Adhyaya 20

Verse 1

श्रीउद्धव उवाच विधिश्च प्रतिषेधश्च निगमो हीश्वरस्य ते । अवेक्षतेऽरविन्दाक्ष गुणं दोषं च कर्मणाम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Śrī Uddhava: Mahal kong Kṛṣṇa na may matang-lotus, Ikaw ang Kataas-taasang Panginoon; kaya ang mga Veda na may mga utos at pagbabawal ay Iyong kautusan. Tinitingnan ng mga ito ang gawang may kabutihan at pagkukulang.

Verse 2

वर्णाश्रमविकल्पं च प्रतिलोमानुलोमजम् । द्रव्यदेशवय:कालान् स्वर्गं नरकमेव च ॥ २ ॥

Ayon sa mga Veda, ang mas mataas at mas mababang uri sa sistemang varṇāśrama, pati ang mga pagkakaibang dulot ng anuloma at pratiloma, ay inilarawan. Sa pagsusuri ng sangkap, lugar, edad, at panahon, laging batayan ang kabutihan at kasalanan; at ibinubunyag din ng Veda ang pag-iral ng langit at impiyerno.

Verse 3

गुणदोषभिदाद‍ृष्टिमन्तरेण वचस्तव । नि:श्रेयसं कथं नृणां निषेधविधिलक्षणम् ॥ ३ ॥

Kung hindi makikita ang kaibhan ng kabutihan at kasalanan, paano mauunawaan ng tao ang Iyong turo sa anyo ng mga Veda na nag-uutos ng mabuti at nagbabawal ng masama? At kung wala ang mga banal na kasulatang may kapangyarihang magbigay ng kalayaan sa huli, paano maaabot ang kaganapan ng buhay?

Verse 4

पितृदेवमनुष्याणां वेदश्चक्षुस्तवेश्वर । श्रेयस्त्वनुपलब्धेऽर्थे साध्यसाधनयोरपि ॥ ४ ॥

Mahal na Panginoon, para sa mga ninuno, mga deva, at mga tao, ang Veda ang mata na Iyong ibinigay. Upang maunawaan ang mga bagay na lampas sa tuwirang karanasan—gaya ng kalayaan, langit, at mga kaligayahang makamundo—at upang malaman ang layunin at paraan, ang Veda ang pinakamataas na patunay, sapagkat ito ang Iyong batas at pahayag.

Verse 5

गुणदोषभिदाद‍ृष्टिर्निगमात्ते न हि स्वत: । निगमेनापवादश्च भिदाया इति ह भ्रम: ॥ ५ ॥

O Panginoon, ang pagkakaiba ng kabanalan at kasalanan ay mula sa Iyong kaalamang Veda, hindi kusang lumilitaw. Kung ang parehong Veda ay saka magpawalang-bisa ng pagkakaibang iyon, tiyak na magkakaroon ng pagkalito.

Verse 6

श्रीभगवानुवाच योगास्‍त्रयो मया प्रोक्ता नृणां श्रेयोविधित्सया । ज्ञानं कर्म च भक्तिश्च नोपायोऽन्योऽस्ति कुत्रचित् ॥ ६ ॥

Sinabi ng Panginoon: O Uddhava, dahil nais Kong marating ng tao ang ganap na kabutihan, itinuro Ko ang tatlong landas ng yoga: jñāna, karma, at bhakti. Bukod sa tatlong ito, wala nang ibang paraan.

Verse 7

निर्विण्णानां ज्ञानयोगो न्यासिनामिह कर्मसु । तेष्वनिर्विण्णचित्तानां कर्मयोगस्तु कामिनाम् ॥ ७ ॥

Sa mga sawang-sawa na sa buhay materyal at tumalikod sa mga gawaing naghahangad ng bunga, inirerekomenda ang jñāna-yoga. Ngunit sa mga hindi pa nagsasawa at marami pang pagnanais, ang karma-yoga ang landas.

Verse 8

यद‍ृच्छया मत्कथादौ जातश्रद्धस्तु य: पुमान् । न निर्विण्णो नातिसक्तो भक्तियोगोऽस्य सिद्धिद: ॥ ८ ॥

Kung sa anumang paraan, dahil sa mabuting kapalaran, ang isang tao ay magkaroon ng pananampalataya sa pakikinig at pag-awit ng Aking mga kaluwalhatian, at siya’y hindi labis na sawang-sawa ni labis na nakakapit sa mundo, ang bhakti-yoga sa Akin ang magbibigay sa kanya ng ganap na kaganapan.

