
Prahlāda’s Prayers Pacify Lord Nṛsiṁhadeva (Prahlāda-stuti and the Lord’s Benediction Offer)
Kaagad matapos mamatay si Hiraṇyakaśipu, nananatiling tensiyonado ang sansinukob: hindi makalapit sina Brahmā, Śiva, at ang mga deva sa mabangis na Nṛsiṁhadeva, at maging si Lakṣmī ay nag-aatubili sa di-pa-nakikitang anyo. Kaya ipinadala ni Brahmā si Prahlāda. Ang batang bhakta ay nagpatirapa; sa paghipo ng Panginoon ay napawi ang takot at agad na nalinis, at si Prahlāda ay nalubog sa masidhing samādhi. Ang mga panalangin niya ay umuusad nang malinaw: pagpapakumbaba dahil sa kapanganakang asura; pag-angat ng bhakti higit sa yaman, karunungan, o kapangyarihang yogic; pagdiin na ang Panginoon ay ganap sa Kanyang sarili (ang paglilingkod ay kapakinabangan ng deboto); ganap na pagsuko sa ilalim ng gulong ng panahon; at pagtanaw sa Panginoon bilang sanhi ng paglikha—kapwa transendente at nasa loob ng lahat. Tinatanggihan niya ang materyal na biyaya, pinupuna ang buhay na alipin ng pandama at ang “pagpapalaya” na parang propesyon, at nagwawakas sa habag—hinihiling ang pagliligtas hindi lamang para sa sarili kundi para sa nagdurusang daigdig. Napayapa sa mga banal na papuri, binitiwan ni Nṛsiṁhadeva ang galit at inalok si Prahlāda ng anumang pagpapala, inihahanda ang susunod: ang pagtanggi sa pag-enjoy ng pandama at ang huwaran ng bhakti na walang pagnanasa.
Verse 1
श्रीनारद उवाच एवं सुरादय: सर्वे ब्रह्मरुद्रपुर: सरा: । नोपैतुमशकन्मन्युसंरम्भं सुदुरासदम् ॥ १ ॥
Nagpatuloy si Nārada Muni: Kaya ang mga diyos, sa pangunguna nina Brahmā, Rudra (Śiva) at iba pa, ay hindi nangahas lumapit sa Panginoon noon, sapagkat ang Kanyang galit ay napakatindi at mahirap lapitan.
Verse 2
साक्षात् श्री: प्रेषिता देवैर्दृष्ट्वा तं महदद्भुतम् । अदृष्टाश्रुतपूर्वत्वात् सा नोपेयाय शङ्किता ॥ २ ॥
Hiniling ng mga diyos kay Lakṣmījī na siya ang lumapit sa Panginoon dahil sa takot nila. Ngunit kahit siya, nang makita ang dakila at kamangha-manghang anyong iyon—na hindi pa niya kailanman nakita o narinig—ay nag-alinlangan at hindi nakalapit.
Verse 3
प्रह्रादं प्रेषयामास ब्रह्मावस्थितमन्तिके । तात प्रशमयोपेहि स्वपित्रे कुपितं प्रभुम् ॥ ३ ॥
Pagkaraan, nakiusap si Brahmā kay Prahlāda na nakatayo malapit: “Anak, labis ang galit ni Śrī Nṛsiṁhadeva sa iyong amang asura; lumapit ka at payapain ang Panginoon.”
Verse 4
तथेति शनकै राजन्महाभागवतोऽर्भक: । उपेत्य भुवि कायेन ननाम विधृताञ्जलि: ॥ ४ ॥
Nagpatuloy si Nārada: “O Hari, bagaman bata pa, si Prahlāda na dakilang deboto ay nagsabing ‘gayon nga’ at sinunod ang salita ni Brahmā. Dahan-dahan siyang lumapit kay Śrī Nṛsiṁhadeva at nagpatirapa, nakatiklop ang mga kamay.”
Verse 5
स्वपादमूले पतितं तमर्भकं विलोक्य देव: कृपया परिप्लुत: । उत्थाप्य तच्छीर्ष्ण्यदधात्कराम्बुजं कालाहिवित्रस्तधियां कृताभयम् ॥ ५ ॥
Nang makita ni Śrī Nṛsiṁhadeva ang munting si Prahlāda na nakadapa sa paanan ng Kanyang mga lotus na paa, napuno Siya ng habag. Itinindig Niya si Prahlāda at ipinatong ang Kanyang lotus na kamay sa ulo nito—ang kamay na laging nagbibigay ng kawalang-takot sa mga deboto.
Verse 6
स तत्करस्पर्शधुताखिलाशुभ: सपद्यभिव्यक्तपरात्मदर्शन: । तत्पादपद्मं हृदि निर्वृतो दधौ हृष्यत्तनु: क्लिन्नहृदश्रुलोचन: ॥ ६ ॥
Sa paghipo ng kamay ni Śrī Nṛsiṁhadeva sa ulo ni Prahlāda, napawi ang lahat ng karumihan at makamundong pagnanasa. Agad na nahayag ang pagtanaw sa Paramātmā; nangilabot ang kanyang katawan sa ligaya, napuno ng pag-ibig ang puso, nabasa ng luha ang mga mata, at naitimo niya sa kaibuturan ng puso ang lotus na mga paa ng Panginoon.
