Adhyaya 3

Verse 1

श्री शुक उवाच एवमेतन्निगदितं पृष्टवान् यद्भवान् मम । नृणां यन्म्रियमाणानां मनुष्येषु मनीषिणाम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Śrī Śukadeva Gosvāmī: O Mahārāja Parīkṣit, gaya ng iyong pagtatanong sa akin tungkol sa tungkulin ng matalinong tao na nasa pintuan ng kamatayan, gayon ko rin ito sinagot sa iyo.

Verse 2

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Ang sinumang nagnanais na masipsip sa liwanag ng brahmajyoti ay dapat sumamba sa panginoon ng mga Veda; ang nagnanais ng kasiyahan ng pandama ay dapat sumamba kay Indra; at ang nagnanais ng mga anak ay dapat sumamba sa mga Prajapati.

Verse 3

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Ang nagnanais ng magandang kapalaran ay dapat sumamba kay Durgādevī; ang nagnanais na maging napakalakas ay dapat sumamba sa apoy; ang nagnanais ng salapi ay dapat sumamba sa mga Vasu; at ang nagnanais na maging dakilang bayani ay dapat sumamba sa mga Rudra.

Verse 4

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Ang nagnanais ng malaking imbakan ng butil ay dapat sumamba kay Aditi. Ang nagnanais na makarating sa mga makalangit na planeta ay dapat sumamba sa mga anak ni Aditi. Ang nagnanais ng makamundong kaharian ay dapat sumamba kay Viśvadeva, at ang nagnanais na maging tanyag sa masa ay dapat sumamba sa Sadhya.

Verse 5

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Ang nagnanais ng mahabang buhay ay dapat sumamba sa mga demigod na kilala bilang Aśvinī-kumāras, at ang taong nagnanais ng matibay na pangangatawan ay dapat sumamba sa lupa. Ang nagnanais ng katatagan sa kanyang posisyon ay dapat sumamba sa abot-tanaw at lupa nang magkasama.

Verse 6

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Ang nagnanais na maging maganda ay dapat sumamba sa mga residente ng planetang Gandharva, at ang nagnanais ng mabuting asawa ay dapat sumamba sa mga Apsara at kay Urvaśī. Ang nagnanais ng dominasyon sa iba ay dapat sumamba kay Lord Brahmā, ang pinuno ng uniberso.

Verse 7

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Ang nagnanais ng ningning na brahma ay dapat sumamba sa panginoon ng mga Veda; ang nagnanais ng ligayang pandama ay kay Indra; ang nagnanais ng supling ay sa mga Prajapati. Ang nagnanais ng kapalaran at kasaganaan ay sumamba kay Devi Maya (Durga); ang nagnanais ng lakas ay kay Agni; ang nagnanais ng yaman ay sa mga Vasu; ang nagnanais ng kabayanihan ay sa mga Rudra. Ang nagnanais ng saganang butil ay kay Aditi; ang nagnanais ng langit ay sa mga anak ni Aditi; ang nagnanais ng kaharian ay sa mga Visvadeva; ang nagnanais ng pag-ibig ng bayan ay sa mga Sadhya. Ang nagnanais ng mahabang buhay ay sa Asvini-kumara; ang nagnanais ng matibay na katawan ay sa Inang Lupa; ang nagnanais ng matatag na katayuan ay sa Langit at Lupa. Ang nagnanais ng kagandahan ay sa mga Gandharva; ang nagnanais ng mabuting asawa ay kay Apsara Urvasi; ang nagnanais ng paghahari ay kay Brahma, Parameshthi. Ang nagnanais ng dangal ay maghandog ng yajna sa Bhagavan; ang nagnanais ng kayamanan ay kay Pracetas (Varuna); ang nagnanais ng karunungan ay kay Girisha Shiva; at para sa mabuting pagsasama ay kay Sati Uma.

Verse 8

धर्मार्थ उत्तमश्लोकं तन्तु: तन्वन् पितृन् यजेत् । रक्षाकाम: पुण्यजनानोजस्कामो मरुद्गणान् ॥ ८ ॥

Para sa dharma at pinakamataas na kabutihan, sambahin ang Uttamaśloka Bhagavan; at upang ingatan ang lahi at palawakin ang angkan, sambahin ang mga ninuno. Ang nagnanais ng pag-iingat ay sumamba sa mga Puṇyajana, at ang nagnanais ng lakas-ojasa ay sa pangkat ng Marut.

