Adhyaya 18

Verse 1

श्रीभगवानुवाच वनं विविक्षु: पुत्रेषु भार्यां न्यस्य सहैव वा । वन एव वसेच्छान्तस्तृतीयं भागमायुष: ॥ १ ॥

Sinabi ng Kataas-taasang Panginoon: Ang nagnanais pumasok sa ikatlong yugto, ang vānaprastha, ay dapat pumasok sa gubat na payapa ang loob, iwan ang asawa sa piling ng mga anak na may gulang, o isama siya, at manirahan sa gubat sa loob ng ikatlong bahagi ng buhay.

Verse 2

कन्दमूलफलैर्वन्यैर्मेध्यैर्वृत्तिं प्रकल्पयेत् । वसीत वल्कलं वासस्तृणपर्णाजिनानि वा ॥ २ ॥

Sa pamumuhay bilang vānaprastha, dapat niyang ayusin ang ikabubuhay sa pagkain ng malilinis na ugat, bumbong at prutas na tumutubo sa gubat. Maaari siyang magsuot ng balat ng puno, damo, dahon, o balat ng hayop.

Verse 3

केशरोमनखश्मश्रुमलानि बिभृयाद् दत: । न धावेदप्सु मज्जेत त्रिकालं स्थण्डिलेशय: ॥ ३ ॥

Ang vānaprastha ay hindi dapat mag-ayos ng buhok at balahibo sa ulo, katawan, o mukha, hindi maggupit ng kuko, at hindi magsikap nang labis para sa kalinisan ng ngipin. Dapat siyang dumumi at umihi sa takdang oras, maligo nang tatlong beses sa isang araw, at matulog sa lupa.

Verse 4

ग्रीष्मे तप्येत पञ्चाग्नीन् वर्षास्वासारषाड्‍जले । आकण्ठमग्न: शिशिर एवंवृत्तस्तपश्चरेत् ॥ ४ ॥

Sa ganitong pamumuhay bilang vānaprastha, sa tag-init ay magsagawa ng pañcāgni na pagtitika: apoy sa apat na panig at ang naglalagablab na araw sa itaas; sa tag-ulan ay manatili sa labas at tiisin ang bugso ng ulan; at sa taglamig ay lumubog sa tubig hanggang leeg upang magtapa.

Verse 5

अग्निपक्वं समश्न‍ीयात् कालपक्व‍मथापि वा । उलूखलाश्मकुट्टो वा दन्तोलूखल एव वा ॥ ५ ॥

Maaari siyang kumain ng pagkaing niluto sa apoy gaya ng mga butil, o ng mga bungang hinog sa paglipas ng panahon. Maaari niyang durugin ang pagkain sa lusong at bato, o gamitin ang sariling ngipin na parang lusong at nguyain ito.

Verse 6

स्वयं सञ्चिनुयात् सर्वमात्मनो वृत्तिकारणम् । देशकालबलाभिज्ञो नाददीतान्यदाहृतम् ॥ ६ ॥

Ang vānaprastha ay dapat mismong mangalap ng lahat ng kailangan para sa pagpapanatili ng katawan, isinasaalang-alang ang lugar, panahon, at sariling lakas. Huwag siyang mag-impok para sa hinaharap at huwag tumanggap ng anumang dinala ng iba.

Verse 7

वन्यैश्चरुपुरोडाशैर्निर्वपेत् कालचोदितान् । न तु श्रौतेन पशुना मां यजेत वनाश्रमी ॥ ७ ॥

Ang vānaprastha na naninirahan sa gubat ay dapat magsagawa ng mga pana-panahong yajña sa pag-aalay ng caru at mga handog na tinapay (puroḍāśa) mula sa bigas at iba pang butil na natatagpuan sa gubat. Ngunit kahit binanggit sa Veda, hindi siya kailanman dapat maghandog sa Akin ng yajñang may hain na hayop.

