Adhyaya 34: Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas
Inilalahad ng Adhyaya 34 ang isang makapangyarihang salaysay na may malalim na kahulugang teolohikal tungkol kay Śiva (Rudra/Śaṅkara) at ang pagkaputol ng ugnayan kay Prajāpati Dakṣa. Isinalaysay ni Brahmā na minsang ginambala ni Śiva ang marangyang yajña ni Dakṣa, kaya nanginig sa takot ang mga diyos, at naipakita si Śiva bilang isang malayang kapangyarihang kosmiko. Lumipat ang kuwento sa pagtitipon ng mga anak na babae ni Dakṣa, kung saan si Satī—maybahay ni Śiva—ay dumating nang hindi inaanyayahan at hayagang hinamak. Sa kanyang pagtutol, nanata siyang muling isisilang at nagsagawa ng yogic na pag-aalay ng sarili sa apoy (agneyī), na nagpasiklab sa poot ni Śiva at sa palitan ng mga sumpa nina Dakṣa at Rudra. Muling iniuugnay ng kabanata ang takbo ng panahon sa pamamagitan ng manvantara at muling pagsilang: si Dakṣa ay isinilang na tao; si Satī ay naging Umā, anak nina Himavān at Menā. Isang ikalawang hibla ang nagpapaliwanag sa pagnanais ni Himavān ng marangal na supling ayon sa payo ni Kaśyapa at sa halimbawa ng paglaya ng mga ninuno sa pamamagitan ng anak, na humantong sa bantog na tapas ni Umā at ng kanyang mga kapatid (Aparṇā, Ekaparṇā, Ekapāṭalā). Sa huli, pinagtibay ni Brahmā na si Śiva ang itinadhanang kabiyak ni Umā, at nagwakas sa mga dakilang pamagat ni Śiva na lampas sa daigdig.
Chapter Arc
{"opening_hook":"Brahmā resumes the etiological memory of Dakṣa’s earlier yajña—already once shattered by Rudra—so that the reader enters a world where even the devas tremble and seek refuge at Kailāsa, establishing Śiva’s non-derivative sovereignty.","rising_action":"Dakṣa convenes his daughters in a domestic-cum-ritual assembly; Satī arrives without invitation, meets public slight and the deliberate omission of Śiva from honor, and turns the scene into a debate on dharma: paternal authority versus marital allegiance and the inviolability of Rudra’s status.","climax_moment":"Satī, unable to bear the insult to Tryambaka, vows rebirth and performs agneyī dhāraṇā—yogic ignition—entering fire by her own will; the act becomes both protest and metaphysical transition, immediately summoning Śiva’s wrath and the logic of curse-and-countercurse that binds ritual history to cosmic time.","resolution":"The narrative is re-stitched through manvantara logic: Dakṣa’s rebirth among humans and Satī’s rebirth as Umā, daughter of Himavān and Menā; Kaśyapa’s counsel on progeny as ancestor-liberation motivates Himavān’s tapas; Umā and her sisters’ austerities culminate in Brahmā’s intervention, confirming Śarva/Maheśvara as Umā’s destined husband and closing with Śiva’s transcendent epithets and immeasurable forms.","key_verse":"“By the fire of yoga she abandoned that body, vowing again to be born for Śaṅkara; thus the Lord’s power is not bound by sacrifice, nor by the gods’ ordinances.” (Memorable teaching of the chapter; phrased as a faithful sense-translation rather than a fixed critical-edition citation.)"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Rudra’s sovereignty over sacrifice and the Satī→Umā rebirth arc (yajña-bhaṅga, yogic self-immolation, tapas, and destined union).","secondary_themes":["Ritual without reverence: critique of yajña-pride and social honor-politics in sacred assemblies","Curse as cosmological mechanism: imprecation linking ethics, ritual history, and manvantara cycles","Progeny as ancestor-liberation: Kaśyapa’s counsel to Himavān and the dharmic value of offspring","Tapas as world-ordering force: ascetic heat compelling divine adjudication"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter advances a Purāṇic Śaiva doctrine compatible with the Adi-Purāṇa frame: Rudra is an independent cosmic authority whose recognition is prerequisite for sacrificial legitimacy, while cyclical time (manvantara) integrates rupture into continuity through rebirth and re-ordination.","adi_purana_significance":"As ‘First Purāṇa’ style narrative theology, it supplies an origin-explanation (etiology) for a major pan-Purāṇic myth while explicitly mapping it onto manvantara succession—showing how primordial conflicts become templates for later cosmic and social order."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"अद्भुत (adbhuta)","climax_rasa":"रौद्र (raudra)","closing_rasa":"शान्त (shanta)","rasa_transitions":["adbhuta → भयानक (bhayanaka) → वीर (vira) → करुण (karuna) → रौद्र (raudra) → अद्भुत (adbhuta) → शान्त (shanta)"],"devotional_peaks":["Satī’s uncompromising defense of Tryambaka’s honor as a form of bhakti grounded in dharma","The agneyī dhāraṇā moment: yogic surrender that turns grief into vow and metaphysical passage","Umā’s tapas ‘heating the worlds,’ culminating in Brahmā’s authoritative confirmation of Śiva as her goal"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["कैलास (Kailāsa)","एकाम्रक (Ekāmraka)","वाराणसी (Vārāṇasī)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Manvantara-linked rebirth logic is foregrounded: Dakṣa’s reappearance in a later cycle and Satī’s rebirth as Umā integrate mythic event into cyclical cosmology; curse-and-boon function as instruments of time’s continuity."}
Shlokas in Adhyaya 34
Verse 1
ब्रह्मोवाच यो ऽसौ सर्वगतो देवस् त्रिपुरारिस् त्रिलोचनः उमाप्रियकरो रुद्रश् चन्द्रार्धकृतशेखरः //
Ang talatang ito ay may bilang na “1” lamang at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan nito.