Verse 7
अस्तौषीद्धरिमेकाग्रमनसा सुसमाहित: । प्रेमगद्गदया वाचा तन्न्यस्तहृदयेक्षण: ॥ ७ ॥
Itinuon ni Prahlāda ang isip at paningin kay Śrī Hari Nṛsiṁhadeva sa ganap na pagninilay. Pagkatapos, sa tinig na nanginginig sa pag-ibig, at ang puso’t mga mata’y nakatuon sa Kanya, nagsimula siyang maghandog ng mga panalangin ng papuri.
Verse 8
श्रीप्रह्राद उवाच ब्रह्मादय: सुरगणा मुनयोऽथ सिद्धा: सत्त्वैकतानगतयो वचसां प्रवाहै: । नाराधितुं पुरुगुणैरधुनापि पिप्रु: किं तोष्टुमर्हति स मे हरिरुग्रजाते: ॥ ८ ॥
Sinabi ni Prahlāda: Kahit si Brahmā at ang mga deva, ang mga muni at siddha na nakatuon sa sattva, ay hindi pa rin ganap na nakapagpasaya kay Bhagavān Hari na hitik sa mga katangian, kahit sa daloy ng pinakamainam na pananalita; paano pa akong isinilang sa angkan ng asura?
Verse 9
मन्ये धनाभिजनरूपतप:श्रुतौज- स्तेज:प्रभावबलपौरुषबुद्धियोगा: । नाराधनाय हि भवन्ति परस्य पुंसो भक्त्या तुतोष भगवान्गजयूथपाय ॥ ९ ॥
Sa palagay ko, ang yaman, marangal na angkan, kagandahan, pag-aayuno at tapat na pagsasanay, karunungan, husay ng mga pandama, ningning, impluwensiya, lakas, pagsisikap, talino, at kapangyarihang yoga ay hindi sapat upang pasayahin ang Kataas-taasang Panginoon; ngunit sa bhakti lamang Siya nalulugod, gaya ni Gajendra.
Verse 10
विप्राद् द्विषड्गुणयुतादरविन्दनाभ- पादारविन्दविमुखात् श्वपचं वरिष्ठम् । मन्ये तदर्पितमनोवचनेहितार्थ- प्राणं पुनाति स कुलं न तु भूरिमान: ॥ १० ॥
Itinuturing kong higit na dakila ang isang bhakta—kahit pa kumakain ng aso—na tumalikod man ang iba sa mga paa-lotong ni Padmanābha, sapagkat inialay niya ang isip, salita, gawa, yaman, at buhay sa Kataas-taasang Panginoon. Nililinis ng gayong bhakta ang buong angkan, samantalang ang mapagmataas na “brāhmaṇa” ay hindi man lamang nalilinis ang sarili.
Verse 11
नैवात्मन: प्रभुरयं निजलाभपूर्णो मानं जनादविदुष: करुणो वृणीते । यद् यज्जनो भगवते विदधीत मानं तच्चात्मने प्रतिमुखस्य यथा मुखश्री: ॥ ११ ॥
Ang Kataas-taasang Panginoon ay ganap na nasisiyahan sa Kanyang sarili; hindi Siya nangangailangan ng parangal mula sa di-nakaaalam. Sa Kanyang habag, anumang paggalang na iniaalay sa Bhagavān ay para rin sa kapakinabangan ng nag-aalay—gaya ng pag-ayos ng mukha, pati ang repleksiyon sa salamin ay nagiging maayos.
Verse 12
तस्मादहं विगतविक्लव ईश्वरस्य सर्वात्मना महि गृणामि यथा मनीषम् । नीचोऽजया गुणविसर्गमनुप्रविष्ट: पूयेत येन हि पुमाननुवर्णितेन ॥ १२ ॥
Kaya ako, nang walang pag-aalinlangan, ay aawit ng kaluwalhatian ng Panginoon nang buong puso, ayon sa abot ng aking pag-unawa. Sinumang nilalang na dahil sa kamangmangan at māyā ay napasok sa agos ng mga guṇa at napadpad sa buhay-materyal, ay maaaring luminis sa pamamagitan ng panalangin at pakikinig sa Kanyang mga papuri.
Verse 13
सर्वे ह्यमी विधिकरास्तव सत्त्वधाम्नो ब्रह्मादयो वयमिवेश न चोद्विजन्त: । क्षेमाय भूतय उतात्मसुखाय चास्य विक्रीडितं भगवतो रुचिरावतारै: ॥ १३ ॥
O Panginoon, ang mga diyos na pinangungunahan ni Brahmā ay tapat na mga lingkod sa iyong dalisay na kalagayan; kaya hindi sila nanginginig gaya namin. Ang paglitaw Mo sa nakapanghihilakbot na anyong ito ay sarili Mong līlā; ang iyong maririkit na avatāra ay para sa pag-iingat at ikabubuti ng sansinukob.
Verse 14
तद्यच्छ मन्युमसुरश्च हतस्त्वयाद्य मोदेत साधुरपि वृश्चिकसर्पहत्या । लोकाश्च निर्वृतिमिता: प्रतियन्ति सर्वे रूपं नृसिंह विभयाय जना: स्मरन्ति ॥ १४ ॥
O Nṛsiṁhadeva, ngayon ay napatay na ng Iyong kamay ang aking ama, ang dambuhalang si Hiraṇyakaśipu; kaya pakiusap, pahupain Mo ang Iyong galit. Kahit ang banal ay natutuwa kapag napatay ang alakdan o ahas; gayon din, ang lahat ng daigdig ay nasiyahan sa pagkamatay ng dambuhalang ito. Upang mapawi ang takot, lagi nilang aalalahanin ang Iyong mapalad na avatāra.
