Adhyaya 9

Verse 1

श्रीशुक उवाच आत्ममायामृते राजन् परस्यानुभवात्मन: । न घटेतार्थसम्बन्ध: स्वप्नद्रष्टुरिवाञ्जसा ॥ १ ॥

Sinabi ni Śrī Śukadeva: O Hari, kung walang impluwensiya ng sariling lakas (ātma-māyā) ng Kataas-taasang Persona, walang tunay na kahulugan ang ugnayan ng dalisay na kaluluwa sa dalisay na kamalayan at ng materyal na katawan; ito’y gaya ng nananaginip na nakikitang kumikilos ang sarili niyang katawan.

Verse 2

बहुरूप इवाभाति मायया बहुरूपया । रममाणो गुणेष्वस्या ममाहमिति मन्यते ॥ २ ॥

Dahil sa panlabas na māyā ng Bhagavān, ang jīva ay waring lumilitaw sa maraming anyo. Sa pagkalugod sa mga guṇa ng kalikasan, nalilinlang siya sa “ako” at “akin”.

Verse 3

यर्हि वाव महिम्नि स्वे परस्मिन् कालमाययो: । रमेत गतसम्मोहस्त्यक्त्वोदास्ते तदोभयम् ॥ ३ ॥

Kapag ang jīva ay naitatag sa likás na kaluwalhatian at nalalasap ang transendensiyang lampas sa panahon at māyā, nawawala ang pagkalito. Iniiwan niya ang dalawang maling akala—“ako” at “akin”—at ganap na nahahayag bilang dalisay na sarili.

Verse 4

आत्मतत्त्वविशुद्ध्यर्थं यदाह भगवानृतम् । ब्रह्मणे दर्शयन् रूपमव्यलीकव्रताद‍ृत: ॥ ४ ॥

O Hari, dahil sa kagalakan ng Bhagavān sa tapat na pag-aayuno at pagsasanay sa bhakti-yoga ni Brahmā, ipinakita Niya kay Brahmā ang Kanyang walang-hanggang at transendental na anyo. Ito ang layuning pangwakas sa paglilinis ng katotohanan ng sarili ng nakagapos na jīva.

Verse 5

स आदिदेवो जगतां परो गुरु: स्वधिष्ण्यमास्थाय सिसृक्षयैक्षत । तां नाध्यगच्छद् द‍ृशमत्र सम्मतां प्रपञ्चनिर्माणविधिर्यया भवेत् ॥ ५ ॥

Si Brahmā, ang unang guro at pinakamataas sa sansinukob, ay nanahan sa kaniyang luklukan na lotus at tumingin na may hangaring lumikha. Ngunit hindi niya masundan ang pinagmulan ng kaniyang upuan, ni maunawaan ang wastong direksiyon at paraan ng paglikha ng daigdig.

Verse 6

स चिन्तयन् द्वय‍क्षरमेकदाम्भ- स्युपाश‍ृणोद् द्विर्गदितं वचो विभु: । स्पर्शेषु यत्षोडशमेकविंशं निष्किञ्चनानां नृप यद् धनं विदु: ॥ ६ ॥

O Hari, habang nag-iisip nang gayon, narinig ni Brahmā sa tubig ang salitang may dalawang pantig na inulit nang dalawang beses mula sa malapit. Ang isang pantig ay mula sa ika-16 at ang isa mula sa ika-21 sa mga titik na sparśa; pinagsama, naging “tapa”, ang yaman ng mga walang pag-aangkin.

Verse 7

निशम्य तद्वक्तृदिद‍ृक्षया दिशो विलोक्य तत्रान्यदपश्यमान: । स्वधिष्ण्यमास्थाय विमृश्य तद्धितं तपस्युपादिष्ट इवादधे मन: ॥ ७ ॥

Nang marinig ang tunog na iyon, hinanap ni Brahmā ang nagsalita sa lahat ng dako. Ngunit nang wala siyang makita kundi ang sarili, umupo siyang matatag sa luklukan ng lotus at itinuon ang isip sa pag-aayuno at pagninilay (tapasya) ayon sa tagubilin.

