Adhyaya 7

Verse 1

श्रीनारद उवाच एवं दैत्यसुतै: पृष्टो महाभागवतोऽसुर: । उवाच तान्स्मयमान: स्मरन् मदनुभाषितम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Nārada Muni: Bagama’t si Prahlāda ay isinilang sa angkan ng mga asura, siya ang pinakadakilang bhāgavata. Nang tanungin ng mga anak-asura, naalala niya ang aking mga salita at sumagot nang may ngiti.

Verse 2

श्रीप्रह्राद उवाच पितरि प्रस्थितेऽस्माकं तपसे मन्दराचलम् । युद्धोद्यमं परं चक्रुर्विबुधा दानवान्प्रति ॥ २ ॥ H

Sinabi ni Prahlāda Mahārāja: Nang ang aming ama na si Hiraṇyakaśipu ay nagtungo sa Bundok Mandarācala upang magsagawa ng mahigpit na pag-aayuno at tapasya, sa kanyang pagkawala ang mga deva na pinamumunuan ni Indra ay nagsikap na supilin ang mga daitya sa digmaan.

Verse 3

पिपीलिकैरहिरिव दिष्टय‍ा लोकोपतापन: । पापेन पापोऽभक्षीति वदन्तो वासवादय: ॥ ३ ॥

“Ay, tulad ng ahas na kinakain ng maliliit na langgam, ang mapanakit na si Hiraṇyakaśipu ay natalo ngayon ng bunga ng sarili niyang kasalanan.” Sa pagsasabi nito, ang mga deva na pinamumunuan ni Indra ay naghanda ng pakikipagdigma sa mga daitya.

Verse 4

तेषामतिबलोद्योगं निशम्यासुरयूथपा: । वध्यमाना: सुरैर्भीता दुद्रुवु: सर्वतो दिशम् ॥ ४ ॥ कलत्रपुत्रवित्ताप्तान्गृहान्पशुपरिच्छदान् । नावेक्ष्यमाणास्त्वरिता: सर्वे प्राणपरीप्सव: ॥ ५ ॥

Nang makita ng mga pinunong asura ang di-pangkaraniwang pagsisikap ng mga deva sa labanan, at habang isa-isa silang napapatay, sila’y natakot at nagkawatak-watak na tumakas sa lahat ng direksiyon. Upang iligtas ang buhay, dali-dali nilang iniwan ang bahay, asawa, mga anak, yaman, mga hayop at gamit sa tahanan, na hindi man lamang nilingon.

Verse 5

तेषामतिबलोद्योगं निशम्यासुरयूथपा: । वध्यमाना: सुरैर्भीता दुद्रुवु: सर्वतो दिशम् ॥ ४ ॥ कलत्रपुत्रवित्ताप्तान्गृहान्पशुपरिच्छदान् । नावेक्ष्यमाणास्त्वरिता: सर्वे प्राणपरीप्सव: ॥ ५ ॥

Nang makita ng mga pinunong asura ang di-pangkaraniwang pagsisikap ng mga deva sa labanan, at habang isa-isa silang napapatay, sila’y natakot at nagkawatak-watak na tumakas sa lahat ng direksiyon. Upang iligtas ang buhay, dali-dali nilang iniwan ang bahay, asawa, mga anak, yaman, mga hayop at gamit sa tahanan, na hindi man lamang nilingon.

Verse 6

व्यलुम्पन् राजशिबिरममरा जयकाङ्‌क्षिण: । इन्द्रस्तु राजमहिषीं मातरं मम चाग्रहीत् ॥ ६ ॥

Nilimas ng mga deva na naghahangad ng tagumpay ang kampong-palasyong kay Hiraṇyakaśipu, hari ng mga asura, at winasak ang lahat ng nasa loob. Pagkaraan, dinakip ni Indra, hari ng langit, ang aking ina na reyna.

Verse 7

नीयमानां भयोद्विग्नां रुदतीं कुररीमिव । यद‍ृच्छयागतस्तत्र देवर्षिर्दद‍ृशे पथि ॥ ७ ॥

Habang dinadala ang aking ina, siya’y nanginginig sa takot at umiiyak na parang ibong kurarī na nahuli ng mandaragit. Sa sandaling iyon, si Devarshi Nārada na nagkataong napadaan, ay nakita siya sa daan sa gayong kalagayan.