Verse 15
नाहं बिभेम्यजित तेऽतिभयानकास्य- जिह्वार्कनेत्रभ्रुकुटीरभसोग्रदंष्ट्रात् । आन्त्रस्रज: क्षतजकेशरशङ्कुकर्णा- न्निर्ह्रादभीतदिगिभादरिभिन्नखाग्रात् ॥ १५ ॥
O Ajita, Ikaw na di kailanman natatalo, hindi ako natatakot sa Iyong mabangis na bibig at dila, sa mga matang kasingliwanag ng araw, o sa nakakunot Mong kilay. Hindi rin ako natitinag sa matutulis Mong pangil, sa kuwintas na bituka, sa kiling na nababad sa dugo, o sa matataas na taingang tila kalso. Ni sa Iyong dagundong na nagpapalayas sa mga elepante, o sa Iyong mga kukong pumapatay sa kaaway, ako’y hindi natatakot.
Verse 16
त्रस्तोऽस्म्यहं कृपणवत्सल दु:सहोग्र- संसारचक्रकदनाद् ग्रसतां प्रणीत: । बद्ध: स्वकर्मभिरुशत्तम तेऽङ्घ्रिमूलं प्रीतोऽपवर्गशरणं ह्वयसे कदा नु ॥ १६ ॥
O Panginoong mahabagin sa mga aba at di matitinag, nanginginig ako sa pagdurog ng mabagsik at di-matiis na gulong ng saṁsāra. Dahil sa sarili kong karma, naihulog ako sa pakikisama sa mga asura. O Pinakamataas na Panginoon, kailan Mo ako, sa Iyong kagalakan, tatawagin sa kanlungan ng Iyong mga paang-loto, ang sukdulang silungan tungo sa paglaya?
Verse 17
यस्मात् प्रियाप्रियवियोगसंयोगजन्म- शोकाग्निना सकलयोनिषु दह्यमान: । दु:खौषधं तदपि दु:खमतद्धियाहं भूमन्भ्रमामि वद मे तव दास्ययोगम् ॥ १७ ॥
O Dakilang Panginoon, dahil sa pagsasama at paghihiwalay sa mga kalagayang kanais-nais at di-kanais-nais, ang nilalang ay nasusunog sa apoy ng dalamhati sa lahat ng pagsilang. Ang mga lunas sa mundong ito upang makaalpas sa hirap ay hirap din, at mas masakit pa kaysa sa mismong hirap. Kaya iniisip kong ang tanging gamot ay dāsya-bhakti—ang maglingkod sa Iyo bilang alipin. Ituro Mo sa akin ang gayong paglilingkod.
Verse 18
सोऽहं प्रियस्य सुहृद: परदेवताया लीलाकथास्तव नृसिंह विरिञ्चगीता: । अञ्जस्तितर्म्यनुगृणन्गुणविप्रमुक्तो दुर्गाणि ते पदयुगालयहंससङ्ग: ॥ १८ ॥
O Panginoong Nṛsiṁhadeva, sa pakikisama ng mga debotong haṁsa na pinalaya na, sa aking mapagmahal na paglilingkod na transendental sa Iyo, ako’y magiging dalisay mula sa dungis ng tatlong guṇa at makaaawit ng Iyong mga kaluwalhatian na mahal na mahal ko, ayon sa yapak ni Brahmā at ng kanyang paramparā; sa ganitong paraan tiyak kong matatawid ang dagat ng kamangmangan.
Verse 19
बालस्य नेह शरणं पितरौ नृसिंह नार्तस्य चागदमुदन्वति मज्जतो नौ: । तप्तस्य तत्प्रतिविधिर्य इहाञ्जसेष्ट- स्तावद्विभो तनुभृतां त्वदुपेक्षितानाम् ॥ १९ ॥
O Nṛsiṁhadeva, para sa mga kaluluwang may katawan na nakakapit sa pagtinging pangkatawan at napapabayaan mula sa Iyong biyaya, walang matibay na kanlungan dito. Hindi kayang laging iligtas ng magulang ang bata, hindi kayang ganap na paginhawahin ng manggagamot at gamot ang nagdurusa, at kahit ang bangka sa karagatan ay hindi tiyak na sasagip sa nalulunod; kaya ang kanilang mga lunas ay pansamantala at di-mananatili.
Verse 20
यस्मिन्यतो यर्हि येन च यस्य यस्माद् यस्मै यथा यदुत यस्त्वपर: परो वा । भाव: करोति विकरोति पृथक्स्वभाव: सञ्चोदितस्तदखिलं भवत: स्वरूपम् ॥ २० ॥
Mahal kong Panginoon, sa mundong materyal na ito, sinuman—saan man, kailan man, sa anumang dahilan, sa anumang paraan, at para sa anumang layunin—dakila man o maliit—ay kumikilos sa ilalim ng tatlong guṇa. Ang sanhi, lugar, panahon, bagay, layunin, at pamamaraan ay mga pagpapakita lamang ng Iyong enerhiya; sapagkat ang enerhiya at ang Pinagmumulan nito ay di-magkaiba, ang lahat ay pagpapamalas Mo rin.