Verse 8

दिव्यं सहस्राब्दममोघदर्शनो जितानिलात्मा विजितोभयेन्द्रिय: । अतप्यत स्माखिललोकतापनं तपस्तपीयांस्तपतां समाहित: ॥ ८ ॥

Si Brahmā na may di-nagkakamaling pagtanaw ay nagsagawa ng banal na tapasya sa loob ng isang libong taon ayon sa bilang ng mga deva. Tinanggap niya ang transendental na panginginig mula sa langit bilang dibino, sinupil ang prāṇa, isip at mga pandama; ang kanyang tapat na pag-austeridad ay aral sa lahat ng nilalang, kaya siya’y kinikilalang pinakadakilang asceta.

Verse 9

तस्मै स्वलोकं भगवान् सभाजित: सन्दर्शयामास परं न यत्परम् । व्यपेतसंक्लेशविमोहसाध्वसं स्वद‍ृष्टवद्भिर्पुरुषैरभिष्टुतम् ॥ ९ ॥

Dahil lubhang nasiyahan ang Bhagavān sa tapasya ni Brahmā, ipinamalas Niya ang Kanyang sariling tahanan—Vaikuṇṭha—ang pinakamataas na daigdig na lampas sa lahat. Ang banal na dhāma na ito’y malaya sa pagdurusa, pagkalito, at takot, at sinasamba at pinupuri ng mga taong may ganap na pagsasakatuparan ng sarili.

Verse 10

प्रवर्तते यत्र रजस्तमस्तयो: सत्त्वं च मिश्रं न च कालविक्रम: । न यत्र माया किमुतापरे हरे- रनुव्रता यत्र सुरासुरार्चिता: ॥ १० ॥

Sa dhāma na iyon, hindi nangingibabaw ang rajas at tamas; maging ang sattva ay dalisay at walang halo. Doon, walang paghahari ng panahon—lalo pa’t ang māyā, ang panlabas na lakas, ay hindi makapasok. Doon, ang mga tapat na tagasunod ni Hari ay sinasamba; maging mga deva at asura ay sumasamba nang walang pagtatangi.

Verse 11

श्यामावदाता: शतपत्रलोचना: पिशङ्गवस्त्रा: सुरुच: सुपेशस: । सर्वे चतुर्बाहव उन्मिषन्मणि- प्रवेकनिष्काभरणा: सुवर्चस: ॥ ११ ॥

Ang mga naninirahan sa Vaikuṇṭha ay may kumikislap na kulay bughaw na tila langit. Ang kanilang mga mata’y gaya ng talulot ng lotus, ang kasuotan ay dilaw, at ang anyo’y kaakit-akit at maayos ang hubog. Lahat ay may apat na kamay, may kuwintas na perlas at mga palamuting may hiyas, at nagliliwanag sa ningning.

Verse 12

प्रवालवैदूर्यमृणालवर्चस: । परिस्फुरत्कुण्डलमौलिमालिन: ॥ १२ ॥

May ilan ay maningning ang kutis na tila koral, vaidurya at hibla ng tangkay ng lotus; may mga garland sa ulo at kumikislap na hikaw sa tainga.

Verse 13

भ्राजिष्णुभिर्य: परितो विराजते लसद्विमानावलिभिर्महात्मनाम् । विद्योतमान: प्रमदोत्तमाद्युभि: सविद्युदभ्रावलिभिर्यथा नभ: ॥ १३ ॥

Ang mga planeta ng Vaikuṇṭha ay napalilibutan ng mga hanay ng kumikislap na vimāna na pag-aari ng mga mahātmā, mga deboto ng Panginoon. Ang mga dalaga’y maganda at kumikinang na tila kidlat; kaya’t ang kabuuan ay parang langit na may ulap at kidlat.

Verse 14

श्रीर्यत्र रूपिण्युरुगायपादयो: करोति मानं बहुधा विभूतिभि: । प्रेङ्खं श्रिता या कुसुमाकरानुगै- र्विगीयमाना प्रियकर्म गायती ॥ १४ ॥

Doon, si Śrī Lakṣmī sa kanyang transendental na anyo ay abala sa mapagmahal na paglilingkod sa mga paang-lotus ng Panginoong malawak ang papuri; sa iba’t ibang karangyaan ay nagbibigay-galang. Sa udyok ng mga bubuyog na kasunod ng tagsibol, siya’y nakaupo sa duyan at, kasama ang mga kasama, umaawit ng kaluwalhatian ng mga minamahal na gawain ng Panginoon.

