Adhyaya 8

Verse 1

राजोवाच ब्रह्मणा चोदितो ब्रह्मन् गुणाख्यानेऽगुणस्य च । यस्मै यस्मै यथा प्राह नारदो देवदर्शन: ॥ १ ॥

Wika ng Hari Parīkṣit: O brāhmaṇa, sa pag-uudyok ni Brahmā, kanino at paano ipinaliwanag ni Nārada Muni na may banal na pangitain ang mga transendental na katangian ng Panginoong nirguṇa?

Verse 2

एतद् वेदितुमिच्छामि तत्त्वं तत्त्वविदां वर । हरेरद्भुतवीर्यस्य कथा लोकसुमङ्गला: ॥ २ ॥

Sinabi ng hari: O pinakadakila sa mga nakakabatid ng katotohanan, nais kong malaman ang diwang ito. Ang mga salaysay tungkol kay Hari na may kamangha-manghang kapangyarihan ay mapalad para sa mga nilalang sa lahat ng daigdig.

Verse 3

कथयस्व महाभाग यथाहमखिलात्मनि । कृष्णे निवेश्य नि:सङ्गं मनस्त्यक्ष्ये कलेवरम् ॥ ३ ॥

O pinagpalang ginoo, ipagpatuloy mo ang pagsasalaysay, upang maituon ko ang isip ko kay Śrī Kṛṣṇa, ang Kataas-taasang Kaluluwa, at sa ganap na di-pagkakabit ay maihiwalay ko ang katawan na ito.

Verse 4

श‍ृण्वत: श्रद्धया नित्यं गृणतश्च स्वचेष्टितम् । कालेन नातिदीर्घेण भगवान् विशते हृदि ॥ ४ ॥

Ang mga laging nakikinig nang may pananampalataya at umaawit ng Kanyang banal na mga gawa, sa di-kalayuan ng panahon ay mahahayag si Bhagavān Śrī Kṛṣṇa sa kanilang puso.

Verse 5

प्रविष्ट: कर्णरन्ध्रेण स्वानां भावसरोरुहम् । धुनोति शमलं कृष्ण: सलिलस्य यथा शरत् ॥ ५ ॥

Ang Śrīmad-Bhāgavatam, ang anyong-tinig ni Kṛṣṇa, ay pumapasok sa tainga at sa puso ng deboto, umuupo sa lotus ng kanyang mapagmahal na bhāva, at nililinis ang dumi ng pagnanasa, galit, at pagnanabik—gaya ng tubig ng taglagas na nagpapalinaw sa maputik na lawa.

Verse 6

धौतात्मा पुरुष: कृष्णपादमूलं न मुञ्चति । मुक्त सर्वपरिक्लेश: पान्थ: स्वशरणं यथा ॥ ६ ॥

Ang dalisay na deboto na nalinis ang puso sa paglilingkod na bhakti ay hindi kailanman bumibitaw sa mga paang-loto ni Śrī Kṛṣṇa. Malaya sa lahat ng pagdurusa, doon siya nasisiyahan, gaya ng manlalakbay na payapa kapag nakauwi at nakasumpong ng kanlungan matapos ang mabigat na paglalakbay.

Verse 7

यदधातुमतो ब्रह्मन् देहारम्भोऽस्य धातुभि: । यद‍ृच्छया हेतुना वा भवन्तो जानते यथा ॥ ७ ॥

O marunong na brāhmaṇa, ang espirituwal na kaluluwa ay iba sa materyal na katawan na binubuo ng mga sangkap. Nakakamit ba niya ang katawan nang nagkataon o dahil sa isang sanhi? Ipagpaumanhin at ipaliwanag, sapagkat batid mo ito.