Verse 21
माया मन: सृजति कर्ममयं बलीय: कालेन चोदितगुणानुमतेन पुंस: । छन्दोमयं यदजयार्पितषोडशारं संसारचक्रमज कोऽतितरेत् त्वदन्य: ॥ २१ ॥
O Panginoon, O Aja na Di-Ipinanganak, sa pamamagitan ng Iyong panlabas na māyā na ginagalaw ng panahon, nilikha Mo ang isip na punô ng karma para sa mga jīva; sa pahintulot ng mga guṇa, ibinibilanggo sila nito sa walang-hanggang pagnanasa ayon sa mga tagubilin ng Veda (karma-kāṇḍa) at sa labing-anim na sangkap. Sino ang makalalampas sa gulong ng saṁsāra na may labing-anim na sinag kung hindi sasandig sa Iyong mga paang-loto?
Verse 22
स त्वं हि नित्यविजितात्मगुण: स्वधाम्ना कालो वशीकृतविसृज्यविसर्गशक्ति: । चक्रे विसृष्टमजयेश्वर षोडशारे निष्पीड्यमानमुपकर्ष विभो प्रपन्नम् ॥ २२ ॥
O Panginoon, O Aja-īśvara, sa liwanag ng Iyong sariling dhāma lagi Mong napagwawagian ang mga katangiang materyal; ang kapangyarihan ng paglikha at pagwasak, at maging ang panahon, ay nasa Iyong kapangyarihan. Nilikha Mo ang mundong ito na may labing-anim na sangkap, ngunit Ikaw ay lampas sa kanilang mga guṇa. Ako’y dinudurog ng gulong ng panahon, kaya lubos akong sumusuko—maawa Ka at tanggapin ako sa pag-iingat ng Iyong mga paang-loto.
Verse 23
दृष्टा मया दिवि विभोऽखिलधिष्ण्यपाना- मायु: श्रियो विभव इच्छति याञ्जनोऽयम् । येऽस्मत्पितु: कुपितहासविजृम्भितभ्रू- विस्फूर्जितेन लुलिता: स तु ते निरस्त: ॥ २३ ॥
O Panginoong Kataas-taasan, nakita ko na ang mahabang buhay, karangyaan, yaman at aliw sa mga makalangit na daigdig na minimithi ng mga tao. Sa galit na panlilibak at paggalaw lamang ng kilay ng aking ama, napapabagsak ang mga diyos; ngunit ang makapangyarihang ama ko ay iyong tinalo sa isang iglap.
Verse 24
तस्मादमूस्तनुभृतामहमाशिषोऽज्ञ आयु: श्रियं विभवमैन्द्रियमाविरिञ्च्यात् । नेच्छामि ते विलुलितानुरुविक्रमेण कालात्मनोपनय मां निजभृत्यपार्श्वम् ॥ २४ ॥
Kaya nga, O Panginoon, ang mga biyayang minimithi ng mga may katawan—mahabang buhay, karangyaan, kapangyarihan at ligayang pandama—mula kay Brahmā hanggang sa langgam, ay hindi ko ninanais. Ikaw ang Panahon na sumisira sa lahat sa Iyong lakas. Isama mo ako sa piling ng Iyong dalisay na deboto at hayaan mo akong maglingkod sa kanya bilang tapat na lingkod.
Verse 25
कुत्राशिष: श्रुतिसुखा मृगतृष्णिरूपा: क्वेदं कलेवरमशेषरुजां विरोह: । निर्विद्यते न तु जनो यदपीति विद्वान् कामानलं मधुलवै: शमयन्दुरापै: ॥ २५ ॥
Sa mundong ito, ang pag-asam sa darating na kaligayahan ay parang mirage sa disyerto—nasaan ang tubig sa disyerto, ibig sabihi’y nasaan ang tunay na ligaya rito? Ang katawan namang ito ay pinagmumulan ng sari-saring sakit; ano ang halaga nito? Gayunman, kahit alam ng marurunong, hindi sila nagsasawa; dahil di mapigil ang mga pandama, hinahabol nila ang panandaliang aliw, na para bang pinapawi ang apoy ng pagnanasa sa ilang patak ng pulot na mahirap makuha.
Verse 26
क्वाहं रज:प्रभव ईश तमोऽधिकेऽस्मिन् जात: सुरेतरकुले क्व तवानुकम्पा । न ब्रह्मणो न तु भवस्य न वै रमाया यन्मेऽर्पित: शिरसि पद्मकर: प्रसाद: ॥ २६ ॥
O Panginoon, ako’y isinilang mula sa rajas at sa angkang asura na hitik sa tamas—ano ang aking kalagayan? Ngunit ang Iyong habag na walang dahilan ay napakadakila! Ang biyayang pagpatong ng Iyong kamay na tulad ng lotus sa ulo—na hindi Mo man ibinigay kina Brahmā, Śiva, o sa diyosang Lakṣmī—ay ibinigay Mo sa akin.
Verse 27
नैषा परावरमतिर्भवतो ननु स्या- ज्जन्तोर्यथात्मसुहृदो जगतस्तथापि । संसेवया सुरतरोरिव ते प्रसाद: सेवानुरूपमुदयो न परावरत्वम् ॥ २७ ॥
O Panginoon, hindi Ka tulad ng karaniwang nilalang na nagtatangi ng kaibigan at kaaway, pabor at di-pabor, sapagkat sa Iyo’y walang mataas o mababa. Gayunman, ipinagkakaloob Mo ang biyaya ayon sa antas ng paglilingkod, tulad ng punong kalpa na nagbibigay ng bunga ayon sa nais, nang walang pagtatangi sa mababa o mataas.
