Adhyaya 6

Verse 1

श्रीप्रह्राद उवाच कौमार आचरेत्प्राज्ञो धर्मान्भागवतानिह । दुर्लभं मानुषं जन्म तदप्यध्रुवमर्थदम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Śrī Prahlada: Ang taong may talino ay dapat magsanay ng Bhāgavata-dharma—ang paglilingkod na may bhakti sa Panginoon—mula pa sa pagkabata. Bihira ang pagsilang bilang tao; bagama’t panandalian, nagbibigay ito ng dakilang layuning espirituwal.

Verse 2

यथा हि पुरुषस्येह विष्णो: पादोपसर्पणम् । यदेष सर्वभूतानां प्रिय आत्मेश्वर: सुहृत् ॥ २ ॥

Sapagkat sa buhay-tao na ito, nararapat na lumapit at sumilong sa mga paang-lotus ni Viṣṇu; Siya ang pinakamamahal ng lahat ng nilalang, ang Panginoon ng kaluluwa, at ang mabuting kaibigan ng lahat.

Verse 3

सुखमैन्द्रियकं दैत्या देहयोगेन देहिनाम् । सर्वत्र लभ्यते दैवाद्यथा दु:खमयत्नत: ॥ ३ ॥

O mga kaibigang isinilang sa angkan ng daitya, ang kaligayahang pandama na dulot ng ugnayan ng katawan sa mga bagay ng pandama ay nakukuha sa anumang uri ng buhay ayon sa dating karma, na para bang kusang ibinibigay ng tadhana; gaya rin ng pagdating ng pagdurusa nang walang pagsisikap.

Verse 4

तत्प्रयासो न कर्तव्यो यत आयुर्व्यय: परम् । न तथा विन्दते क्षेमं मुकुन्दचरणाम्बुजम् ॥ ४ ॥

Huwag magsikap sa bagay na umuubos lamang ng buhay; walang tunay na kapakinabangan doon. Ang lotus na paa ni Mukunda ang siyang sukdulang kagalingan॥4॥

Verse 5

ततो यतेत कुशल: क्षेमाय भवमाश्रित: । शरीरं पौरुषं यावन्न विपद्येत पुष्कलम् ॥ ५ ॥

Kaya nga, kahit nasa pag-iral sa mundo, ang may pag-unawa ay magsikap para sa sukdulang kabutihan habang malakas pa ang katawan at hindi pa humihina ang kakayahan॥5॥

Verse 6

पुंसो वर्षशतं ह्यायुस्तदर्धं चाजितात्मन: । निष्फलं यदसौ रात्र्यां शेतेऽन्धं प्रापितस्तम: ॥ ६ ॥

Ang buhay ng tao ay sinasabing isang daang taon, ngunit sa hindi makapigil sa sarili, kalahati nito’y nawawala; sa gabi’y natutulog siyang natatakpan ng dilim ng kamangmangan॥6॥

Verse 7

मुग्धस्य बाल्ये कैशोरे क्रीडतो याति विंशति: । जरया ग्रस्तदेहस्य यात्यकल्पस्य विंशति: ॥ ७ ॥

Sa nalilitong pagkabata at sa kabataang abala sa laro, dalawampung taon ang lumilipas; at sa katandaan na sinakmal ng pag-urong ng katawan at kawalan ng kakayahan, isa pang dalawampung taon ang nasasayang॥7॥

Verse 8

दुरापूरेण कामेन मोहेन च बलीयसा । शेषं गृहेषु सक्तस्य प्रमत्तस्यापयाति हि ॥ ८ ॥

Dahil sa pagnanasa na di mabusog at sa napakalakas na pagkalito, lalo siyang kumakapit sa buhay-pamilya; ang gayong nalululong ay sinasayang pati ang natitirang mga taon, sapagkat hindi siya makapag-ukol sa paglilingkod na bhakti॥8॥

Verse 9

को गृहेषु पुमान्सक्तमात्मानमजितेन्द्रिय: । स्‍नेहपाशैर्द‍ृढैर्बद्धमुत्सहेत विमोचितुम् ॥ ९ ॥

Sino ang taong hindi napipigil ang mga pandama at labis na nakakapit sa buhay-sambahayan, na makapagpapalaya sa sarili na mahigpit na nakagapos sa tali ng pag-ibig?