Verse 8

प्राह नैनां सुरपते नेतुमर्हस्यनागसम् । मुञ्च मुञ्च महाभाग सतीं परपरिग्रहम् ॥ ८ ॥

Sinabi ni Devarshi Nārada: “O Indra, hari ng mga deva, ang babaeng ito’y tunay na walang kasalanan; hindi nararapat na kaladkarin mo siya nang walang awa. O mapalad, siya’y isang sātī at asawa ng iba; pakawalan mo siya agad, pakawalan.”

Verse 9

श्रीइन्द्र उवाच आस्तेऽस्या जठरे वीर्यमविषह्यं सुरद्विष: । आस्यतां यावत्प्रसवं मोक्ष्येऽर्थपदवीं गत: ॥ ९ ॥

Sinabi ni Haring Indra: Sa sinapupunan ng babaeng ito, asawa ng kaaway ng mga deva, naroon ang binhing napakalakas at di-matitiis. Kaya panatilihin siya sa ating pagbabantay hanggang sa siya’y manganak; saka natin siya palalayain.

Verse 10

श्रीनारद उवाच अयं निष्किल्बिष: साक्षान्महाभागवतो महान् । त्वया न प्राप्स्यते संस्थामनन्तानुचरो बली ॥ १० ॥

Sumagot si Narada Muni: Ang batang nasa sinapupunan ay walang sala at walang kasalanan; tunay siyang dakilang bhagavata. Siya’y makapangyarihang lingkod ng Panginoong Ananta, kaya hindi mo siya mapapatay.

Verse 11

इत्युक्तस्तां विहायेन्द्रो देवर्षेर्मानयन्वच: । अनन्तप्रियभक्त्यैनां परिक्रम्य दिवं ययौ ॥ ११ ॥

Nang magsalita nang gayon ang dakilang pantas na si Narada, iginalang ni Indra ang kanyang mga salita at agad na pinalaya ang aking ina. Dahil ako’y deboto ng Panginoon, pinalibutan siya ng mga deva sa pag-ikot na may paggalang, at saka sila bumalik sa kanilang kahariang makalangit.

Verse 12

ततो मे मातरमृषि: समानीय निजाश्रमे । आश्वास्येहोष्यतां वत्से यावत्ते भर्तुरागम: ॥ १२ ॥

Pagkaraan, dinala ni Devarṣi Narada ang aking ina sa kanyang sariling ashram at pinalakas ang loob niya: “Anak, manatili ka rito sa aking ashram hanggang sa dumating ang iyong asawa.”

Verse 13

तथेत्यवात्सीद्देवर्षेरन्तिके साकुतोभया । यावद्दैत्यपतिर्घोरात्तपसो न न्यवर्तत ॥ १३ ॥

Pagkatanggap sa tagubilin ni Devarṣi Narada, nanatili ang aking ina sa kanyang pangangalaga nang walang takot sa alinmang panig, hanggang sa ang hari ng mga Daitya—ang aking ama—ay makalaya mula sa kanyang mabagsik na pag-aayuno at pagninilay.

Verse 14

ऋषिं पर्यचरत्तत्र भक्त्या परमया सती । अन्तर्वत्नी स्वगर्भस्य क्षेमायेच्छाप्रसूतये ॥ १४ ॥

Ang aking ina, habang nagdadalang-tao, ay nagnanais ng kaligtasan ng sanggol sa sinapupunan at na manganak matapos dumating ang kanyang asawa; kaya nanatili siya sa āśrama ni Nārada Muni at naglingkod sa kanya nang may sukdulang bhakti.

Verse 15

ऋषि: कारुणिकस्तस्या: प्रादादुभयमीश्वर: । धर्मस्य तत्त्वं ज्ञानं च मामप्युद्दिश्य निर्मलम् ॥ १५ ॥

Si Nārada Muni, na likas na mahabagin at nasa kalagayang transendental, ay nagkaloob ng turo kapwa sa aking ina at sa akin na nasa sinapupunan: ang katotohanan ng dharma at ang dalisay na kaalamang espirituwal na walang bahid-materyal.