Verse 28
एवं जनं निपतितं प्रभवाहिकूपे कामाभिकाममनु य: प्रपतन्प्रसङ्गात् । कृत्वात्मसात् सुरर्षिणा भगवन्गृहीत: सोऽहं कथं नु विसृजे तव भृत्यसेवाम् ॥ २८ ॥
O aking Panginoon, dahil sa mga materyal na pagnanasa, ako ay nahuhulog sa isang bulag na balon, ngunit tinanggap ako ni Narada Muni. Paano ko maiiwan ang paglilingkod sa kanya?
Verse 29
मत्प्राणरक्षणमनन्त पितुर्वधश्च मन्ये स्वभृत्यऋषिवाक्यमृतं विधातुम् । खड्गं प्रगृह्य यदवोचदसद्विधित्सु- स्त्वामीश्वरो मदपरोऽवतु कं हरामि ॥ २९ ॥
O Panginoon, pinatay Mo ang aking ama at iniligtas ako upang patunayan na totoo ang mga salita ng Iyong deboto. Sinabi niya, 'Kung mayroong ibang diyos maliban sa akin, hayaan Siyang iligtas ka.'
Verse 30
एकस्त्वमेव जगदेतममुष्य यत्त्व- माद्यन्तयो: पृथगवस्यसि मध्यतश्च । सृष्ट्वा गुणव्यतिकरं निजमाययेदं नानेव तैरवसितस्तदनुप्रविष्ट: ॥ ३० ॥
O Panginoon, Ikaw lamang ang buong paghahayag ng kosmiko. Ikaw ang simula, gitna, at wakas. Sa pamamagitan ng Iyong enerhiya, nilikha Mo ito at pumasok sa loob nito.
Verse 31
त्वं वा इदं सदसदीश भवांस्ततोऽन्यो माया यदात्मपरबुद्धिरियं ह्यपार्था । यद्यस्य जन्म निधनं स्थितिरीक्षणं च तद्वैतदेव वसुकालवदष्टितर्वो: ॥ ३१ ॥
O Panginoon, ang buong paglikha ay Ikaw. Ang konsepto ng 'akin at iyo' ay isang ilusyon. Tulad ng buto at puno, Ikaw at ang uniberso ay hindi magkaiba.
Verse 32
न्यस्येदमात्मनि जगद्विलयाम्बुमध्ये शेषेत्मना निजसुखानुभवो निरीह: । योगेन मीलितदृगात्मनिपीतनिद्र- स्तुर्ये स्थितो न तु तमो न गुणांश्च युङ्क्षे ॥ ३२ ॥
O Panginoon, pagkatapos ng pagkawasak, Ikaw ay nasa Yoga-nidra. Hindi ito pagtulog sa kamangmangan, kundi nararanasan Mo ang transendental na ligaya na lampas sa materyal.
Verse 33
तस्यैव ते वपुरिदं निजकालशक्त्या सञ्चोदितप्रकृतिधर्मण आत्मगूढम् । अम्भस्यनन्तशयनाद्विरमत्समाधे- र्नाभेरभूत् स्वकणिकावटवन्महाब्जम् ॥ ३३ ॥
Ang buong pagpapakita ng sansinukob, ang materyal na daigdig, ay katawan Mo rin. Sa pag-udyok ng Iyong kāla-śakti, ang lakas ng panahon, nayayanig ang prakṛti at nahahayag ang tatlong guṇa. Pagbangon Mo mula sa higaan ni Ananta-Śeṣa, mula sa Iyong pusod sumibol ang isang munting binhing transendental; mula roon namukadkad ang dambuhalang lotus ng uniberso, gaya ng punong balete na lumalaki mula sa maliit na binhi.
Verse 34
तत्सम्भव: कविरतोऽन्यदपश्यमान- स्त्वां बीजमात्मनि ततं स बहिर्विचिन्त्य । नाविन्ददब्दशतमप्सु निमज्जमानो जातेऽङ्कुरे कथमुहोपलभेत बीजम् ॥ ३४ ॥
Mula sa dakilang lotus na iyon isinilang si Brahmā, ang makatang pantas, ngunit wala siyang nakita kundi ang lotus. Kaya inakala niyang nasa labas Ka, at sumisid siya sa tubig upang hanapin ang pinagmulan ng lotus sa loob ng sandaang taon. Ngunit hindi niya natagpuan ang bakas Mo, sapagkat kapag ang binhi ay tumubo na, ang dating binhi ay hindi na nakikita.
Verse 35
स त्वात्मयोनिरतिविस्मित आश्रितोऽब्जं कालेन तीव्रतपसा परिशुद्धभाव: । त्वामात्मनीश भुवि गन्धमिवातिसूक्ष्मं भूतेन्द्रियाशयमये विततं ददर्श ॥ ३५ ॥
Si Brahmā, na kilala bilang ātma-yoni dahil isinilang nang walang ina, ay namangha. Kumupkop siya sa lotus at matapos ang mahabang panahon ng matinding pag-aayuno at pagninilay, luminis ang kanyang loob. Noon, O Īśa, nakita niya Kayong laganap sa kanyang sariling katawan, mga pandama, at kalooban—gaya ng samyo na bagama’t napakapino ay nadarama sa lupa.
