Adhyaya 244

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे स्त्रीलक्षणं नाम त्रिचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुश् चत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः चामरादिलक्षणम् अग्निर् उवाच चामरो रुक्मादण्डो ऽग्र्यः छत्रं राज्ञः प्रशस्यते हंसपक्षैर् विरचितं मयूरस्य शुकस्य च

Sa gayon, sa Agni Mahāpurāṇa nagwakas ang kabanatang tinatawag na “Mga Katangian ng Kababaihan,” ang ika-243 kabanata. Ngayon ay nagsisimula ang ika-244 kabanata, “Mga Katangian ng Chāmara at mga Kaugnay na Sagisag-Hari.” Wika ni Agni: “Ang pinakamainam na chāmara ay yaong may hawakang ginto. Para sa isang hari, pinupuri ang maharlikang payong—ginawa mula sa balahibo ng hamsa (sisne), at gayundin mula sa balahibo ng pabo-real at ng loro.”

Verse 2

पक्षैर् वाथ बलाकाया न कार्यं मिश्रपक्षकैः न शथेति छ जठरमित्यादिः, ततो गुणा इत्य् अन्तः पाठः घ , ञ , पुस्तकद्वये नास्ति चतुरस्यं ब्राह्मणस्य वृत्तं राज्ञश् च शुक्लकं

Sa mga pakpak ng balākā (tagak/kreyn), hindi dapat magsagawa ng gawain gamit ang halong (hindi magkatugmang) mga pakpak. (May ilang manuskrito na nagdaragdag ng mga pagbasa gaya ng “na śatheti … jaṭharam ityādiḥ”; at sa dalawang kopya, wala ang panloob na pangwakas na pagbasa na “tato guṇāḥ”.) Ito’y sinisipi bilang halimbawa (śuklaka) hinggil sa asal ng isang matalinong brāhmaṇa at ng isang hari.

Verse 3

त्रिचतुःपञ्चषट्सप्ताष्टपर्वश् च दण्डकः भद्रासनं क्षीरवृक्षैः पञ्चाशदङ्गुलोच्छ्रयैः

Ang tungkod (daṇḍaka) ay dapat may tatlo, apat, lima, anim, pito, o walong buhol. Ang mapalad na upuan (bhadrāsana) ay dapat gawin mula sa mga punong may katas na parang gatas, na may taas na limampung aṅgula.

Verse 4

विस्तारेण त्रिहस्तं स्यात् सुवर्णाद्यैश् च चित्रितं धनुर्द्रव्यत्रयं लोहं शृङ्गं दारु द्विजोत्तम

Sa ganap na sukat, ito’y dapat may habang tatlong hasta (tatlong dangkal), at maaaring palamutian ng ginto at iba pa. Ang tatlong sangkap ng busog ay: metal, sungay, at kahoy, O pinakamainam sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang).

Verse 5

ज्याद्रव्यत्रितयञ्चैव वंशभङ्गत्वचस् तथा दारुचापप्रमाणन्तु श्रेष्ठं हस्तचतुष्टयं

Inilalarawan ang tatlong sangkap para sa pisi ng busog, gayundin ang inihandang balat/hibla ng pirasong kawayan na ginagamit sa pagbibigkis at pagpapatibay. At ang pinakamainam na sukat ng busog na kahoy ay apat na hasta.

Verse 6

तदेव समहीनन्तु प्रोक्तं मध्यकनीयसि मुष्टिग्राहनिमित्तानि मध्ये द्रव्याणि कारयेत्

Ang gayunding pamamaraan ay itinuturo rin para sa kalabang katamtaman o mas mahina ang lakas. Upang mahuli at mapasunod ang pagkakahawak ng kamao, dapat maghanda ng angkop na mga sangkap at ilagay na nakahanda sa gitna.