Verse 10

को न्वर्थतृष्णां विसृजेत्प्राणेभ्योऽपि य ईप्सित: । यं क्रीणात्यसुभि: प्रेष्ठैस्तस्कर: सेवको वणिक् ॥ १० ॥

Sino ang makapagtatakwil ng pagnanasa sa yaman, na minimithi pa kaysa buhay? Magnanakaw, kawal/utusan, at mangangalakal ay isinusugal ang mahal na buhay upang makuha ang salapi.

Verse 11

कथं प्रियाया अनुकम्पिताया: सङ्गं रहस्यं रुचिरांश्च मन्त्रान् । सुहृत्सु तत्स्‍नेहसित: शिशूनां कलाक्षराणामनुरक्तचित्त: ॥ ११ ॥ पुत्रान्स्मरंस्ता दुहितृर्हृदय्या भ्रातृन् स्वसृर्वा पितरौ च दीनौ । गृहान् मनोज्ञोरुपरिच्छदांश्च वृत्तीश्च कुल्या: पशुभृत्यवर्गान् ॥ १२ ॥ त्यजेत कोशस्कृदिवेहमान: कर्माणि लोभादवितृप्तकाम: । औपस्थ्यजैह्वं बहुमन्यमान: कथं विरज्येत दुरन्तमोह: ॥ १३ ॥

Paano maiiwan ng taong labis ang pagmamahal sa pamilya ang kanilang pagsasama? Ang mapagmalasakit na asawang minamahal, ang ligayang lihim at matatamis na salita, at ang putol-putol ngunit kaaya-ayang pananalita ng mga bata—paanong ang pusong nakakapit ay magiging walang pagnanasa?

Verse 12

कथं प्रियाया अनुकम्पिताया: सङ्गं रहस्यं रुचिरांश्च मन्त्रान् । सुहृत्सु तत्स्‍नेहसित: शिशूनां कलाक्षराणामनुरक्तचित्त: ॥ ११ ॥ पुत्रान्स्मरंस्ता दुहितृर्हृदय्या भ्रातृन् स्वसृर्वा पितरौ च दीनौ । गृहान् मनोज्ञोरुपरिच्छदांश्च वृत्तीश्च कुल्या: पशुभृत्यवर्गान् ॥ १२ ॥ त्यजेत कोशस्कृदिवेहमान: कर्माणि लोभादवितृप्तकाम: । औपस्थ्यजैह्वं बहुमन्यमान: कथं विरज्येत दुरन्तमोह: ॥ १३ ॥

Lagi niyang inaalala ang mga anak na lalaki, ang mga anak na babaeng mahal sa puso, mga kapatid, matatandang magulang, ang kaaya-ayang bahay at mga kagamitan, ang kabuhayang minana sa angkan, pati mga hayop at mga alipin/utusan—paano niya iiwan ang lahat?

Verse 13

कथं प्रियाया अनुकम्पिताया: सङ्गं रहस्यं रुचिरांश्च मन्त्रान् । सुहृत्सु तत्स्‍नेहसित: शिशूनां कलाक्षराणामनुरक्तचित्त: ॥ ११ ॥ पुत्रान्स्मरंस्ता दुहितृर्हृदय्या भ्रातृन् स्वसृर्वा पितरौ च दीनौ । गृहान् मनोज्ञोरुपरिच्छदांश्च वृत्तीश्च कुल्या: पशुभृत्यवर्गान् ॥ १२ ॥ त्यजेत कोशस्कृदिवेहमान: कर्माणि लोभादवितृप्तकाम: । औपस्थ्यजैह्वं बहुमन्यमान: कथं विरज्येत दुरन्तमोह: ॥ १३ ॥

Ang maybahay na di nasisiyahan dahil sa kasakiman ay tulad ng uod ng sutla na humahabi ng kokon ng mga gawa at doon din nakakulong. Itinuturing na pinakamahalaga ang ligaya ng ari at dila—paano siya makakawala sa napakalalim na pagkahumaling?

Verse 14

कुटुम्बपोषाय वियन्निजायु र्न बुध्यतेऽर्थं विहतं प्रमत्त: । सर्वत्र तापत्रयदु:खितात्मा निर्विद्यते न स्वकुटुम्बराम: ॥ १४ ॥

Ang taong labis na nakakapit sa pagtaguyod ng pamilya ay hindi nauunawaan na sinasayang niya ang mahalagang buhay. Kahit dumanas ng tatlong uri ng pagdurusa, dahil sa pagkahumaling sa pamilya ay hindi siya nagsasawa sa makamundong pamumuhay.