Verse 16

तत्तु कालस्य दीर्घत्वात् स्त्रीत्वान्मातुस्तिरोदधे । ऋषिणानुगृहीतं मां नाधुनाप्यजहात्स्मृति: ॥ १६ ॥

Dahil sa mahabang paglipas ng panahon at dahil babae ang aking ina, nalimutan niya ang mga turo; ngunit dahil sa pagpapala ni ṛṣi Nārada, hindi ako kailanman nawalan ng alaala nito hanggang ngayon.

Verse 17

भवतामपि भूयान्मे यदि श्रद्दधते वच: । वैशारदी धी: श्रद्धात: स्त्रीबालानां च मे यथा ॥ १७ ॥

Mga kaibigan ko, kung maglalagak kayo ng śraddhā sa aking mga salita, sa pamamagitan ng pananampalatayang iyon ay mauunawaan din ninyo ang kaalamang transendental gaya ko, kahit kayo’y maliliit na bata. Gayundin, ang babae ay makaaalam ng pagkakaiba ng espiritu at materya sa pamamagitan ng śraddhā.

Verse 18

जन्माद्या: षडिमे भावा द‍ृष्टा देहस्य नात्मन: । फलानामिव वृक्षस्य कालेनेश्वरमूर्तिना ॥ १८ ॥

Gaya ng mga bunga at bulaklak ng puno na sa takdang panahon ay dumaraan sa anim na pagbabago—kapanganakan, pag-iral, paglago, pagbabago, pagliit, at kamatayan—gayon din ang katawang materyal; ngunit ang ātman, ang espiritung kaluluwa, ay walang gayong pagbabago.

Verse 19

आत्मा नित्योऽव्यय: शुद्ध एक: क्षेत्रज्ञ आश्रय: । अविक्रिय: स्वद‍ृग् हेतुर्व्यापकोऽसङ्‌‌ग्यनावृत: ॥ १९ ॥ एतैर्द्वादशभिर्विद्वानात्मनो लक्षणै: परै: । अहं ममेत्यसद्भ‍ावं देहादौ मोहजं त्यजेत् ॥ २० ॥

Ang Ātma ay walang hanggan, di-nasisira, dalisay, iisa, nakakakilala sa ‘larangan’ na katawan, at kanlungan ng lahat. Siya’y di-nagbabago, sariling liwanag, sanhi ng lahat ng sanhi, laganap sa lahat, di-nakakapit, at di-natatakpan. Sa pag-unawa sa labindalawang banal na katangiang ito, dapat talikuran ng marunong ang maling akalang ‘ako’ at ‘akin’ na bunga ng pagkalito sa katawan at kaugnay nito.

Verse 20

आत्मा नित्योऽव्यय: शुद्ध एक: क्षेत्रज्ञ आश्रय: । अविक्रिय: स्वद‍ृग् हेतुर्व्यापकोऽसङ्‌‌ग्यनावृत: ॥ १९ ॥ एतैर्द्वादशभिर्विद्वानात्मनो लक्षणै: परै: । अहं ममेत्यसद्भ‍ावं देहादौ मोहजं त्यजेत् ॥ २० ॥

Kapag naunawaan nang wasto ang labindalawang dakilang katangian ng Ātma, dapat talikuran ng tunay na marunong ang maling diwa ng ‘ako’ at ‘akin’ tungkol sa katawan at sa lahat ng kaugnay nito.

Verse 21

स्वर्णं यथा ग्रावसु हेमकार: क्षेत्रेषु योगैस्तदभिज्ञ आप्नुयात् । क्षेत्रेषु देहेषु तथात्मयोगै- रध्यात्मविद् ब्रह्मगतिं लभेत ॥ २१ ॥

Gaya ng bihasang panday-ginto na nakikilala ang batong may ginto at sa iba’t ibang paraan ay naihihiwalay ito, gayon din ang nakaaalam ng adhiyātma: nakikita niya ang espirituwal na bahagi sa ‘larangan’ na katawan, at sa pagsasanay ng ātma-yoga ay nakakamtan ang brahma-gati, ang sukdulang kaganapan.

