Adhyaya 26

Verse 1

श्रीभगवानुवाच मल्ल‍क्षणमिमं कायं लब्ध्वा मद्धर्म आस्थित: । आनन्दं परमात्मानमात्मस्थं समुपैति माम् ॥ १ ॥

Sinabi ng Panginoon: Matapos makamit ang katawang-tao na nagbibigay ng pagkakataong makilala Ako, at manatili sa aking dharma—ang bhakti—maaabot niya Ako, ang bukal ng ligaya at ang Paramatma na nananahan sa puso ng lahat.

Verse 2

गुणमय्या जीवयोन्या विमुक्तो ज्ञाननिष्ठया । गुणेषु मायामात्रेषु द‍ृश्यमानेष्ववस्तुत: । वर्तमानोऽपि न पुमान् युज्यतेऽवस्तुभिर्गुणै: ॥ २ ॥

Ang taong matatag sa transendental na kaalaman ay napapalaya sa kondisyong buhay sa pagtalikod sa huwad na pagkakakilanlan sa mga bunga ng mga guna. Nakikita niyang maya lamang ang mga ito; kaya kahit nasa gitna nila, hindi siya naaalipin ng mga guna, sapagkat hindi sila tunay.

Verse 3

सङ्गं न कुर्यादसतां शिश्न‍ोदरतृपां क्व‍‍चित् । तस्यानुगस्तमस्यन्धे पतत्यन्धानुगान्धवत् ॥ ३ ॥

Huwag makisama kailanman sa mga materyalistang ang hangad ay pagbusugin lamang ang pagnanasa at tiyan. Ang sumunod sa kanila ay mahuhulog sa pinakamalalim na dilim, gaya ng bulag na sumusunod sa bulag.

Verse 4

ऐल: सम्राडिमां गाथामगायत बृहच्छ्रवा: । उर्वशीविरहान् मुह्यन् निर्विण्ण: शोकसंयमे ॥ ४ ॥

Ang sumusunod na awit ay inawit ng bantog na emperador na si Aila (Purūravā). Nang mahiwalay sa kanyang asawang si Urvaśī, siya’y unang nalito; ngunit nang mapigil ang pagdadalamhati, nagsimulang sumibol ang paglayo sa pagnanasa.

Verse 5

त्यक्त्वात्मानं व्रजन्तीं तां नग्न उन्मत्तवन्नृप: । विलपन्नन्वगाज्जाये घोरे तिष्ठेति विक्लव: ॥ ५ ॥

Nang siya’y iwan at umalis, ang hari—kahit hubad—ay humabol na parang baliw. Sa matinding dalamhati, umiiyak siyang sumigaw: “O aking asawa! O malupit na babae, tumigil ka!”

Verse 6

कामानतृप्तोऽनुजुषन् क्षुल्ल‍कान् वर्षयामिनी: । न वेद यान्तीर्नायान्तीरुर्वश्याकृष्टचेतन: ॥ ६ ॥

Kahit sa loob ng maraming taon ay nagtamasa si Purūravā ng kaligayahang seksuwal tuwing dapithapon, hindi pa rin siya nasiyahan, sapagkat hamak ang gayong aliw. Dahil lubhang nahumaling kay Urvaśī, hindi niya namalayan ang mga gabing dumarating at lumilipas.

Verse 7

ऐल उवाच अहो मे मोहविस्तार: कामकश्मलचेतस: । देव्या गृहीतकण्ठस्य नायु:खण्डा इमे स्मृता: ॥ ७ ॥

Sinabi ni Haring Aila: “Ay! Tingnan ninyo kung gaano kalawak ang aking pagkahibang! Marumi sa pita ang aking puso; nang yakapin ako ng diyosang ito at hawakan ang aking leeg, hindi ko man lamang namalayan kung paanong lumilipas ang mga bahagi ng aking buhay.”

Verse 8

नाहं वेदाभिनिर्मुक्त: सूर्यो वाभ्युदितोऽमुया । मूषितो वर्षपूगानां बताहानि गतान्युत ॥ ८ ॥

Nilinlang ako ng babaeng iyon nang gayon na hindi ko man lang nakita ang pagsikat o paglubog ng araw. Ay, sa napakaraming taon, lumipas ang aking mga araw nang walang saysay!

Verse 9

अहो मे आत्मसम्मोहो येनात्मा योषितां कृत: । क्रीडामृगश्चक्रवर्ती नरदेवशिखामणि: ॥ ९ ॥

Ay, ang aking pagkalito sa sarili! Dahil dito, ako—isang chakravartin, hiyas ng korona ng mga hari—ay naging parang hayop na laruan sa kamay ng mga babae!