Verse 8

आसीद् यदुदरात् पद्मं लोकसंस्थानलक्षणम् । यावानयं वै पुरुष इयत्तावयवैः पृथक् ॥ तावानसाविति प्रोक्तः संस्थावयववानिव ॥ ८ ॥

Kung ang Kataas-taasang Persona ng Diyos, na mula sa Kanyang tiyan ay sumibol ang tangkay ng loto—tanda ng kaayusan ng sansinukob—ay may napakalaking katawan ayon sa Kanyang sariling sukat, ano kung gayon ang tiyak na pagkakaiba ng katawan ng Panginoon at ng katawan ng karaniwang nilalang? Ipaliwanag po.

Verse 9

अज: सृजति भूतानि भूतात्मा यदनुग्रहात् । दद‍ृशे येन तद्रूपं नाभिपद्मसमुद्भव: ॥ ९ ॥

Si Brahmā na ‘hindi isinilang’ mula sa materyal na pinagmulan kundi lumitaw mula sa lotong sumibol sa pusod ng Panginoon, ang siyang lumilikha ng mga isinilang sa materya. At sa biyaya ng Panginoon lamang niya nakita ang anyo ng Panginoon—ipaliwanag din ito.

Verse 10

स चापि यत्र पुरुषो विश्वस्थित्युद्भवाप्यय: । मुक्त्वात्ममायां मायेश: शेते सर्वगुहाशय: ॥ १० ॥

Ipaliwanag din po ang Kataas-taasang Persona ng Diyos, ang sanhi ng pagpapanatili, paglikha, at pagkalusaw ng sansinukob; Siya ang Panginoon ng lahat ng lakas ngunit hindi nadadapuan ng Kanyang panlabas na māyā, at nananahan sa yungib ng puso ng bawat nilalang bilang Paramātmā.

Verse 11

पुरुषावयवैर्लोका: सपाला: पूर्वकल्पिता: । लोकैरमुष्यावयवा: सपालैरिति शुश्रुम ॥ ११ ॥

O marunong na brāhmaṇa, ipinaliwanag noon na ang lahat ng mga loka, kasama ang kani-kanilang mga tagapamahala, ay nakalagay sa iba’t ibang bahagi ng dambuhalang katawan ng Virāṭ-Puruṣa. Narinig ko rin ito; ngunit ano ang tunay nilang kinalalagyan? Pakiusap, ipaliwanag mo.

Verse 12

यावान् कल्पोविकल्पो वा यथा कालोऽनुमीयते । भूतभव्यभवच्छब्द आयुर्मानं च यत् सत: ॥ १२ ॥

Ipaliwanag din ang haba ng panahon sa pagitan ng paglikha at pagkalusaw (pralaya), ang kalpa, pati ang tagal ng mga pangalawang paglikha. Ilarawan ang likas ng panahon na ipinahihiwatig ng mga salitang nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap. At ipaliwanag din ang sukat at haba ng buhay ng mga nilalang—mga deva, tao, at iba pa—sa iba’t ibang loka.

Verse 13

कालस्यानुगतिर्या तु लक्ष्यतेऽण्वी बृहत्यपि । यावत्य: कर्मगतयो याद‍ृशीर्द्विजसत्तम ॥ १३ ॥

O pinakadalisay na brāhmaṇa, ipaliwanag din ang dahilan kung bakit ang pagdaloy ng panahon, na sumusunod sa landas ng karma, ay minsang napakaikli at minsang napakahaba; at ipaliwanag din ang simula ng panahon.

Verse 14

यस्मिन् कर्मसमावायो यथा येनोपगृह्यते । गुणानां गुणिनां चैव परिणाममभीप्सताम् ॥ १४ ॥

Pagkatapos, ilarawan mo sana kung paano ang wastong pag-iipon ng mga bunga ng karma na nagmumula sa mga guna ng materyal na kalikasan ay kumikilos sa nilalang na may pagnanasa, at ayon sa mga guna ay itinataas o ibinababa siya sa iba’t ibang anyo ng buhay—mula sa mga deva hanggang sa pinakamaliit na nilalang.