Verse 8

अग्निहोत्रं च दर्शश्च पौर्णमासश्च पूर्ववत् । चातुर्मास्यानि च मुनेराम्नातानि च नैगमै: ॥ ८ ॥

Ang vānaprastha ay dapat magsagawa ng agnihotra, darśa, at paurṇamāsa na mga handog, gaya ng ginawa niya noong nasa gṛhastha-āśrama. Dapat din niyang tuparin ang mga panata at sakripisyong cāturmāsya, sapagkat ito’y iniutos para sa vānaprastha ng mga dalubhasa sa Veda.

Verse 9

एवं चीर्णेन तपसा मुनिर्धमनिसन्तत: । मां तपोमयमाराध्य ऋषिलोकादुपैति माम् ॥ ९ ॥

Sa gayon, sa matinding pag-aayuno at pagtanggap lamang ng pinakapayak na pangangailangan, ang banal na vānaprastha ay pumapayat hanggang magmukhang balat at buto. Sa pagsamba sa Akin sa pamamagitan ng tápas, nararating niya ang Maharloka (daigdig ng mga ṛṣi) at sa huli’y tuwirang nakakamit Ako.

Verse 10

यस्त्वेतत् कृच्छ्रतश्चीर्णं तपो नि:श्रेयसं महत् । कामायाल्पीयसे युञ्ज्याद् बालिश: कोऽपरस्तत: ॥ १० ॥

Ang sinumang sa mahabang pagsisikap ay nagsasagawa ng masakit ngunit dakilang tápas na nagbibigay ng sukdulang kalayaan, ngunit ginagamit lamang ito para sa munting kaligayahang pandama, ay dapat ituring na pinakadakilang mangmang; sino pa ang hihigit sa kanyang kamangmangan?

Verse 11

यदासौ नियमेऽकल्पो जरया जातवेपथु: । आत्मन्यग्नीन् समारोप्य मच्चित्तोऽग्निं समाविशेत् ॥ ११ ॥

Kapag ang vānaprastha ay dinaig ng katandaan at nanginginig na ang katawan kaya di na magampanan ang itinakdang tungkulin, dapat niyang ilagak sa puso ang apoy ng handog sa pamamagitan ng pagninilay. Pagkatapos, ituon ang isip sa Akin, pumasok sa apoy at iwan ang katawan.

Verse 12

यदा कर्मविपाकेषु लोकेषु निरयात्मसु । विरागो जायते सम्यङ् न्यस्ताग्नि: प्रव्रजेत्तत: ॥ १२ ॥

Kapag naunawaan ng vānaprastha na ang mga daigdig na bunga ng paghinog ng karma—maging ang Brahmaloka—ay kalagayang mapait na tila impiyerno, at sumibol ang ganap na paglayo sa lahat ng bunga ng gawa, maaari na niyang talikuran ang apoy ng handog at tumanggap ng paglalakbay-buhay; ibig sabihin, tanggapin ang sannyāsa.

Verse 13

इष्ट्वा यथोपदेशं मां दत्त्वा सर्वस्वमृत्विजे । अग्नीन् स्वप्राण आवेश्य निरपेक्ष: परिव्रजेत् ॥ १३ ॥

Matapos sambahin Ako ayon sa turo ng mga śāstra at ibigay ang lahat ng ari-arian sa ṛtvij (pari ng handog), ilagak niya ang apoy ng yajña sa sariling prāṇa; saka, na ganap na walang pagkapit, pumasok siya sa landas ng sannyāsa.

Verse 14

विप्रस्य वै सन्न्यसतो देवा दारादिरूपिण: । विघ्नान् कुर्वन्त्ययं ह्यस्मानाक्रम्य समियात् परम् ॥ १४ ॥

Para sa brāhmaṇa na tumatanggap ng sannyāsa, ang mga deva ay lumilikha ng hadlang sa pamamagitan ng paglitaw bilang dating asawa at iba pang kaakit-akit na bagay, iniisip na “Malalampasan niya kami at mararating ang Kataas-taasan”; ngunit ang sannyāsī ay hindi dapat magbigay-pansin sa kanila at sa mga anyong iyon.