Verse 36
एवं सहस्रवदनाङ्घ्रिशिर:करोरु- नासाद्यकर्णनयनाभरणायुधाढ्यम् । मायामयं सदुपलक्षितसन्निवेशं दृष्ट्वा महापुरुषमाप मुदं विरिञ्च: ॥ ३६ ॥
Pagkaraan, nakita ni Brahmā na taglay Mo ang libu-libong mukha, paa, ulo, kamay, hita, ilong, tainga, at mga mata. Marikit Kang nadaramtan at pinalamutian ng sari-saring alahas at sandata. Nang makita Ka niya sa anyo ni Viṣṇu, na may mga tanda ng pagiging transendental at ang Iyong mga paa’y umaabot hanggang sa mga mababang daigdig, nakamtan ni Viriñca (Brahmā) ang dakilang ligayang espirituwal.
Verse 37
तस्मै भवान्हयशिरस्तनुवं हि बिभ्रद् वेदद्रुहावतिबलौ मधुकैटभाख्यौ । हत्वानयच्छ्रुतिगणांश्च रजस्तमश्च सत्त्वं तव प्रियतमां तनुमामनन्ति ॥ ३७ ॥
Mahal kong Panginoon, nang magpakita Ka bilang Hayagrīva na may ulo ng kabayo, pinaslang Mo ang dalawang demonyong si Madhu at Kaiṭabha, mga lumalapastangan sa Veda at puspos ng rajas at tamas. Pagkaraan, ibinalik Mo ang mga śruti ng Veda kay Brahmā. Kaya tinatanggap ng mga dakilang banal ang Iyong mga anyo bilang transendental, hindi nadungisan ng mga katangiang materyal, bilang anyong śuddha-sattva na pinakamamahal Mo.
Verse 38
इत्थं नृतिर्यगृषिदेवझषावतारै- र्लोकान् विभावयसि हंसि जगत्प्रतीपान् । धर्मं महापुरुष पासि युगानुवृत्तं छन्न: कलौ यदभवस्त्रियुगोऽथ स त्वम् ॥ ३८ ॥
O Panginoon, nagpapakita Ka sa iba’t ibang anyo—tao, hayop, dakilang rishi, deva, isda o pagong—upang alalayan ang mga daigdig at lipulin ang masasamang simulain. Ayon sa bawat yuga, pinangangalagaan Mo ang dharma; ngunit sa Kali-yuga hindi Mo hayagang ipinapakita ang Kataas-taasan, kaya tinatawag Kang Triyuga.
Verse 39
नैतन्मनस्तव कथासु विकुण्ठनाथ सम्प्रीयते दुरितदुष्टमसाधु तीव्रम् । कामातुरं हर्षशोकभयैषणार्तं तस्मिन्कथं तव गतिं विमृशामि दीन: ॥ ३९ ॥
Mahal kong Panginoon ng Vaikuṇṭha, ang isip ko’y hindi nalulugod sa mga salaysay tungkol sa Iyo; ito’y marumi sa kasalanan, masama at marahas, sinusunog ng pagnanasa, salit-salit sa saya at lungkot, puno ng pagdadalamhati at takot, at laging uhaw sa salapi. Sa ganitong abang kalagayan, paano ko mapagninilayan ang Iyong mga gawa at landas?
Verse 40
जिह्वैकतोऽच्युत विकर्षति मावितृप्ता शिश्नोऽन्यतस्त्वगुदरं श्रवणं कुतश्चित् । घ्राणोऽन्यतश्चपलदृक् क्व च कर्मशक्ति- र्बह्व्य: सपत्न्य इव गेहपतिं लुनन्ति ॥ ४० ॥
O Acyuta, ang mga pandama ko’y parang maraming asawa na humihila sa amo ng bahay: ang dila sa masasarap na pagkain, ang ari sa pita ng laman, ang balat sa malalambot na haplos. Ang tiyan, kahit busog, ay nais pa; ang tainga, sa halip na makinig sa Iyong katha, ay naaakit sa mga awiting makamundo; ang pang-amoy at ang mga matang balisa’y humahabol din sa iba’t ibang bagay. Kaya ako’y lubhang nalilito at nahihiya.
Verse 41
एवं स्वकर्मपतितं भववैतरण्या- मन्योन्यजन्ममरणाशनभीतभीतम् । पश्यञ्जनं स्वपरविग्रहवैरमैत्रं हन्तेति पारचर पीपृहि मूढमद्य ॥ ४१ ॥
Mahal na Panginoon na Tagapaghatid sa kabila, dahil sa bunga ng sarili naming karma, nahulog kami sa ilog ng bhava-vaitaraṇī, nanginginig sa takot sa kapanganakan at kamatayan at sa nakapangingilabot na pagkain. Nakikita naming ang mga tao’y nalulubog sa kaibigan at kaaway dahil sa pagkapit sa ‘akin’ at ‘sa kanila,’ at sumisigaw ng “patayin!” Maawa Ka, lingunin kaming mangmang, iligtas at alagaan kami.