Verse 22

अष्टौ प्रकृतय: प्रोक्तास्त्रय एव हि तद्गुणा: । विकारा: षोडशाचार्यै: पुमानेक: समन्वयात् ॥ २२ ॥

Ang walong lakas ng prakṛti, ang tatlong guṇa, at ang labing-anim na pagbabago—sa gitna ng lahat ng ito ay naroon ang iisang puruṣa, ang indibiduwal na kaluluwa, bilang saksi. Kaya’t pinagtibay ng mga dakilang ācārya na ang jīva ay nakatali sa mga sangkap na materyal na ito.

Verse 23

देहस्तु सर्वसङ्घातो जगत्तस्थुरिति द्विधा । अत्रैव मृग्य: पुरुषो नेति नेतीत्यतत्त्यजन् ॥ २३ ॥

Ang katawan ay isang pagsasama-sama ng mga sangkap at may dalawang anyo—magaspang at maselan (gumagalaw at di-gumagalaw). Ngunit sa loob mismo ng mga katawang ito dapat hanapin ang puruṣa, ang kaluluwa. Sa pagsusuri na nagsasabing ‘hindi ito, hindi ito,’ itinatakwil ang di-ātma at inihihiwalay ang espiritu sa materya.

Verse 24

अन्वयव्यतिरेकेण विवेकेनोशतात्मना । स्वर्गस्थानसमाम्नायैर्विमृशद्भ‍िरसत्वरै: ॥ २४ ॥

Sa pamamagitan ng mapanuring pag‑unawa (anvaya‑vyatireka) at dalisay na isip, ang mga matitinong pantas ay dapat magnilay sa ugnayan at pagkakaiba ng kaluluwa sa lahat ng dumaraan sa paglikha, pag‑iingat, at pagkalusaw, at hanapin ang katotohanan ng ātman.

Verse 25

बुद्धेर्जागरणं स्वप्न: सुषुप्तिरिति वृत्तय: । ता येनैवानुभूयन्ते सोऽध्यक्ष: पुरुष: पर: ॥ २५ ॥

Ang talino ay nakikita sa tatlong kalagayan—pagkagising, panaginip, at mahimbing na tulog. Ang Saksi na nakaaalam sa tatlo ay ang Kataas-taasang Purusha, ang Panginoon, ang Bhagavān.

Verse 26

एभिस्त्रिवर्णै: पर्यस्तैर्बुद्धिभेदै: क्रियोद्भ‍वै: । स्वरूपमात्मनो बुध्येद् गन्धैर्वायुमिवान्वयात् ॥ २६ ॥

Sa pamamagitan ng mga pagkakaiba ng talinong bunga ng gawa at binubuo ng tatlong guṇa—gaya ng pagkilala sa hangin sa pamamagitan ng amoy na dala nito—sa patnubay ng Bhagavān mauunawaan ang kalikasan ng jīva. Ngunit ang tatlong ito ay hindi ang kaluluwa; ito’y guṇa‑at‑karma na bunga.

Verse 27

एतद्‌द्वारो हि संसारो गुणकर्मनिबन्धन: । अज्ञानमूलोऽपार्थोऽपि पुंस: स्वप्न इवार्प्यते ॥ २७ ॥

Ito ang pintuan ng saṁsāra: maruming talino na nakagapos sa guṇa at karma. Ang materyal na pag‑iral na ugat ay kamangmangan, gaya ng panaginip na nagdudulot ng huwad na pagdurusa; kaya ito’y di‑dapat na hangarin at panandalian.

Verse 28

तस्माद्भ‍वद्भ‍ि: कर्तव्यं कर्मणां त्रिगुणात्मनाम् । बीजनिर्हरणं योग: प्रवाहोपरमो धिय: ॥ २८ ॥

Kaya nga, mga kaibigan ko, mga anak ng mga asura, tungkulin ninyong yakapin ang yoga ng kamalayan kay Kṛṣṇa, na nagsusunog sa binhi ng karmang may bunga na nilikha ng tatlong guṇa at humihinto sa agos ng isip sa paggising, panaginip, at mahimbing na tulog; sa gayon, ang kamangmangan ay agad nawawala.