Verse 10

सपरिच्छदमात्मानं हित्वा तृणमिवेश्वरम् । यान्तीं स्‍त्रियं चान्वगमं नग्न उन्मत्तवद् रुदन् ॥ १० ॥

Bagaman ako’y isang panginoong sagana sa karangyaan, itinapon niya ako na parang isang talim ng damo. Gayunman, sumunod pa rin ako—hubad at umiiyak na parang baliw.

Verse 11

कुतस्तस्यानुभाव: स्यात् तेज ईशत्वमेव वा । योऽन्वगच्छंस्‍त्रियं यान्तीं खरवत् पादताडित: ॥ ११ ॥

Nasaan ang aking impluwensiya, kapangyarihan, at paghahari? Hinabol ko ang babaeng umalis na, na parang asnong sinipa sa mukha ng babaeng asno.

Verse 12

किं विद्यया किं तपसा किं त्यागेन श्रुतेन वा । किं विविक्तेन मौनेन स्‍त्रीभिर्यस्य मनो हृतम् ॥ १२ ॥

Ano ang silbi ng mataas na pag-aaral, pag-aayuno at pagtiis, pagtalikod, o pakikinig sa mga banal na kasulatan? Ano rin ang saysay ng pag-iisa at pananahimik, kung sa huli ang isip ay ninanakaw ng mga babae?

Verse 13

स्वार्थस्याकोविदं धिङ् मां मूर्खं पण्डितमानिनम् । योऽहमीश्वरतां प्राप्य स्‍त्रीभिर्गोखरवज्जित: ॥ १३ ॥

Sumpain ako! Ako’y mangmang, di alam ang sariling kapakinabangan, ngunit nagkunwaring marunong. Kahit nakamit ang katayuang parang panginoon, natalo ako ng mga babae na tila baka o asno.

Verse 14

सेवतो वर्षपूगान् मे उर्वश्या अधरासवम् । न तृप्यत्यात्मभू: कामो वह्निराहुतिभिर्यथा ॥ १४ ॥

Kahit ilang taon kong pinaglingkuran ang “nektar” ng mga labi ni Urvaśī, ang pagnanasa sa puso ko’y paulit-ulit na sumiklab at di nasiyahan, gaya ng apoy na di mapapatay sa pagbuhos ng ghee.

Verse 15

पुंश्चल्यापहृतं चित्तं को न्वन्यो मोचितुं प्रभु: । आत्मारामेश्वरमृते भगवन्तमधोक्षजम् ॥ १५ ॥

Ang kamalayan kong ninakaw ng isang patutot—sino pa ang makapagliligtas dito kundi si Bhagavān Adhokṣaja, ang Panginoon na lampas sa pandama at ang Diyos ng mga ātmārāma?

Verse 16

बोधितस्यापि देव्या मे सूक्तवाक्येन दुर्मते: । मनोगतो महामोहो नापयात्यजितात्मन: ॥ १६ ॥

Kahit si Urvaśī na isang diwata ay nagpayo sa akin sa magagandang salitang marunong, dahil mapurol ang isip ko at di ko napigil ang mga pandama, hindi nawala ang malaking pagkalito sa aking puso.

Verse 17

किमेतया नोऽपकृतं रज्ज्वा वा सर्पचेतस: । द्रष्टु: स्वरूपाविदुषो योऽहं यदजितेन्द्रिय: ॥ १७ ॥

Paano ko siya masisisi? Ako mismo’y di nakakakilala sa tunay kong espirituwal na kalikasan at di nagtagumpay sa pagpigil ng pandama; gaya ng taong may isip-ahas na napagkakamalang ahas ang isang lubid.

Verse 18

क्व‍ायं मलीमस: कायो दौर्गन्ध्याद्यात्मकोऽशुचि: । क्व‍ गुणा: सौमनस्याद्या ह्यध्यासोऽविद्यया कृत: ॥ १८ ॥

Ano ba talaga ang maruming, mabahong, at di-dalisay na katawan na ito? Ang halimuyak at ganda ng katawan ng babae na inaakala nating kaakit-akit ay huwad na balabal na nilikha ng māyā dahil sa avidyā.

