Adhyaya 242

Verse 1

यव्यूहस्य ??? दुर्जयव्यूहस्य ??? भोगव्यूहस्य ??? गोमूत्रिकाव्यूहस्य ??? शकटव्यूहस्य ??? अमरव्यूहस्य ??? सर्वतोभद्रव्यूहस्य ??? अथ द्विचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः पुरुषलक्षणं अग्निर् उवाच रामोक्तोक्ता मया नीतिः स्त्रीणां राजन् नृणां वदे लक्षणं यद्समुद्रेण गर्गायोक्तं यथा पुरा

“(Ang mga pormasyon na tinatawag na) Yavavyūha, Durjayavyūha, Bhogavyūha, Gomūtrikāvyūha, Śakaṭavyūha, Amaravyūha, at Sarvatobhadra-vyūha … (ay naipahayag na). Ngayon ay nagsisimula ang ika-242 kabanata, ‘Mga Palatandaan ng Isang Lalaki (Pisiyognomi).’ Wika ni Agni: ‘O Hari, naituro ko na ang nīti (pamamaraan ng pamamahala) ayon sa sinabi ni Rāma; ngayon ay ilalarawan ko ang mga palatandaang pangkatawan ng babae at lalaki, gaya ng agham ng pisiyognomi na itinuro noon ni Samudra kay Garga.’”

Verse 2

समुद्र उवाच पुंसाञ्च लक्षणं वक्ष्ये स्त्रीणाञ्चैव शुभाशुभं एकाधिको द्विशुक्रश् च त्रिगन्भीरस्तथैव च

Wika ni Samudra: “Ilalarawan ko ang mga palatandaang pangkatawan ng mga lalaki, at gayundin ng mga babae—kapwa mapalad at di-mapalad. Kabilang sa mga uri ang ‘may labis na isa’, ang ‘may dalawang semilya’, at gayundin ang ‘tatlong-lalim’.”

Verse 3

त्रित्रिकस्त्रिप्रलम्बश् च त्रिभिर्व्याप्नोति यस् तथा त्रिबलीमांस्त्रिविनतस्त्रिकालज्ञश् च सुव्रत

O Suvrata, siya’y tinatawag na ‘Tritrika’ at ‘Tripralamba’; at yaong lumalaganap sa tatluhang daigdig (o tatlong kalagayan) ay gayundin ang pangalan. Siya’y ‘Tribalimān’ (may tatluhang lakas), ‘Trivinata’ (tatluhang pagpapakumbaba/pagsunod), ‘Trikālajña’ (nakaaalam ng tatlong panahon), at ‘Suvrata’ (may dakilang panata).

Verse 4

पुरुषः स्यात्सुलक्षण्यो विपुलश् च तथा त्रिषु चतुर्लेखस् तथा यश् च तथैव च चतुःसमः

Ang lalaki ay nararapat na may mabubuting tanda, malapad ang pangangatawan, at—sa tatlo (mga guhit o bahagi)—may apat na guhit. Dapat din siyang may dangal at kabantugan, at maging ‘apat-na-pantay’, ibig sabihi’y apat na bahagi na wasto ang sukat at balanse.

Verse 5

चतुष्किष्कुश् चतुर्दंष्ट्रः शुक्लकृष्णस्तथैव च चतुर्गन्धश् चतुर्ह्रस्वः सूक्ष्मदीर्घश् च पञ्चसु

Inilalarawan siya na may apat na sangkap o bahagi, apat na pangil, at may kapwa puti at itim; may apat na uri ng amoy, apat na uri ng ‘kaiksian’, at—sa limang (bahagi o tanda)—siya’y maselan at mahaba.

Verse 6

षडुन्नतो ऽष्टवंशश् च सप्तस्नेहो नवामलः दशपद्मो दशव्यूहो न्यग्रोधपरिमण्डलः

“Anim na antas na nakataas, walong tangkay, pitong sagana sa katas na mamantika, siyam na walang dungis; sampung ‘lotus’, sampung hanay na vyūha—ganyan ang nyagrodha (punong balete/banyan) na may ganap na bilog na paglawak ng lilim.”

Verse 7

चतुर्दशसमद्वन्द्वः षोडशाक्षयश् च शस्यते धर्मार्थकामसंयुक्तो धर्मो ह्य् एकाधिको मतः

Inirerekomenda ang isang sukat (metre) na ang dalawang kalahati ay pantay at tig-apatnapung (14) pantig; at sa ibang anyo, pinupuri itong may labing-anim (16) na pantig. Kapag ang akda ay inuugnay sa dharma, artha, at kāma, ang dharma ang itinuturing na nangingibabaw nang isang antas.