Verse 15

बिभृयाच्चेन्मुनिर्वास: कौपीनाच्छादनं परम् । त्यक्तं न दण्डपात्राभ्यामन्यत् किञ्चिदनापदि ॥ १५ ॥

Kung nais ng sannyāsī na magsuot ng iba pa sa simpleng kaupīna, maaari siyang gumamit ng isa pang tela sa baywang upang takpan ito; kung hindi naman kagipitan, huwag siyang tumanggap ng anuman maliban sa daṇḍa at sisidlang-tubig (kamandalu).

Verse 16

द‍ृष्टिपूतं न्यसेत् पादं वस्‍त्रपूतं पिबेज्जलम् । सत्यपूतां वदेद् वाचं मन:पूतं समाचरेत् ॥ १६ ॥

Ang banal na tao ay dapat lamang humakbang matapos tiyakin sa mata na walang nilalang na masasaktan; uminom ng tubig matapos salain sa tela; magsalita lamang ng mga salitang pinadalisay ng katotohanan; at kumilos lamang sa mga gawaing pinagtibay ng isip na dalisay.

Verse 17

मौनानीहानिलायामा दण्डा वाग्देहचेतसाम् । न ह्येते यस्य सन्त्यङ्ग वेणुभिर्न भवेद् यति: ॥ १७ ॥

Ang mouna (pag-iwas sa walang saysay na pananalita), anīhā (pag-iwas sa walang saysay na gawain), at prāṇāyāma—ito ang tatlong panloob na disiplina para sa salita, katawan, at isip. Kung wala ang mga ito, hindi siya nagiging yati (sannyāsī) dahil lamang sa pagdadala ng mga tungkod na kawayan.

Verse 18

भिक्षां चतुर्षु वर्णेषु विगर्ह्यान् वर्जयंश्चरेत् । सप्तागारानसङ्‍क्लृप्तांस्तुष्येल्ल‍ब्धेन तावता ॥ १८ ॥

Iwasan ang mga bahay na marumi at itinuturing na di-dapat hipuin; ang banal na namamalimos ay maaaring lumapit, ayon sa pangangailangan, sa mga tahanan ng apat na varna. Nang walang paunang bilang, pumunta sa pitong bahay at masiyahan sa anumang makuha.

Verse 19

बहिर्जलाशयं गत्वा तत्रोपस्पृश्य वाग्यत: । विभज्य पावितं शेषं भुञ्जीताशेषमाहृतम् ॥ १९ ॥

Dalhin ang pagkaing nalikom sa pamamalimos at lisanin ang mataong lugar patungo sa isang liblib na imbakan ng tubig. Doon, maligo at maghugas ng kamay nang mabuti habang nananatiling tahimik; magbahagi ng bahagi sa sinumang humihingi. Pagkaraan, linisin ang natira at kainin ang lahat, walang itatabi para sa susunod.

Verse 20

एकश्चरेन्महीमेतां नि:सङ्ग: संयतेन्द्रिय: । आत्मक्रीड आत्मरत आत्मवान् समदर्शन: ॥ २० ॥

Walang pagkapit sa materyal at lubos na napipigil ang mga pandama, ang banal na tao ay dapat maglakbay sa daigdig nang mag-isa. Masigla at nasisiyahan sa pagkaunawa sa Kataas-taasang Panginoon at sa sariling kaluluwa, may pantay na pagtingin sa lahat at matatag sa espirituwal na antas.

Verse 21

विविक्तक्षेमशरणो मद्भ‍ावविमलाशय: । आत्मानं चिन्तयेदेकमभेदेन मया मुनि: ॥ २१ ॥

Manirahan sa ligtas at liblib na kanlungan, at sa isip na nalinis ng walang patid na pag-alaala sa Akin, ang pantas ay dapat magtuon sa kaluluwa lamang, at mapagtantong ito’y di naiiba sa Akin.

