
Chapter 353: कारकं (Kāraka — Syntactic Relations) with Vibhakti-Artha (Case-Meaning Integration)
Ipinagpapatuloy ang patong ng Vyākaraṇa matapos ang paksa ng mga anyong neuter, binubuksan ng kabanatang ito ang pangako ni Sukanda na ipaliliwanag ang kāraka kasama ang puwersang semantiko ng vibhakti (kahulugan ng mga kaso). Itinatakda ang kartṛ (tagaganap) bilang malaya at inihihiwalay ang kausativong pag-aagente, saka inilalahad ang mga pag-uuri: limang uri ng tagagawa at pitong uri ng karma (layon), na may mga halimbawang may bigat na etikal at Vaiṣṇava—pagyukod kay Viṣṇu kasama si Śrī, pagsamba para sa pagpapala ni Hari, at kalayaan sa pamamagitan ng namaskāra kay Viṣṇu. Sunod, tinatalakay ang bawat kāraka—karaṇa (kasangkapan), sampradāna (tumatanggap), apādāna (pinagmulan/paghiwalay), at adhikaraṇa (lunan)—at iniuugnay sa gamit ng mga kaso, kabilang ang mga natatanging konstruksyon: karmapravacanīya na kumukuha ng akusatibo; mga padamdam tulad ng namaḥ/svāhā na may datibo; at ikatlo at ikaanim sa kontekstong anabhihita. Binabanggit din ang mga pagkukulang sa estilo/kahulugan (vaiṣayika, sāmīpyaka) at mga nakaugaliang lokatibo, at nagtatapos sa mga gamit ng henitibo at sa pagbabawal ng henitibo sa ilang anyong hinango. Sa kabuuan, inihaharap ang teknikal na gramatika bilang Agneya Vidyā na naglilingkod sa dharma, sa linaw ng mga kautusan, at sa kahulugang nakasentro sa debosyon.
No shlokas available for this adhyaya yet.
The chapter emphasizes kāraka–vibhakti integration: how agent, object, instrument, recipient, source, and locus relations are expressed through specific case-endings, including special rules for karmapravacanīyas, interjections (namaḥ/svāhā), and ‘anabhihita’ (unstated-sense) contexts.
By making linguistic roles and case-meanings precise, it safeguards correct understanding of śāstric injunctions and devotional statements; its examples explicitly point to Hari/Viṣṇu as the liberating refuge, aligning grammatical mastery (vidyā) with dharma-practice and mukti-oriented devotion.