Verse 19

पित्रो: किं स्वं नु भार्याया: स्वामिनोऽग्ने: श्वगृध्रयो: । किमात्मन: किं सुहृदामिति यो नावसीयते ॥ १९ ॥ तस्मिन् कलेवरेऽमेध्ये तुच्छनिष्ठे विषज्जते । अहो सुभद्रं सुनसं सुस्मितं च मुखं स्‍त्रिय: ॥ २० ॥

Kanino ba talaga ang katawan—sa mga magulang, sa asawa, sa amo, sa apoy ng pagsusunog, o sa mga aso at buwitre na kakain dito? Sa ātman sa loob, o sa mga kaibigan? Kahit di matiyak, kumakapit pa rin ang tao sa katawan na ito.

Verse 20

पित्रो: किं स्वं नु भार्याया: स्वामिनोऽग्ने: श्वगृध्रयो: । किमात्मन: किं सुहृदामिति यो नावसीयते ॥ १९ ॥ तस्मिन् कलेवरेऽमेध्ये तुच्छनिष्ठे विषज्जते । अहो सुभद्रं सुनसं सुस्मितं च मुखं स्‍त्रिय: ॥ २० ॥

Sa maruming katawan na patungo sa hamak na wakas, doon pa rin kumakapit ang tao. At kapag tinitigan ang mukha ng babae, sinasabi niya: “Ay, napakaganda! Kay ganda ng ilong at kay tamis ng ngiti!”

Verse 21

त्वङ्‍मांसरुधिरस्‍नायुमेदोमज्जास्थिसंहतौ । विण्मूत्रपूये रमतां कृमीणां कियदन्तरम् ॥ २१ ॥

Ano ang kaibhan ng karaniwang uod at ng taong naghahanap ng sarap sa katawan na binubuo ng balat, laman, dugo, litid, taba, utak-buto, buto, at puno ng dumi, ihi, at nana?

Verse 22

अथापि नोपसज्जेत स्‍त्रीषु स्‍त्रैणेषु चार्थवित् । विषयेन्द्रियसंयोगान्मन: क्षुभ्यति नान्यथा ॥ २२ ॥

Gayunman, ang nakauunawa sa tunay na kalikasan ng katawan ay hindi dapat makihalubilo sa mga babae o sa mga lalaking alipin ng pagnanasa sa babae; sapagkat ang pagdikit ng pandama sa mga bagay nito ay tiyak na gumugulo sa isip.

Verse 23

अद‍ृष्टादश्रुताद् भावान्न भाव उपजायते । असम्प्रयुञ्जत: प्राणान् शाम्यति स्तिमितं मन: ॥ २३ ॥

Ang hindi nakita at hindi narinig ay hindi gumugulo sa isip. Ang taong pumipigil sa mga pandama ay kusang mapipigil sa gawaing makamundo at ang isip ay mapapapayapa.

Verse 24

तस्मात् सङ्गो न कर्तव्य: स्‍त्रीषु स्‍त्रैणेषु चेन्द्रियै: । विदुषां चाप्यविस्रब्ध: षड्‍वर्ग: किमु माद‍ृशाम् ॥ २४ ॥

Kaya’t huwag hayaang malayang makihalubilo ang mga pandama sa mga babae o sa mga lalaking alipin ng pagnanasa sa babae. Kahit ang marurunong ay di nagtitiwala sa anim na kaaway ng isip; lalo na ang mangmang na gaya ko.

Verse 25

श्रीभगवानुवाच एवं प्रगायन् नृपदेवदेव: स उर्वशीलोकमथो विहाय । आत्मानमात्मन्यवगम्य मां वै उपारमज्ज्ञानविधूतमोह: ॥ २५ ॥

Sinabi ng Panginoon: Matapos awitin ang himig na ito, si Mahārāja Purūravā—dakila sa mga deva at tao—ay iniwan ang katayuang natamo niya sa daigdig ni Urvaśī. Nang mahugasan ang kanyang pagkalito ng transendental na kaalaman, nakilala niya Ako bilang Paramātmā sa puso at sa wakas ay nakamtan ang kapayapaan.

Verse 26

ततो दु:सङ्गमुत्सृज्य सत्सु सज्जेत बुद्धिमान् । सन्त एवास्य छिन्दन्ति मनोव्यासङ्गमुक्तिभि: ॥ २६ ॥

Kaya’t ang matalino ay dapat talikuran ang masamang samahan at kumapit sa samahan ng mga banal na bhakta. Ang mga santo, sa kanilang mga salitang nagbibigay-kalaya, ang pumuputol sa labis na pagkakapit ng isip.