Verse 22

अन्वीक्षेतात्मनो बन्धं मोक्षं च ज्ञाननिष्ठया । बन्ध इन्द्रियविक्षेपो मोक्ष एषां च संयम: ॥ २२ ॥

Sa katatagan sa kaalaman, dapat malinaw na siyasatin ng pantas ang kalikasan ng pagkagapos at paglaya ng kaluluwa. Ang pagkagapos ay kapag nalilihis ang mga pandama tungo sa pagnanasa; ang paglaya ay ang ganap na pagpipigil sa mga ito.

Verse 23

तस्मान्नियम्य षड्‍वर्गं मद्भ‍ावेन चरेन्मुनि: । विरक्त: क्षुद्रकामेभ्यो लब्ध्वात्मनि सुखं महत् ॥ २३ ॥

Kaya nga, dapat supilin ng muni ang mga pandama at isip (anim na pangkat) sa pamamagitan ng kamalayang Kṛṣṇa. Tinalikuran ang mumunting pagnanasa, mararanasan niya ang dakilang ligaya sa ātman.

Verse 24

पुरग्रामव्रजान्सार्थान् भिक्षार्थं प्रविशंश्चरेत् । पुण्यदेशसरिच्छैलवनाश्रमवतीं महीम् ॥ २४ ॥

Dapat maglakbay ang muni sa mga banal na pook, sa pampang ng umaagos na ilog, at sa katahimikan ng bundok at gubat. Pumasok siya sa lungsod, nayon, at pastulan para lamang mamalimos ng sapat na ikabubuhay.

Verse 25

वानप्रस्थाश्रमपदेष्वभीक्ष्णं भैक्ष्यमाचरेत् । संसिध्यत्याश्वसम्मोह: शुद्धसत्त्व: शिलान्धसा ॥ २५ ॥

Ang nasa kaayusang vānaprastha ay dapat laging magsanay ng pamumuhay sa limos; sa gayon, napapawi ang pagkalito at mabilis na nakakamit ang ganap na buhay espirituwal. Ang nabubuhay sa butil na nakuha nang mapagpakumbaba ay nililinis ang kanyang pagkatao.

Verse 26

नैतद् वस्तुतया पश्येद् द‍ृश्यमानं विनश्यति । असक्तचित्तो विरमेदिहामुत्र चिकीर्षितात् ॥ २६ ॥

Huwag ituring na sukdulang katotohanan ang mga bagay na hayag na lilipas at masisira. Sa kamalayang walang pagkakapit, umurong sa lahat ng gawain para sa pag-unlad na materyal sa buhay na ito at sa susunod.

Verse 27

यदेतदात्मनि जगन्मनोवाक्प्राणसंहतम् । सर्वं मायेति तर्केण स्वस्थस्त्यक्त्वा न तत् स्मरेत् ॥ २७ ॥

Isaalang-alang nang may katuwiran na ang sansinukob na nasa loob ng Panginoon, at ang sariling katawang materyal na binubuo ng isip, pananalita, at hiningang-buhay, ay mga bunga ng mapanlinlang na lakas (māyā) ng Panginoon. Kaya, manatiling nakaugat sa ātman, talikuran ang paniniwala sa mga ito, at huwag na silang gawing paksa ng pagninilay.

Verse 28

ज्ञाननिष्ठो विरक्तो वा मद्भ‍क्तो वानपेक्षक: । सलिङ्गानाश्रमांस्त्यक्त्वा चरेदविधिगोचर: ॥ २८ ॥

Ang taong nakatindig sa kaalaman at walang pagkapit, o ang aking deboto na kahit pagnanais sa moksha ay wala—kapwa nila iniiwan ang panlabas na tanda at tungkulin ng āśrama, at namumuhay lampas sa mga tuntuning ritwal.

Verse 29

बुधो बालकवत् क्रीडेत् कुशलो जडवच्चरेत् । वदेदुन्मत्तवद् विद्वान् गोचर्यां नैगमश्चरेत् ॥ २९ ॥

Kahit lubhang marunong, ang paramahaṁsa ay magalak na parang bata; kahit bihasa, kumilos na parang mangmang; kahit iskolar, magsalita na parang baliw; at kahit batid ang batas ng Veda, mamuhay nang malaya sa paghadlang.