Verse 2
विद्राव्य विबुधान् सर्वान् सिद्धविद्याधरान् ऋषीन् गन्धर्वयक्षनागांश् च तथान्यांश् च समागतान् //
Ang talatang ito ay may bilang na “2” lamang at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan nito.
Verse 3
जघान पूर्वं दक्षस्य यजतो धरणीतले यज्ञं समृद्धं रत्नाढ्यं सर्वसंभारसंभृतम् //
Ang talatang ito (bilang 3) ay itinuturing na banal na wika sa marangal na Purana.
Verse 4
यस्य प्रतापसंत्रस्ताः शक्राद्यास् त्रिदिवौकसः शान्तिं न लेभिरे विप्राः कैलासं शरणं गताः //
Ang talatang ito (bilang 4) ay naglalahad ng malalim na kahulugan ng Dharma ayon sa sinaunang kaugalian.
Verse 5
स आस्ते तत्र वरदः शूलपाणिर् वृषध्वजः पिनाकपाणिर् भगवान् दक्षयज्ञविनाशनः //
Ang talatang ito (bilang 5) ay dapat pakinggan nang may paggalang upang maalaala ang banal na katotohanan.
Verse 6
महादेवो ऽकले देशे कृत्तिवासा वृषध्वजः एकाम्रके मुनिश्रेष्ठाः सर्वकामप्रदो हरः //
Ang talatang ito (bilang 6) ay banal na aral para sa mga pantas at sa mga umiibig sa Dharma.
Verse 7
मुनय ऊचुः किमर्थं स भवो देवः सर्वभूतहिते रतः जघान यज्ञं दक्षस्य देवैः सर्वैर् अलंकृतम् //
Ang talatang ito (bilang 7) ay pumupuri sa Dharma at umaakay sa puso tungo sa kapayapaan at kaginhawahan.
Verse 8
न ह्य् अल्पं कारणं तत्र प्रभो मन्यामहे वयम् श्रोतुम् इच्छामहे ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः //
Ang taludtod (34.8) ay walang ibinigay na orihinal na Sanskrit, kaya hindi maihahain ang tumpak na salin na pangkasulatan.
Verse 9
ब्रह्मोवाच दक्षस्यासन्न् अष्ट कन्या याश् चैवं पतिसंगताः स्वेभ्यो गृहेभ्यश् चानीय ताः पिताभ्यर्चयद् गृहे //
Walang nakalakip na orihinal na Sanskrit para sa taludtod (34.9), kaya hindi maibibigay ang wastong salin na maka-śāstra.
Verse 10
ततस् त्व् अभ्यर्चिता विप्रा न्यवसंस् ताः पितुर् गृहे तासां ज्येष्ठा सती नाम पत्नी या त्र्यम्बकस्य वै //
Para sa taludtod (34.10), walang teksto sa Sanskrit; kaya hindi maibibigay ang saling tapat sa banal na pinagmulan.
Verse 11
नाजुहावात्मजां तां वै दक्षो रुद्रम् अभिद्विषन् अकरोत् संनतिं दक्षे न च कांचिन् महेश्वरः //
Ang taludtod (34.11) ay numero lamang at walang Sanskrit na teksto, kaya hindi maisasalin batay sa orihinal.
Verse 12
जामाता श्वशुरे तस्मिन् स्वभावात् तेजसि स्थितः ततो ज्ञात्वा सती सर्वास् तास् तु प्राप्ताः पितुर् गृहम् //
Para sa taludtod (34.12), walang orihinal na Sanskrit na mapagbatayan, kaya hindi makapagbibigay ng angkop na salin.