Verse 7

स्वल्पकोटिस्त्वचा शृङ्गं शार्ङ्गलोहमये द्विज कामिनीभ्रूलताकारा कोटिः कार्या सुसंयुता

O dvija, ang dulo ng sungay ay dapat hubugin na may maliit na tulis ayon sa sukat at balutan ng balat. Sa busog na yari sa bakal na śārṅga, ang dulo (koṭi) ay dapat pagdugtungin nang matibay at hubugin na tulad ng kilay na parang baging ng isang marikit na babae.

Verse 8

पृथग्वा विप्र मिश्रं वा लौहं शार्ङ्गन्तु कारयेत् शार्ङ्गं समुचितं कार्यं रुक्मविन्दुविभूषितं

Dapat ipagawa ang busog na Śārṅga mula sa purong bakal, o mula sa bakal na hinaluan ng vipra (isang natatanging makinang na metal). Ang Śārṅga ay dapat hubugin sa wastong sukat at palamutian ng mga tuldok na inlay na ginto.

Verse 9

कुटिलं स्फुटितञ्चापं सच्छिद्रञ्च न शस्यते सुवर्णं रजतं ताम्रं कृष्णायो धनुषि स्मृतं

Ang busog na baluktot, may bitak, o maraming butas ay hindi inirerekomenda. Para sa mga busog, kinikilala ang ginto, pilak, tanso, at itim na bakal bilang angkop na materyales o kabit na metal.

Verse 10

माहिषं शारभं शार्ङ्गं रौहिषं वा धनुःशुभं चन्दनं वेतसं सालं धावलङ्ककुभन्तरुः

Para sa isang napakahusay na busog, inirerekomenda ang kahoy na gaya ng māhiṣa, śārabha, śārṅga, o rauhiṣa; angkop din ang sandalwood, vetasa (rattan/willow), sāla, dhāvala, at ang mga punong tinatawag na laṅkaka at kubhanta.

Verse 11

सर्वश्रेष्ठं धनुर्वंशैर् गृहीतैः शरदि श्रितैः पूजयेत्तु धनुः खड्गमन्त्रैस्त्रैलोक्यमोहनैः

Sa panahon ng taglagas, matapos makuha ang pinakamainam na mga sangkap—mga tungkod ng busog na mula sa kawayan/tubo—dapat sambahin nang ritwal ang busog sa pamamagitan ng mga mantra ng espada na sinasabing nakaaakit sa tatlong daigdig.

Verse 12

अयसश्चाथ वंशस्य शरस्याप्यशरस्य च ऋत्विजो हेमवार्णाभाः स्नायुश्लिष्टाः सुपत्रकाः

At ang mga bahagi ay maaaring gawin mula sa bakal gayundin mula sa kawayan; gayon din, may mga tuntunin para sa palaso at maging para sa “hindi-palaso” (tulad ng bolt/dart). Ang mga tali ng litid ay dapat dumikit nang matibay, may kulay na tila ginto, at ang mga palaso ay dapat may mahusay na balahibo.

Verse 13

चतुरस्रमित्यादिः, पञ्चाशदङ्गुलोच्छ्रयैर् इत्यन्तः पाठः जपुस्तके नास्ति द्विहस्तमिति ट पूजयेत्तद्धनुरिति ग , घ , ञ च रुक्मपुङ्खाः सुपङ्कास्ते तैलधौताः सुवर्णकाः यात्रायामभिषेकादौ यजेद्वाणधनुर्मुखान्

Mula sa mga salitang “(ito ay) apat-na-sulok,” ang pagbasa na nagtatapos sa “may taas na limampung aṅgula” ay wala sa manuskritong Japu (aklat ng pagbigkas). May ibang pagbasa na “dalawang dangkal ng kamay” ang sukat. Sa ilang manuskrito (ga, gha, ña) ay “dapat sambahin ang busog na iyon.” Ang mga palaso ay may gintong pakpak/feathering na metal, maayos ang pagkakabit at makinis, pinakintab sa langis, at kumikislap na parang ginto. Sa mga pagkakataong gaya ng yātrā (prusisyong maharlika) at sa abhiṣeka (pagbubuhos/pagpapabanal) at iba pa, dapat isagawa ang pagsamba sa mga palaso, sa busog, at sa dulo/bibig ng busog (bahaging ukit).