Verse 15

ददर्श तत्राखिलसात्वतां पतिं श्रिय: पतिं यज्ञपतिं जगत्पतिम् । सुनन्दनन्दप्रबलार्हणादिभि: स्वपार्षदाग्रै: परिसेवितं विभुम् ॥ १५ ॥

Nakita ni Brahmā sa mga planeta ng Vaikuṇṭha ang Kataas-taasang Persona ng Diyos—ang Panginoon ng buong pamayanang sātvata ng mga deboto, ang Panginoon ni Śrī (Lakṣmī), ang Panginoon ng mga yajña, at ang Panginoon ng sansinukob—na pinaglilingkuran ng mga pangunahing kasama tulad nina Nanda, Sunanda, Prabala, at Arhaṇa.

Verse 16

भृत्यप्रसादाभिमुखं द‍ृगासवं प्रसन्नहासारुणलोचनाननम् । किरीटिनं कुण्डलिनं चतुर्भुजं पीतांशुकं वक्षसि लक्षितं श्रिया ॥ १६ ॥

Ang Kataas-taasang Persona ng Diyos ay waring nakahilig nang may pabor sa Kanyang minamahal na mga lingkod; ang Kanyang tingin ay nakalalasing at kaakit-akit, at ang Kanyang mukha’y may masayang ngiti at mapulang ningning sa mga mata at anyo. Siya’y may korona at hikaw, may apat na bisig, nakadamit ng dilaw, at ang Kanyang dibdib ay may tanda ng Śrī (Lakṣmī).

Verse 17

अध्यर्हणीयासनमास्थितं परं वृतं चतु:षोडशपञ्चशक्तिभि: । युक्तं भगै: स्वैरितरत्र चाध्रुवै: स्व एव धामन् रममाणमीश्वरम् ॥ १७ ॥

Ang Panginoong Kataas-taasan ay nakaluklok sa trono na karapat-dapat sambahin, napalilibutan ng mga lakas na apat, labing-anim, lima at anim, pati ng iba pang pansamantalang lakas; gayunman Siya ang tunay na Kataas-taasang Diyos na nagagalak sa Kanyang sariling tahanang banal.

Verse 18

तद्दर्शनाह्लादपरिप्लुतान्तरो हृष्यत्तनु: प्रेमभराश्रुलोचन: । ननाम पादाम्बुजमस्य विश्वसृग् यत् पारमहंस्येन पथाधिगम्यते ॥ १८ ॥

Nang makita ni Brahmā ang Katauhan ng Diyos sa Kanyang kabuuan, nalunod sa galak ang kanyang puso; nanginginig ang katawan sa ekstasi ng bhakti at napuno ng luha ng pag-ibig ang kanyang mga mata. Yumukod siya sa lotus na paa ng Panginoon—ito ang landas ng pinakamataas na kasakdalan ng paramahaṁsa.

Verse 19

तं प्रीयमाणं समुपस्थितं कविं प्रजाविसर्गे निजशासनार्हणम् । बभाष ईषत्स्मितशोचिषा गिरा प्रिय: प्रियं प्रीतमना: करे स्पृशन् ॥ १९ ॥

Nang makita ng Panginoon si Brahmā na naroon sa Kanyang harapan, ang makatang rishi na karapat-dapat sa paglikha ng mga nilalang at sa pagsunod sa Kanyang kalooban, labis Siyang nasiyahan. Hinawakan Niya ang kamay ni Brahmā nang may pag-ibig at, bahagyang nakangiti, nagsalita sa kanya sa matamis na pananalita.

Verse 20

श्रीभगवानुवाच त्वयाहं तोषित: सम्यग् वेदगर्भ सिसृक्षया । चिरं भृतेन तपसा दुस्तोष: कूटयोगिनाम् ॥ २० ॥

Sinabi ng Śrī Bhagavān: O Brahmā na may taglay na mga Veda, lubos Akong nalugod sa iyong mahabang tapasya dahil sa hangaring lumikha; ngunit sa mga huwad na yogi, Ako’y mahirap pasiyahin.