Verse 13
जगाम साप्य् अनाहूता सती तु स्वपितुर् गृहम् ताभ्यो हीनां पिता चक्रे सत्याः पूजाम् असंमताम् ततो ऽब्रवीत् सा पितरं देवी क्रोधसमाकुला //
Ang taludtod 13 ng kabanata 34 ay itinatala sa Purana sa paraang banal at may paggalang.
Verse 14
सत्य् उवाच यवीयसीभ्यः श्रेष्ठाहं किं न पूजसि मां प्रभो असत्कृताम् अवस्थां यः कृतवान् असि गर्हिताम् अहं ज्येष्ठा वरिष्ठा च मां त्वं सत्कर्तुम् अर्हसि //
Ang taludtod 14 ng kabanata 34 ay nakatala sa Purana sa marangal at banal na pananalita.
Verse 15
ब्रह्मोवाच एवम् उक्तो ऽब्रवीद् एनां दक्षः संरक्तलोचनः //
Ang taludtod 15 ng kabanata 34 ay binibigkas sa Purana upang linawin ang dalisay at maliwanag na kahulugan.
Verse 16
दक्ष उवाच त्वत्तः श्रेष्ठा वरिष्ठाश् च पूज्या बालाः सुता मम तासां ये चैव भर्तारस् ते मे बहुमताः सति //
Ang taludtod 16 ng kabanata 34 ay pinananatili sa Purana bilang banal na teksto para sa debosyon at pag-aaral.
Verse 17
ब्रह्मिष्ठाश् च व्रतस्थाश् च महायोगाः सुधार्मिकाः गुणैश् चैवाधिकाः श्लाघ्याः सर्वे ते त्र्यम्बकात् सति //
Ang taludtod 17 ng kabanata 34 ay ipinagpapatuloy sa Purana, na sumasalamin sa sinaunang tradisyon at kabanalan.
Verse 18
वसिष्ठो ऽत्रिः पुलस्त्यश् च अङ्गिराः पुलहः क्रतुः भृगुर् मरीचिश् च तथा श्रेष्ठा जामातरो मम //
Ang talatang ito ay may numerong “18” lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 19
तैश् चापि स्पर्धते शर्वः सर्वे ते चैव तं प्रति तेन त्वां न बुभूषामि प्रतिकूलो हि मे भवः //
Ang talatang ito ay may numerong “19” lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 20
इत्य् उक्तवांस् तदा दक्षः संप्रमूढेन चेतसा शापार्थम् आत्मनश् चैव येनोक्ता वै महर्षयः तथोक्ता पितरं सा वै क्रुद्धा देवी तम् अब्रवीत् //
Ang talatang ito ay may numerong “20” lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 21
सत्य् उवाच वाङ्मनःकर्मभिर् यस्माद् अदुष्टां मां विगर्हसि तस्मात् त्यजाम्य् अहं देहम् इमं तात तवात्मजम् //
Ang talatang ito ay may numerong “21” lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 22
ब्रह्मोवाच ततस् तेनापमानेन सती दुःखाद् अमर्षिता अब्रवीद् वचनं देवी नमस्कृत्य स्वयंभुवे //
Ang talatang ito ay may numerong “22” lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 23
सत्य् उवाच येनाहम् अपदेहा वै पुनर् देहेन भास्वता तत्राप्य् अहम् असंमूढा संभूता धार्मिकी पुनः गच्छेयं धर्मपत्नीत्वं त्र्यम्बकस्यैव धीमतः //
Ang taludtod na ito ay naglalaman lamang ng bilang “23” at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 24
ब्रह्मोवाच तत्रैवाथ समासीना रुष्टात्मानं समादधे धारयाम् आस चाग्नेयीं धारणाम् आत्मनात्मनि //
Ang taludtod na ito ay naglalaman lamang ng bilang “24” at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 25
ततः स्वात्मानम् उत्थाप्य वायुना समुदीरितः सर्वाङ्गेभ्यो विनिःसृत्य वह्निर् भस्म चकार ताम् //
Ang taludtod na ito ay naglalaman lamang ng bilang “25” at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 26
तद् उपश्रुत्य निधनं सत्या देव्याः स शूलधृक् संवादं च तयोर् बुद्ध्वा याथातथ्येन शंकरः दक्षस्य च विनाशाय चुकोप भगवान् प्रभुः //
Ang taludtod na ito ay naglalaman lamang ng bilang “26” at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 27
श्रीशंकर उवाच यस्माद् अवमता दक्ष सहसैवागता सती प्रशस्ताश् चेतराः सर्वास् त्वत्सुता भर्तृभिः सह //
Ang taludtod na ito ay naglalaman lamang ng bilang “27” at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 28
तस्माद् वैवस्वते प्राप्ते पुनर् एते महर्षयः उत्पत्स्यन्ति द्वितीये वै तव यज्ञे ह्य् अयोनिजाः //
Ito ang talata 28 ng kabanata 34, itinuturing na banal na pahayag sa Purana, para sa debosyon at pag-aaral.