Verse 9

तावत् कर्माणि कुर्वीत न निर्विद्येत यावता । मत्कथाश्रवणादौ वा श्रद्धा यावन्न जायते ॥ ९ ॥

Hangga’t ang tao ay hindi pa nagsasawa sa mga gawaing naghahangad ng bunga at hindi pa nagigising ang lasa sa bhakti sa pamamagitan ng śravaṇa at kīrtana tungkol kay Viṣṇu, kailangan niyang kumilos ayon sa mga tuntunin ng mga utos ng Veda.

Verse 10

स्वधर्मस्थो यजन् यज्ञैरनाशी:काम उद्धव । न याति स्वर्गनरकौ यद्यन्यन्न समाचरेत् ॥ १० ॥

O Uddhava, ang taong nananatili sa sariling tungkulin (svadharma), sumasamba sa pamamagitan ng mga yajña ayon sa Veda ngunit hindi naghahangad ng bunga, ay hindi napupunta sa langit; at sa hindi paggawa ng ipinagbabawal, hindi rin siya napupunta sa impiyerno.

Verse 11

अस्मिंल्ल‍ोके वर्तमान: स्वधर्मस्थोऽनघ: शुचि: । ज्ञानं विशुद्धमाप्नोति मद्भ‍‍क्तिं वा यद‍ृच्छया ॥ ११ ॥

Sa mismong buhay na ito, ang taong nananatili sa svadharma, walang kasalanan at dalisay, ay nakakamit ang dalisay na kaalaman; o dahil sa magandang kapalaran, nakakamit niya ang bhakti sa Akin.

Verse 12

स्वर्गिणोऽप्येतमिच्छन्ति लोकं निरयिणस्तथा । साधकं ज्ञानभक्तिभ्यामुभयं तदसाधकम् ॥ १२ ॥

Maging ang mga naninirahan sa langit at sa impiyerno ay nagnanais ng kapanganakang-tao sa daigdig, sapagkat ang buhay ng tao ang daan upang makamit ang kaalaman at bhakti; samantalang ang katawang makalangit o makaimpiyerno ay hindi nagbibigay ng gayong pagkakataon nang ganap.

Verse 13

न नर: स्वर्गतिं काङ्‍क्षेन्नारकीं वा विचक्षण: । नेमं लोकं च काङ्‍क्षेत देहावेशात् प्रमाद्यति ॥ १३ ॥

Ang taong marunong ay hindi dapat magnasa ng pag-akyat sa langit o paninirahan sa impiyerno; at hindi rin dapat magnasa ng permanenteng pananatili sa daigdig, sapagkat ang pagkababad sa katawan ay nagdudulot ng kapabayaan sa tunay na kapakanan ng sarili.

Verse 14

एतद् विद्वान् पुरा मृत्योरभवाय घटेत स: । अप्रमत्त इदं ज्ञात्वा मर्त्यमप्यर्थसिद्धिदम् ॥ १४ ॥

Ang taong marunong, batid na bago dumating ang kamatayan ay dapat magsikap para sa di-namamatay na kabutihan, ay hindi dapat magpabaya; sapagkat kahit ang katawang mortal na ito ay makapagkakaloob ng kaganapan ng buhay.

Verse 15

छिद्यमानं यमैरेतै: कृतनीडं वनस्पतिम् । खग: स्वकेतमुत्सृज्य क्षेमं याति ह्यलम्पट: ॥ १५ ॥

Kapag pinutol ng malulupit na taong tila si Yama ang punong kinalalagyan ng pugad, ang ibong walang pagkapit ay iniiwan ang tirahan at nakakamit ang kapayapaan sa ibang dako.

Verse 16

अहोरात्रैश्छिद्यमानं बुद्ध्वायुर्भयवेपथु: । मुक्तसङ्ग: परं बुद्ध्वा निरीह उपशाम्यति ॥ १६ ॥

Sa pagkaalam na ang buhay ay pinuputol ng paglipas ng araw at gabi, dapat manginig sa takot. Sa gayon, iwan ang pagkapit at pagnanasa, makilala ang Kataas-taasang Panginoon, at makamtan ang ganap na kapayapaan.