Verse 30

वेदवादरतो न स्यान्न पाषण्डी न हैतुक: । शुष्कवादविवादे न कञ्चित् पक्षं समाश्रयेत् ॥ ३० ॥

Ang deboto ay hindi dapat mahumaling sa mga ritwal na naghahangad ng bunga sa karma-kāṇḍa ng Veda; hindi rin maging mapanghimagsik laban sa utos ng Veda; huwag maging tuyong lohiko; at huwag kumampi sa alinmang panig sa walang saysay na pagtatalo.

Verse 31

नोद्विजेत जनाद् धीरो जनं चोद्वेजयेन्न तु । अतिवादांस्तितिक्षेत नावमन्येत कञ्चन । देहमुद्दिश्य पशुवद् वैरं कुर्यान्न केनचित् ॥ ३१ ॥

Ang banal na tao ay hindi dapat guluhin ng iba, at hindi rin dapat manggulo ng iba. Dapat niyang tiisin ang pang-iinsulto, huwag hamakin ang sinuman, at huwag lumikha ng alitan para sa katawan na ito na parang hayop.

Verse 32

एक एव परो ह्यात्मा भूतेष्वात्मन्यवस्थित: । यथेन्दुरुदपात्रेषु भूतान्येकात्मकानि च ॥ ३२ ॥

Iisa ang Kataas-taasang Panginoon na nananahan sa lahat ng katawang materyal at sa kaluluwa ng bawat nilalang. Gaya ng buwan na nasasalamin sa di-mabilang na sisidlang tubig, ang iisang Diyos ay nasa loob ng lahat; kaya ang bawat katawan ay sa huli binubuo ng Kanyang lakas.

Verse 33

अलब्ध्वा न विषीदेत काले कालेऽशनं क्व‍‍चित् । लब्ध्वा न हृष्येद् धृतिमानुभयं दैवतन्त्रितम् ॥ ३३ ॥

Kung minsan kapag hindi nakakuha ng angkop na pagkain, huwag malumbay; at kapag nakakuha ng masaganang pagkain, huwag magbunyi nang labis. Manatiling matatag at unawain na kapwa ito ay nasa kalooban ng Diyos.

Verse 34

आहारार्थं समीहेत युक्तं तत् प्राणधारणम् । तत्त्वं विमृश्यते तेन तद् विज्ञाय विमुच्यते ॥ ३४ ॥

Kung kailangan, magsikap nang wasto upang makakuha ng sapat na pagkain, sapagkat kailangan ito upang mapanatili ang buhay at kalusugan. Kapag maayos ang mga pandama, isip, at hininga ng buhay, maaaring pagnilayan ang katotohanan; sa pag-unawa nito, nakakamit ang paglaya.

Verse 35

यद‍ृच्छयोपपन्नान्नमद्याच्छ्रेष्ठमुतापरम् । तथा वासस्तथा शय्यां प्राप्तं प्राप्तं भजेन्मुनि: ॥ ३५ ॥

Dapat tanggapin ng isang pantas ang pagkaing dumarating nang kusa, maging mainam man o payak, at kainin ito. Gayundin sa damit at higaan—anumang dumating, iyon ang tanggapin nang may kasiyahang-loob.

Verse 36

शौचमाचमनं स्‍नानं न तु चोदनया चरेत् । अन्यांश्च नियमाञ्ज्ञानी यथाहं लीलयेश्वर: ॥ ३६ ॥

Ang kalinisan, pag-inom at paghuhugas na may tubig (acamana), pagligo, at iba pang tuntunin ay hindi dapat gawin ng may kaalaman dahil sa pamimilit, kundi sa sariling loob. Gaya Ko, ang Kataas-taasang Panginoon, na gumaganap ng mga tungkulin bilang Aking lila, gayon din ang nakakakilala sa Akin.