Verse 27

सन्तोऽनपेक्षा मच्चित्ता: प्रशान्ता: समदर्शिन: । निर्ममा निरहङ्कारा निर्द्वन्द्वा निष्परिग्रहा: ॥ २७ ॥

Ang aking mga bhakta ay itinatakda ang isip sa Akin at hindi umaasa sa anumang makamundo. Sila’y laging payapa, may pantay na pagtingin, at malaya sa pag-aangkin, huwad na ego, pagkadalawahan, at kasakiman.

Verse 28

तेषु नित्यं महाभाग महाभागेषु मत्कथा: । सम्भवन्ति हि ता नृणां जुषतां प्रपुनन्त्यघम् ॥ २८ ॥

O Uddhava na lubhang mapalad, sa pakikisama ng mga banal na deboto ay laging may pag-uusap tungkol sa Akin; ang mga nakikibahagi sa pakikinig at pag-awit ng Aking kaluwalhatian ay tiyak na nalilinis sa lahat ng kasalanan.

Verse 29

ता ये श‍ृण्वन्ति गायन्ति ह्यनुमोदन्ति चाद‍ृता: । मत्परा: श्रद्दधानाश्च भक्तिं विन्दन्ति ते मयि ॥ २९ ॥

Sinumang nakikinig, umaawit, at magalang na tumatanggap sa puso ng mga paksang tungkol sa Akin ay nagiging may pananampalataya, nakatuon sa Akin, at nakakamit ang debosyon sa Akin.

Verse 30

भक्तिं लब्धवत: साधो: किमन्यदवशिष्यते । मय्यनन्तगुणे ब्रह्मण्यानन्दानुभवात्मनि ॥ ३० ॥

O banal, para sa ganap na deboto na nakamit na ang debosyon sa Akin—ang Kataas-taasang Brahman na may di-mabilang na katangian at siyang diwa ng lubos na kaligayahang espirituwal—ano pa ang dapat makamit?

Verse 31

यथोपश्रयमाणस्य भगवन्तं विभावसुम् । शीतं भयं तमोऽप्येति साधून् संसेवतस्तथा ॥ ३१ ॥

Gaya ng paglapit sa apoy ng paghahandog na nag-aalis ng lamig, takot, at dilim, gayon din ang paglilingkod sa mga banal na deboto ng Panginoon ay sumisira sa katamlayan, takot, at kamangmangan.

Verse 32

निमज्ज्योन्मज्जतां घोरे भवाब्धौ परमायणम् । सन्तो ब्रह्मविद: शान्ता नौर्दृढेवाप्सु मज्जताम् ॥ ३२ ॥

Sa nakakatakot na karagatan ng pag-iral sa mundo, para sa mga paulit-ulit na lumulubog at umaahon, ang mga santong tahimik at nakatatag sa kaalamang Brahman ang sukdulang kanlungan; sila’y tulad ng matibay na bangkang sumasagip sa nalulunod.

Verse 33

अन्नं हि प्राणिनां प्राण आर्तानां शरणं त्वहम् । धर्मो वित्तं नृणां प्रेत्य सन्तोऽर्वाग् बिभ्यतोऽरणम् ॥ ३३ ॥

Kung paanong ang pagkain ang buhay ng lahat ng nilalang, gayon Ako ang sukdulang kanlungan ng mga nagdurusa. Kung paanong ang dharma ang kayamanan ng tao sa pagpanaw, gayon ang Aking mga debotong santo ang tanging masisilungan ng mga natatakot mahulog sa abang kalagayan.

Verse 34

सन्तो दिशन्ति चक्षूंषि बहिरर्क: समुत्थित: । देवता बान्धवा: सन्त: सन्त आत्माहमेव च ॥ ३४ ॥

Ang Aking mga debotong santo ang nagbibigay ng banal na paningin; ang araw nama’y panlabas na tanaw lamang ang ibinibigay, at iyon pa’y kapag sumikat. Ang Aking mga deboto ang tunay na dapat sambahin at tunay na kamag-anak; sila ang sariling sarili, at sa huli’y hindi sila naiiba sa Akin.

Verse 35

वैतसेनस्ततोऽप्येवमुर्वश्या लोकनिष्पृह: । मुक्तसङ्गो महीमेतामात्मारामश्चचार ह ॥ ३५ ॥

Kaya nga, nang mawala ang pagnanais niyang mapasa iisang loka kay Urvaśī, si Mahārāja Purūravā ay gumala sa daigdig na malaya sa lahat ng ugnayang materyal at lubos na nasiyahan sa sariling ātman.