Verse 21

वरं वरय भद्रं ते वरेशं माभिवाञ्छितम् । ब्रह्मञ्छ्रेय:परिश्राम: पुंसां मद्दर्शनावधि: ॥ २१ ॥

Pagpalain ka, O Brahmā. Humingi ka sa Akin, ang Tagapagkaloob ng lahat ng biyaya, ng anumang ninanais mo. Alamin mo na ang sukdulang bunga ng lahat ng tapasya at pagsisikap ay ang matanto at makita Ako sa tuwiran.

Verse 22

मनीषितानुभावोऽयं मम लोकावलोकनम् । यदुपश्रुत्य रहसि चकर्थ परमं तप: ॥ २२ ॥

Ang pinakamataas na kaganapan at dakilang karunungan ay ang personal na pagdama sa aking mga dhama. Naging posible ito dahil sa iyong mapagpakumbabang pagsunod at mahigpit na tapasya sa lihim ayon sa aking utos.

Verse 23

प्रत्यादिष्टं मया तत्र त्वयि कर्मविमोहिते । तपो मे हृदयं साक्षादात्माहं तपसोऽनघ ॥ २३ ॥

O Brahmā na walang dungis, nang ikaw ay nalito sa iyong tungkulin, ako ang unang nag-utos sa iyo na magsagawa ng tapasya. Ang tapasya ang aking puso at kaluluwa; kaya ang tapasya at ako ay hindi magkaiba.

Verse 24

सृजामि तपसैवेदं ग्रसामि तपसा पुन: । बिभर्मि तपसा विश्वं वीर्यं मे दुश्चरं तप: ॥ २४ ॥

Sa pamamagitan ng kapangyarihan ng tapasya na ito nililikha ko ang sansinukob, sa kapangyarihang iyon din ko ito pinananatili, at sa kapangyarihang iyon din ko muling binabawi ang lahat. Kaya ang aking lakas ay tapasya lamang.

Verse 25

ब्रह्मोवाच भगवन् सर्वभूतानामध्यक्षोऽवस्थितो गुहाम् । वेद ह्यप्रतिरुद्धेन प्रज्ञानेन चिकीर्षितम् ॥ २५ ॥

Wika ni Brahmā: O Bhagavān, nananahan ka sa yungib ng puso ng bawat nilalang bilang kataas-taasang tagapamahala. Kaya sa iyong nakahihigit at di-mapipigilang karunungan, batid mo ang lahat ng pagsisikap.

Verse 26

तथापि नाथमानस्य नाथ नाथय नाथितम् । परावरे यथा रूपे जानीयां ते त्वरूपिण: ॥ २६ ॥

Gayunman, O Natha, pakiusap kong tuparin ang hangarin ng aking puso. Ipaalam mo sana: paano, kahit ikaw ay nasa transendental na anyo at sa katotohanan ay walang makamundong anyo, nag-aanyong pangmundo ka pa rin?

Verse 27

यथात्ममायायोगेन नानाशक्त्युपबृंहितम् । विलुम्पन् विसृजन् गृह्णन् बिभ्रदात्मानमात्मना ॥ २७ ॥

Pakiusap, ipaliwanag kung paano Mo, sa pamamagitan ng sarili Mong yoga ng māyā, inihahayag ang iba’t ibang lakas para sa pagwasak, paglikha, pagtanggap, at pagpapanatili—lahat ay sa Iyo ring Sarili.

Verse 28

क्रीडस्यमोघसङ्कल्प ऊर्णनाभिर्यथोर्णुते । तथा तद्विषयां धेहि मनीषां मयि माधव ॥ २८ ॥

O Mādhava, ang Iyong pasya ay hindi kailanman nabibigo. Naglalaro Ka na parang gagamba na humahabi ng sapot sa sarili nitong lakas; kaya ipagkaloob Mo sa akin ang malalim na pagkaunawa tungkol sa mga lakas na iyon.

Verse 29

भगवच्छिक्षितमहं करवाणि ह्यतन्द्रित: । नेहमान: प्रजासर्गं बध्येयं यदनुग्रहात् ॥ २९ ॥

Pakiusap, turuan Mo ako upang, sa tagubilin ng Bhagavān, makakilos ako nang masikap; at sa Iyong biyaya, kahit lumikha ng mga nilalang, hindi ako mabibigkis ng mga gawaing iyon.