Verse 15

वित्तेषु नित्याभिनिविष्टचेता विद्वांश्च दोषं परवित्तहर्तु: । प्रेत्येह वाथाप्यजितेन्द्रियस्त- दशान्तकामो हरते कुटुम्बी ॥ १५ ॥

Ang taong abala sa tungkulin ng pamilya ngunit di makapigil sa mga pandama ay laging nakalubog ang isip sa pag-iipon ng salapi. Kahit alam niyang ang pagkuha ng yaman ng iba ay may parusa ng batas at ni Yamarāja pagkalipas ng kamatayan, dahil sa di mapayapang pagnanasa ay patuloy siyang nandaraya upang magkamal ng pera.

Verse 16

विद्वानपीत्थं दनुजा: कुटुम्बं पुष्णन्स्वलोकाय न कल्पते वै । य: स्वीयपारक्यविभिन्नभाव- स्तम: प्रपद्येत यथा विमूढ: ॥ १६ ॥

O mga anak ng mga demonyo! Sa mundong ito, kahit ang marunong ay may hilig na mag-isip, “Ito ay akin, iyon ay sa iba,” kaya abala sa pagtaguyod ng pamilya sa makitid na pananaw. Gaya ng pusa at aso, hindi niya tinatanggap ang kaalamang espirituwal at nalulunod sa kamangmangan.

Verse 17

यतो न कश्चित् क्व‍ च कुत्रचिद् वा दीन: स्वमात्मानमलं समर्थ: । विमोचितुं कामद‍ृशां विहार- क्रीडामृगो यन्निगडो विसर्ग: ॥ १७ ॥ ततो विदूरात् परिहृत्य दैत्या दैत्येषु सङ्गं विषयात्मकेषु । उपेत नारायणमादिदेवं स मुक्तसङ्गैरिषितोऽपवर्ग: ॥ १८ ॥

Tiyak na ang sinumang walang kaalaman sa Kataas-taasang Persona ng Diyos ay hindi kailanman, saanman, makapagpapalaya sa sarili mula sa pagkakagapos ng materya. Ang mga nalululong sa kaligayahang pandama at nakatuon sa babae ay nagiging laruan sa kamay ng kaakit-akit na babae at ginagapos ng tanikala ng mga anak at apo. Kaya, O mga anak ng mga demonyo, lumayo sa pakikisama sa mga demonyong nakatuon sa mga bagay ng pandama at sumilong kay Nārāyaṇa, ang Adi-deva; sapagkat ang sukdulang layon ng Kanyang mga bhakta ay apavarga—kalayaan.

Verse 18

यतो न कश्चित् क्व‍ च कुत्रचिद् वा दीन: स्वमात्मानमलं समर्थ: । विमोचितुं कामद‍ृशां विहार- क्रीडामृगो यन्निगडो विसर्ग: ॥ १७ ॥ ततो विदूरात् परिहृत्य दैत्या दैत्येषु सङ्गं विषयात्मकेषु । उपेत नारायणमादिदेवं स मुक्तसङ्गैरिषितोऽपवर्ग: ॥ १८ ॥

Tiyak na ang sinumang walang kaalaman sa Kataas-taasang Persona ng Diyos ay hindi kailanman, saanman, makapagpapalaya sa sarili mula sa pagkakagapos ng materya. Ang mga nalululong sa kaligayahang pandama at nakatuon sa babae ay nagiging laruan sa kamay ng kaakit-akit na babae at ginagapos ng tanikala ng mga anak at apo. Kaya, O mga anak ng mga demonyo, lumayo sa pakikisama sa mga demonyong nakatuon sa mga bagay ng pandama at sumilong kay Nārāyaṇa, ang Adi-deva; sapagkat ang sukdulang layon ng Kanyang mga bhakta ay apavarga—kalayaan.

Verse 19

न ह्यच्युतं प्रीणयतो बह्वायासोऽसुरात्मजा: । आत्मत्वात्सर्वभूतानां सिद्धत्वादिह सर्वत: ॥ १९ ॥

O mga anak ng asura, hindi kailangan ng malaking pagsisikap upang pasayahin si Acyuta Nārāyaṇa; Siya ang Paramātmā at Ama ng lahat ng nilalang, kaya sa anumang kalagayan ay madali ang debosyon sa Kanya.