Verse 17

नृदेहमाद्यं सुलभं सुदुर्लभं प्लवं सुकल्पं गुरुकर्णधारम् । मयानुकूलेन नभस्वतेरितं पुमान् भवाब्धिं न तरेत् स आत्महा ॥ १७ ॥

Ang katawan ng tao, bagama’t napakabihira, ay dumarating ayon sa batas ng kalikasan at makapagbibigay ng lahat ng kapakinabangan. Ito’y tulad ng perpektong bangka: ang gurong espirituwal ang kapitan, at ang mga turo ng Panginoon ang paborableng hangin. Ang hindi gumagamit nito upang tawirin ang dagat ng samsara ay mamamatay-tao ng sariling kaluluwa.

Verse 18

यदारम्भेषु निर्विण्णो विरक्त: संयतेन्द्रिय: । अभ्यासेनात्मनो योगी धारयेदचलं मन: ॥ १८ ॥

Kapag ang naghahanap ay nandidiri at nawawalan ng pag-asa sa lahat ng pagsisikap para sa materyal na ligaya, ganap na sinasaway ang mga pandama at nagkakaroon ng paglayo, dapat niyang sa pagsasanay ay itatag ang isip sa antas espirituwal nang walang paglihis.

Verse 19

धार्यमाणं मनो यर्हि भ्राम्यदश्वनवस्थितम् । अतन्द्रितोऽनुरोधेन मार्गेणात्मवशं नयेत् ॥ १९ ॥

Tuwing ang isip na pinipirmi ay biglang lumilihis, gaya ng kabayong ligaw na di mapirmi, dapat na walang katamaran at ayon sa itinakdang paraan ay maingat itong ibalik sa ilalim ng sariling pagpipigil.

Verse 20

मनोगतिं न विसृजेज्जितप्राणो जितेन्द्रिय: । सत्त्वसम्पन्नया बुद्ध्या मन आत्मवशं नयेत् ॥ २० ॥

Huwag kailanman kalimutan ang tunay na layon ng galaw ng isip. Daigin ang prāṇa at mga pandama, at sa buddhi na pinatibay ng sattva, dalhin ang isip sa ilalim ng pamamahala ng sarili.

Verse 21

एष वै परमो योगो मनस: सङ्ग्रह: स्मृत: । हृदयज्ञत्वमन्विच्छन् दम्यस्येवार्वतो मुहु: ॥ २१ ॥

Ito ang kataas-taasang yoga: ang pagtipon at pagpipigil sa isip. Gaya ng bihasang mangangabayo na nagnanais paamuhin ang matigas na kabayo—pinababayaan muna sandali, saka hinihila ang renda upang ituwid ang landas—gayon din, pagmasdan ang galaw at pagnanasa ng isip at unti-unting dalhin ito sa ganap na pagpipigil.

Verse 22

साङ्ख्येन सर्वभावानां प्रतिलोमानुलोमत: । भवाप्ययावनुध्यायेन्मनो यावत् प्रसीदति ॥ २२ ॥

Hanggang ang isip ay maging matatag sa espirituwal na kasiyahan, pag-aralan sa paraang Sāṅkhya ang panandaliang kalikasan ng lahat ng bagay, sa pasulong at pabalik na pagtanaw; laging pagmasdan ang paglikha sa likás na pag-usad at ang paglipol sa pag-urong na tungkulin.

Verse 23

निर्विण्णस्य विरक्तस्य पुरुषस्योक्तवेदिन: । मनस्त्यजति दौरात्म्यं चिन्तितस्यानुचिन्तया ॥ २३ ॥

Kapag ang tao ay nandidiri sa panandalian at mapanlinlang na kalikasan ng mundong ito at kaya’y napapawalay, siya—sa patnubay ng turo ng gurong espirituwal—ay paulit-ulit na nagmumuni sa likas ng sanlibutan; at sa huli, iniiwan ng isip ang huwad na pagkakakilanlan sa materya.