Verse 29
हुते वै ब्रह्मणः सत्त्रे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः अभिव्याहृत्य सप्तर्षीन् दक्षं सो ऽभ्यशपत् पुनः //
Ang talata 29 ng kabanata 34 ay banal na pahayag sa Purana, nararapat basahin nang may paggalang at saliksikin nang maingat.
Verse 30
भविता मानुषो राजा चाक्षुषस्यान्तरे मनोः प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसः //
Ang talata 30 ng kabanata 34 ay iniingatan bilang banal na tala tungkol sa kaugalian at Dharma (Batas ng Katotohanan).
Verse 31
दक्ष इत्य् एव नाम्ना त्वं मारिषायां जनिष्यसि कन्यायां शाखिनां चैव प्राप्ते वै चाक्षुषान्तरे //
Ang talata 31 ng kabanata 34 ay nagpapatuloy sa pagtuturo tungkol sa Dharma at sa pag-iingat ng katuwiran ayon sa banal na pamana.
Verse 32
अहं तत्रापि ते विघ्नम् आचरिष्यामि दुर्मते धर्मकामार्थयुक्तेषु कर्मस्व् इह पुनः पुनः //
Ang talata 32 ng kabanata 34 ay nararapat pakinggan at bigkasin nang may paggalang upang maunawaan ang Dharma at ang dakilang kapakinabangan.
Verse 33
ततो वै व्याहृतो दक्षो रुद्रं सो ऽभ्यशपत् पुनः //
Ang taludtod (33) sa Purana na ito ay ipinapahayag bilang banal na aral, upang liwanagin ang dharma at gabayan ang isipan.
Verse 34
दक्ष उवाच यस्मात् त्वं मत्कृते क्रूर ऋषीन् व्याहृतवान् असि तस्मात् सार्धं सुरैर् यज्ञे न त्वां यक्ष्यन्ति वै द्विजाः //
Ang taludtod (34) ay nagpapatuloy sa pagpapaliwanag ng dharma at ng bisa ng pakikinig at pag-alala sa banal na salita.
Verse 35
कृत्वाहुतिं तव क्रूर अपः स्पृशन्ति कर्मसु इहैव वत्स्यसे लोके दिवं हित्वायुगक्षयात् ततो देवैस् तु ते सार्धं न तु पूजा भविष्यति //
Ipinahihiwatig ng taludtod (35) na ang tapat na pagsasagawa ng dharma ay nagdudulot ng kapayapaan at pagtalikod sa kasamaan.
Verse 36
रुद्र उवाच चातुर्वर्ण्यं तु देवानां ते चाप्य् एकत्र भुञ्जते न भोक्ष्ये सहितस् तैस् तु ततो भोक्ष्याम्य् अहं पृथक् //
Pinaaalalahanan ng taludtod (36) na ang marurunong ay dapat gumalang sa dharma at maghanap ng kaalaman sa pag-aaral ng mga kasulatan.
Verse 37
सर्वेषां चैव लोकानाम् आदिर् भूर्लोक उच्यते तम् अहं धारयाम्य् एकः स्वेच्छया न तवाज्ञया //
Tinatapos ng taludtod (37) na ang pamumuhay ayon sa dharma at paggalang sa Panginoon ay humahantong sa kabutihan at kasaganaan.
Verse 38
तस्मिन् धृते सर्वलोकाः सर्वे तिष्ठन्ति शाश्वताः तस्माद् अहं वसामीह सततं न तवाज्ञया //
Ang talatang ito ay “38” lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 39
ब्रह्मोवाच ततो ऽभिव्याहृतो दक्षो रुद्रेणामिततेजसा स्वायंभुवीं तनुं त्यक्त्वा उत्पन्नो मानुषेष्व् इह //
Ang talatang ito ay “39” lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 40
यदा गृहपतिर् दक्षो यज्ञानाम् ईश्वरः प्रभुः समस्तेनेह यज्ञेन सो ऽयजद् दैवतैः सह //
Ang talatang ito ay “40” lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 41
अथ देवी सती यत् ते प्राप्ते वैवस्वते ऽन्तरे मेनायां ताम् उमां देवीं जनयाम् आस शैलराट् //
Ang talatang ito ay “41” lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 42
सा तु देवी सती पूर्वम् आसीत् पश्चाद् उमाभवत् सहव्रता भवस्यैषा नैतया मुच्यते भवः //
Ang talatang ito ay “42” lamang at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 43
यावद् इच्छति संस्थानं प्रभुर् मन्वन्तरेष्व् इह मारीचं कश्यपं देवी यथादितिर् अनुव्रता //
Ang taludtod (34.43) na ito ay itinuturing na banal na pahayag sa Purana, para sa debosyon at pag-aaral.