Verse 20

परावरेषु भूतेषु ब्रह्मान्तस्थावरादिषु । भौतिकेषु विकारेषु भूतेष्वथ महत्सु च ॥ २० ॥ गुणेषु गुणसाम्ये च गुणव्यतिकरे तथा । एक एव परो ह्यात्मा भगवानीश्वरोऽव्यय: ॥ २१ ॥ प्रत्यगात्मस्वरूपेण द‍ृश्यरूपेण च स्वयम् । व्याप्यव्यापकनिर्देश्यो ह्यनिर्देश्योऽविकल्पित: ॥ २२ ॥ केवलानुभवानन्दस्वरूप: परमेश्वर: । माययान्तर्हितैश्वर्य ईयते गुणसर्गया ॥ २३ ॥

Mula sa mga di-gumagalaw hanggang kay Brahmā, sa lahat ng pagbabagong materyal, sa mahat-tattva, at sa pagkapantay at paghahalo ng tatlong guṇa, iisa lamang ang di-nasisirang Bhagavān Īśvara na naroroon bilang Paramātmā sa lahat ng dako.

Verse 21

परावरेषु भूतेषु ब्रह्मान्तस्थावरादिषु । भौतिकेषु विकारेषु भूतेष्वथ महत्सु च ॥ २० ॥ गुणेषु गुणसाम्ये च गुणव्यतिकरे तथा । एक एव परो ह्यात्मा भगवानीश्वरोऽव्यय: ॥ २१ ॥ प्रत्यगात्मस्वरूपेण द‍ृश्यरूपेण च स्वयम् । व्याप्यव्यापकनिर्देश्यो ह्यनिर्देश्योऽविकल्पित: ॥ २२ ॥ केवलानुभवानन्दस्वरूप: परमेश्वर: । माययान्तर्हितैश्वर्य ईयते गुणसर्गया ॥ २३ ॥

Ang iisang di-nasisirang Bhagavān Īśvara—sa mga guṇa, sa pagkapantay ng guṇa, at sa paghahalo ng guṇa—ay naroroon sa lahat ng dako bilang Paramātmā; sa gitna ng pagkakaiba-iba, ang Kanyang pagkakaisa ang lumiwanag.

Verse 22

परावरेषु भूतेषु ब्रह्मान्तस्थावरादिषु । भौतिकेषु विकारेषु भूतेष्वथ महत्सु च ॥ २० ॥ गुणेषु गुणसाम्ये च गुणव्यतिकरे तथा । एक एव परो ह्यात्मा भगवानीश्वरोऽव्यय: ॥ २१ ॥ प्रत्यगात्मस्वरूपेण द‍ृश्यरूपेण च स्वयम् । व्याप्यव्यापकनिर्देश्यो ह्यनिर्देश्योऽविकल्पित: ॥ २२ ॥ केवलानुभवानन्दस्वरूप: परमेश्वर: । माययान्तर्हितैश्वर्य ईयते गुणसर्गया ॥ २३ ॥

Siya mismo ay naroroon bilang panloob na pratyag-ātmā at bilang anyong nakikita; tinutukoy bilang “ang napupuno” at “ang pumupuno sa lahat,” ngunit sa katotohanan Siya’y di-matukoy, di-dalawa, di-nagbabago, at di-nahahati.

Verse 23

परावरेषु भूतेषु ब्रह्मान्तस्थावरादिषु । भौतिकेषु विकारेषु भूतेष्वथ महत्सु च ॥ २० ॥ गुणेषु गुणसाम्ये च गुणव्यतिकरे तथा । एक एव परो ह्यात्मा भगवानीश्वरोऽव्यय: ॥ २१ ॥ प्रत्यगात्मस्वरूपेण द‍ृश्यरूपेण च स्वयम् । व्याप्यव्यापकनिर्देश्यो ह्यनिर्देश्योऽविकल्पित: ॥ २२ ॥ केवलानुभवानन्दस्वरूप: परमेश्वर: । माययान्तर्हितैश्वर्य ईयते गुणसर्गया ॥ २३ ॥

Siya ang Parameśvara, ang sac-cid-ānanda na nalalasap lamang sa dalisay na karanasang espirituwal; natatakpan ng tabing ng māyā, ang Kanyang kadakilaan ay nalilihim, kaya sa ateistang nakagapos sa guṇa-sṛṣṭi, Siya’y waring wala.