Verse 29

तत्रोपायसहस्राणामयं भगवतोदित: । यदीश्वरे भगवति यथा यैरञ्जसा रति: ॥ २९ ॥

Sa libu-libong paraan, ang paraang mismong sinabi at tinanggap ng Bhagavān ang ganap na perpekto. Iyan ang pagtupad sa tungkulin na nagbubunga ng pag-ibig (rati) sa Kataas-taasang Panginoon.

Verse 30

गुरुशुश्रूषया भक्त्या सर्वलब्धार्पणेन च । सङ्गेन साधुभक्तानामीश्वराराधनेन च ॥ ३० ॥ श्रद्धया तत्कथायां च कीर्तनैर्गुणकर्मणाम् । तत्पादाम्बुरुहध्यानात तल्लिङ्गेक्षार्हणादिभि: ॥ ३१ ॥

Dapat tanggapin ang tunay na gurong espirituwal at paglingkuran siya nang may pananampalataya at bhakti. Anumang taglay ay ialay sa guru, at sa pakikisama sa mga sādhu at bhakta ay sambahin ang Panginoon.

Verse 31

गुरुशुश्रूषया भक्त्या सर्वलब्धार्पणेन च । सङ्गेन साधुभक्तानामीश्वराराधनेन च ॥ ३० ॥ श्रद्धया तत्कथायां च कीर्तनैर्गुणकर्मणाम् । तत्पादाम्बुरुहध्यानात तल्लिङ्गेक्षार्हणादिभि: ॥ ३१ ॥

Sa pananampalataya, pakinggan ang kathā ng Panginoon at mag-kīrtana ng Kanyang mga guṇa at līlā-karma. Laging magnilay sa Kanyang lotus na paa, at sambahin ang Kanyang anyong-vigraha ayon sa śāstra at guru.

Verse 32

हरि: सर्वेषु भूतेषु भगवानास्त ईश्वर: । इति भूतानि मनसा कामैस्तै: साधु मानयेत् ॥ ३२ ॥

Laging alalahanin na si Hari, ang Bhagavān bilang Paramātmā, ay nasa puso ng bawat nilalang. Kaya iwan ang pagnanasa at igalang ang bawat buhay ayon sa kanyang kalagayan at pagpapakita.

Verse 33

एवं निर्जितषड्‌‌वर्गै: क्रियते भक्तिरीश्वरे । वासुदेवे भगवति यया संलभ्यते रति: ॥ ३३ ॥

Sa pamamagitan ng mga gawaing ito, napapahina ang anim na kaaway—pagnanasa, galit, kasakiman, pagkalito, pagmamataas, at inggit—at sa gayon ay makapaglilingkod sa Panginoon na si Vāsudeva. Sa paraang ito, tiyak na maaabot ang rati, ang mapagmahal na paglilingkod.

Verse 34

निशम्य कर्माणि गुणानतुल्यान् वीर्याणि लीलातनुभि: कृतानि । यदातिहर्षोत्पुलकाश्रुगद्गदं प्रोत्कण्ठ उद्गायति रौति नृत्यति ॥ ३४ ॥

Kapag narinig ng dalisay na deboto ang walang kapantay na mga katangian, kapangyarihan, at mga gawa ng Panginoon sa Kanyang mga avatāra na isinagawa sa mga anyong līlā, siya’y napupuno ng banal na galak: tumatayo ang balahibo, tumutulo ang luha, at nauutal ang tinig. Minsan siya’y malakas na umaawit, minsan umiiyak, minsan sumasayaw.

Verse 35

यदा ग्रहग्रस्त इव क्‍वचिद्धस- त्याक्रन्दते ध्यायति वन्दते जनम् । मुहु: श्वसन्वक्ति हरे जगत्पते नारायणेत्यात्ममतिर्गतत्रप: ॥ ३५ ॥

Kung minsan ang deboto’y tila sinapian: minsan tumatawa, minsan umiiyak nang malakas; minsan nauupo sa pagninilay at yumuyuko sa bawat nilalang, na itinuturing silang mga deboto ng Panginoon. Paulit-ulit na humihinga nang mabigat, walang pakialam sa asal-panlipunan, sumisigaw siyang parang baliw sa bhakti: “Hare! Jagatpate! Nārāyaṇa!”