Verse 14

सपताकास्त्रसङ्ग्राहसांवत्सरकरान्नृपः ब्रह्मा वै मेरुशिखरे स्वर्गगङ्गातटे ऽयजत्

O hari, si Brahmā—na nagtatatag ng “isang taon” bilang sukat ng panahon para sa pagkuha at pagtitipon ng mga banal na sandatang misil na tinatawag na ‘Sapatākā’ na mga astra—ay nagsagawa ng paghahandog (yajña) sa tuktok ng Meru, sa pampang ng makalangit na Gaṅgā.

Verse 15

लौहदैत्यं स ददृशे विध्नं यज्ञे तु चिन्तयन् तस्य चिन्तयतो वह्नेः पुरुषो ऽभूद्वली महान्

Habang pinagninilayan niya ang hadlang sa paghahandog, nakita niya ang isang “Demonyong Bakal” bilang sagabal sa ritwal; at sa kanyang pagninilay na iyon, mula kay Agni (Vahni) ay lumitaw ang isang makapangyarihang Tao, dakila ang lakas.

Verse 16

ववन्दे ऽजञ्च तन्देवा अभ्यनन्दन्त हर्षिताः तस्मात्स नन्दकः कड्गो देवोक्तो हरिरग्रहीत्

Siya’y yumukod at sumamba sa Di-Ipinanganak (Aja—si Brahmā), at ang mga diyos ay nagalak na may tuwa. Kaya ang tabak na iyon—na tinawag ng mga diyos na “Nandaka”—ay kinuha at hinawakan ni Hari (Viṣṇu).

Verse 17

तं जग्राह शनैर् देवो विकोषः सो ऽभ्यपद्यत खड्गो नीलो रत्नमुष्टिस्ततो ऽभूच्छतबाहुकः

Dahan-dahan itong kinuha ng diyos; at sa paghugot niya mula sa kaluban, siya’y sumulong. Ang tabak ay nagmistulang bughaw na madilim, na may hawakang may hiyas; at pagkaraan, siya’y nahayag bilang Śatabāhuka, ang May Isang-daang Bisig.

Verse 18

दैत्यः स गदया देवान् द्रावयामास वै रणे विष्णुना खड्गच्छिन्नानि दैत्यगात्राणि भूतले

Ang Daitya na iyon, na may hawak na pamalo (gada), ay tunay na nagpaurong sa mga diyos sa labanan; datapwat sa lupa ay nakahandusay ang mga putol na sangkap ng mga Daitya, na tinaga ni Viṣṇu sa pamamagitan ng kanyang tabak.

Verse 19

पतितानि तु संस्पर्शान्नन्दकस्य च तानि हि लोहभूतानि सर्वाणि हत्वा तस्मै हरिर्वरं

Ngunit yaong mga nabuwal, sa mismong pagdampi ng Nandaka, ay naging bakal ang lahat; matapos lipulin ang mga iyon, si Hari ay nagkaloob sa kanya ng isang biyaya.

Verse 20

ददौ पवित्रमङ्गन्ते आयुधाय भवेद्भुवि हरिप्रसादाद् ब्रह्मापि विना विघ्नं हरिं प्रभुं

Ipinagkaloob niya ang “pavitra” (banal na pananggalang na sinulid/anting) upang isuot sa mga sangkap ng katawan bilang pag-iingat; sa daigdig ito’y nagiging kasangkapan ng pagprotekta. Sa biyaya ni Hari, maging si Brahmā ay nakaaabot sa layon nang walang hadlang—sapagkat si Hari ang kataas-taasang Panginoon.