Verse 42
को न्वत्र तेऽखिलगुरो भगवन्प्रयास उत्तारणेऽस्य भवसम्भवलोपहेतो: । मूढेषु वै महदनुग्रह आर्तबन्धो किं तेन ते प्रियजनाननुसेवतां न: ॥ ४२ ॥
O Bhagavān, Gurong pinagmulan ng sanlibutan, ano ang hirap para sa Iyo na iligtas ang mga kaluluwang nakagapos sa bhava, sanhi ng kapanganakan at kamatayan? O Kaibigan ng mga nagdurusa, ang pag-ibig at awa sa mangmang ay likas sa mga dakilang banal. Kaya kaming naglilingkod sa Iyo bilang Iyong mga minamahal ay tiyak na tatanggap ng Iyong walang-sanhing habag.
Verse 43
नैवोद्विजे पर दुरत्ययवैतरण्या- स्त्वद्वीर्यगायनमहामृतमग्नचित्त: । शोचे ततो विमुखचेतस इन्द्रियार्थ मायासुखाय भरमुद्वहतो विमूढान् ॥ ४३ ॥
O pinakadakila sa mga dakilang persona, hindi ako natatakot sa mahirap tawiring pag-iral na materyal, sapagkat ang aking isip ay lubog sa dakilang nektar ng pag-awit ng Iyong kaluwalhatian at mga gawa. Ang aking pag-aalala ay para lamang sa mga mangmang na gumagawa ng masalimuot na plano para sa ilusyon ng ligayang pandama at pasan ang bigat ng pamilya, lipunan, at bayan.
Verse 44
प्रायेण देव मुनय: स्वविमुक्तिकामा मौनं चरन्ति विजने न परार्थनिष्ठा: । नैतान्विहाय कृपणान्विमुमुक्ष एको नान्यं त्वदस्य शरणं भ्रमतोऽनुपश्ये ॥ ४४ ॥
Mahal kong Panginoon, karaniwan ang mga muni ay nagnanais lamang ng sariling paglaya; sa ilang ay isinasagawa nila ang panatang katahimikan at hindi nakatuon sa kapakanan ng iba. Ngunit ayaw kong lumaya nang mag-isa habang iniiwan ang mga abang mangmang na ito; para sa mga kaluluwang naliligaw, wala akong nakikitang kanlungan kundi ang Iyong mga paang-loto.
Verse 45
यन्मैथुनादिगृहमेधिसुखं हि तुच्छं कण्डूयनेन करयोरिव दु:खदु:खम् । तृप्यन्ति नेह कृपणा बहुदु:खभाज: कण्डूतिवन्मनसिजं विषहेत धीर: ॥ ४५ ॥
Ang ligaya ng mga gṛhamedhi—gaya ng buhay-seks—ay hamak; ito’y tulad ng pagkuskos ng dalawang kamay upang maibsan ang kati: ginhawa sandali, saka balik-hirap. Ang mga kṛpaṇa na maraming dinaranas ay hindi nasisiyahan kahit paulit-ulit na pagdama. Ngunit ang dhīra ay nagtitiis sa “kati” ng pagnanasa at hindi napapailalim sa pagdurusa ng mga mangmang.
Verse 46
मौनव्रतश्रुततपोऽध्ययनस्वधर्म- व्याख्यारहोजपसमाधय आपवर्ग्या: । प्राय: परं पुरुष ते त्वजितेन्द्रियाणां वार्ता भवन्त्युत न वात्र तु दाम्भिकानाम् ॥ ४६ ॥
O Kataas-taasang Persona, ang mga paraang patungo sa paglaya—pananahimik, mga panata, pakikinig sa Veda, pagtitiis, pag-aaral, pagtupad ng svadharma, pagpapaliwanag ng śāstra, paninirahan sa ilang, lihim na japa, at samādhi—ay madalas nagiging propesyon at kabuhayan ng mga hindi pa nagwawagi sa pandama. Sa mga mapagkunwari at palalo, hindi ito nagtatagumpay.
Verse 47
रूपे इमे सदसती तव वेदसृष्टे बीजाङ्कुराविव न चान्यदरूपकस्य । युक्ता: समक्षमुभयत्र विचक्षन्ते त्वां योगेन वह्निमिव दारुषु नान्यत: स्यात् ॥ ४७ ॥
Sa awtorisadong kaalamang Veda, makikita na ang anyo ng sanhi at bunga sa sansinukob—ang umiiral at tila di-umiiral—ay sa Iyo, tulad ng binhi at usbong. Para sa Walang-anyo, walang anumang hiwalay dito. Ang mga nakaugnay sa bhakti-yoga ay nakikita Ka sa kapwa sanhi at bunga, gaya ng marunong na nakakakita ng apoy na nasa kahoy.
Verse 48
त्वं वायुरग्निरवनिर्वियदम्बु मात्रा: प्राणेन्द्रियाणि हृदयं चिदनुग्रहश्च । सर्वं त्वमेव सगुणो विगुणश्च भूमन् नान्यत् त्वदस्त्यपि मनोवचसा निरुक्तम् ॥ ४८ ॥
O Kataas-taasang Panginoon, Ikaw ang hangin, apoy, lupa, langit at tubig. Ikaw ang mga bagay na nadarama ng pandama, ang prāṇa, ang mga pandama, ang isip, ang puso, ang kamalayan at ang huwad na ego. O Malawak na Panginoon, ang banayad at ang magaspang ay Ikaw rin; anumang maisip o masabi ay hindi hiwalay sa Iyo.
