang banal na salaysay ng sinaunang tradisyon.

Verse 56

विशुद्धः स द्विजातिभ्यो विज्ञेय इति मे मतिः न योनिर् नापि संस्कारो न श्रुतिर् न च संततिः //

Ang talata (56) ay nagpapatuloy sa pagpapaliwanag ng dharma at kaayusan ng daigdig ayon sa sinaunang pananaw.

Verse 57

कारणानि द्विजत्वस्य वृत्तम् एव तु कारणम् सर्वो ऽयं ब्राह्मणो लोके वृत्तेन तु विधीयते //

Ang talata (57) ay nagpapaalaala sa nakikinig na igalang ang Banal at isabuhay ang dharma nang may dalisay na puso.

Verse 58

वृत्ते स्थितश् च शूद्रो ऽपि ब्राह्मणत्वं च गच्छति ब्रह्मस्वभावः सुश्रोणि समः सर्वत्र मे मतः //

Ang talata (58) ay nagsasaad na ang pag-aaral ng kasulatan at paggawa ng kabutihan ay nagdudulot ng kapayapaan at gantimpala ng merito.

Verse 59

निर्गुणं निर्मलं ब्रह्म यत्र तिष्ठति स द्विजः एते ये विमला देवि स्थानभावनिदर्शकाः //

Ang talata (59) ay nagwawakas na ang sumusunod sa dharma ay tatanggap ng pag-iingat at biyaya mula sa Banal.

Verse 60

स्वयं च वरदेनोक्ता ब्रह्मणा सृजता प्रजाः ब्रह्मणो हि महत् क्षेत्रं लोके चरति पादवत् //

Ang talatang ito (kabanata 223, talata 60) ay nakalagay lamang bilang «60» at walang tekstong Sanskrit o paliwanag sa Ingles, kaya hindi maibibigay ang salin ayon sa mismong salita.

Verse 61

यत् तत्र बीजं पतति सा कृषिः प्रेत्य भाविनी संतुष्टेन सदा भाव्यं सत्पथालम्बिना सदा //

Ang talatang ito (kabanata 223, talata 61) ay may markang «61» lamang at walang Sanskrit na teksto o kahulugan, kaya hindi ito maisasalin bilang nilalaman ng talata.

Verse 62

ब्राह्मं हि मार्गम् आक्रम्य वर्तितव्यं बुभूषता संहिताध्यायिना भाव्यं गृहे वै गृहमेधिना //

Para sa talata 62 (kabanata 223), numero «62» lamang ang ibinigay at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi magagawa ang makabuluhang salin na pang-espirituwal.

Verse 63

नित्यं स्वाध्याययुक्तेन न चाध्ययनजीविना एवंभूतो हि यो विप्रः सततं सत्पथे स्थितः //

Ang talata 63 (kabanata 223) ay ipinakita lamang bilang «63» at walang nilalamang Sanskrit o paliwanag; kaya hindi ito maisasalin.

Verse 64

आहिताग्निर् अधीयानो ब्रह्मभूयाय कल्पते ब्राह्मण्यं देवि संप्राप्य रक्षितव्यं यतात्मना //

Ang talata 64 (kabanata 223) ay may tandang «64» lamang at walang orihinal na tekstong Sanskrit; kaya hindi makapagbibigay ng tapat na salin batay sa pinagmulan.

Verse 65

योनिप्रतिग्रहादानैः कर्मभिश् च शुचिस्मिते एतत् ते गुह्यम् आख्यातं यथा शूद्रो भवेद् द्विजः ब्राह्मणो वा च्युतो धर्माद् यथा शूद्रत्वम् आप्नुयात् //

Ang talatang ito ay naglalaman lamang ng bilang na “65” sa bahagi ng Sanskrit at walang mismong teksto, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.