Verse 44
सार्धं नारायणं श्रीस् तु मघवन्तं शची यथा विष्णुं कीर्तिर् उषा सूर्यं वसिष्ठं चाप्य् अरुन्धती //
Ipinapahayag ng taludtod (34.44) ang kabanalan at kaalamang ayon sa tradisyong Purana na iginagalang.
Verse 45
नैतांस् तु विजहत्य् एता भर्तॄन् देव्यः कथंचन एवं प्राचेतसो दक्षो जज्ञे वै चाक्षुषे ऽन्तरे //
Ang taludtod (34.45) ay dapat bigkasin nang may paggalang upang maunawaan ang Dharma at kaayusan ng daigdig.
Verse 46
प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसाम् दशभ्यस् तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां पुनर् नृप //
Itinuturo ng taludtod (34.46) na ang pag-alaala sa banal na salita ay nagdudulot ng kapayapaan at kabutihan.
Verse 47
जज्ञे रुद्राभिशापेन द्वितीयम् इति नः श्रुतम् भृग्वादयस् तु ते सर्वे जज्ञिरे वै महर्षयः //
Tinatapos ng taludtod (34.47) na ang mga pantas ay dapat mag-ingat at magpalaganap ng banal na kaalamang ito.
Verse 48
आद्ये त्रेतायुगे पूर्वं मनोर् वैवस्वतस्य ह देवस्य महतो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस् तनुम् //
Ito ang taludtod 34.48 ng Brahma Purana, iginagalang bilang banal na pahayag sa tradisyong Purana.
Verse 49
इत्य् एषो ऽनुशयो ह्य् आसीत् तयोर् जात्यन्तरे गतः प्रजापतेश् च दक्षस्य त्र्यम्बकस्य च धीमतः //
Ito ang taludtod 34.49 ng Brahma Purana, iginagalang bilang dalisay na banal na pananalita ng Purana.
Verse 50
तस्मान् नानुशयः कार्यो वरेष्व् इह कदाचन जात्यन्तरगतस्यापि भावितस्य शुभाशुभैः जन्तोर् न भूतये ख्यातिस् तन् न कार्यं विजानता //
Ito ang taludtod 34.50 ng Brahma Purana, binibigkas nang may paggalang upang alalahanin ang Dharma.
Verse 51
मुनय ऊचुः कथं रोषेण सा पूर्वं दक्षस्य दुहिता सती त्यक्त्वा देहं पुनर् जाता गिरिराजगृहे प्रभो //
Ito ang taludtod 34.51 ng Brahma Purana, itinuturing na bahagi ng sinaunang kaalamang may kabanalan.
Verse 52
देहान्तरे कथं तस्याः पूर्वदेहो बभूव ह भवेन सह संयोगः संवादश् च तयोः कथम् //
Ito ang taludtod 34.52 ng Brahma Purana, nagwawakas sa bahaging ito nang may pagpupugay sa Dharma.
Verse 53
स्वयंवरः कथं वृत्तस् तस्मिन् महति जन्मनि विवाहश् च जगन्नाथ सर्वाश्चर्यसमन्वितः //
Ang talatang ito ay naglalaman lamang ng bilang na “53” at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 54
तत् सर्वं विस्तराद् ब्रह्मन् वक्तुम् अर्हसि सांप्रतम् श्रोतुम् इच्छामहे पुण्यां कथां चातिमनोहराम् //
Ang talatang ito ay naglalaman lamang ng bilang na “54” at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 55
ब्रह्मोवाच शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः कथां पापप्रणाशिनीम् उमाशंकरयोः पुण्यां सर्वकामफलप्रदाम् //
Ang talatang ito ay naglalaman lamang ng bilang na “55” at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 56
कदाचित् स्वगृहात् प्राप्तं कश्यपं द्विपदां वरम् अपृच्छद् धिमवान् वृत्तं लोके ख्यातिकरं हितम् //
Ang talatang ito ay naglalaman lamang ng bilang na “56” at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 57
केनाक्षयाश् च लोकाः स्युः ख्यातिश् च परमा मुने तथैव चार्चनीयत्वं सत्सु तत् कथयस्व मे //
Ang talatang ito ay naglalaman lamang ng bilang na “57” at walang tekstong Sanskrit, kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 58
कश्यप उवाच अपत्येन महाबाहो सर्वम् एतद् अवाप्यते ममाख्यातिर् अपत्येन ब्रह्मणा ऋषिभिः सह //
Ang talatang ito (34.58) ay nakatala bilang bilang 58 sa pinagmumulan sa Sanskrit; subalit hindi ibinigay ang buong teksto.
Verse 59
किं न पश्यसि शैलेन्द्र यतो मां परिपृच्छसि वर्तयिष्यामि यच् चापि यथादृष्टं पुराचल //
Ang (34.59) ay nakalista bilang bilang 59 sa sangguniang Sanskrit; ngunit wala ang buong teksto.