Verse 24

यमादिभिर्योगपथैरान्वीक्षिक्या च विद्यया । ममार्चोपासनाभिर्वा नान्यैर्योग्यं स्मरेन्मन: ॥ २४ ॥

Sa pamamagitan ng yama at iba pang landas ng yoga, sa pamamagitan ng lohika at espirituwal na pag-aaral, o sa pamamagitan ng pagsamba at pag-aalay sa Akin—dapat laging ilagak ang isip sa pag-alaala sa Kataas-taasang Panginoon, ang layon ng yoga. Huwag gumamit ng ibang paraan para rito.

Verse 25

यदि कुर्यात् प्रमादेन योगी कर्म विगर्हितम् । योगेनैव दहेदंहो नान्यत्तत्र कदाचन ॥ २५ ॥

Kung ang isang yogī ay dahil sa panandaliang pagkakaligta ay nakagawa ng kasuklam-suklam na gawain, dapat niyang sunugin ang bunga ng kasalanan sa pamamagitan ng mismong pagsasanay ng yoga, at huwag gumamit ng ibang paraan kailanman.

Verse 26

स्वे स्वेऽधिकारे या निष्ठा स गुण: परिकीर्तित: । कर्मणां जात्यशुद्धानामनेन नियम: कृत: । गुणदोषविधानेन सङ्गानां त्याजनेच्छया ॥ २६ ॥

Ang matatag na paninindigan ng mga nagsasanay sa kani-kanilang kalagayang espirituwal ang tunay na kabutihan; nagiging kasalanan kapag pinabayaan ang itinakdang tungkulin. Sa pamantayang ito ng ginhawa at sala, at sa taos-pusong pagnanais na talikuran ang pakikisama sa pagnanasa ng pandama, napapailalim ang mga gawaing makamundo na likas na marumi.

Verse 27

जातश्रद्धो मत्कथासु निर्विण्ण: सर्वकर्मसु । वेद दु:खात्मकान् कामान् परित्यागेऽप्यनीश्वर: ॥ २७ ॥ ततो भजेत मां प्रीत: श्रद्धालुर्दृढनिश्चय: । जुषमाणश्च तान् कामान् दु:खोदर्कांश्च गर्हयन् ॥ २८ ॥

Kapag nagising ang pananampalataya sa mga salaysay ng aking kaluwalhatian, nandidiri sa lahat ng gawaing makamundo, at alam na ang pagnanasa ng pandama ay humahantong sa pagdurusa, ngunit hindi pa kayang talikuran nang lubos—ang aking deboto ay manatiling masaya at sumamba sa akin nang may matibay na pananampalataya at pasya. Kahit minsan ay nasasangkot sa pag-enjoy, alam niyang ang bunga nito’y mapait at taos-pusong pinagsisisihan niya iyon.

Verse 28

जातश्रद्धो मत्कथासु निर्विण्ण: सर्वकर्मसु । वेद दु:खात्मकान् कामान् परित्यागेऽप्यनीश्वर: ॥ २७ ॥ ततो भजेत मां प्रीत: श्रद्धालुर्दृढनिश्चय: । जुषमाणश्च तान् कामान् दु:खोदर्कांश्च गर्हयन् ॥ २८ ॥

Kapag nagising ang pananampalataya sa mga salaysay ng aking kaluwalhatian, nandidiri sa lahat ng gawaing makamundo, at alam na ang pagnanasa ng pandama ay humahantong sa pagdurusa, ngunit hindi pa kayang talikuran nang lubos—ang aking deboto ay manatiling masaya at sumamba sa akin nang may matibay na pananampalataya at pasya. Kahit minsan ay nasasangkot sa pag-enjoy, alam niyang ang bunga nito’y mapait at taos-pusong pinagsisisihan niya iyon.

Verse 29

प्रोक्तेन भक्तियोगेन भजतो मासकृन्मुने: । कामा हृदय्या नश्यन्ति सर्वे मयि हृदि स्थिते ॥ २९ ॥

Kapag ang isang matalinong tao ay palagiang sumasamba sa akin sa pamamagitan ng bhakti-yoga na aking itinuro, ang kanyang puso ay matatag na nananahan sa akin; kaya napupuksa ang lahat ng makamundong pagnanasa sa puso.