Verse 37

न हि तस्य विकल्पाख्या या च मद्वीक्षया हता । आदेहान्तात् क्व‍‍चित् ख्यातिस्तत: सम्पद्यते मया ॥ ३७ ॥

Ang kaluluwang nakatanto sa Akin ay hindi na nakakakita ng anumang hiwalay sa Akin, sapagkat winasak ng kanyang pagkaunawa sa Akin ang gayong maling pagtingin. Dahil sa dating gawi ng katawan at isip, minsan ay tila bumabalik ito; ngunit sa oras ng kamatayan, nakakamit niya ang karangalaang kapantay ng Akin.

Verse 38

दु:खोदर्केषु कामेषु जातनिर्वेद आत्मवान् । अजिज्ञासितमद्धर्मो मुनिं गुरुमुपव्रजेत् ॥ ३८ ॥

Ang sinumang nakaaalam na ang mga pagnanasa ng pandama ay nagwawakas sa pagdurusa kaya napawi ang pagkahumaling, may pagpipigil-sa-sarili at nagnanais ng ganap na kaganapang espirituwal, ngunit hindi pa masusing sinuri ang landas upang marating Ako, ay dapat lumapit sa tunay at marunong na gurong espirituwal.

Verse 39

तावत् परिचरेद् भक्त: श्रद्धावाननसूयक: । यावद् ब्रह्म विजानीयान्मामेव गुरुमाद‍ृत: ॥ ३९ ॥

Ang deboto ay dapat, nang may pananampalataya, paggalang, at walang inggit, magpatuloy sa personal na paglilingkod sa guru—na hindi naiiba sa Akin—hanggang sa malinaw niyang matanto ang kaalamang Brahman.

Verse 40

यस्त्वसंयतषड्‍वर्ग: प्रचण्डेन्द्रियसारथि: । ज्ञानवैराग्यरहितस्‍त्रिदण्डमुपजीवति ॥ ४० ॥ सुरानात्मानमात्मस्थं निह्नुते मां च धर्महा । अविपक्व‍कषायोऽस्मादमुष्माच्च विहीयते ॥ ४१ ॥

Ang hindi nakapigil sa anim na anyo ng pagkalito—pagnanasa, galit, kasakiman, labis na pagkasabik, huwad na pagmamataas, at pagkalasing; na ang talino, ang sárathi ng mga pandama, ay matinding nakakapit sa materya; na salat sa kaalaman at paglayo; na kumakapit sa tridaṇḍa at sa kaayusang sannyāsa upang ikabuhay; na itinatanggi ang mga diyos na dapat sambahin, ang sariling kaluluwa, at ang Kataas-taasang Panginoon na nasa loob (Ako), kaya winawasak ang dharma—ang taong ito na di pa hinog ang dumi ng materya ay naliligaw at napapahamak kapwa sa buhay na ito at sa susunod.

Verse 41

यस्त्वसंयतषड्‍वर्ग: प्रचण्डेन्द्रियसारथि: । ज्ञानवैराग्यरहितस्‍त्रिदण्डमुपजीवति ॥ ४० ॥ सुरानात्मानमात्मस्थं निह्नुते मां च धर्महा । अविपक्व‍कषायोऽस्मादमुष्माच्च विहीयते ॥ ४१ ॥

Ang hindi nakapigil sa anim na anyo ng pagkalito—pagnanasa, galit, kasakiman, labis na pagkasabik, huwad na pagmamataas, at pagkalasing; na ang talino, ang sárathi ng mga pandama, ay matinding nakakapit sa materya; na salat sa kaalaman at paglayo; na kumakapit sa tridaṇḍa at sa kaayusang sannyāsa upang ikabuhay; na itinatanggi ang mga diyos na dapat sambahin, ang sariling kaluluwa, at ang Kataas-taasang Panginoon na nasa loob (Ako), kaya winawasak ang dharma—ang taong ito na di pa hinog ang dumi ng materya ay naliligaw at napapahamak kapwa sa buhay na ito at sa susunod.