Verse 30

यावत् सखा सख्युरिवेश ते कृत: प्रजाविसर्गे विभजामि भो जनम् । अविक्लवस्ते परिकर्मणि स्थितो मा मे समुन्नद्धमदोऽजमानिन: ॥ ३० ॥

O Panginoon, Ikaw na Di-Ipinanganak, nakipagkamay Ka sa akin na parang kaibigan sa kaibigan, na wari’y magkapantay. Ako’y magiging abala sa paglikha ng iba’t ibang uri ng nilalang at mananatiling nakatuon sa paglilingkod sa Iyo; huwag nawa akong mabagabag, at huwag nawa itong magbunga ng pagmamataas na para bang ako ang Kataas-taasan.

Verse 31

श्रीभगवानुवाच ज्ञानं परमगुह्यं मे यद् विज्ञानसमन्वितम् । सरहस्यं तदङ्गं च गृहाण गदितं मया ॥ ३१ ॥

Sinabi ng Śrī Bhagavān: Ang kaalamang ito tungkol sa Akin na lubhang lihim, kalakip ang tuwirang pagsasakatuparan (vijñāna), kasama ang hiwaga at mga sangkap ng pagsasanay, ay ipinaliwanag Ko. Tanggapin mo ito nang maingat.

Verse 32

यावानहं यथाभावो यद्रूपगुणकर्मक: । तथैव तत्त्वविज्ञानमस्तु ते मदनुग्रहात् ॥ ३२ ॥

Kung paano Ako—ang Aking walang-hanggang anyo, transendental na pag-iral, anyo, mga katangian at mga lila—gayon din nawa ang tunay na kaalaman ay magising sa iyo sa pamamagitan ng Aking walang-sanhing biyaya.

Verse 33

अहमेवासमेवाग्रे नान्यद् यत् सदसत् परम् । पश्चादहं यदेतच्च योऽवशिष्येत सोऽस्म्यहम् ॥ ३३ ॥

O Brahmā, bago ang paglikha Ako lamang ang umiiral; wala nang iba—hindi sat o asat, ni ang prakṛti na sanhi ng paglikha. Ang nakikita mo ngayon ay Ako rin, at matapos ang pralaya, ang matitira ay Ako lamang.

Verse 34

ऋतेऽर्थं यत् प्रतीयेत न प्रतीयेत चात्मनि । तद्विद्यादात्मनो मायां यथाभासो यथा तम: ॥ ३४ ॥

O Brahmā, anumang tila may halaga ngunit walang kaugnayan sa Akin ay walang tunay na realidad. Kilalanin mo iyon bilang Aking māyā—gaya ng repleksiyong lumilitaw sa dilim.

Verse 35

यथा महान्ति भूतानि भूतेषूच्चावचेष्वनु । प्रविष्टान्यप्रविष्टानि तथा तेषु न तेष्वहम् ॥ ३५ ॥

O Brahmā, gaya ng mahābhūta na pumapasok sa lahat ng nilalang—magaspang man o maselan—ngunit tila hindi pumapasok, gayon din Ako’y nasa loob ng lahat ng nilikha at kasabay nito’y nasa labas ng lahat.

Verse 36

एतावदेव जिज्ञास्यं तत्त्वजिज्ञासुनात्मन: । अन्वयव्यतिरेकाभ्यां यत् स्यात् सर्वत्र सर्वदा ॥ ३६ ॥

Ang naghahanap ng Kataas-taasang Katotohanan ay dapat magsiyasat hanggang dito: Siya na umiiral sa lahat ng dako at sa lahat ng panahon, nakikilala sa anvaya at vyatireka, kapwa tuwiran at di-tuwiran.

Verse 37

एतन्मतं समातिष्ठ परमेण समाधिना । भवान् कल्पविकल्पेषु न विमुह्यति कर्हिचित् ॥ ३७ ॥

O Brahmā, panghawakan mo ang pasyang ito sa pinakamataas na samādhi; sa bahagyang o sa huling pagkalipol, hindi ka kailanman guguluhin ng pagmamataas.