Verse 15

भूपातालककुब्व्योमग्रहनक्षत्रभूभृताम् । सरित्समुद्रद्वीपानां सम्भवश्चैतदोकसाम् ॥ १५ ॥

O pinakamahusay na brāhmaṇa, ilarawan mo rin kung paano nagaganap ang paglikha ng mga globo sa sansinukob: mula Bhū hanggang Pātāla, ang apat na direksiyon ng langit, ang kalawakan, mga planeta at bituin, mga bundok, mga ilog, mga dagat at mga pulo, pati ang iba’t ibang nilalang na naninirahan doon.

Verse 16

प्रमाणमण्डकोशस्य बाह्याभ्यन्तरभेदत: । महतां चानुचरितं वर्णाश्रमविनिश्चय: ॥ १६ ॥

Ipinagmamakaawa ko, ilarawan ang mga paghahati ng panlabas at panloob na saklaw ng sansinukob (brahmāṇḍa-kośa) ayon sa sukat, pati ang asal at gawain ng mga dakilang kaluluwa, at ang pagtiyak ng dharma ng varṇa at āśrama.

Verse 17

युगानि युगमानं च धर्मो यश्च युगे युगे । अवतारानुचरितं यदाश्चर्यतमं हरे: ॥ १७ ॥

Ipaliwanag ang mga yuga sa paglikha at ang haba ng bawat yuga, ang anyo ng dharma sa bawat panahon, at isalaysay ang pinakakamangha-manghang lila at gawain ng mga avatāra ni Hari sa bawat yuga.

Verse 18

नृणां साधारणो धर्म: सविशेषश्च याद‍ृश: । श्रेणीनां राजर्षीणां च धर्म: कृच्छ्रेषु जीवताम् ॥ १८ ॥

Ipaliwanag din ang pangkalahatang dharma ng mga tao at ang natatanging dharma ayon sa tungkulin; ang dharma ng iba’t ibang uri at ng mga rājaṛṣi, at ang alituntunin ng dharma para sa mga nabubuhay sa kagipitan.

Verse 19

तत्त्वानां परिसंख्यानं लक्षणं हेतुलक्षणम् । पुरुषाराधनविधिर्योगस्याध्यात्मिकस्य च ॥ १९ ॥

Ipaliwanag ang mga tattva ng paglikha: ang bilang, mga katangian, mga sanhi at palatandaan ng sanhi, at ang pag-unlad nito; at ituro rin ang paraan ng pagsamba kay Puruṣa (Panginoon) at ang landas ng espirituwal na yoga.

Verse 20

योगेश्वरैश्वर्यगतिर्लिङ्गभङ्गस्तु योगिनाम् । वेदोपवेदधर्माणामितिहासपुराणयो: ॥ २० ॥

Ano ang mga kadakilaan at kapangyarihan ng mga yogeśvara at ang kanilang sukdulang hantungan? Paano napuputol ng ganap na yogi ang pagkakabit sa liṅga (banayad na katawan)? At ano ang batayang kaalaman ng Veda, kasama ang Upaveda, Itihāsa, at Purāṇa?

Verse 21

सम्प्लव: सर्वभूतानां विक्रम: प्रतिसंक्रम: । इष्टापूर्तस्य काम्यानां त्रिवर्गस्य च यो विधि: ॥ २१ ॥

O Bhagavan, ipaliwanag po kung paano nalilikha ang lahat ng nilalang, paano sila inaalagaan, at paano sila nalulusaw sa paglipol. Ipaunawa rin ang mga pakinabang at kapinsalaan ng pagsasagawa ng bhakti-seva sa Panginoon, pati ang mga ritwal at utos ng Veda tungkol sa iṣṭa-pūrta, kāmya karma, at ang pamamaraan ng dharma, artha, at kāma.