Verse 42

भिक्षोर्धर्म: शमोऽहिंसा तप ईक्षा वनौकस: । गृहिणो भूतरक्षेज्या द्विजस्याचार्यसेवनम् ॥ ४२ ॥

Ang pangunahing dharma ng bhikṣu (sannyāsī) ay kapayapaan ng loob at di-karahasan; para sa vānaprastha, ang pagtitiis (tapas) at pilosopikong pagtanaw sa pagkakaiba ng katawan at kaluluwa; para sa gṛhastha, ang pagkanlong sa lahat ng nilalang at pagsasagawa ng yajña; at para sa brahmacārī (dvija), ang pangunahing gawain ay ang paglilingkod sa ācārya (guro).

Verse 43

ब्रह्मचर्यं तप: शौचं सन्तोषो भूतसौहृदम् । गृहस्थस्याप्यृतौ गन्तु: सर्वेषां मदुपासनम् ॥ ४३ ॥

Ang maybahay ay dapat lumapit sa asawa lamang sa panahong itinakda para sa pag-aanak; kung hindi, magsagawa ng brahmacarya, tapas, kalinisan ng isip at katawan, kasiyahan sa sariling kalagayan, at pakikipagkaibigan sa lahat ng nilalang. Ang pagsamba sa Akin ay dapat isagawa ng lahat, lampas sa pagkakahati ng varna at asrama.

Verse 44

इति मां य: स्वधर्मेण भजेन् नित्यमनन्यभाक् । सर्वभूतेषु मद्भ‍ावो मद्भ‍‍क्तिं विन्दते द‍ृढाम् ॥ ४४ ॥

Ang sinumang sumasamba sa Akin araw-araw sa pamamagitan ng kanyang swadharma, na walang ibang sinasamba, at nananatiling mulat na Ako’y nasa lahat ng nilalang, ay nakakamit ang matatag at di-natitinag na bhakti sa Akin.

Verse 45

भक्त्योद्धवानपायिन्या सर्वलोकमहेश्वरम् । सर्वोत्पत्त्यप्ययं ब्रह्म कारणं मोपयाति स: ॥ ४५ ॥

Mahal kong Uddhava, Ako ang Kataas-taasang Panginoon ng lahat ng daigdig; Ako ang lumilikha at lumulupig sa sansinukob na ito, bilang huling sanhi ng paglitaw at pagkalusaw. Kaya Ako ang Ganap na Katotohanan; at ang sumasamba sa Akin sa bhakti na di-nawawala ay dumarating sa Akin.

Verse 46

इति स्वधर्मनिर्णिक्तसत्त्वो निर्ज्ञातमद्गति: । ज्ञानविज्ञानसम्पन्नो नचिरात् समुपैति माम् ॥ ४६ ॥

Kaya, ang nagpadalisay ng kanyang pagkatao sa pagsasagawa ng itinakdang tungkulin, na lubos na nakaunawa sa Aking kataas-taasang kalagayan, at may taglay na kaalamang batay sa kasulatan at kaalamang natanto, ay di magtatagal at makararating sa Akin.

Verse 47

वर्णाश्रमवतां धर्म एष आचारलक्षण: । स एव मद्भ‍‍क्तियुतो नि:श्रेयसकर: पर: ॥ ४७ ॥

Ang dharma ng mga sumusunod sa sistemang varṇāśrama ay ang pagsunod sa mga alituntunin ayon sa kinikilalang tradisyon ng wastong asal. Kapag ang mga tungkuling varṇāśrama ay inialay sa Akin sa mapagmahal na paglilingkod, ipinagkakaloob nila ang sukdulang kasakdalan ng buhay.

Verse 48

एतत्तेऽभिहितं साधो भवान् पृच्छति यच्च माम् । यथा स्वधर्मसंयुक्तो भक्तो मां समियात् परम् ॥ ४८ ॥

O banal na Uddhava, gaya ng iyong itinatanong, ipinaliwanag Ko kung paano ang Aking deboto na tapat sa sariling dharma ay makababalik sa Akin, ang Kataas-taasang Panginoon.