Adhyaya 269
Veda-vidhana & VamshaAdhyaya 26915 Verses

Adhyaya 269

Viṣṇu-Pañjara (विष्णुपञ्जरम्) — The Protective Armor of Viṣṇu

Inilalahad ng kabanatang ito ang “Viṣṇu-Pañjara” (kavaca) bilang makapangyarihang aral ng pag-iingat: bago ang kosmikong labanan ni Śiva (pagpuksa sa Tripura), inireseta ni Brahmā kay Śaṅkara ang banal na baluting ito upang mapangalagaan, na nagpapakita na maging ang pinakadakilang mga diyos ay kumikilos ayon sa itinakdang vidhi ng proteksiyon. Ipinapaliwanag ni Puṣkara ang lohika ng pag-iingat sa pamamagitan ng paglalapat ng mga anyo at sandata ni Viṣṇu sa kalawakan: ang Sudarśana-cakra sa silangan, ang gadā sa timog, ang busog sa kanluran, at ang espada sa hilaga; at pinalalawak pa sa mga pagitaning direksiyon, sa mga bukana ng katawan, sa lupa (Varāha) at sa langit (Narasiṁha). Itinatakda ng teksto ang pangtaboy-sakuna na bisa ng Sudarśana, ng naglalagablab na gadā, at ng kulog na alingawngaw ng Śārṅga upang itaboy at lipulin ang mga uri ng mapaminsalang nilalang—rākṣasa, bhūta, piśāca, ḍākinī, preta, vināyaka, kuṣmāṇḍa—at iba pang panganib, kabilang ang mababangis na hayop at mga ahas. Sa wakas, iniuugnay ang proteksiyon sa panloob na kagalingan—kalusugan ng talino, isip, at mga pandama—sa pamamagitan ng kīrtana kay Vāsudeva, at itinatanghal si Viṣṇu bilang Kataas-taasang Brahman; ang tapat na pagbigkas ng Kanyang Pangalan ay sumisira sa “tatlong uri ng kasawian” (trividha aśubha), kaya pinagbubuklod ang ritwal na pag-iingat at ang di-dalawang teistikong metapisika.

Shlokas

Verse 1

अ प्रणीतम् श्रीलश्री वङ्गदेशीयासियातिक्-समाजानुज्ञया श्रीराजेन्द्रलालमित्रेण परिशोधितम् कलिकाताराजधान्यां गणेशयन्त्रे मुद्रितञ्च संवत् अग्निपुराणम् अथोनसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः विष्णुपञ्जरं पुष्कर उवच त्रिपुरञ्जघ्नुषः पूर्वं ब्रह्मणा विष्णुपञ्जरं शङ्करस्य द्विजश्रेष्थ रक्षणाय निरूपितं

Sinabi ni Puṣkara: Bago pa mapuksa ni (Śiva) ang Tripura, itinakda ni Brahmā para kay Śaṅkara—o pinakamainam sa mga dalawang-beses-isinilang—ang isang “baluting pananggalang” (kavaca) ni Viṣṇu upang siya’y mapangalagaan. Ito ang kabanata 269, “Viṣṇu-Pañjara.”

Verse 2

वागीशेन च शक्रस्य बलं हन्तुं प्रयास्यतः तस्य स्वरूपं वक्ष्यामि तत्त्वं शृणु जयादिमत्

At nang si Vāgīśa ay umalis upang lipulin ang hukbo ni Śakra (Indra), ilalarawan ko ang kanyang tunay na anyo; pakinggan mo ang katotohanan (tattva) nito, O Jayādimat.

Verse 3

विष्णुः प्राच्यां स्थितश् चक्री हरिर्दक्षिनणतो गदी प्रतीच्यां शार्ङ्गधृग्विष्णुर्जिष्णुः खड्गी ममोत्तरे

Nawa’y si Viṣṇu, na nasa silangan bilang may hawak ng cakra, ang magtanggol sa akin; nawa’y si Hari sa timog bilang may hawak ng gada; nawa’y si Viṣṇu sa kanluran bilang may hawak ng Śārṅga (busog); at nawa’y si Jiṣṇu sa hilaga bilang may hawak ng tabak, ang mag-ingat sa akin.

Verse 4

हृषीकेशो विकोणेषु तच्छिद्रेषु जनार्दनः क्रोडरूपी हरिर्भूमौ नरसिंहो ऽम्बरे मम

Nawa’y si Hṛṣīkeśa ay manahan sa mga panlahatang direksiyon; nawa’y si Janārdana ang magbantay sa mga siwang at bukana. Nawa’y si Hari, sa anyong Varāha (Baboy-ramo), ang magtanggol sa akin sa lupa; at nawa’y si Narasiṃha ang magtanggol sa akin sa himpapawid.

Verse 5

क्षुरान्तममलञ्चक्रं भ्रमत्येतत् सुदर्शनं अस्यांशुमाला दुष्प्रेक्ष्या हन्तुं प्रेतनिशाचरान्

Ang walang-dungis na cakra na Sudarśana, na matalim na parang labaha, ay mabilis na umiikot; ang kuwintas ng mga sinag nito’y di-matiis titigan—upang pumatay sa mga multo at mga nilalang na gumagala sa gabi.

Verse 6

गदा चेयं सहस्रार्चिःप्रदीप्तपावकोज्ज्वला रक्षोभूतपिशाचानां डाकिनीनाञ्च नाशनी

Ang mismong pamalong ito ay may sanlibong liyab, nagliliyab na parang apoy na sinindihan; ito ang tagapuksa ng mga rākṣasa, bhūta, piśāca, at pati ng mga ḍākinī.