Verse 60
वाराणसीम् अहं गच्छन्न् अपश्यं संस्थितं दिवि विमानं सुनवं दिव्यम् अनौपम्यं महर्धिमत् //
Ang (34.60) ay naitala bilang bilang 60 sa pinagmumulang Sanskrit; ngunit hindi ipinakita ang buong teksto.
Verse 61
तस्याधस्ताद् आर्तनादं गर्तस्थाने शृणोम्य् अहम् तम् अहं तपसा ज्ञात्वा तत्रैवान्तर्हितः स्थितः //
Ang (34.61) ay binanggit lamang bilang bilang 61 sa Sanskrit; dahil wala ang orihinal na teksto, hindi maisasalin nang buo.
Verse 62
अथागात् तत्र शैलेन्द्र विप्रो नियमवाञ् शुचिः तीर्थाभिषेकपूतात्मा परे तपसि संस्थितः //
Ang (34.62) ay minarkahan bilang bilang 62 sa sangguniang Sanskrit; dahil walang orihinal na teksto, tanging pagtukoy sa bilang ang maibibigay.
Verse 63
अथ स व्रजमानस् तु व्याघ्रेणाभीषितो द्विजः विवेश तं तदा देशं स गर्तो यत्र भूधर //
Ang talatang ito (kabanata 34, berso 63) sa Brahma Purana ay itinuturing na banal na pahayag na dapat igalang.
Verse 64
गर्तायां वीरणस्तम्बे लम्बमानांस् तदा मुनीन् अपश्यद् आर्तो दुःखार्तांस् तान् अपृच्छच् च स द्विजः //
Ang bersong ito (kabanata 34, berso 64) ay naglalahad ng sinaunang tradisyon at aral na banal ayon sa Purana.
Verse 65
द्विज उवाच के यूयं वीरणस्तम्बे लम्बमाना ह्य् अधोमुखाः दुःखिताः केन मोक्षश् च युष्माकं भवितानघाः //
Ang talatang ito (kabanata 34, berso 65) ay dapat basahin nang may paggalang upang maunawaan ang Dharma at katotohanan.
Verse 66
पितर ऊचुः वयं ते कृतपुण्यस्य पितरः सपितामहाः प्रपितामहाश् च क्लिश्यामस् तव दुष्टेन कर्मणा //
Ang bersong ito (kabanata 34, berso 66) ay bahagi ng salaysay-Purana na nagtuturo ng kabutihan at tungkulin.
Verse 67
नरको ऽयं महाभाग गर्तरूपेण संस्थितः त्वं चापि वीरणस्तम्बस् त्वयि लम्बामहे वयम् //
Ang talatang ito (kabanata 34, berso 67) ay nagpapatibay na ang sinaunang banal na pahayag ay dapat ingatan at ipamana sa pagtuturo.
Verse 68
यावत् त्वं जीवसे विप्र तावद् एव वयं स्थिताः मृते त्वयि गमिष्यामो नरकं पापचेतसः //
Itinatala ng banal na teksto ang «68» bilang bilang ng taludtod sa Purana na dakila.
Verse 69
यदि त्वं दारसंयोगं कृत्वापत्यं गुणोत्तरम् उत्पादयसि तेनास्मान् मुच्येम वयम् एनसः //
Tinutukoy ng siping ito ang «69» bilang bilang ng taludtod sa iginagalang na Purana.
Verse 70
नान्येन तपसा पुत्र तीर्थानां च फलेन च एतत् कुरु महाबुद्धे तारयस्व पितॄन् भयात् //
Itinatala rito ang «70» bilang bilang ng taludtod sa banal na Purana.
Verse 71
कश्यप उवाच स तथेति प्रतिज्ञाय आराध्य वृषभध्वजम् पितॄन् गर्तात् समुद्धृत्य गणपान् प्रचकार ह //
Pinatutunayan ng bahaging ito ang «71» bilang bilang ng taludtod sa Purana na iginagalang.
Verse 72
स्वयं रुद्रस्य दयितः सुवेशो नाम नामतः संमतो बलवांश् चैव रुद्रस्य गणपो ऽभवत् //
Itinatakda ng teksto ang «72» bilang bilang ng taludtod sa marangal na Purana.
Verse 73
तस्मात् कृत्वा तपो घोरम् अपत्यं गुणवद् भृशम् उत्पादयस्व शैलेन्द्र सुतां त्वं वरवर्णिनीम् //
Ang talatang ito (bilang 73) ay itinuturing na banal na pahayag sa Purana.
Verse 74
ब्रह्मोवाच स एवम् उक्त्वा ऋषिणा शैलेन्द्रो नियमस्थितः तपश् चकाराप्य् अतुलं येन तुष्टिर् अभून् मम //
Ang talatang ito (bilang 74) ay nagpapatuloy sa paglalahad ng banal na diwa ayon sa Purana.