Verse 22

यो वानुशायिनां सर्ग: पाषण्डस्य च सम्भव: । आत्मनो बन्धमोक्षौ च व्यवस्थानं स्वरूपत: ॥ २२ ॥

O Bhagavan, ipaliwanag din kung paano nalilikha ang mga nilalang na nakalubog sa katawan ng Panginoon, at kung paano lumilitaw sa daigdig ang mga pāṣaṇḍa (tumatanggi sa dharma). Ilarawan din ang pagkakagapos at paglaya ng kaluluwa, at ang kalagayan ng mga nilalang na hindi nakatali ayon sa kanilang tunay na anyo.

Verse 23

यथात्मतन्त्रो भगवान् विक्रीडत्यात्ममायया । विसृज्य वा यथा मायामुदास्ते साक्षिवद् विभु: ॥ २३ ॥

Ang malayang Kataas-taasang Panginoon ay naglalaro ng Kanyang mga līlā sa pamamagitan ng Kanyang panloob na kapangyarihan (ātma-māyā); at sa panahon ng paglipol, iniaatas Niya ito sa panlabas na māyā, habang ang Makapangyarihan ay nananatiling saksi sa lahat.

Verse 24

सर्वमेतच्च भगवन् पृच्छतो मेऽनुपूर्वश: । तत्त्वतोऽर्हस्युदाहर्तुं प्रपन्नाय महामुने ॥ २४ ॥

O dakilang muni, pawiin ang aking pag-uusisa sa pamamagitan ng paglalantad nang sunud-sunod ng katotohanan tungkol sa lahat ng aking naitanong—at maging sa hindi ko naitanong. Sapagkat ako’y sumuko sa iyo, ipagkaloob mo sa akin ang ganap na kaalaman ukol dito.

Verse 25

अत्र प्रमाणं हि भवान् परमेष्ठी यथात्मभू: । अपरे चानुतिष्ठन्ति पूर्वेषां पूर्वजै: कृतम् ॥ २५ ॥

O dakilang muni, sa bagay na ito ikaw ang tunay na patunay, gaya ni Svayambhū Brahmā (Parameṣṭhī). Ang iba nama’y sumusunod lamang sa kaugalian, ginagaya ang ginawa noon ng mga naunang palaisip at ng kanilang mga ninuno.

Verse 26

न मेऽसव: परायन्ति ब्रह्मन्ननशनादमी । पिबतोऽच्युतपीयूषम् तद्वाक्याब्धिविनि:सृतम् ॥ २६ ॥

O marunong na brāhmaṇa, sapagkat iniinom ko ang nektar ng mensahe ng Acyuta na umaagos mula sa karagatan ng iyong mga salita, hindi ko nadarama ang anumang pagod dahil sa pag-aayuno.

Verse 27

सूत उवाच स उपामन्त्रितो राज्ञा कथायामिति सत्पते: । ब्रह्मरातो भृशं प्रीतो विष्णुरातेन संसदि ॥ २७ ॥

Sinabi ni Sūta: Nang anyayahan ni Mahārāja Parīkṣit (Viṣṇurāta) si Śukadeva (Brahmarāta) sa kapulungan ng mga deboto upang magsalaysay ng mga katha tungkol kay Śrī Kṛṣṇa, ang Satpati, siya’y labis na nagalak.

Verse 28

प्राह भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् । ब्रह्मणे भगवत्प्रोक्तं ब्रह्मकल्प उपागते ॥ २८ ॥

Sinabi niya: Ang Purāṇa na tinatawag na Bhāgavata ay kasing-awtoritatibo ng Brahman; sa pagsisimula ng Brahma-kalpa, ang Panginoon mismo ang nagsalaysay nito kay Brahmā.

Verse 29

यद् यत् परीक्षिद‍ृषभ: पाण्डूनामनुपृच्छति । आनुपूर्व्येण तत्सर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ २९ ॥

Anumang itanong ni Parīkṣit, ang pinakamahusay sa angkan ng Pāṇḍu, sinimulan niyang ipaliwanag ang lahat nang sunod-sunod.