Verse 8

तारकाभ्यां विना नेत्रे शुक्रदन्तो द्विशुक्लकः गम्भीरस्त्रिश्रवो नाभिः सत्त्वञ्चैकं त्रिकं स्मृतं

Sinasabing ang mga mata ay walang balintataw; ang mga ngipin ay puti na gaya ng semilya; may dobleng kaputian; malalim ang tinig; ang pusod ay may tatlong tiklop/ikot; at ang mahalagang diwa (sattva) ay inilalarawan bilang “isa,” samantalang ang triad ay inaalala bilang “tatluhan.”

Verse 9

अनसूया दया क्षान्तिर्मङ्गलाचारयुक्तता शौचं स्पृहा त्वकार्पण्यमनायासश् च शौर्यता

Kawalan sa inggit, habag, pagtitiis, pagsunod sa mapalad at wastong asal, kalinisan, makatarungang hangarin, pagkabukas-palad (di-kuripot), kaginhawahang walang pilit, at kagitingan—ito ang mga birtud na itinakda.

Verse 10

चित्रिकस्त्रिप्रलम्बः स्याद्वृषणे भुजयोर्नरः दिग्देशजातिवर्गांश् च तेजसा यशसा श्रिया

Ang lalaking may tatak na tinatawag na citrika at may katangiang tinatawag na tripralamba—lalo na kung ang mga tatak na ito ay nasa eskrotum o sa mga bisig—ay hihigit sa mga taong nakikilala ayon sa direksiyon, rehiyon, kapanganakan, at pangkat panlipunan, sa pamamagitan ng kanyang ningning, katanyagan, at kasaganaan.

Verse 11

व्याप्नोति यस्त्रिकव्यापी त्रिबलीमान्नरस्त्वसौ उदरे बलयस्तिस्रो नरन्त्रिविनतं शृणु

Ang lalaking malapad sa tatlong bahagi ng katawan at may tatlong malinaw na tiklop (guhit) ay gayon ang tinutukoy; pakinggan ngayon ang tungkol sa lalaking ang tiyan ay may tatlong guhit na tiklop, ang tatluhang anyo ng katawan.

Verse 12

देवतानां द्विजानाञ्च गुरूणां प्रणतस्तु यः धर्मार्थकामकालज्ञस्त्रिकालज्ञो ऽभिधीयते

Siya na mapagpakumbabang yumuyuko sa mga diyos, sa mga dvija (dalawang-besing isinilang), at sa mga guro, at nakaaalam ng wastong panahon para sa dharma, artha, at kāma, ay tinatawag na nakaaalam ng tatlong panahon (nakaraan, kasalukuyan, hinaharap).

Verse 13

उरो ललाटं वक्त्रञ्च त्रिविस्तीर्णो विलेखवान् द्वौ पाणी द्वौ तथा पादौ ध्वजच्छत्रादिभिर्युतौ

Ang dibdib, noo, at mukha ay dapat gawing tatluhang-lapad, na may malinaw na iginuhit na mga linyang mapalad. Ang dalawang kamay at gayundin ang dalawang paa ay dapat lagyan ng mga tanda gaya ng bandila at payong (at iba pang mapagpalang sagisag).

Verse 14

अङ्गुल्यो हृदयं पृष्ठं कटिः शस्तं चतुःसमं षण्णवत्यङ्गुलोत्सेधश् चतुष्किष्कुप्रमाणतः

Ang sukat ng mga daliri, bahagi ng puso (dibdib), likod, at baywang ay itinakdang magkakapantay sa apat na bahagi ayon sa proporsyon. Ang kabuuang taas ay sinasabing siyamnapu’t anim na aṅgula, na katumbas ng apat na kiṣku.

Verse 15

द्रंष्ट्राश् चतस्रश् चन्द्राभाश् चतुःकृष्णं वदामि ते नेत्रतारौ भ्रुवौ श्मश्रुः कृष्णाः केशास्तथैव च

Sinasabi ko sa iyo: ang apat na pangil ay maningning na gaya ng buwan; at may apat na bagay na maitim—ang balintataw, ang kilay, ang bigote/balbas, at gayundin ang buhok.

Verse 16

नासायां वदने स्वेदे कक्षयोर्विडगन्धकः ह्रस्वं लिङ्गं तथा ग्रीवा जङ्घे स्याद्वेदह्रस्वकं

Kapag may amoy-dumi sa ilong, bibig, pawis, at kilikili, at may pag-ikli (pagliit) ng ari at ng leeg, kung gayon pati ang mga binti sa ibaba ay umiikli—ang kalagayang ito ay tinatawag na vedahrasvaka.