Verse 24

तस्मात्सर्वेषु भूतेषु दयां कुरुत सौहृदम् । भावमासुरमुन्मुच्य यया तुष्यत्यधोक्षज: ॥ २४ ॥

Kaya nga, kayong mga kabataang isinilang sa mga asura, magpakita ng habag at mabuting pakikipagkaibigan sa lahat ng nilalang. Iwaksi ang ugaling demonyo at mamuhay na walang poot at pagkakabahagi, upang masiyahan si Adhokṣaja Śrī Hari.

Verse 25

तुष्टे च तत्र किमलभ्यमनन्त आद्ये किं तैर्गुणव्यतिकरादिह ये स्वसिद्धा: । धर्मादय: किमगुणेन च काङ्‌क्षितेन सारं जुषां चरणयोरुपगायतां न: ॥ २५ ॥

Kapag nalugod ang Walang-hanggan at Unang Panginoon, ano pa ang hindi maaabot ng mga deboto? Para sa mga lumalampas sa mga guṇa, ano ang saysay ng dharma, artha, kāma, at mokṣa? Kami’y patuloy na umaawit sa Kanyang mga paang-loto.

Verse 26

धर्मार्थकाम इति योऽभिहितस्त्रिवर्ग ईक्षा त्रयी नयदमौ विविधा च वार्ता । मन्ये तदेतदखिलं निगमस्य सत्यं स्वात्मार्पणं स्वसुहृद: परमस्य पुंस: ॥ २६ ॥

Ang dharma, artha, at kāma ay tinatawag sa Veda na tri-varga; kasama rin ang pag-aaral, mga ritwal ayon sa Veda, lohika, batas at kaayusan, at iba’t ibang paraan ng kabuhayan. Itinuturing ko itong mga panlabas na paksa ng Veda at makalupa. Ngunit ang pag-aalay ng sarili sa mga paang-loto ni Viṣṇu, ang Kataas-taasang Puruṣa, ang siyang tunay na lampas-sa-mundo.

Verse 27

ज्ञानं तदेतदमलं दुरवापमाह नारायणो नरसख: किल नारदाय । एकान्तिनां भगवतस्तदकिञ्चनानां पादारविन्दरजसाप्लुतदेहिनां स्यात् ॥ २७ ॥

Ang dalisay na kaalamang ito ay napakahirap makamtan—ganito ang ipinaliwanag noon ni Nārāyaṇa, ang kaibigan ng lahat ng nilalang, kay Nārada. Tanging ang mga debotong lubos na nakatuon sa Bhagavān, walang pag-aangkin, at nalinis ng alikabok ng mga paang-loto ng mga banal, ang makauunawa nito.

Verse 28

श्रुतमेतन्मया पूर्वं ज्ञानं विज्ञानसंयुतम् । धर्मं भागवतं शुद्धं नारदाद्देवदर्शनात् ॥ २८ ॥

Nagpatuloy si Prahlāda: Dati ko nang narinig ang kaalamang ito mula kay Nārada Muni, ang deva-darśī. Ito ang dalisay na bhāgavata-dharma, may kasamang malinaw na pag-unawa, at walang bahid ng materyal na karumihan.

Verse 29

श्रीदैत्यपुत्रा ऊचु: प्रह्राद त्वं वयं चापि नर्तेऽन्यं विद्महे गुरुम् । एताभ्यां गुरुपुत्राभ्यां बालानामपि हीश्वरौ ॥ २९ ॥ बालस्यान्त:पुरस्थस्य महत्सङ्गो दुरन्वय: । छिन्धि न: संशयं सौम्य स्याच्चेद्विस्रम्भकारणम् ॥ ३० ॥

Sumagot ang mga anak ng mga daitya: Mahal na Prahlāda, bukod kina Ṣaṇḍa at Amarka, mga anak ni Śukrācārya, wala kaming ibang gurong kilala. Kami’y mga bata at sila ang aming tagapamahala.

Verse 30

श्रीदैत्यपुत्रा ऊचु: प्रह्राद त्वं वयं चापि नर्तेऽन्यं विद्महे गुरुम् । एताभ्यां गुरुपुत्राभ्यां बालानामपि हीश्वरौ ॥ २९ ॥ बालस्यान्त:पुरस्थस्य महत्सङ्गो दुरन्वय: । छिन्धि न: संशयं सौम्य स्याच्चेद्विस्रम्भकारणम् ॥ ३० ॥

Para sa batang nananatili sa loob ng palasyo, napakahirap makasama ang isang dakilang banal. O mahinahong kaibigan, pawiin ang aming pag-aalinlangan—paano mo narinig si Nārada?