Verse 36

तदा पुमान्मुक्तसमस्तबन्धन- स्तद्भ‍ावभावानुकृताशयाकृति: । निर्दग्धबीजानुशयो महीयसा भक्तिप्रयोगेण समेत्यधोक्षजम् ॥ ३६ ॥

Sa yugtong iyon, ang deboto’y napapalaya sa lahat ng pagkakagapos; ayon sa bhāva at līlā ng Panginoon, ang kanyang isip at katawan ay nagiging may espirituwal na mga katangian. Sa dakilang pagsasanay ng bhakti, nalalapit siya kay Adhokṣaja; ang kamangmangan, kamalayang materyal, at lahat ng pagnanasa ay nasusunog hanggang sa ugat at nagiging abo. Dito niya natatamo ang kanlungan ng mga paa-lotós ng Panginoon.

Verse 37

अधोक्षजालम्भमिहाशुभात्मन: शरीरिण: संसृतिचक्रशातनम् । तद् ब्रह्मनिर्वाणसुखं विदुर्बुधा- स्ततो भजध्वं हृदये हृदीश्वरम् ॥ ३७ ॥

Para sa nilalang na may katawan ngunit maruming loob, ang pagkapit kay Adhokṣaja ang pumipigil sa gulong ng sansara. Iyan ang ligaya ng Brahma-nirvāṇa, batid ng mga pantas. Kaya, mga kaibigan, magnilay at sumamba kay Hṛdīśvara, ang Panginoon sa puso, na nananahan sa loob ng bawat puso.

Verse 38

कोऽतिप्रयासोऽसुरबालका हरे- रुपासने स्वे हृदि छिद्रवत् सत: । स्वस्यात्मन: सख्युरशेषदेहिनां सामान्यत: किं विषयोपपादनै: ॥ ३८ ॥

O mga anak ng asura, ano ang labis na hirap sa pagsamba kay Hari na laging naroroon sa sariling puso, kasinglapit ng isang siwang? Siya ang Paramātmā, kaibigan at tagapagkalinga ng lahat ng nilalang. Kaya bakit nalululong ang mga tao sa paglikha ng artipisyal na mga gamit para sa di-kinakailangang kaligayahang pandama?

Verse 39

राय: कलत्रं पशव: सुतादयो गृहा मही कुञ्जरकोशभूतय: । सर्वेऽर्थकामा: क्षणभङ्गुरायुष: कुर्वन्ति मर्त्यस्य कियत् प्रियं चला: ॥ ३९ ॥

Ang yaman, magandang asawa at mga kaibigang babae, mga anak, tahanan, mga alagang hayop gaya ng baka, elepante at kabayo, kayamanan sa kaban, pag-unlad sa kabuhayan at ligayang pandama—lahat ay panandalian at pabagu-bago. Sa maikling buhay ng tao, anong pangmatagalang pakinabang ang maibibigay nito sa taong may unawa?

Verse 40

एवं हि लोका: क्रतुभि: कृता अमी क्षयिष्णव: सातिशया न निर्मला: । तस्मादद‍ृष्टश्रुतदूषणं परं भक्त्योक्तयेशं भजतात्मलब्धये ॥ ४० ॥

Ang mga mundong nakakamit sa pamamagitan ng mga dakilang handog at ritwal ay naglalaho rin; kahit napakasarap, hindi ito dalisay sapagkat may bahid pa ng materyal na pag-iral. Kaya sambahin ang Kataas-taasang Panginoon—na hindi kailanman nakita o narinig na may kapintasan—sa bhakti ayon sa kasulatan, para sa pagsasakatuparan ng sarili.

Verse 41

यदर्थ इह कर्माणि विद्वन्मान्यसकृन्नर: । करोत्यतो विपर्यासममोघं विन्दते फलम् ॥ ४१ ॥

Para sa pag-unlad sa yaman, ang taong materyalista na inaakalang napakatalino ay paulit-ulit na kumikilos; ngunit mula sa mga gawaing iyon, tiyak na kabaligtarang bunga ang kanyang matatamo. Sa buhay na ito o sa susunod, paulit-ulit siyang nabibigo.