Verse 17

सूक्ष्माण्यङ्गुलिपर्वाणि नखकेशद्विजत्वचः हनू नेत्रे ललाटे च नासा दीर्घा स्तनान्तरं

Ang mga kasukasuan ng mga daliri ay nararapat na pino at wasto ang proporsyon; ang mga kuko, buhok, at ngipin ay dapat maningning, at ang balat ay malinaw. Ang panga, mga mata, at noo ay dapat maayos ang anyo; ang ilong ay dapat mahaba, at ang pagitan ng mga dibdib ay malinaw na natutukoy.

Verse 18

वक्षः कक्षौ नखा नासोन्नतं वक्त्रं कृकाटिका स्निग्धास्त्वक्केशदन्ताश् च लोम दृष्टिर्नखाश् च वाक्

Dapat suriin bilang mga palatandaan: ang dibdib at mga kilikili, ang mga kuko, ang ilong na mataas at maayos, ang mukha at batok; gayundin ang makinis na balat, buhok at ngipin; ang balahibo sa katawan, ang titig, ang mga kuko, at ang tinig.

Verse 19

जान्वोरुर्वोश् च पृष्ठस्थ वंशौ द्वौ करनासयोः नेत्रे नासापुटौ कर्णौ मेढ्रं पायुमुखे ऽमलं

Sa may tuhod at hita ay naroon ang dalawang pangunahing tubong-daluyan na nasa kahabaan ng likod; may dalawang (kasangkapan) para sa pagkilos at para sa pananalita; naroon ang dalawang mata, mga butas ng ilong, mga tainga; at ang ari at ang puwit—ito ang mga bukás na lagusan ng katawan na itinuturing na walang dungis.

Verse 20

जिह्वोष्ठे तालुनेत्रे तु हस्तपादौ नखास् तथा शिश्नाग्रवक्त्रं शस्यन्ते पद्माभा दश देहिनां

Para sa mga nilalang na may katawan, sampung katangian ang pinupuri na tulad ng lotus: ang dila at mga labi; ang ngalangala (panlasa) at mga mata; ang mga kamay at mga paa; ang mga kuko; ang dulo ng ari; at ang mukha (bibig/anyo).

Verse 21

पाणिपादं मुखं ग्रीवा श्रवणे हृदयं शिरः ललाटमुदरं पृष्ठं वृहन्तः पूजिता दश

Ang sampung dapat sambahin ay: mga kamay at paa, mukha, leeg, mga tainga, puso, ulo, noo, tiyan, likod, at ang malapad na bahagi (dibdib/rehiyong balikat).

Verse 22

प्रसारितभुजस्येह मध्यमाग्रद्वयान्तरं उच्छ्रायेण समं यस्य न्यग्रोधपरिमण्डलः

Dito, ang “nyagrodha-parimaṇḍala” (sukat na bilog ng punong balete) ay yaong sukat na kapag lubos na iniunat ang mga bisig, ang layo sa pagitan ng dulo ng dalawang gitnang daliri ay kapantay ng taas ng tao.

Verse 23

पादौ गुल्फौ स्फिचौ पार्श्वौ वङ्क्षणौ वृषणौ कुचौ कर्णौष्ठे सक्थिनी जङ्घे हस्तौ बाहू तथाक्षिणी

Ang mga bahaging ito ay: mga paa; mga bukung-bukong; puwit; mga tagiliran (gilid ng baywang); singit; bayag; mga suso; tainga at mga labi; mga hita; mga binti (ibabang bahagi); mga kamay; mga bisig; at gayundin, mga mata.

Verse 24

चतुर्दशसमद्वन्द्व एतत्सामान्यतो नरः विद्याश् चतुर्दश द्व्यक्षैः पश्येद्यः षोडशाक्षकः

Sa pangkalahatan, dapat itong maunawaan bilang labing-apat na magkapares na magkakatumbas. Ang sinumang nakakakita sa mga “vidyā” (mga mantra) bilang labing-apat, na inayos sa mga yunit na tig-dalawang pantig, siya ay isang nakaaalam ng labing-anim-na-pantig na mantra/vidyā.

Verse 25

रूक्षं शिराततं गात्रमशुभं मांसवर्जितं दुर्गन्धिविपरीतं यच्छस्तन्दृष्ट्या प्रसन्नया

Kapag ang katawan ay tuyot at litaw ang mga ugat, kapag ito’y tila di-mapalad at walang laman; kapag mabaho at nasa baluktot na kalagayan—ngunit inihaharap ito ng tao na may payapang, masayang tingin—ito’y ibinibilang sa mga masamang palatandaang panghuhula.

Verse 26

धन्यस्य मधुरा वाणी गतिर्मत्तेभसन्निभा एककूपभवं रोम भये रक्षा सकृत् सकृत्

Para sa taong mapalad, ang pananalita ay matamis; ang lakad ay tulad ng lasing na elepante. Kapag may isang hibla ng buhok na sumibol mula sa isang butas ng balahibo, nagiging panangga ito sa oras ng takot—muli at muli.