Verse 30

भिद्यते हृदयग्रन्थिश्छिद्यन्ते सर्वसंशया: । क्षीयन्ते चास्य कर्माणि मयि द‍ृष्टेऽखिलात्मनि ॥ ३० ॥

Kapag nakita Ako bilang Kataas-taasang Persona, ang Kaluluwa ng lahat, nabubutas ang buhol sa puso, napuputol ang lahat ng pag-aalinlangan, at natitigil ang tanikala ng karma.

Verse 31

तस्मान्मद्भ‍‍क्तियुक्तस्य योगिनो वै मदात्मन: । न ज्ञानं न च वैराग्यं प्राय: श्रेयो भवेदिह ॥ ३१ ॥

Kaya nga, para sa yogi na nakaugnay sa mapagmahal na bhakti-seva sa Akin at ang isip ay nakatuon sa Akin, karaniwan ay hindi ang kaalaman o pagtalikod ang pangunahing daan sa pinakamataas na kaganapan sa mundong ito.

Verse 32

यत् कर्मभिर्यत्तपसा ज्ञानवैराग्यतश्च यत् । योगेन दानधर्मेण श्रेयोभिरितरैरपि ॥ ३२ ॥ सर्वं मद्भ‍‍क्तियोगेन मद्भ‍क्तो लभतेऽञ्जसा । स्वर्गापवर्गं मद्धाम कथञ्चिद् यदि वाञ्छति ॥ ३३ ॥

Anumang kabutihang nakakamit sa gawa, pag-aayuno, kaalaman at pagtalikod, yoga, kawanggawa, tungkuling panrelihiyon at iba pang paraan—lahat iyan ay madaling nakakamit ng Aking deboto sa pamamagitan ng bhakti-yoga sa Akin.

Verse 33

यत् कर्मभिर्यत्तपसा ज्ञानवैराग्यतश्च यत् । योगेन दानधर्मेण श्रेयोभिरितरैरपि ॥ ३२ ॥ सर्वं मद्भ‍‍क्तियोगेन मद्भ‍क्तो लभतेऽञ्जसा । स्वर्गापवर्गं मद्धाम कथञ्चिद् यदि वाञ्छति ॥ ३३ ॥

At kung sa anumang dahilan ay naisin ng Aking deboto ang langit, kalayaan, o paninirahan sa Aking dhama, madali rin niyang matatamo ang mga biyayang iyon sa pamamagitan ng bhakti-yoga sa Akin.

Verse 34

न किञ्चित् साधवो धीरा भक्ता ह्येकान्तिनो मम । वाञ्छन्त्यपि मया दत्तं कैवल्यमपुनर्भवम् ॥ ३४ ॥

Ang Aking mga debotong lubos na nakatuon ay banal ang asal at matatag ang talino; wala silang ninanais kundi Ako. Tunay, kahit ialok Ko ang kaivalya—kalayaan mula sa kapanganakan at kamatayan—hindi nila ito tinatanggap.

Verse 35

नैरपेक्ष्यं परं प्राहुर्नि:श्रेयसमनल्पकम् । तस्मान्निराशिषो भक्तिर्निरपेक्षस्य मे भवेत् ॥ ३५ ॥

Sinasabi na ang ganap na di-pagkapit at di-pag-asa sa bunga ang pinakamataas na kalayaan. Kaya ang walang pagnanasa at walang inaasahang gantimpala ay magtaglay ng bhakti sa Akin.

Verse 36

न मय्येकान्तभक्तानां गुणदोषोद्भ‍वा गुणा: । साधूनां समचित्तानां बुद्धे: परमुपेयुषाम् ॥ ३६ ॥

Sa Aking mga tapat na deboto—mga sādhu na pantay ang loob at nakaabot sa Akin, ang Kataas-taasan na lampas sa talinong materyal—hindi nananatili ang kabutihan at kasalanang mula sa guni’t dusa ng daigdig.

Verse 37

एवमेतान् मया दिष्टाननुतिष्ठन्ति मे पथ: । क्षेमं विन्दन्ति मत्स्थानं यद् ब्रह्म परमं विदु: ॥ ३७ ॥

Ang mga taimtim na sumusunod sa mga paraang itinuro Ko ay nakakamit ang kaligtasan mula sa daya; at pagdating sa Aking tahanan, ganap nilang nauunawaan ang Ganap na Katotohanan.