Verse 9

राज्यकामो मनून् देवान् निऋर्तिं त्वभिचरन् यजेत् । कामकामो यजेत् सोममकाम: पुरुषं परम् ॥ ९ ॥

Ang nagnanais ng paghahari sa kaharian ay sumamba sa mga Manu; ang naghahangad ng tagumpay laban sa kaaway sa pamamagitan ng abhicara ay sumamba kay Nirṛti. Ang nagnanais ng pagnanasa ay sumamba kay Soma; ngunit ang walang pagnanasa sa materyal ay sumamba sa Kataas-taasang Purusha, ang Bhagavan.

Verse 10

अकाम: सर्वकामो वा मोक्षकाम उदारधी: । तीव्रेण भक्तियोगेन यजेत पुरुषं परम् ॥ १० ॥

Maging walang pagnanasa, puno ng lahat ng pagnanasa, o naghahangad ng moksha—ang may malawak na pag-iisip ay dapat sumamba sa Kataas-taasang Purusha sa pamamagitan ng masidhing bhakti-yoga.

Verse 11

एतावानेव यजतामिह नि:श्रेयसोदय: । भगवत्यचलो भावो यद् भागवतसंगत: ॥ ११ ॥

Ito ang pinakamataas na kabutihan para sa mga sumasamba rito: sa pakikisama sa isang Bhāgavata, ang dalisay na bhakta, sumisilang ang likás at di-natitinag na pag-ibig sa Bhagavan.

Verse 12

ज्ञानं यदाप्रतिनिवृत्तगुणोर्मिचक्र - मात्मप्रसाद उत यत्र गुणेष्वसङ्ग: । कैवल्यसम्मतपथस्त्वथ भक्तियोग: को निर्वृतो हरिकथासु रतिं न कुर्यात् ॥ १२ ॥

Ang kaalamang ukol kay Hari ay ganap na nagpapahinto sa mga alon at ikot ng mga guṇa. Dahil walang pagkakapit sa guṇa, ito’y nagbibigay-lugod sa ātman at kinikilala kahit sa landas ng kaivalya; sino ang hindi mahuhumaling sa Harikathā?

Verse 13

शौनक उवाच इत्यभिव्याहृतं राजा निशम्य भरतर्षभ: । किमन्यत्पृष्टवान् भूयो वैयासकिमृषिं कविम् ॥ १३ ॥

Sinabi ni Śaunaka: Pagkarinig sa lahat ng iyon, ano pa ang muling itinanong ni Haring Parīkṣit, ang pinakadakila sa angkan ni Bharata, kay Śukadeva Gosvāmī na anak ni Vyāsa, ang makatang ṛṣi?

Verse 14

एतच्छुश्रूषतां विद्वन् सूत नोऽर्हसि भाषितुम् । कथा हरिकथोदर्का: सतां स्यु: सदसि ध्रुवम् ॥ १४ ॥

O marunong na Sūta, ipagpatuloy mo sanang ipaliwanag ito sa amin na sabik makinig. Sapagkat ang mga paksang humahantong sa Harikathā ay tiyak na dapat talakayin sa kapulungan ng mga deboto.

Verse 15

स वै भागवतो राजा पाण्डवेयो महारथ: । बालक्रीडनकै: क्रीडन् कृष्णक्रीडां य आददे ॥ १५ ॥

Si Mahārāja Parīkṣit, apo ng mga Pāṇḍava at isang dakilang mandirigma, ay tunay na bhāgavata. Mula pagkabata, kahit naglalaro ng mga manika, sinasamba niya si Śrī Kṛṣṇa sa paggaya sa pagsamba sa diyos ng kanilang angkan.

Verse 16

वैयासकिश्च भगवान् वासुदेवपरायण: । उरुगायगुणोदारा: सतां स्युर्हि समागमे ॥ १६ ॥

Si Śukadeva Gosvāmī, anak ni Vyāsa, ay puspos ng kaalamang transendental at isang dakilang debotong lubos na nakatuon kay Vāsudeva. Kaya sa pagtitipon ng mga banal, tiyak na napag-uusapan ang mga dakilang katangian ni Śrī Kṛṣṇa, ang Urugāya na pinupuri ng mga pantas.

Verse 17

आयुर्हरति वै पुंसामुद्यन्नस्तं च यन्नसौ । तस्यर्ते यत्क्षणो नीत उत्तमश्लोकवार्तया ॥ १७ ॥

Sa pagsikat at paglubog, binabawasan ng araw ang haba ng buhay ng lahat; maliban sa taong ginugugol ang oras sa pagtalakay ng mga katha tungkol kay Uttamaśloka, ang Panginoon.