Verse 7

शार्ङ्गविस्फूर्जितञ्चैव वासुदेवस्य मद्रिपून् तिर्यङ्मनुष्यकुष्माण्डप्रेतादीन् हन्त्वशेषतः

At nawa’y ang dumadagundong na pagkalembang ng Śārṅga, ang pana ni Vāsudeva, ay lubusang pumuksa sa aking mga kaaway—maging sila’y hayop, tao, kuṣmāṇḍa, preta, at iba pang tulad nito—nang walang matira.

Verse 8

खड्गधारोज्ज्वलज्जो ऽत्स्नानिर्धूता ये समाहिताः ते यान्तु शाम्यतां सद्यो गरुडेनेव पन्नगाः

Nawa’y ang mga puwersang kaaway na nagliliyab na parang talim ng espada—na naalog at naitaboy ng ritwal na paliligo at napasuko ng masidhing pagtuon sa pagsamba—ay agad na lumisan at mapayapa, gaya ng mga ahas na napapailalim kay Garuḍa.

Verse 9

ये कुष्माण्डास्था यक्षा ये दैत्या ये निशाचराः प्रेता विनायकाः क्रूरा मनुष्या जम्भगाः खगाः

Maging sila’y mga nilalang na nananahan sa Kuṣmāṇḍa, mga Yakṣa, mga Daitya, mga demonyong gumagala sa gabi, mga Preta (ligaw na espiritu), mga Vināyaka (espiritung sagabal), malulupit na tao, mga Jambhaga, o mapanirang mga ibon—ang lahat ng ito’y binabanggit upang maitaboy.

Verse 10

सिंहादयश् च पशवो दन्दशूकाश् च पन्नगाः सर्वे भवन्तु ते सौम्याः कृष्णशङ्खरवाहताः

Nawa’y ang mga hayop na nagsisimula sa leon, pati ang mga nilalang na nangangagat at ang lahat ng ahas—lahat sila—ay maging maamo sa iyo, sapagkat napasuko ng dagundong ng itim na kabibe (śaṅkha).

Verse 11

चित्तवृत्तिहरा ये मे ये जनाः स्मृतिहारकाः बलौजसञ्च हर्तारश्छायाविभ्रंशकाश् च ये

Nawa’y mapalayas ang mga nilalang na umaagaw sa mga galaw ng aking isipan, ang mga taong nagnanakaw ng alaala, ang mga kumukuha ng lakas at siglang-buhay, at ang mga nagdudulot ng pagbaluktot o pagkawala ng aking anino.

Verse 12

ये चोपभोगहर्तारो ये च लक्षणनाशकाः कुष्माण्डास्ते प्रणश्यन्तु विष्णुचक्ररवाहताः

Nawa’y ang mga Kuṣmāṇḍa na nagnanakaw ng mga kaluguran at ang mga sumisira sa mabubuting tanda at palatandaan—malipol nang lubos, na tinatamaan ng umuugong na pagsalakay ng diskong (cakra) ni Viṣṇu.

Verse 13

बुद्धिस्वास्थ्यं मनःस्वास्थ्यं स्वास्थ्यमैन्द्रियकं तथा ममास्तु देवदेवस्य वासुदेवस्य कीर्तनात्

Sa pamamagitan ng pagpupuri (kīrtana) kay Vāsudeva, ang Diyos ng mga diyos, nawa’y makamtan ko ang mabuting kalusugan ng talino, ang mabuting kalusugan ng isip, at gayundin ang kalusugan ng mga pandama.

Verse 14

पृष्ठे पुरस्तान्मम दक्षिणोत्तरे विकोणतश्चास्तु जनार्दनोहरिः तमीड्यमीशानमनन्तमच्युतं जनार्दनं प्रणिपतितो न सीदति

Nawa’y si Janārdana Hari ay nasa likuran ko at nasa harapan ko; nawa’y Siya’y nasa kanan ko at nasa kaliwa ko, at maging sa mga gitnang (pahilis) na direksiyon. Ang sinumang yumuyuko at nagpapatirapa sa karapat-dapat purihin na Panginoon—si Janārdana, ang Makapangyarihan, ang Walang-hanggan, ang Di-Nabibigo (Acyuta)—ay hindi nahuhulog sa pagdurusa.

Verse 15

यथा परं ब्रह्म हरिस् तथा परः जगत्स्वरूपश् च स एव केशवः सत्येन तेनाच्युतनामकीर्तनात् प्रणाशयेत्तु त्रिविधंममाशुभं

Kung paanong si Hari ang Kataas-taasang Brahman, gayon din Siya ang Pinakamataas; at Siya lamang—si Keśava—ang mismong anyo ng sansinukob. Sa katotohanang iyon, sa pamamagitan ng pag-awit ng pangalan ni Acyuta, nawa’y mapuksa ang tatluhang di-kanais-nais sa akin.

Frequently Asked Questions

Protection is constructed as a spatial grid (dikbandhana): Viṣṇu’s weapon-bearing forms are stationed in the cardinal and intermediate directions, with additional guardianship over apertures, earth (Varāha), and sky (Narasiṁha).

It names multiple categories of harmful beings and forces—rākṣasas, bhūtas, piśācas, ḍākinīs, pretas, vināyakas, kuṣmāṇḍas, night-roamers, hostile animals and serpents—along with afflictions such as memory-loss, mind-disturbance, vitality-theft, and shadow-distortion.

It culminates in theological identity: Viṣṇu/Hari as Parabrahman and the universe-form, asserting that nāma-kīrtana of Acyuta/Vāsudeva grants inner health and destroys trividha aśubha, aligning apotropaic practice with devotion and metaphysical truth.