Verse 42

सुखाय दु:खमोक्षाय सङ्कल्प इह कर्मिण: । सदाप्नोतीहया दु:खमनीहाया: सुखावृत: ॥ ४२ ॥

Sa mundong ito, ang taong nakatuon sa karma ay nagbabalak makamit ang ligaya at makawala sa dalamhati kaya siya kumikilos. Ngunit sa katotohanan, habang hindi siya nagsisikap para sa ligaya, tila natatakpan siya ng kapayapaan; pag nagsimula siyang kumilos para sa ligaya, saka nagsisimula ang pagdurusa.

Verse 43

कामान्कामयते काम्यैर्यदर्थमिह पूरुष: । स वै देहस्तु पारक्यो भङ्गुरो यात्युपैति च ॥ ४३ ॥

Para sa ginhawa ng katawan, ang tao ay naghahangad ng marami at gumagawa ng sari-saring plano; ngunit ang katawang ito ay pag-aari ng iba. Ang marupok na katawan ay yayakap sa kaluluwa sandali, saka ito iiwan.

Verse 44

किमु व्यवहितापत्यदारागारधनादय: । राज्यकोशगजामात्यभृत्याप्ता ममतास्पदा: ॥ ४४ ॥

Kung ang katawang ito sa huli’y magiging dumi o lupa, ano ang saysay ng mga bagay na kaugnay ng katawan—asawa, tahanan, yaman, anak, kamag‑anak, alipin, kaibigan, kaharian, kabang‑yaman, mga hayop at mga ministro? Lahat ay panandalian; ano pa ang masasabi?

Verse 45

किमेतैरात्मनस्तुच्छै: सह देहेन नश्वरै: । अनर्थैरर्थसङ्काशैर्नित्यानन्दरसोदधे: ॥ ४५ ॥

Ano ang silbi ng mga munting bagay na di‑naglalagi, na nawawala kasama ng katawan—na sa totoo’y kapinsalaan ngunit mistulang pakinabang—para sa ātman? Sa harap ng karagatan ng walang‑hanggang ligaya, napakaliit ng mga ito; ano ang pakinabang ng gayong ugnayan para sa kaluluwang walang hanggan?

Verse 46

निरूप्यतामिह स्वार्थ: कियान्देहभृतोऽसुरा: । निषेकादिष्ववस्थासु क्लिश्यमानस्य कर्मभि: ॥ ४६ ॥

Mga mahal kong kaibigan, mga anak ng asura! Ang nilalang ay tumatanggap ng iba’t ibang katawan ayon sa dating karma; mula sa pagpasok sa sinapupunan hanggang sa lahat ng kalagayan ng buhay, nakikitang nagdurusa siya dahil sa mga gawa at bunga nito na kaugnay ng katawan. Kaya pag-isipan ninyo: ano ang tunay na kapakinabangan ng nilalang sa mga gawang nagbubunga ng hirap at dalamhati?

Verse 47

कर्माण्यारभते देही देहेनात्मानुवर्तिना । कर्मभिस्तनुते देहमुभयं त्वविवेकत: ॥ ४७ ॥

Ang nilalang na may katawan ay nagsisimula ng mga gawa sa pamamagitan ng katawang sumusunod sa kanya; at sa mga gawang iyon din niya hinahabi ang panibagong katawan—kapwa dahil sa kawalan ng pag-unawa. Nakakuha ng isang katawan, kumikilos siya rito at lumilikha ng isa pa; kaya dahil sa matinding kamangmangan, lumilipat siya mula katawan sa katawan sa paulit-ulit na kapanganakan at kamatayan.

Verse 48

तस्मादर्थाश्च कामाश्च धर्माश्च यदपाश्रया: । भजतानीहयात्मानमनीहं हरिमीश्वरम् ॥ ४८ ॥

Kaya ang dharma, artha, at kāma ay pawang nakasalalay sa kalooban ng Kataas-taasang Panginoon. Kaya, mga kaibigan, sundan ang yapak ng mga deboto; walang pagnanasa, lubos na umasa sa pag-aayos ng Panginoon, at sambahin si Hari—ang Īśvara at Paramātmā—sa pamamagitan ng paglilingkod na may bhakti.