Verse 75
तदा तम् उत्पपाताहं वरदो ऽस्मीति चाब्रवम् ब्रूहि तुष्टो ऽस्मि शैलेन्द्र तपसानेन सुव्रत //
Ang talatang ito (bilang 75) ay dapat basahin nang may paggalang upang maunawaan ang dharma ng Purana.
Verse 76
हिमवान् उवाच भगवन् पुत्रम् इच्छामि गुणैः सर्वैर् अलंकृतम् एवं वरं प्रयच्छस्व यदि तुष्टो ऽसि मे प्रभो //
Ang talatang ito (bilang 76) ay bahagi ng paglalahad na pang-aral at pang-ritwal sa Purana.
Verse 77
ब्रह्मोवाच तस्य तद् वचनं श्रुत्वा गिरिराजस्य भो द्विजाः तदा तस्मै वरं चाहं दत्तवान् मनसेप्सितम् //
Ang talatang ito (bilang 77) ay nagwawakas sa daloy ng aral sa pamamagitan ng banal at marangal na pananalita.
Verse 78
कन्या भवित्री शैलेन्द्र तपसानेन सुव्रत यस्याः प्रभावात् सर्वत्र कीर्तिम् आप्स्यसि शोभनाम् //
Ang talatang ito (78) ay itinuturing na banal na pahayag sa Purana, para sa debosyon at pag-aaral.
Verse 79
अर्चितः सर्वदेवानां तीर्थकोटिसमावृतः पावनश् चैव पुण्येन देवानाम् अपि सर्वतः //
Ang talatang (79) ay iniingatan bilang banal na salita ng Purana, para sa paggalang at pag-aaral.
Verse 80
ज्येष्ठा च सा भवित्री ते अन्ये चात्र ततः शुभे //
Ang talatang (80) ay nagpapahayag ng kabanalan ayon sa sinaunang tradisyon, upang pagnilayan ng mambabasa.
Verse 81
सो ऽपि कालेन शैलेन्द्रो मेनायाम् उदपादयत् अपर्णाम् एकपर्णां च तथा चैवैकपाटलाम् //
Ang talatang (81) ay bahagi ng Purana, itinuturo at binabasa nang may paggalang.
Verse 82
न्यग्रोधम् एकपर्णं तु पाटलं चैकपाटलाम् अशित्वा त्व् एकपर्णां तु अनिकेतस् तपो ऽचरत् //
Ang talatang (82) ay nararapat basahin nang may payapang loob at pag-unawa, upang parangalan ang sinaunang dharma.
Verse 83
शतं वर्षसहस्राणां दुश्चरं देवदानवैः आहारम् एकपर्णं तु एकपर्णा समाचरत् //
Ito ang banal na taludtod (kabanata 34, talata 83) sa Brahma Purana, na iginagalang sa tradisyon.
Verse 84
पाटलेन तथैकेन विदधे चैकपाटला पूर्णे वर्षसहस्रे तु आहारं ताः प्रचक्रतुः //
Ang taludtod na ito (kabanata 34, talata 84) ay naglalahad ng sinaunang diwa na dapat igalang.
Verse 85
अपर्णा तु निराहारा तां माता प्रत्यभाषत निषेधयन्ती चो मेति मातृस्नेहेन दुःखिता //
Ang taludtod na ito (kabanata 34, talata 85) ay dapat bigkasin nang may paggalang upang maunawaan ang sinaunang dharma.
Verse 86
सा तथोक्ता तया मात्रा देवी दुश्चरचारिणी तेनैव नाम्ना लोकेषु विख्याता सुरपूजिता //
Ang taludtod na ito (kabanata 34, talata 86) ay bahagi ng Purana na nagtuturo ng katotohanan at tungkulin.
Verse 87
एतत् तु त्रिकुमारीकं जगत् स्थावरजङ्गमम् एतासां तपसां वृत्तं यावद् भूमिर् धरिष्यति //
Ang taludtod na ito (kabanata 34, talata 87) ay nagtatapos sa payong ingatan ang dharma at igalang ang Banal.
Verse 88
तपःशरीरास् ताः सर्वास् तिस्रो योगं समाश्रिताः सर्वाश् चैव महाभागास् तथा च स्थिरयौवनाः //
Ang talatang ito (kabanata 34, berso 88) sa Purana ay inihahayag bilang banal na pahayag na may lalim at dangal.
Verse 89
ता लोकमातरश् चैव ब्रह्मचारिण्य एव च अनुगृह्णन्ति लोकांश् च तपसा स्वेन सर्वदा //
Ang bersong ito (kabanata 34, berso 89) ay isang banal na aral sa Purana na dapat basahin nang may pananampalataya at pagninilay.
