Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Śrāddhadeva Manu’s Sons: Pṛṣadhra’s Curse and Renunciation; Genealogies of Nariṣyanta and Diṣṭa

वासुदेवे भगवति सर्वात्मनि परेऽमले । एकान्तित्वं गतो भक्त्या सर्वभूतसुहृत् सम: ॥ ११ ॥ विमुक्तसङ्ग: शान्तात्मा संयताक्षोऽपरिग्रह: । यद‍ृच्छयोपपन्नेन कल्पयन् वृत्तिमात्मन: ॥ १२ ॥ आत्मन्यात्मानमाधाय ज्ञानतृप्त: समाहित: । विचचार महीमेतां जडान्धबधिराकृति: ॥ १३ ॥

vāsudeve bhagavati sarvātmani pare ’male ekāntitvaṁ gato bhaktyā sarva-bhūta-suhṛt samaḥ

Siya’y walang pagkakapit, payapa ang loob, napipigil ang paningin at mga pandama, at hindi nag-iimbak. Anumang dumating nang di hinahanap sa biyaya ng Panginoon, iyon ang ginamit niya sa ikabubuhay.

विमुक्तसङ्गःfree from attachment
विमुक्तसङ्गः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविमुक्त + सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (सङ्गात् विमुक्तः)
शान्तात्माpeaceful-minded
शान्तात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशान्त + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (शान्तः आत्मा यस्य/शान्त आत्मा)
संयताक्षःone whose senses/eyes are controlled
संयताक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंयत + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (संयते अक्षिणी यस्य)
अपरिग्रहःnon-possessive
अपरिग्रहः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपरिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समासान्त/निषेधार्थ विशेषण
यदृच्छयाby chance; spontaneously
यदृच्छया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयदृच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘by chance/spontaneously’
उपपन्नेनwith what has come/been obtained
उपपन्नेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootउपपन्न (प्रातिपदिक; गम् धातु-निष्पन्न कृदन्त ‘उप+पद्/पद्’ परम्परया)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; विशेषणम् (to implied ‘आहारेण/भोजनेन’ etc.)
कल्पयन्arranging; maintaining
कल्पयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (Present participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि
वृत्तिम्livelihood; sustenance
वृत्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
V
Vāsudeva

FAQs

This verse says that exclusive devotion to Vāsudeva makes a person samaḥ—equipoised—and sarva-bhūta-suhṛt, a genuine well-wisher of all living beings.

Śukadeva Gosvāmī is describing the devotional transformation of a saintly person, emphasizing single-minded surrender to Vāsudeva.

Cultivate ekāntī-bhakti—steady devotion to the Lord—so the heart becomes purified, reducing envy and bias and naturally expressing kindness to all.