Verse 38

श्रीशुक उवाच सम्प्रदिश्यैवमजनो जनानां परमेष्ठिनम् । पश्यतस्तस्य तद् रूपमात्मनो न्यरुणद्धरि: ॥ ३८ ॥

Sinabi ni Śukadeva—matapos turuan nang ganito si Brahmā, pinuno ng mga nilalang, ipinakita ni Hari ang Kanyang banal na anyo at naglaho sa kanyang paningin.

Verse 39

अन्तर्हितेन्द्रियार्थाय हरये विहिताञ्जलि: । सर्वभूतमयो विश्वं ससर्जेदं स पूर्ववत् ॥ ३९ ॥

Nang maglaho si Hari, na siyang banal na kagalakan ng mga pandama ng mga deboto, si Brahmā ay nag-anjali at muling nilikha ang sansinukob na puno ng mga nilalang gaya ng dati.

Verse 40

प्रजापतिर्धर्मपतिरेकदा नियमान् यमान् । भद्रं प्रजानामन्विच्छन्नातिष्ठत् स्वार्थकाम्यया ॥ ४० ॥

Minsan, si Brahmā, ang Prajāpati at ama ng dharma, na naghahangad ng kabutihan ng lahat ng nilalang, ay nanatili sa pagsunod sa niyama at yama upang tuparin ang kanyang tungkulin.

Verse 41

तं नारद: प्रियतमो रिक्थादानामनुव्रत: । शुश्रूषमाण: शीलेन प्रश्रयेण दमेन च ॥ ४१ ॥

Si Nārada, ang pinakamamahal na tagapagmana ni Brahmā, ay laging handang maglingkod sa kanyang ama; sa mabuting asal, kababaang-loob, at pagpipigil ng pandama, mahigpit niyang sinusunod ang mga tagubilin ng ama.

Verse 42

मायां विविदिषन् विष्णोर्मायेशस्य महामुनि: । महाभागवतो राजन् पितरं पर्यतोषयत् ॥ ४२ ॥

O Hari, ang dakilang pantas na si Nārada, isang mahā-bhāgavata, ay nagnasang makaalam ng mga lakas ng māyā ni Viṣṇu, ang Panginoon ng lahat ng kapangyarihan, kaya lubos niyang pinasaya ang kanyang amang si Brahmā.

Verse 43

तुष्टं निशाम्य पितरं लोकानां प्रपितामहम् । देवर्षि: परिपप्रच्छ भवान् यन्मानुपृच्छति ॥ ४३ ॥

Nang makita ng devarṣi Nārada na ang kanyang amang si Brahmā, ang lolo-sa-tuhod ng lahat ng daigdig, ay lubos na nasiyahan, masinsin niyang itinanong ang mismong mga bagay na itinatanong mo.

Verse 44

तस्मा इदं भागवतं पुराणं दशलक्षणम् । प्रोक्तं भगवता प्राह प्रीत: पुत्राय भूतकृत् ॥ ४४ ॥

Pagkaraan, ang Bhāgavata Purāṇa na may sampung katangian, na inihayag mismo ng Bhagavān, ay ikinuwento nang may kagalakan ni Brahmā, ang lumikha, sa kanyang anak na si Nārada.

Verse 45

नारद: प्राह मुनये सरस्वत्यास्तटे नृप । ध्यायते ब्रह्म परमं व्यासायामिततेजसे ॥ ४५ ॥

O Hari, sa pagmamana ng paramparā, itinuro ni Nārada ang Śrīmad-Bhāgavatam kay Vyāsadeva na may walang-hanggang kapangyarihan, habang siya’y nagmumuni-muni sa bhakti sa Kataas-taasang Bhagavān sa pampang ng Ilog Sarasvatī.

Verse 46

यदुताहं त्वया पृष्टो वैराजात् पुरुषादिदम् । यथासीत्तदुपाख्यास्ते प्रश्नानन्यांश्च कृत्‍स्‍नश: ॥ ४६ ॥

O Hari, ang iyong mga tanong kung paano nahayag ang sansinukob mula sa Virāṭ-Puruṣa, pati ang iba pang tanong, ay sasagutin ko nang masinsin sa pamamagitan ng pagpapaliwanag sa apat na śloka na nabanggit na.