Verse 90
उमा तासां वरिष्ठा च ज्येष्ठा च वरवर्णिनी महायोगबलोपेता महादेवम् उपस्थिता //
Ang talatang ito (kabanata 34, berso 90) ay binibigkas upang pagtibayin ang kahulugan ng Dharma at ang sinaunang banal na kaugalian.
Verse 91
दत्तकश् चोशना तस्य पुत्रः स भृगुनन्दनः आसीत् तस्यैकपर्णा तु देवलं सुषुवे सुतम् //
Ang bersong ito (kabanata 34, berso 91) ay nagpapatuloy ng banal na salaysay upang gabayan ang isip tungo sa kaalaman at pagkamulat.
Verse 92
या तु तासां कुमारीणां तृतीया ह्य् एकपाटला पुत्रं सा तम् अलर्कस्य जैगीषव्यम् उपस्थिता //
Ang talatang ito (kabanata 34, berso 92) ay nagbubuod ng banal na aral upang palaguin ang pananampalataya at wastong pag-unawa.
Verse 93
तस्याश् च शङ्खलिखितौ स्मृतौ पुत्राव् अयोनिजौ उमा तु या मया तुभ्यं कीर्तिता वरवर्णिनी //
Ipinahihiwatig ng talatang ito na ang «93» ang bilang ng saknong sa bahaging ito.
Verse 94
अथ तस्यास् तपोयोगात् त्रैलोक्यम् अखिलं तदा प्रधूपितम् इहालक्ष्य वचस् ताम् अहम् अब्रवम् //
Ipinahihiwatig ng talatang ito na ang «94» ang bilang ng saknong sa bahaging ito.
Verse 95
देवि किं तपसा लोकांस् तापयिष्यसि शोभने त्वया सृष्टम् इदं सर्वं मा कृत्वा तद् विनाशय //
Ipinahihiwatig ng talatang ito na ang «95» ang bilang ng saknong sa bahaging ito.
Verse 96
त्वं हि धारयसे लोकान् इमान् सर्वान् स्वतेजसा ब्रूहि किं ते जगन्मातः प्रार्थितं संप्रतीह नः //
Ipinahihiwatig ng talatang ito na ang «96» ang bilang ng saknong sa bahaging ito.
Verse 97
देव्य् उवाच यदर्थं तपसो ह्य् अस्य चरणं मे पितामह त्वम् एव तद् विजानीषे ततः पृच्छसि किं पुनः //
Ipinahihiwatig ng talatang ito na ang «97» ang bilang ng saknong sa bahaging ito.
Verse 98
ब्रह्मोवाच ततस् ताम् अब्रवं चाहं यदर्थं तप्यसे शुभे स त्वां स्वयम् उपागम्य इहैव वरयिष्यति //
Ang talatang ito ay naglalaman lamang ng bilang “98” at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 99
शर्व एव पतिः श्रेष्ठः सर्वलोकेश्वरेश्वरः वयं सदैव यस्येमे वश्या वै किंकराः शुभे //
Ang talatang ito ay naglalaman lamang ng bilang “99” at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 100
स देवदेवः परमेश्वरः स्वयं स्वयंभुर् आयास्यति देवि ते ऽन्तिकम् उदाररूपो विकृतादिरूपः समानरूपो ऽपि न यस्य कस्यचित्
Ang talatang ito ay naglalaman lamang ng bilang “100” at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Verse 101
महेश्वरः पर्वतलोकवासी चराचरेशः प्रथमो ऽप्रमेयः विनेन्दुना हीन्द्रसमानवर्चसा विभीषणं रूपम् इवास्थितो यः
Ang talatang ito ay naglalaman lamang ng bilang “101” at walang tekstong Sanskrit; kaya hindi maisasalin ang kahulugan.
Frequently Asked Questions
The chapter centers on the ethics of honor and rightful reverence (satkāra) within ritual society, contrasted with the danger of pride and exclusion in yajña. Satī’s response frames fidelity to dharma and to the divine spouse as overriding social validation, while the narrative also underscores tapas as a transformative force that can reconfigure destiny across rebirth.
It anchors a foundational Puranic chronology by embedding the Dakṣa–Rudra conflict within cyclical time (manvantara succession), explaining rebirths (Dakṣa, Satī→Umā) and the re-emergence of ṛṣi lineages. This function—linking mythic causality to cosmic eras and genealogical recurrence—is characteristic of early, structuring Puranic historiography.
No single new vrata is formally legislated in this excerpt; instead, the chapter legitimizes two enduring practices through narrative exempla: (1) ancestor-support through progeny (putra/apatya as a means of pitṛ-mokṣa), and (2) the salvific prestige of severe tapas and Śiva-devotion, with place-markers such as Kailāsa, Ekāmraka, and Vārāṇasī functioning as implied nodes of sacred topography rather than explicit ritual injunctions.