Verse 49
नैते गुणा न गुणिनो महदादयो ये सर्वे मन: प्रभृतय: सहदेवमर्त्या: । आद्यन्तवन्त उरुगाय विदन्ति हि त्वा- मेवं विमृश्य सुधियो विरमन्ति शब्दात् ॥ ४९ ॥
O Uru-gāya, hindi kayang maunawaan Ka ng tatlong guṇa, ni ng mga diyos na namamahala sa mga ito, ni ng mahattattva at iba pa, ni ng isip, mga diyos, o mga tao, sapagkat lahat ay may simula at wakas. Kaya ang marurunong ay kumakapit sa paglilingkod na bhakti at hindi na nababahala sa purong pag-aaral ng mga salita.
Verse 50
तत्तेऽर्हत्तम नम: स्तुतिकर्मपूजा: कर्म स्मृतिश्चरणयो: श्रवणं कथायाम् । संसेवया त्वयि विनेति षडङ्गया किं भक्तिं जन: परमहंसगतौ लभेत ॥ ५० ॥
Kaya nga, O Bhagavān na pinakadapat sambahin, ako’y nagpupugay sa Iyo. Kung wala ang anim na anyo ng bhakti sa Iyo—panalangin at pagpupuri, pag-aalay ng bunga ng gawa, pagsamba, paggawa para sa Iyo, pag-alaala sa Iyong mga paang-loto, at pakikinig sa Iyong kaluwalhatian—sino ang makakamit ang bhakti na para sa landas ng mga paramahaṁsa?
Verse 51
श्रीनारद उवाच एतावद्वर्णितगुणो भक्त्या भक्तेन निर्गुण: । प्रह्रादं प्रणतं प्रीतो यतमन्युरभाषत ॥ ५१ ॥
Sinabi ni Śrī Nārada: Nang purihin ni Prahlāda, ang deboto, ang Panginoon sa ganitong bhakti, ang Bhagavān Nṛsiṁhadeva na lampas sa mga guṇa ay napayapa. Nang makita si Prahlāda na nakadapa sa pagyukod, iniwan Niya ang galit at, sa kagalakan, nagsalita nang ganito.
Verse 52
श्रीभगवानुवाच प्रह्राद भद्र भद्रं ते प्रीतोऽहं तेऽसुरोत्तम । वरं वृणीष्वाभिमतं कामपूरोऽस्म्यहं नृणाम् ॥ ५२ ॥
Sinabi ng Bhagavān: “Prahlāda, mabuting anak, sumaiyo ang pagpapala. O pinakamainam sa mga asura, lubos Akong nalulugod sa iyo. Bahagi ng Aking līlā ang pagtupad sa hangarin ng mga nilalang; kaya humingi ka sa Akin ng biyayang nais mong matupad.”
Verse 53
मामप्रीणत आयुष्मन्दर्शनं दुर्लभं हि मे । दृष्ट्वा मां न पुनर्जन्तुरात्मानं तप्तुमर्हति ॥ ५३ ॥
O Prahlāda, mabuhay ka nang mahaba. Hindi Ako tunay na mauunawaan nang hindi Ako nalulugod; ang nakakita sa Akin o nakapagpasaya sa Akin ay hindi na muling magdadalamhati para sa sariling kasiyahan.
Verse 54
प्रीणन्ति ह्यथ मां धीरा: सर्वभावेन साधव: । श्रेयस्कामा महाभाग सर्वासामाशिषां पतिम् ॥ ५४ ॥
O Prahlāda na napakapalad, alamin mo: ang marurunong at banal ay nagsisikap na pasayahin Ako sa lahat ng damdamin ng bhakti; sapagkat Ako ang Panginoon ng lahat ng biyaya, ang tanging tumutupad sa mga hangarin ng lahat.
Verse 55
श्रीनारद उवाच एवं प्रलोभ्यमानोऽपि वरैर्लोकप्रलोभनै: । एकान्तित्वाद् भगवति नैच्छत्तानसुरोत्तम: ॥ ५५ ॥
Sinabi ni Nārada Muni: Bagaman inakit siya ng Bhagavān sa mga biyayang nakalalasing sa makamundong ligaya, si Prahlāda—pinakamainam sa angkan ng mga asura—dahil sa dalisay at iisang kamalayan kay Kṛṣṇa, ay hindi nagnasang tumanggap ng anumang materyal na pakinabang para sa pagkalugod ng pandama.
Because the Lord’s wrathful līlā-form was manifest for the immediate purpose of destroying demoniac terror and re-establishing cosmic safety. The devas, though exalted, were overawed by the unprecedented intensity of divine anger, whereas Prahlāda’s pure devotion (free from self-interest) aligned with the Lord’s inner intention—so the devotee could approach and pacify Him.
Prahlāda states that external excellences—aristocracy, beauty, education, austerity, strength, influence, and even mystic power—cannot by themselves satisfy the self-satisfied Supreme. The decisive factor is bhakti, demonstrated by examples like Gajendra. He further asserts that a devotee of any birth can purify others, while a non-devotee brāhmaṇa cannot purify even himself if proud and averse to the Lord.
Prahlāda teaches that the universe is the Lord’s energy and, in that sense, nondifferent from Him as cause and effect, yet the Lord remains aloof and unconquered by material qualities. Time (kāla) and the guṇas operate under His control; thus liberation from the mind’s entanglement is possible only by taking shelter of His lotus feet and engaging in devotional service.