Verse 18

तरव: किं न जीवन्ति भस्त्रा: किं न श्वसन्त्युत । न खादन्ति न मेहन्ति किं ग्रामे पशवोऽपरे ॥ १८ ॥

Hindi ba nabubuhay ang mga puno? Hindi ba ‘humihinga’ ang bumbilya ng panday? At ang mga hayop sa nayon, hindi ba kumakain at naglalabas ng binhi?

Verse 19

श्वविड्‍वराहोष्ट्रखरै: संस्तुत: पुरुष: पशु: । न यत्कर्णपथोपेतो जातु नाम गदाग्रज: ॥ १९ ॥

Ang mga tulad ng aso, baboy, kamelyo at asno ay pumupuri sa taong parang hayop, na kailanman ay hindi nakikinig sa banal na pangalan at lila ni Gada-graja, Śrī Kṛṣṇa.

Verse 20

बिले बतोरुक्रमविक्रमान् ये न श‍ृण्वत: कर्णपुटे नरस्य । जिह्वासती दार्दुरिकेव सूत न चोपगायत्युरुगायगाथा: ॥ २० ॥

Ang hindi nakikinig sa mga balita ng kapangyarihan at kamangha-manghang gawa ni Uru-krama, at hindi umaawit ng mga banal na awit para kay Uru-gāya, ay parang may butas ng tainga na gaya ng lungga ng ahas at dila na gaya ng palaka.

Verse 21

भार: परं पट्टकिरीटजुष्ट - मप्युत्तमाङ्गं न नमेन्मुकुन्दम् । शावौ करौ नो कुरुते सपर्यां हरेर्लसत्काञ्चनकङ्कणौ वा ॥ २१ ॥

Ang ulo, kahit may turban na seda at korona, ay pasanin lamang kung hindi yumuyuko kay Mukunda; at ang mga kamay, kahit may kumikislap na gintong pulseras, ay gaya ng kamay ng patay kung hindi naglilingkod kay Hari.

Verse 22

बर्हायिते ते नयने नराणां लिङ्गानि विष्णोर्न निरीक्षतो ये । पादौ नृणां तौ द्रुमजन्मभाजौ क्षेत्राणि नानुव्रजतो हरेर्यौ ॥ २२ ॥

Ang mga matang hindi tumitingin sa mga tanda ni Viṣṇu—Kanyang anyo, pangalan, katangian at līlā—ay tulad ng mga matang nakalimbag sa balahibo ng pabo real; at ang mga paang hindi lumalakad sa mga banal na pook na nag-aalaala kay Hari ay itinuturing na parang punong-kahoy.

Verse 23

जीवञ्छवो भागवताङ्‌घ्रिरेणुं न जातु मर्त्योऽभिलभेत यस्तु । श्रीविष्णुपद्या मनुजस्तुलस्या: श्वसञ्छवो यस्तु न वेद गन्धम् ॥ २३ ॥

Ang taong hindi kailanman tumanggap ng alabok mula sa mga paa ng dalisay na bhakta sa kanyang ulo ay tunay na parang bangkay na buhay; at ang hindi pa nakaranas ng halimuyak ng mga dahon ng tulasī mula sa lotus na paa ni Śrī Viṣṇu ay bangkay din, kahit humihinga pa.

Verse 24

तदश्मसारं हृदयं बतेदं यद् गृह्यमाणैर्हरिनामधेयै: । न विक्रियेताथ यदा विकारो नेत्रे जलं गात्ररुहेषु हर्ष: ॥ २४ ॥

Tunay na ang pusong iyon ay parang bakal kung, kahit bigkasin ang banal na pangalan ni Hari nang may pagtuon, hindi pa rin nagbabago; kapag dumarating ang pagkalugod, hindi napupuno ng luha ang mga mata at hindi tumitindig ang balahibo ng katawan.

Verse 25

अथाभिधेह्यङ्ग मनोऽनुकूलं प्रभाषसे भागवतप्रधान: । यदाह वैयासकिरात्मविद्या- विशारदो नृपतिं साधु पृष्ट: ॥ २५ ॥

O Sūta Gosvāmī, kaaya-aya sa aming isipan ang iyong mga salita, sapagkat ikaw ay pangunahing tagapagsalita ng Bhāgavata. Kaya ipaliwanag mo sa amin, gaya ng sinabi ng dakilang bhakta na si Śukadeva Gosvāmī, bihasa sa kaalamang espirituwal, kay Mahārāja Parīkṣit nang siya’y tanungin nang wasto.