Verse 21

पूजयामास यज्ञेन वक्ष्ये ऽथो खड्गलक्षणं खटीखट्टरजाता ये दशनीयास्तुते स्मृताः

Pinarangalan niya iyon sa pamamagitan ng isang handog na yajña. Ngayon ay ipaliliwanag ko ang mga katangian ng tabak; O pinupuri, ang mga tabak na nagmumula sa mga metal na tinatawag na khaṭī at khaṭṭara ay inaalala bilang “dapat subukin/siyasatin.”

Verse 22

कायच्छिदस्त्वाषिकाः स्युर्दृढाः सूर्पारकोद्भवाः तीक्ष्णाश्छेदसहा वङ्गास्तीक्ष्णाःस्युश्चाङ्गदेशजाः

Ang mga talim (āṣikā) mula sa Sūrpāraka ay sinasabing matibay at nakapupuwing sa katawan. Ang mula sa Vaṅga ay matalas at nakatatagal sa bigat ng paghiwa; at ang nalilikha sa lupain ng Aṅga ay sinasabing matalas din.

Verse 23

शतार्धमङ्गुलानाञ्च श्रेष्ठं खद्गं प्रकीर्तितं लोहदैत्यमित्यादिः, हर्षिता इत्य् अन्तः पाठः ज पुस्तके नास्ति तस्मात्तु नन्दक इति घ , ञ च महादेव इति ज तदर्धं मध्यमं ज्ञेयं ततो हीनं न धारयेत्

Ang tabak na may habang isang daan at kalahating aṅgula ang ipinahahayag na pinakamainam. (Dito may mga pagbasaing-iba gaya ng “lohadaitya-…”, at itinatala na ang “harṣitā” ay wala sa manuskritong ‘ja’; sa ilang sipi ay “nandaka”, at sa ‘ja’ ay “mahādeva”.) Ang kalahati ng sukat na iyon ang dapat unawain bilang katamtamang uri; huwag magdala ng tabak na mas maikli pa roon.

Verse 24

दीर्घं सुमधुरं शब्दं युस्य खड्गस्य सत्तम किङ्किणीसदृशन्तस्य धारणं श्रेष्ठमुच्यते

O pinakamainam sa mga tao, ang tabak na ang tunog ay mahaba at napakatamis—na kahawig ng pagkalembang ng munting kampanilya (kiṅkiṇī)—ang sinasabing pinakamarapat dalhin at gamitin.

Verse 25

खड्गः पद्मपलाशाग्रो मण्डलाग्रश् च शस्यते करवीरदलाग्राभो घृतगन्धो वियत्प्रभः

Ang tabak na ang dulo ay tulad ng talim ng dahon ng lotus, at ang hulihan ay bilog na wari’y isang disk, ay pinupuri bilang napakahusay—ang talas nito’y kahawig ng dulo ng dahon ng karavīra, may samyo ng ghee (ghṛta), at kumikislap na tila liwanag ng langit.

Verse 26

समाङ्गुलस्थाः शस्यन्ते व्रणाः खद्गेषु लिङ्गवत् काकोलूकसवर्णाभा विषमास्ते न शोभनाः

Ang mga sugat sa katawan na magkakapantay ang sukat ayon sa lapad ng daliri ay pinupuri, sapagkat may malinaw na tanda na wari’y gawa ng tabak. Ngunit ang mga sugat na hindi pantay at may kulay na tulad ng uwak o kuwago ay hindi kanais-nais at hindi mapalad na palatandaan.

Verse 27

खड्गे न पश्येद्वदनमुच्छिष्टो न स्पृशेदसिं मूल्यं जातिं न कथयेन्निशि कुर्यान्न शीर्षके

Huwag tumingin sa sariling mukha na nasasalamin sa tabak. Kapag nasa kalagayang marumi dahil sa pagkain (ucchiṣṭa), huwag hipuin ang tabak. Sa gabi, huwag banggitin ang halaga o pinagmulan (uri/angkan) nito, at huwag itong ilagay sa gawing ulunan ng higaan.