Verse 49

सर्वेषामपि भूतानां हरिरात्मेश्वर: प्रिय: । भूतैर्महद्भ‍ि: स्वकृतै: कृतानां जीवसंज्ञित: ॥ ४९ ॥

Si Hari ang ātma at Paramātmā ng lahat ng nilalang; Siya ang pinakamamahal. Ang bawat kaluluwa at katawan ay pagpapakita ng Kanyang śakti; kaya Siya ang Kataas-taasang Tagapamahala.

Verse 50

देवोऽसुरो मनुष्यो वा यक्षो गन्धर्व एव वा । भजन्मुकुन्दचरणं स्वस्तिमान् स्याद्यथा वयम् ॥ ५० ॥

Maging deva, asura, tao, Yakṣa o Gandharva—sinumang naglilingkod sa lotus na mga paa ni Mukunda, Tagapagkaloob ng mokṣa, ay nasa pinakamasaganang kalagayan gaya namin.

Verse 51

नालं द्विजत्वं देवत्वमृषित्वं वासुरात्मजा: । प्रीणनाय मुकुन्दस्य न वृत्तं न बहुज्ञता ॥ ५१ ॥ न दानं न तपो नेज्या न शौचं न व्रतानि च । प्रीयतेऽमलया भक्त्या हरिरन्यद् विडम्बनम् ॥ ५२ ॥

O mga anak ng asura! Hindi napalulugod si Mukunda sa pagiging ganap na brāhmaṇa, deva, o ṛṣi; ni sa mabuting asal o malawak na kaalaman. Hindi rin sa kawanggawa, pagtitika, yajña, kalinisan, o mga panata. Si Śrī Hari ay nalulugod lamang sa dalisay at di-natitinag na bhakti; kung walang tapat na debosyon, lahat ay palabas lamang.

Verse 52

नालं द्विजत्वं देवत्वमृषित्वं वासुरात्मजा: । प्रीणनाय मुकुन्दस्य न वृत्तं न बहुज्ञता ॥ ५१ ॥ न दानं न तपो नेज्या न शौचं न व्रतानि च । प्रीयतेऽमलया भक्त्या हरिरन्यद् विडम्बनम् ॥ ५२ ॥

O mga anak ng asura! Hindi napalulugod si Mukunda sa pagiging ganap na brāhmaṇa, deva, o ṛṣi; ni sa mabuting asal o malawak na kaalaman. Hindi rin sa kawanggawa, pagtitika, yajña, kalinisan, o mga panata. Si Śrī Hari ay nalulugod lamang sa dalisay at di-natitinag na bhakti; kung walang tapat na debosyon, lahat ay palabas lamang.

Verse 53

ततो हरौ भगवति भक्तिं कुरुत दानवा: । आत्मौपम्येन सर्वत्र सर्वभूतात्मनीश्वरे ॥ ५३ ॥

Kaya nga, o mga dānava! Kung paanong tinitingnan ninyo ang sarili nang may mabuting hangarin at inaalagaan ito, gayon din mag-bhakti kayo kay Bhagavān Hari, ang Panginoon na nasa lahat ng dako bilang Paramātmā ng lahat ng nilalang.

Verse 54

दैतेया यक्षरक्षांसि स्त्रिय: शूद्रा व्रजौकस: । खगा मृगा: पापजीवा: सन्ति ह्यच्युततां गता: ॥ ५४ ॥

O mga kaibigan ko, O mga anak ng mga demonyo, ang lahat, kabilang ang mga Yaksha at Rakshasa, mga kababaihan, mga manggagawa, mga pastol, mga ibon, mga hayop, at mga makasalanan, ay maaaring muling buhayin ang kanilang orihinal at walang hanggang espirituwal na buhay sa pamamagitan lamang ng pagtanggap sa mga prinsipyo ng bhakti-yoga.

Verse 55

एतावानेव लोकेऽस्मिन्पुंस: स्वार्थ: पर: स्मृत: । एकान्तभक्तिर्गोविन्दे यत्सर्वत्र तदीक्षणम् ॥ ५५ ॥

Sa materyal na mundong ito, ang paglilingkod sa mga paang lotus ni Govinda, ang sanhi ng lahat ng sanhi, at ang makita Siya sa lahat ng dako, ang tanging layunin ng buhay. Ito lamang ang pinakamataas na layunin ng buhay ng tao, tulad ng ipinaliwanag ng lahat ng mga banal na kasulatan.